PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Ngoài những môi trường khác như gia đình, xã hội, trường học nói chung
và trường THPT nói riêng chính là môi trường quan trọng góp phần rèn luyện,
hình thành nên tri thức và nhân cách của học sinh. Trong đó, vai trò của trường
THPT là vô cùng quan trọng. Ở lứa tuổi này, các em đã lớn, đã có những hiểu
biết nhất định và cũng có những biến đổi lớn trong tâm sinh lí theo từng năm học.
Vì vậy, bên cạnh việc chú trọng truyền thụ những tri thức khoa học cho các em,
việc quan tâm đến hoạt động “đức dục” cũng là một việc làm vô cùng cần thiết
để góp phần giúp các em trở thành một con người toàn diện có đủ cả đức lẫn tài
trước khi bước ra ngoài xã hội. Việc truyền thụ cho học sinh những tri thức khoa
học là nhiệm vụ chung của tất cả các giáo viên bộ môn ở mọi ngành khoa học
được giảng dạy qua các phân môn, còn hoạt động “đức dục” góp phần hình
thành nhân cách, đạo đức cho học sinh vai trò quan trọng nhất là ở người giáo
viên chủ nhiệm lớp.
Ở trường THPT, giáo viên chủ nhiệm lớp là người chịu trách nhiệm thực
hiện mọi quyết định quản lý của hiệu trưởng đối với lớp và các thành viên trong
lớp. GVCN lớp là người vạch kế hoạch, tổ chức cho lớp mình thực hiện các chủ
đề theo kế hoạch và theo dõi, đánh giá việc thực hiện của các học sinh. Như vậy,
trong số tất cả các giáo viên tham gia vào hoạt động giáo dục của lớp, giáo viên
chủ nhiệm lớp chính là người trực tiếp, thường xuyên gần gũi với các em nhất.
Bên cạnh những giờ dạy trên lớp giáo viên chủ nhiệm còn có những giờ chào cờ,
giờ sinh hoạt hàng tuần để triển khai những công việc chung của trường, của lớp
và để giáo dục đạo đức, nhân cách cho học sinh. Với nhiệm vụ và vai trò như thế,
một lần nữa, có thể khẳng định, người giáo viên chủ nhiệm lớp chính là người
quan trọng nhất trong nhà trường trong quá trình tổ chức, giáo dục, hình thành sự
phát triển nhân cách, hình thành đạo đức của học sinh.
Để thực hiện tốt vai trò và nhiệm vụ của mình, GVCN lớp phải biết phối
hợp với các GV bộ môn, chỉ huy quản lý học sinh trong lớp học tập, lao động,
công tác. Chủ nhiệm cũng là người phối hợp với các tổ chức, đoàn thể trong
trường trong đó quan hệ nhiều ở cấp THPT là đoàn trường, chi đoàn GV, hội

- Tôi đã rút ra được những bài học kinh nghiệm từ việc trải nghiệm thực tế.
2
III- Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
1. Đối tượng.
Nghiên cứu quá trình chủ nhiệm lớp.
2. Phạm vi nghiên cứu.
Do tuổi đời, tuổi nghề còn ít và thời gian nghiên cứu có hạn nên tôi chỉ vận
dụng ở lớp 11A1 trường THPT Lý Nhân – Lý Nhân – Hà Nam năm học 2010-
2011.
3. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lý luận:
Thu thập những thông tin lý luận của vai trò của người GVCN lớp trong
công tác giáo dục đạo đức HS trên các tập san giáo dục, các phương tiện thông
tin đại chúng, các tài liệu tham khảo trên Internet.
- Phương pháp quan sát:
Quan sát hoạt động học và sinh hoạt tập thể của HS.
- Phương pháp điều tra:
Trò chuyện, trao đổi với các GVBM, HS, hội cha mẹ học sinh(CMHS), bạn
bè và hàng xóm của HS.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:
+ Tham khảo những bản báo cáo, tổng kết hàng năm của nhà trường.
+ Tham khảo kinh nghiệm của các trường bạn.
+ Tham khảo những kinh nghiệm của các giáo viên chủ nhiệm lớp khác
trong trường mình.
- Phương pháp thử nghiệm:
Thử áp dụng các giải pháp vào công tác giáo dục đạo đức học sinh ở lớp
11A1 trường THPT Lý Nhân – Lý Nhân – Hà Nam năm học 2010-2011.
4. Thời gian thực hiện.
Bắt đầu : 01/ 09 / 2010 đến 15/ 01/ 2011
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

cũng phải thực hiện đẩy đủ những nhiệm vụ của một giáo viên bộ môn theo môn
dạy của mình như: Dạy học và giáo dục theo chương trình, kế hoạch giáo dục, kế
4
hoạch dạy học; quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ
chức; tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất
lượng, hiệu quả giáo dục; tham gia nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng,
Về quyền hạn, giáo viên chủ nhiệm trong trường THPT có những quyền hạn
chủ yếu sau: Được dự các giờ học, hoạt động giáo dục khác của học sinh lớp
mình; Được dự các cuộc họp của Hội đồng khen thưởng và Hội đồng kỷ luật khi
giải quyết những vấn đề có liên quan đến học sinh của lớp mình; Được dự các
lớp bồi dưỡng, hội nghị chuyên đề về công tác chủ nhiệm; Được quyền cho phép
cá nhân học sinh nghỉ học không quá 3 ngày liên tục; Được giảm giờ lên lớp
hàng tuần theo quy định khi làm chủ nhiệm lớp. Ngoài ra, người giáo viên chủ
nhiệm lớp cũng được hưởng đầy đủ những quyền khác của một giáo viên bộ môn
như: Được nhà trường tạo điều kiện để thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục
học sinh; Được hưởng mọi quyền lợi về vật chất, tinh thần và được chăm sóc,
bảo vệ sức khoẻ theo các chế độ, chính sách quy định đối với nhà giáo,
Từ những nhiệm vụ và quyền hạn đã nêu ở trên, ta có thể thấy rằng vai trò
của người giáo viên chủ nhiệm lớp là hết sức quan trọng. Ngoài chức năng,
nhiệm vụ của một giáo viên bình thường, giáo viên chủ nhiệm còn là người quản
lý toàn bộ hoạt động giáo dục của lớp mình, đặc biệt là việc chăm lo hình thành,
nuôi dưỡng, phát triển nhân cách của học sinh. Giáo viên chủ nhiệm lớp là cầu
nối giữa Ban giám hiệu nhà trường với học sinh, cha mẹ các em và đoàn thể mà
các em sinh hoạt.
Nắm vững được nhiệm vụ, quyền hạn và vai trò của mình có nghĩa là người
giáo viên chủ nhiệm đã nắm được chiếc chìa khóa để có thể trở thành một giáo
viên chủ nhiệm tốt. Qua đó, góp phần quan trọng vào thành công của nhà trường
trong công tác giảng dạy và giáo dục đạo đuacs cho học sinh.
II- Những yếu tố cần có để trờ thành người giáo viên chủ nhiệm lớp tốt.
Trong trường THPT, vì giáo viên chủ nhiệm là cán bộ quản lý lớp cho nên

lớp thì giáo viên không nên chỉ đóng vai trò là người điều hành, chỉ đạo mà còn
nên lao động cùng với lớp để từ đó học sinh nhìn vào tấm gương của mình mà
chăm chỉ lao động hơn,
6
Nhưng không chỉ có thế, người giáo viên chủ nhiệm tốt còn phải là người
biết thông cảm và chia sẻ những khó khăn của các em. Trả lời những câu hỏi của
các em một cách thấu đáo (nếu chưa có câu trả lời, hứa sẽ tìm câu trả lời chính
xác). Cho các em biết là các em có thể điện thoại cho thầy cô để nói chuyện hay
hỏi bài vở (cách làm bài, giải thích chữ khó, cách trả lời ). Hỏi các em về những
khó khăn trong đời sống, những khó khăn ở trường giúp các em giải quyết
những khó khăn này. Trong lớp học hay ngoài lớp học, thầy cô còn phải đóng vai
người anh, người chị mà các em có thể tin tưởng, nhờ cậy được. Qua đó, các em
sẽ biết sống nhẫn nại, kiên trì và giàu lòng nhân ái.
III- Đặc điểm tình hình lớp 11A1
Vào đầu năm học 2010 - 2011, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 11A1
-trường THPT Lý Nhân - Lý Nhân - Hà Nam. Đây là lớp mà năm học trước
(2009 -2010), tôi cũng đã được nhà trường phân công là giáo viên chủ nhiệm.
Bên cạnh những thuận lợi cũng còn gặp không ít những khó khăn.
1. Thuận lợi
- Bản thân tôi đã có 06 năm công tác trong ngành và cũng là 06 năm làm
công tác chủ nhiệm lớp. Vì vậy tôi đã tích lũy được một số kinh nghiệm về công
tác chủ nhiệm lớp. Có lòng yêu nghề, mến học sinh và luôn luôn học hỏi những
đồng nghiệp để đưa các mặt chất lượng của lớp lên cao.
- Bản thân tôi đã chủ nhiệm lớp năm lớp 10 nên năm học này giữa giáo viên
và học sinh đã phần nào hiểu nhau.
- Đa số HS ngoan hiền, có ý thức học tập và rèn luyện đạo đức.
- HS trong lớp có ý thức xây dựng tập thể lớp .
- Giữa GVCN, phụ huynh học sinh và BGH luôn phối hpợ chặt chẽ trong
công tác giáo dục.
2. Khó khăn:

định của Bộ Giáo dục và Ðào tạo, Sở GD & ĐT và Nhà trường;
+ Theo dõi, đôn đốc lớp chấp hành đầy đủ và nghiêm chỉnh quy chế, quy
định, nội quy về học tập và sinh hoạt của Bộ Giáo dục và Ðào tạo, Sở GD & ĐT
và Nhà trường. Xây dựng và thực hiện nề nếp tự quản trong HS;
+ Tổ chức, động viên giúp đỡ những HS gặp khó khăn trong học tập, rèn
8
luyện và đời sống;
+ Chịu sự điều hành, quản lý của trực tiếp của GVCN lớp;
+ Chủ trì các cuộc họp lớp để đánh giá kết quả học tập, rèn luyện, bình xét
học bổng, đề nghị thi đua khen thưởng đối với tập thể và cá nhân HS trong lớp.
- Nhiệm vụ của các lớp phó:
+ Ðôn đốc sinh viên đi học đầy đủ, đúng giờ, đảm bảo học tập nghiêm túc;
+ Ðiểm danh, ghi sổ đầu bài đầy đủ, kịp thời;
+ Lập danh sách HS thuộc diện đối tượng ưu tiên, hoàn cảnh khó khăn, báo
cáo với giáo viên chủ nhiệm;
+ Tổ chức và quản lý HS thực hiện lao động XHCN và các hoạt động liên
quan đến sinh hoạt đời sống vật chất và tinh thần của lớp;
+ Tổ chức động viên, thăm hỏi những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, ốm
đau, tai nạn
- Nhiệm vụ của Bí thư Đoàn :
+ Nắm bắt và tiếp thu những thông báo, chỉ thị của Đoàn trường để kịp thời
triển khai cho Đoàn viên trong chi đoàn thực hiện đầy đủ;
+ Thực hiện các phong trào ủng hộ, quyên góp… do huyện Đoàn và Đoàn
trường phát động.
- Nhiệm vụ của Ban cán sự bộ môn:
+ Thực hiện và duy trì sinh hoạt 15 phút đầu giờ theo chủ đề lớp đã chọn.
2. Phối hợp chặt chẽ với nhà trường - gia đình - xã hội trong việc giáo
dục học sinh.
a. Cơ sở lí luận:
Nhà trường, gia đình và xã hội đều có vai trò quan trọng trong giáo dục

của học sinh đó để tìm phương pháp giáo dục hợp lí nhất.
- Phối hợp với gia đình học sinh: giáo viên chủ nhiệm lớp thường xuyên có
mối liên hệ và phối hợp với gia đình học sinh thông qua một số biện pháp chủ
yếu sau:
+ Giáo viên chủ nhiệm lớp chuẩn bị cho mỗi học sinh một quyển sổ liên lạc
để liêc lạc, thông báo với phụ huynh học sinh kết quả học tập, rèn luyện đạo đức
của con em họ mỗi kì học ba lần: đầu kì, giữa kì và cuối kì.
+ Giáo viên chủ nhiệm lớp cần nắm được đầy đủ tên tuổi, nghề nghiệp, quê
quán, nơi ở, đặc điểm gia đình của từng gia đình học sinh để hiểu từng học sinh
10
hơn và khi cần thiết có thể đến nhà học sinh thăm hỏi, động viên, hoặc gặp trực
tiếp phụ huynh để bàn về việc học tập, rèn luyện đạo đức của con em họ.
+ Giáo viên chủ nhiệm lớp cũng cần phải nắm được số điện thoại và nick
chat hoặc Email của từng phụ huynh học sinh để việc trao đổi, thông tin về về
việc học tập, rèn luyện đạo đức của con em họ được thường xuyên và dễ dàng
hơn.
- Phối hợp với xã hội: giáo viên chủ nhiệm lớp thường xuyên liên hệ và phối
hợp chính quyền địa phương; Phối hợp với các cơ quan, tổ chức, đoàn thể trên
địa bàn như Công an, Giao thông, Mặt trận Tổ quốc, Hội Cựu Chiến binh, Hội
Khuyến học, Hội Phụ nữ, và các tổ chức có liên quan trong việc giáo dục học
sinh trong và ngoài nhà trường.
3. Phối hợp với giáo viên bộ môn.
Trong trường THPT, cùng với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn là
người trực tiếp tiếp xúc, giảng dạy học sinh của lớp. Vì vậy, việc phối hợp với
giáo viên bộ môn để nắm được tình hình học tập của từng học sinh để đưa ra
phương pháp giáo dục hợp lí là vô cùng cần thiết và quan trọng. Để phối hợp tốt
với giáo viên bộ môn trong việc giáo dục học sinh, người giáo viên chủ nhiệm
lớp cần thực hiện tốt những điều sau:
- Thứ nhất, cần nắm được danh sách giáo viên bộ môn giản dạy lớp mình về
môn dạy, họ tên, số điện thoại, nơi ở để khi cần có thể liên lạc được ngay với

Lý Nhân, ngày tháng năm
BIÊN BẢN TRỰC TUẦN, TUẦN THỨ NĂM HỌC 20 - 20
(Từ ngày tháng năm đến ngày tháng năm )
I. Về học tập
a. Ưu điểm12
b
. Nhược điểm2. Về rèn luyện đạo đức.
a. Ưu điểm
b. Nhược điểm
III. Nhận xét chung
Giáo viên chủ nhiệm Lớp trưởng Tổ trưởng
5. Giáo dục đạo đức học sinh thông qua tiết sinh hoạt chủ nhiệm.
Theo qui định, tiết chủ nhiệm chỉ dành khoảng 15 phút để GV tổng kết tình
hình học tập, rèn luyện đạo đức của lớp; 30 phút còn lại tổ chức cho HS sinh
hoạt Mỗi tiết sinh hoạt chủ nhiệm đều phải có biên bản (mẫu ở trang 13).
14
II. Nội dung.
1. Tình hình học tập, trèn luyện đạo đức của lớp trong tuần.
a. Ưu điểmb. Nhược điểm2. Công việc tuần sau.3. Những nội dung khác.

I
II. Kết luận

Giáo viên chủ nhiệm Lớp trưởng Thư ký
6. Biện pháp giáo dục học sinh cá biệt .
a. Thực trạng:
Hầu như trường nào, lớp học nào cũng có học sinh cá biệt, mà những học
sinh này đa số gây không ít khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm, đôi khi họ rất mệt
mỏi vì nói hoài mà các em không nghe, càng phạt thì càng lỳ hơn hoặc các em sẽ
co lại và phá phách hoặc chống đối ngầm. Điều này không những khó khăn cho
giáo viên chủ nhiệm mà còn có thể ảnh hưởng đến chuyện thi đua của cả lớp nữa.
Giáo viên chủ nhiệm lớp thường là người đứng ra giải quyết mọi chuyện do
HS gây ra, nhưng chỉ ở mức độ là khuyên bảo, dạy kèm ngoài giờ cho HS quá
yếu kém, còn đối với học sinh cá biệt về đạo đức thì răn đe, xử phạt, thậm chí

các em kể cả gặp trực tiếp hay qua điện thoại, gửi Email, để hiểu các em hơn và
cũng là để phân tích cho các em sâu hơn thế nào là một học sinh ngoan, thế nào
là một học sinh tốt,
- Thứ hai, trong tập thể lớp. Giáo viên chủ nhiệm lớp cần duy trì thật tốt nề
nếp kỷ cương của lớp, của trường để mọi học sinh tự nhận thức, tự khép mình
16
trong những nội quy, quy chế chặt chẽ nhưng luôn được dân chủ bàn bạc, trao
đổi, thỏa sức đóng góp. Giáo viên chủ nhiệm lớp cũng cần nghiêm khắc, công
bằng, thưởng phạt nghiêm minh. Đối với những học sinh cá biệt, những lỗi lầm
của các em mắc phải không thể bỏ qua và vẫn xử lí bình thường như những học
sinh khác như bỏ tiết học, nghỉ học không phép lần đầu cho làm bản kiểm điểm,
lần hai khiển trách trước lớp, lần ba thông báo lên Ban giám hiệu nhà trường,
tuy nhiên với những cố gắng hay những thành tích, những việc tốt mà các em đã
làm được người giáo viên chủ nhiệm cũng cần khéo léo động viên trước tập thể
lớp để các em có động lực phấn đấu vươn lên.
- Thứ ba, Giáo viên chủ nhiệm lớp cần thường xuyên báo cáo với Ban
giám hiệu nhà trường về tình hình học sinh cá biệt của lớp mình để nhà trường
nắm được từ đó đưa ra phương pháp giáo dục hợp lí.
- Thứ tư, cần phối hợp thường xuyên và chặt chẽ với gia đình học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm lớp cần thường xuyên thông báo với gia đình học sinh về
tình hình học tập rèn luyện đạo đức của con em mình khi học sinh đó có biểu
hiện không tốt cũng như khi học sinh đó có những biểu hiện tiến bộ. Trong việc
giáo dục học sinh ca biệt, phối hợp với gia đình học sinh không chỉ là mời phụ
huynh học sinh đó đến trường rồi thông báo kết quả học tập, rèn luyện của con
em họ mỗi khi có sự việc gì học sinh đó gây ra mà nên xem việc gặp gỡ, trao đổi
với CMHS là chuyện bình thường. Hơn nữa, để giáo dục học sinh đó được tốt
hơn, giáo viên chủ nhiệm cũng nên chủ động tới thăm nhà các em, gặp các thành
viên trong gia đình động viên họ quan tâm nhiều hơn nữa tới các em.
- Thứ năm, Giáo viên chủ nhiệm lớp cũng cần phối hợp chặt chẽ với giáo
viên bộ môn, các đoàn thể xã hội khác để cùng phối hợp, thống nhất nội dung,

- Vô lễ, xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể của giáo viên,
nhân viên nhà trường;
- Gian lận trong học tập, kiểm tra, thi cử;
- Xúc phạm danh dự, nhân phẩm của bạn hoặc của người khác; đánh nhau,
gây rối trật tự, trị an trong nhà trường hoặc ngoài xã hội;
- Đánh bạc; vận chuyển, tàng trữ, sử dụng ma tuý, vũ khí, chất nổ, chất độc
hại; lưu hành văn hoá phẩm độc hại, đồi truỵ hoặc tham gia tệ nạn xã hội.
V- Kết quả
Sau khi thực hiện những biện pháp trên với lớp 11A1, trường THPT Lý
18
Nhân, chỉ qua một học kì I năm học 2010 - 2011 nhưng lớp đã đạt được nhiều kết
quả khả quan.
Việc phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng HS trong Ban cán sự lớp đã đem
lại hiệu quả trong việc quản lí nề nếp và chất lượng học tập. Các em thực hiện
nhiệm vụ đầy đủ với tinh thần trách nhiệm cao. Có những trường hợp GVCN
không cần có mặt nhưng các em vẫn quản lí lớp tốt. Đây là một trong những
nhân tố quyết định thành tích lớp đạt được.
Giáo viên chủ nhiệm lớp đã thực hiện tốt vai trò và trách nhiệm trong việc
phối hợp với các tổ chức, đoàn thể trong và ngoài nhà trường có hiệu quả về công
tác giáo dục đạo đức cho HS yếu kém, học sinh cá biệt và loại bỏ được nguy cơ
bỏ học giữa chừng như học sinh Thiều Đình Thành, học sinh Nguyễn Duy Tùng.
Theo thời gian, những bài học về đạo đức, nhân cách trong tiết sinh hoạt lớp
giúp HS luôn nhớ, vững bước hơn trước những khó khăn trong cuộc sống.
Trong học kì I của năm học này, lớp 11A1 đã đạt được những thành tích như sau:
* Về kết quả học tập, rèn luyện đạo đức của lớp.
-Về học tập:
+ Học lực Giỏi: 08/46 học sinh.
+ Học lực Khá: 26/46 học sinh.
+ Học lực TB: 10/46 học sinh.
+ Học lực Yếu: 01/46 học sinh.

nhà trường với Chi Hội Cha mẹ học sinh, được sự quan tâm lãnh đạo của cấp uỷ,
chính quyền, các đoàn thể và nhân dân địa phương để tạo sức mạnh đồng bộ,
toàn xã hội cùng giáo dục thế hệ trẻ đồng thời giữ vững được hướng đi đúng .
Sự thành công trong công tác chủ nhiệm lớp, một nhân tố quan trọng mà
chúng ta nên thận trọng cân nhắc khi quyết định lựa chọn, đó chính là “lớp
truởng”.
Muốn làm tốt được những điều trên đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm lớp
phải là người có uy tín, toàn diện, có năng lực thực sự để chỉ đạo, dám nghĩ, dám
làm đi trước, đề xuất được các vấn đề giá trị, tập hợp được sức mạnh tổng hợp,
vai trò con chim đầu đàn là yếu tố có phần lớn lao, tạo nên sự thành công hay thất
bại ở mỗi HS, mỗi lớp học, mỗi trường học…
20
Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi về quá trình giáo dục đạo đức học
sinh của người giáo viên chủ nhiệm lớp. Chắc chắn những kinh nghiệm trên còn
nhiều hạn chế. Vậy kính mong các đồng nghiệp giúp đỡ tôi để tôi đạt được kết
quả tốt đẹp hơn trong công tác chủ nhiệm lớp.
Xin trân trọng cám ơn Hội đồng và các bạn đồng nghiệp đã dành thời gian
để đọc bài viết này của tôi!
Hà Nam, ngày 05/04/2011
Giáo viên viết sáng kiến kinh nghiệm
Phạm Văn Khánh

MỤC LỤC
NỘI DUNG
TRANG
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
03
03
II- Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

21
việc giáo dục học sinh.
3. Phối hợp với giáo viên bộ môn. 13
4. Theo dõi chéo giữa các tổ. 14
5. Giáo dục đạo đức học sinh thông qua tiết sinh hoạt chủ
nhiệm.
16
6. Biện pháp giáo dục học sinh cá biệt . 18
7. Xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại hạnh kiểm HS: 20
V- Kết quả 21
PHẦN III. KẾT LUẬN 22
22