BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
*** CAO THỊ THU THỦY
NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH SẢN PHẨM ÁO
JACKET CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN MAY II - HƯNG YÊN
TRÊN THỊ TRƯỜNG KHU VỰC ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH
HÀ NỘI – 2015
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là đề tài nghiên cứu của riêng Tôi. Các số liệu
và kết quả nghiên cứu được sử dụng trong Luận văn này là trung thực,
nghiêm túc, chưa được công bố và sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Mọi
thông tin trích dẫn trong Luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2015
Tác giả
Cao Thị Thu Thủy Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page ii
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Mục lục iii
Danh mục chữ viết tắt vi
Danh mục bảng vii
Danh mục sơ đồ, hình, biểu đồ ix
1. MỞ ĐẦU 1
1.1. Tính cấp thiết của đề tài 1
1.2. Mục tiêu nghiên cứu 2
1.2.1. Mục tiêu chung 2
1.2.2. Mục tiêu cụ thể 2
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
1.3.1. Đối tượng nghiên cứu 2
1.3.2. Phạm vi nghiên cứu 3
2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC
CẠNH TRANH CỦA SẢN PHẨM 4
2.1. Cơ sở lý luận về nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm 4
2.1.1. Các khái niệm 4
2.1.2. Vai trò, ý nghĩa của nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm trong
doanh nghiệp 12
2.1.3. Nội dung năng lực cạnh tranh sản phẩm 14
2.1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của sản phẩm 20
2.2. Cơ sở thực tiễn 29
2.2.1. Giới thiệu về đặc điểm sản phẩm và thị trường của ngành may 29
2.2.2. Kinh nghiệm về nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm của các doanh
nghiệp nước ngoài 32
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page iv
2.2.3. Kinh nghiệm về năng lực cạnh tranh sản phẩm của các doanh nghiệp
5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 107
5.1. Kết luận 107
5.2. Một số kiến nghị 108
5.2.1. Kiến nghị với Nhà nước 108
5.2.2. Kiến nghị với Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) và Hiệp hội Dệt
may Việt Nam (Vinatas) 109
TÀI LIỆU THAM KHẢO 111
PHỤ LỤC 113
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page vi
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Nội dung
CT Công ty
DN Doanh nghiệp
NVL
Nguyên vật liệu
ĐBSH Đồng Bằng Sông Hồng
PH Phố Hiến
TL Thăng Long
HY Hưng Yên
sp Sản phẩm
sx Sản xuất
BHYT Bảo hiểm y tế
BHXH Bảo hiểm xã hội
BHTN Bảo hiểm thất nghiệp
KPCĐ Kinh phí công đoàn
4.10 Kết quả phân tích về chủng loại áo Jacket của công ty và đối thủ 72
4.11 Chiết khấu giá theo số lượng sản phẩm của công ty với đối thủ 75
4.12 Kết quả phân tích về dịch vụ sản phẩm áo Jacket của công ty và đối thủ 77
4.13 Kết quả phân tích về thương hiệu sản phẩm áo Jacket của công ty May
II- HY và đối thủ 79
4.14 Hệ thống mạng lưới tiêu thụ sản phẩm trên thị trường khu vực ĐBSH
của công ty và đối thủ 82
4.15 Kết quả phân tích về hệ thống phân phối áo Jacket của công ty và đối thủ 85
4.16 Tổng hợp phiếu điều tra về đánh giá năng lực cạnh tranh sản phẩm áo
Jacket của công ty và đối thủ cạnh tranh 86
4.17 Ma trận các yếu tố bên trong (IFE) của công ty và đối thủ trên thị
trường khu vực ĐBSH 87
4.18 Cơ cấu Nguồn vốn của công ty và đối thủ 91
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page viii
4.19 Cơ cấu lao động của công ty và đối thủ 92
4.20 Doanh thu tiêu thụ sản phẩm áo Jacket trên thị trường khu vực ĐBSH
của công ty và đối thủ 94
4.21 Lợi nhuận từ sản phẩm áo Jacket trên thị trường khu vực ĐBSH của
công ty và đối thủ 96
4.22 Bảng giá quảng cáo trên Google hiển thị tại vị trí Top 3 103
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Một doanh nghiệp dù lớn hay nhỏ, dù mới thành lập hay đã thành lập từ
lâu, dù mạnh hay yếu muốn tồn tại được đều phải có năng lực cạnh tranh và
lợi thế cạnh tranh về sản phẩm. Những doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh
sản phẩm yếu, trong thời gian dài không tạo ra được lợi thế cạnh tranh sản
phẩm ắt sản phẩm đó sẽ ngừng sản xuất hay bị thị trường đào thải. Ngay cả
đối với những doanh nghiệp đã giành thắng lợi, có vị thế tốt trong cạnh tranh
sản phẩm hiện tại thì cũng rất có thể bị bại trong tương lai nếu không chủ
động nâng cao hơn nữa khả năng cạnh tranh sản phẩm của mình.
Công ty Cổ phần May II- Hưng Yên là một công ty mới cổ phần, song
đã từng bước khẳng định được chỗ đứng của mình trên thị trường. Cũng
giống như bất kỳ một công ty nào, vấn đề nâng cao năng lực cạnh tranh sản
phẩm là rất cần thiết. Đặc biệt là trong điều kiện cạnh tranh và hội nhập như
ngày nay tại Việt Nam. Doanh nghiệp đang phải đối diện với những vấn đề rất
khó khăn về công nghệ, năng lực tài chính, đội ngũ lao động, năng lực quản
lý… Thực tế doanh nghiệp đang bộc lộ những hạn chế và khiếm khuyết trong
vấn đề làm thế nào để tăng khả năng cạnh tranh sản phẩm của mình so với sản
phẩm cùng loại của các doanh nghiệp khác trong ngành.
Năng lực cạnh tranh cho sản phẩm là mục tiêu cơ bản của sản xuất,
kinh doanh, có sản phẩm tốt, thương hiệu tốt thì uy tín của nhà sản xuất mới
có chỗ đứng trên thị trường cho sản phẩm của mình và đảm bảo sự tồn tại và
phát triển của doanh nghiệp.
Do đó để nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm của mình thì các công
ty may mặc trong nước nói chung và công ty Cổ phần May II- Hưng Yên nói
riêng cần nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển chủng loại, mẫu mã, bao
bì sản phẩm và tăng cường cạnh tranh qua giá sản phẩm, hệ thống phân phối
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 2
và xúc tiến bán hàng.
- Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu năng lực cạnh tranh sản
phẩm áo Jacket về: giá bán sản phẩm, sự khác biệt, tập trung hóa thị trường,
hợp tác của công ty Cổ phần May II- Hưng Yên trên thị trường khu vực Đồng
Bằng Sông Hồng.
- Về không gian: Nghiên cứu năng lực cạnh tranh sản phẩm áo Jacket
tại công ty Cổ phần May II- Hưng Yên và một số đối thủ cạnh tranh chính
trên địa bàn khu vực Đồng Bằng Sông Hồng.
- Về thời gian:
Thời gian thực hiện đề tài từ tháng 3/2013 đến tháng 5/2015.
Thời gian lấy số liệu: Sơ cấp: Từ năm 2012- 2014.
Thứ cấp: Năm 2014 Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 4
2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO NĂNG
LỰC CẠNH TRANH CỦA SẢN PHẨM
cách tối ưu nhất. Cạnh tranh là yếu tố thúc đẩy quá trình tích lũy và tập trung
tư bản không giống nhau ở các doanh nghiệp. Cạnh tranh còn là môi trường
phát triển mạnh mẽ cho các doanh nghiệp có khả năng thích nghi cao, những
doanh nghiệp có khả năng thích nghi với điều kiện thị trường thấp sẽ bị đào
thải. Cạnh tranh vừa là môi trường vừa là động lực cho sự phát triển.
Theo từ điển bách khoa Việt Nam (tập 1), thì: “Cạnh tranh (trong kinh
doanh) là hoạt động ganh đua giữa những người sản xuất hàng hóa, giữa các
thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, chi phối quan hệ
cung cầu, nhằm dành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ trị trường có lợi nhất”.
Do cách tiếp cận khác nhau, nên thực tế có nhiều quan niệm khác nhau
về cạnh tranh. Kế thừa các quan điểm của các nhà nghiên cứu theo tác giả
phạm trù cạnh tranh được hiểu: Cạnh tranh là quan hệ kinh tế mà ở đó các
chủ thể kinh tế ganh đua nhau tìm mọi biện pháp, cả nghệ thuật lẫn thủ đoạn
để đạt mục tiêu kinh tế của mình, thông thường là chiếm lĩnh thị trường,
giành lấy khách hàng cũng như các điều kiện sản xuất, thị trường có lợi nhất
(Nguyễn Xuân Quảng, 2005).
Cạnh tranh hàng hóa là hình thức đấu tranh gay gắt giữa những người
sản xuất hàng hóa dựa trên chế độ sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất,
nhằm giành giật những điều kiện có lợi nhất về sản xuất và tiêu thụ hàng hóa.
Mục tiêu của cạnh tranh là giành lợi ích, lợi nhuận tối đa, bảo đảm sự
tồn tại và phát triển của chủ thể tham gia cạnh tranh. Tuy nhiên, điều kiện của
thị trường để thực hiện mục tiêu đó lại có hạn. Do đó, người sản xuất kinh
doanh phải tìm cách giành khách hàng bằng sản phẩm, dịch vụ tốt, giá cả hợp
lý và tạo được uy tín với khách hàng.
Như vậy, cạnh tranh hàng hóa là quy luật khách quan của nền sản xuất
hàng hóa, nền sản xuất càng phát triển, hàng hóa bán ra càng nhiều, số lượng
người tiêu dùng càng đông thì cạnh tranh càng gay gắt, quyết liệt. Kết quả của
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 6
Căn cứ vào phạm vi địa lý: cạnh tranh trong nước và cạnh tranh quốc tế
hoặc cạnh tranh giữa các vùng với nhau.
Căn cứ vào phạm vi kinh tế: cạnh tranh nội bộ ngành và cạnh tranh
giữa các ngành. Ngày nay phát triển cách phân loại trên các nhà kinh tế học
chia thành hai hình thức là cạnh tranh dọc và cạnh tranh ngang.
Cạnh tranh sản phẩm là một bộ phận của cạnh tranh kinh tế, do
vậy những tiền đề xây dựng khái niệm cạnh tranh kinh tế cũng có giá trị
như là những tiền đề để nghiên cứu khái niệm cạnh tranh sản phẩm.
2.1.1.2. Khái niệm năng lực cạnh tranh của sản phẩm
Khi nói đến khái niệm năng lực cạnh tranh người ta rất khó có thể định
nghĩa chung chung, thông thường định về năng lực cạch tranh thường sẽ định
nghĩa cụ thể hơn về phạm vi cũng như cấp độ.
Diễn đàn cao cấp về cạnh tranh công nghiệp của Tổ chức Hợp tác và
phát triển kinh tế (OECD) đã lựa chọn một định nghĩa cố gắng kết hợp cho
các doanh nghiệp, ngành và quốc gia như sau: “Sức cạnh tranh là khả năng
của các doanh nghiệp, ngành, quốc gia, khu vực trong việc tạo ra việc làm và
thu nhập cao hơn trong điều kiện cạnh tranh quốc tế”. Định nghĩa này đã
phản ánh được khái niệm cạnh tranh của các doanh nghiệp, tạo việc làm, tăng
thu nhập và mức sống nhân dân.
Năng lực cạnh tranh (còn gọi là sức cạnh tranh; Anh: Competitive
Power) là khả năng giành được thị phần lớn trước các đối thủ cạnh tranh
trên thị trường, kể cả khả năng giành lại một phần hay toàn bộ thị phần của
đồng nghiệp (Từ điển thuật ngữ kinh tế học, 2001)
Các cấp độ năng lực cạnh tranh:
Năng lực cạnh tranh thường được nhìn nhận dưới ba cấp độ đó là năng
lực cạnh tranh của quốc gia, năng lực cạnh tranh của ngành (doanh nghiệp) và
năng lực cạnh tranh của sản phẩm. Mỗi cấp độ đều có mối quan hệ chặt chẽ
với nhau trong đó năng lực cạnh tranh sản phẩm là cốt lõi tạo nên sức cạnh
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 8
Page 9
Trong đề tài này xét tới năng lực cạnh tranh của sản phẩm
Theo quan niệm truyền thống, sản phẩm là tổng hợp các đặc tính lý
học, hóa học, sinh học, có thể quan sát được dùng để thỏa mãn những nhu
cầu cụ thể của đời sống.
Theo quan niệm marketing, sản phẩm là thứ có khả năng thỏa mãn nhu
cầu mong muốn của khách hàng, cống hiến những lợi ích cho họ và có thể
đưa ra chào bán trên thị trường với khả năng thu hút chú ý, mua sắm và tiêu
dùng. Theo đó, một sản phẩm được cấu tạo và hình thành từ hai yếu tố cơ
bản: Yếu tố vật chất và yếu tố phi vật chất (Các Mác, 1978).
Một sản phẩm được coi là có năng lực cạnh tranh khi nó đáp ứng tốt các
yếu tố: Chất lượng sản phẩm, giá cả sản phẩm, thời gian giao hàng và dịch vụ
nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Với sản phẩm thuần túy thì không thể tự
cạnh tranh với nhau, chỉ có sự cạnh tranh của các chủ thể thông qua sản phẩm.
Nghĩa là doanh nghiệp này cạnh tranh với doanh nghiệp khác, quốc gia này cạnh
tranh với quốc gia khác. Vì vậy, nghiên cứu khả năng cạnh tranh của sản phẩm
tức là đang gián tiếp nghiên cứu khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
Theo nghĩa hẹp quan niệm năng lực cạnh tranh của sản phẩm là sự biểu
hiện “tính trội” của sản phẩm về chất lượng, giá cả và hình thức lưu chuyển của
nó trên thị trường, tạo nên sức hấp dẫn và thuận tiện cho khách hàng trong việc
tiếp cận và sử dụng nó. Năng lực cạnh tranh có thể được hiểu là khả năng giành
lợi thế, chiếm ưu thế trong cạnh tranh của sản phẩm so với các sản phẩm
cùng loại trên cùng đoạn thị trường tại cùng thời điểm ( Các Mác, 1978).
Theo nghĩa rộng, năng lực cạnh tranh sản phẩm, ngoài những yếu tố
gắn với năng lực cạnh tranh sản phẩm theo nghĩa hẹp, còn phải xem các yếu
tố khác như các điều kiện sản xuất kinh doanh, các điều kiện gắn với tiêu thụ
sản phẩm, các công cụ và biện pháp mà các chủ thể dùng có hiệu quả trong
cạnh tranh với nhau nhằm chiếm lĩnh thị trường, giành lấy khách hàng cùng
các thuận lợi khác cho mình (Các Mác, 1978).
tranh của doanh nghiệp như các yếu tố do doanh nghiệp chi phối đó là chiến
lược cạnh tranh, đào tạo lao động và công tác Marketing Ngoài ra, còn có
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 11
các yếu tố thuộc môi trường ngoài doanh nghiệp như đối thủ cạnh tranh,
chính sách đầu tư, chính sách thương mại của đối thủ,
Năng lực cạnh tranh của sản phẩm được nhận biết qua lợi thế cạnh
tranh của sản phẩm đó với các sản phẩm khác cùng loại. Lợi thế của hàng hóa
bao gồm nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài tác động đến. Đó là giá cả, chất
lượng, hình thức, chủng loại hàng hóa, Qua khái niệm trên, có thể thấy năng
lực cạnh tranh của doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh của sản phẩm hàng
hóa có mối quan hệ mật thiết, phụ thuộc vào nhau, tạo điều kiện cho nhau
phát triển. Một doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh cao phải có hàng hóa có
năng lực cạnh tranh cao. Như vậy, năng lực cạnh tranh của sản phẩm hàng
hóa là cốt lõi năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
2.1.1.3. Khái niệm nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm
Nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm là tìm ra những biện pháp tác
động vào quá trình sản xuất và lưu thông sản phẩm, làm cho nó có “tính vượt
trội” so với sản phẩm cùng loại của đối thủ cạnh tranh (nếu nó chưa có năng lực
cạnh tranh) hoặc làm tăng thêm sức mạnh cho sản phẩm, làm cho “tính trội” của
nó ở mức tốt hơn, cao hơn trên thị trường tiêu thụ (nếu sản phẩm đã có năng lực
cạnh tranh nhưng năng lực cạnh tranh còn yếu). Nói cách khác: nâng cao năng
lực cạnh tranh cho sản phẩm là sử dụng một số yếu tố tác động nhằm khắc phục
những tồn tại được coi là trở ngại làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm đồng
thời hoàn thiện những nhân tố làm tăng tính trội của nó so với đối thủ khác (chứ
không phải so với chính nó), nhằm làm cho thị phần của sản phẩm tăng lên so
với thị phần của đối thủ cạnh tranh (Nguyễn Bách Khoa, 2006).
Quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm khác với
việc hoàn thiện sản phẩm ở chỗ: hoàn thiện sản phẩm chỉ là quá trình làm cho
sản phẩm chất lượng tốt, giá rẻ, đáp ứng được nhu cầu của mình. Hơn nữa, để
tạo ra những sản phẩm có chất lượng cao, mẫu mã đẹp đáp ứng nhu cầu của
người tiêu dùng và tăng tính cạnh tranh với đối thủ, các doanh nghiệp phải
thay đổi dây truyền sản xuất, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ
mới vào sản xuất. Người sản xuất nào có kỹ thuật và công nghệ tiên tiến sẽ
thu được lợi nhuận siêu ngạch. Do đó, cạnh tranh là áp lực đối với người sản
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 13
xuất, buộc họ phải cải tiến kỹ thuật, nhờ đó kỹ thuật và công nghệ sản xuất
của toàn xã hội ngày càng phát triển.
Để nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm buộc các doanh nghiệp phải
giữ “chữ tín” với khách hàng và uy tín của doanh nghiệp ngày càng tăng lên.
Trên thị trường xuất hiện nhiều đối thủ cạnh tranh, chỉ doanh nghiệp nào cung
cấp sản phẩm chất lượng tốt, mẫu mã đẹp, giao hàng đúng số lượng, đúng địa
điểm và đúng thời hạn, dịch vụ bảo hành, chăm sóc khách hàng tốt sẽ dự trữ
được “chữ tín” với khách hàng và uy tín của doanh nghiệp ngày càng tăng và
sẽ chiếm lĩnh được thị trường. Ngược lại, doanh nghiệp nào không giữ được
“chữ tín” với khách hàng thì uy tín của doanh nghiệp đó sẽ giảm, người tiêu
dùng không còn tin tưởng vào tiêu dùng sản phẩm của doanh nghiệp đó nữa.
Doanh nghiệp đó sẽ không có chỗ đứng trên thị trường.
Nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm có vai trò sắp xếp lại thị
trường. Trên thị trường bây giờ không chỉ có một nhà cung ứng mà có nhiều
nhà cung ứng sản phẩm. Các nhà cung ứng này giành giật nhau thị phần trên
thị trường. Để có thể tồn tại trên thị trường các doanh nghiệp cần phải xác
định mình kinh doanh sản phẩm gì và tập trung vào đối tượng khách hàng nào
để khai thác tốt đối tượng khách hàng đó và dần chiếm lĩnh thị trường.
Tuy nhiên, nhu cầu của khách hàng là đa dạng và nguồn lực doanh
nghiệp là có hạn nên mỗi doanh nghiệp không thể đáp ứng hết tất cả nhu cầu
của khách hàng và do đó không thể chiếm lĩnh hết thị trường mà chỉ khai thác
cứu cụ thể một số nội dung chủ yếu sau đây:
Giá
Số lượng
Chất lượng
Khác biệt Tập trung
Hình thức, mẫu mã,
Dịch vụ
Hợp tác (Liên kết)
Sơ đồ 2.1: Các nội dung chủ yếu của năng lực cạnh tranh sản phẩm
Copyright: Tài liệu đại học ©