nghiên cứu giải pháp tái cơ cấu ngành nông nghiệp trên địa bàn huyện hàm yên, tỉnh tuyên quang - Pdf 30

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
 HOÀNG LƯƠNG ĐỨC HIỆP

NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP TÁI CƠ CẤU
NGÀNH NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN HÀM YÊN,
TỈNH TUYÊN QUANG
LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Phạm Bảo Dương

HÀ NỘI, NĂM 2015
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page ii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả
nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng
dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho
việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn
này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2015.
Tác giả luận văn Hoàng Lương Đức Hiệp
Hoàng Lương Đức Hiệp Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page iv

MỤC LỤC

Trang
Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

Mục lục iv

Danh mục chữ viết tắt vi

Danh mục các bảng vii

Danh mục các sơ đồ ix

Danh mục các hình ix

Danh mục các hộp ix

Phần I
.
MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1


2.2.1 Hệ thống các chính sách về tái cơ cấu ngành nông nghiệp 17

2.2.2 Kinh nghiệm về tái cơ cấu ngành nông nghiệp trên Thế giới 20

2.2.3 Kinh nghiệm về tái cơ cấu ngành nông nghiệp ở Việt Nam 23

2.2.4. Bài học kinh nghiệm đối với tái cơ cấu ngành nông nghiệp 27
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page v

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 29

3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 29

3.1.1 Đặc điểm tự nhiên 29

3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 30

3.2 Phương pháp nghiên cứu 34

3.2.1 Khung phân tích 34

3.2.2 Phương pháp tiếp cận 35

3.2.3 Phương pháp chọn điểm và chọn mẫu nghiên cứu 35

3.2.4 Phương pháp thu thập thông tin 36


5.1 Kết luận 98

5.2 Kiến nghị 100

5.2.1 Đối với huyện Hàm Yên 100

5.2.2 Đối với các tổ chức sản xuất trong nông nghiệp 100

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 101

PHỤ LỤC 104 Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page vi

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á
BQ Bình quân
BVTV Bảo vệ thực vật
CC Cơ cấu
ĐVT Đơn vị tính
GAP Sản xuất nông nghiệp an toàn
GDP Tổng sản phẩm quốc nội
GTGT Giá trị gia tăng
GTSX Giá trị sản xuất
HĐNN Hội đồng nhân dân
HTX Hợp tác xã
KT – XH Kinh tế - xã hội
KHCN Khoa học công nghệ
NN, NT Nông nghiệp, nông thôn


dự kiến giai đoạn
2016 – 2020 44

Bảng 4.3. Kết quả đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng nông nghiệp, nông thôn

tại
huyện Hàm Yên qua các năm 45

Bảng 4.4. Kết quả về công tác khuyến nông, thú y và bảo vệ thực vật

tại huyện
Hàm Yên qua các năm 47

Bảng 4.5. Lao động phân công theo các nhóm ngành nông nghiệp

tại huyện
Hàm Yên năm 2013 48

Bảng 4.6. Tình hình về tay nghề lao động nông nghiệp, nông thôn

tại huyện
Hàm Yên năm 2013 48

Bảng 4.7. Tình hình xây dựng nhãn hiệu cho sản phẩm nông nghiệp 49

Bảng 4.8. Các chính sách hỗ trợ sản xuất, tái cơ cấu ngành nông nghiệp

áp dụng
tại huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang 58

theo
hướng hàng hoá tập trung 76

Bảng 4.18. Tình hình sản xuất lúa tại huyện Hàm Yên qua các năm 77

Bảng 4.19. Tình hình sản xuất cam sành tại huyện Hàm Yên qua các năm 78

Bảng 4.20. Tổng hợp đánh giá sự ảnh hưởng của yếu tố hệ thống chính sách 82

Bảng 4.21. Sự ảnh hưởng của yếu tố vốn đầu tư vào nông nghiệp 83

Bảng 4.22. Tổng hợp đánh giá sự ảnh hưởng của yếu tố khoa học công nghệ
trong nông nghiệp 84

Bảng 4.23. Tổng hợp đánh giá về sự ảnh hưởng của yếu tố lao động

nông nghiệp,
nông thôn 85

Bảng 4.24. Tổng hợp đánh giá về sự ảnh hưởng của yếu tố quản lý nhà nước 86

Bảng 4.25. Tổng hợp đánh giá ảnh hưởng của sự phối hợp, kết hợp giữa các cơ
quan nhà nước và người dân 87

Bảng 4.26. Tổng hợp đánh giá sự ảnh hưởng về yếu tố

hiểu biết của tổ chức
sản xuất 88

Bảng 4.27. Tổng hợp đánh giá sự ảnh hưởng về yếu tố

DANH MỤC CÁC HỘP
Số hộp Tên hộp Trang

Hộp 4.1. Chủ trương đổi mới của tỉnh rất phù hợp với tình hình thực tiễn

tại
huyện Hàm Yên 51

Hộp 4.2. Đánh giá của chính quyền cơ sở về giải pháp phát triển cây lúa 53

Hộp 4.3. Đánh giá của chính quyền cơ sở về giải pháp tái cơ cấu trồng trọt 54

Hộp 4.4. Triển khai giải pháp tái cơ cấu lâm nghiệp còn nhiều tồn tại 56

Hộp 4.5. Nuôi cá lồng đặc sản cho hiệu quả cao 57

Hộp 4.6. Cơ cấu cây giống còn đơn điệu, chu kỳ sản xuất còn dài, chất lượng gỗ
khai thác còn chưa cao 74

Hộp 4.7. Sản xuất Chè xanh Làng Bát đã và đang đạt được kết quả tốt 79

Hộp 4.8. Phát triển đàn Vịt bầu Minh Hương đạt được nhiều thành tựu 80

Hộp 4.9. Đổi mới theo hướng nuôi cá lồng đặc sản đang đạt kết quả tốt, song vẫn
còn nhiều khó khăn 81
chưa đáp ứng được thị trường đầu ra do vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, chất
lượng và thương hiệu sản phẩm còn kém; sự phát triển nông nghiệp đang đặt ra
vấn đề ô nhiễm môi trường (Vương Đình Huệ, 2013). Đứng trước tình hình trên,
với nhiệm vụ thực hiện chiến lược phát triển kinh tế xã hội đất nước, nhằm thúc
đẩy phát triển ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại hóa, nâng cao giá trị gia
tăng và bền vững, tái cơ cấu ngành nông nghiệp là vấn đề đã và đang được chú
trọng và quan tâm. Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 2

Tại địa bàn huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang nói riêng, với đặc điểm là
một huyện miền núi, thuần nông, điều kiện phát triển kinh tế xã hội còn khó
khăn, những năm qua ngành nông nghiệp vẫn giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu
nền kinh tế, tốc độ tăng trưởng toàn ngành luôn có xu hướng tăng, bình quân giai
đoạn 2010 - 2012, giá trị sản xuất tăng khoảng 9,81%/năm, tình hình an ninh
lương thực ổn định, tạo thêm được việc làm cho lao động trong ngành, góp phần
xóa đói giảm nghèo và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên, đến nay mặc
dù tỷ trọng ngành nông nghiệp đã có xu hướng giảm nhưng vẫn ở mức cao, sự
chuyển dịch còn chậm, tỷ trọng toàn ngành vào năm 2010 đạt 50,2% và giảm
xuống khoảng 42,8% vào năm 2012; nhìn chung sản xuất nông nghiệp còn manh
mún, ứng dụng công nghệ, kỹ thuật hiện đại còn chưa cao, phát triển ngành còn
tập trung mạnh vào chiều rộng song chưa chú trọng vào chiều sâu (UBND huyện
Hàm Yên, 2012). Nằm trong xu thế chung của toàn ngành, theo định hướng phát
triển chung của cả nước, với yêu cầu về đổi mới quản lý, phát triển kinh tế nông
nghiệp tại huyện Hàm Yên nói riêng, đẩy mạnh thực hiện tái cơ cấu ngành nông
nghiệp đối với huyện Hàm Yên là vấn đề thực sự cấp bách.
Nhận thấy vấn đề về tái cơ cấu ngành nông nghiệp huyện Hàm Yên là vấn
đề quan trọng, cần thiết phải giải quyết. Mặt khác, tại địa phương đã có một số
nghiên cứu về ngành nông nghiệp nói chung và phát triển một số ngành hàng

- Phạm vi nội dung: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, đề tài tập trung nghiên
cứu các giải pháp, can thiệp trong thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại
huyện Hàm Yên và các kết quả tái cơ cấu về trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp,
thuỷ sản, mà địa phương đã đạt được, từ đó làm rõ các thực trạng và đưa ra giải
pháp phù hợp.
1.4 Câu hỏi nghiên cứu
- Tái cơ cấu ngành nông nghiệp là gì? Đặc điểm và vai trò, nội dung nghiên
cứu của tái cơ cấu ngành nông nghiệp như thế nào?
- Thực trạng về tái cơ cấu ngành nông nghiệp trên địa bàn huyện Hàm Yên
như thế nào?
- Có những nhân tố nào ảnh hưởng đến tái cơ cấu ngành nông nghiệp trên
địa bàn huyện Hàm Yên?
- Giải pháp thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp huyện Hàm Yên là gì? Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 4

PHẦN II

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2.1 Cơ sở lý luận về tái cơ cấu ngành nông nghiệp
2.1.1 Khái niệm về tái cơ cấu ngành nông nghiệp
Tái cơ cấu là thuật ngữ được sử phổ biến trong những năm trở lại đây, xuất
phát từ quan điểm tái cơ cấu kinh tế; đến nay quá trình tái cơ cấu đang diễn ra
mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, các thành phần kinh tế và đối với cả các ngành kinh
tế, trong đó có ngành nông nghiệp. Về quan điểm tái cơ cấu ngành nông nghiệp
có thể hiểu một cách tổng quan thông qua các khái niệm như sau.
Cơ cấu nền kinh tế

này gần hơn đối với doanh nghiệp.
Đăng trên Tạp chí Tài chính, Dương Ngọc Quang (2014) cho rằng: “Tái cơ
cấu là sự thay đổi chiến lược, mục tiêu, tầm nhìn của một hệ thống hoặc là sự cơ
cấu lại hệ thống bao gồm các hoạt động như sắp xếp lại, chuyển đổi hình thức
hoạt động, xác định lại mục tiêu, chiến lược, tầm nhìn, các giá trị cốt lõi và chuẩn
mực của tổ chức hay doanh nghiệp.”
Tái cơ cấu nền kinh tế
Hiện nay có khá nhiều quan điểm khác nhau về thuật ngữ này. Theo Quyết
định 339/ QĐ - TTg của Thủ tướng Chính phủ về “Phê duyệt Đề án tổng thể tái
cơ cấu nền kinh tế” quan điểm về tái cơ cấu kinh tế gồm các nội dung: (1) Đổi
mới tư duy, phân định rõ vai trò, chức năng của Nhà nước và của thị trường; (2)
Kết hợp hài hòa giữa giải quyết các vấn đề quan trọng, cấp bách với các vấn đề
dài hạn, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững; (3) Thúc đẩy phát huy lợi thế
cạnh tranh của các ngành, lĩnh vực, vùng kinh tế và của các địa phương; (4) Gắn
với cải cách nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính các cấp theo hướng tập
trung, thống nhất; (5) Tích cực và chủ động hội nhập quốc tế, thu hút sự tham gia
của các thành phần kinh tế để huy động tối đa và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
Theo ông Bùi Quang Vinh (2013): “Đến nay, mặc dù đã có rất nhiều cuộc
hội thảo lớn, nhỏ được tổ chức, nhưng vẫn chưa thể đưa ra một khái niệm chung
về tái cơ cấu kinh tế. Song có thể hiểu việc điều chỉnh cơ cấu kinh tế có quy mô
lớn và toàn diện trong thời gian tương đối ngắn, để chuyển từ bất hợp lý, kém
hiệu quả thành cơ cấu hợp lý, hiệu quả hơn được coi là tái cơ cấu kinh tế.” Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 6

Trên góc độ về việc sử dụng các nguồn lực: “Tái cơ cấu kinh tế được hiểu là
quá trình phân bổ lại nguồn lực xã hội theo cơ chế thị trường, qua đó, nguồn lực
xã hội sẽ được phân bổ lại hợp lý hơn, được sử dụng có hiệu quả hơn.” (Nguyễn
Đình Cung, 2013).

kinh tế, mang những nét đặc trưng của tái cơ cấu nền kinh tế.
Ngành nông nghiệp là một trong ba nhóm ngành lớn thuộc tổng thể nền
kinh tế quốc dân. Bởi lẽ đó, tái cơ cấu ngành nông nghiệp là một hợp phần của
tái cơ cấu tổng thể nền kinh tế. Tại “Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo
hướng nâng cao GTGT và phát triển bền vững” quan điểm này cũng đã được
nhấn mạnh. Như vậy, tái cơ cấu ngành nông nghiệp về nội bộ ngành có những
đặc trưng riêng biệt, song về tổng thể vẫn mang đặc trưng, thống nhất với quan
điểm chung về tái cơ cấu nền kinh tế.
Thứ hai, tái cơ cấu ngành nông nghiệp có sự đổi mới căn bản và toàn diện
về chiến lược, mục tiêu, tầm nhìn của ngành.
Về cơ bản, tái cơ cấu ngành nông nghiệp là một quá trình đổi mới, nhằm tạo
ra “cú huých” lớn thúc đẩy ngành đạt được một diện mạo mới – nền nông nghiệp
hiện đại, tiên tiến, nâng cao GTGT và bền vững. Để làm được điều này, đổi mới
trong quản lý phải thực hiện đầu tiên, trong đó đổi mới căn bản và toàn diện về
chiến lược, mục tiêu, tầm nhìn của ngành là vấn đề then chốt.
Thứ ba, tái cơ cấu ngành nông nghiệp có sự đổi mới theo hướng hiện đại,
phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế thị trường và thời kỳ hội nhập.
Tái cơ cấu ngành là hướng tới đổi mới, trong đó đẩy mạnh việc ứng dụng
khoa học công nghệ, kỹ thuật cao vào quản lý và sản xuất, tiếp tục hiện đại hóa
ngành nông nghiệp mà trong chuyển dịch cơ cấu còn chưa thực hiện triệt để là tất
yếu. Bên cạnh đó, tiếp tục khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, đẩy
mạnh sản xuất theo quy mô lớn, tập trung theo hướng sản xuất hàng hóa nhằm
đáp ứng nhu cầu của thị trường và có thể nâng cao chất lượng sản phẩm nhằm
tăng cường năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập.
Thứ tư, tái cơ cấu ngành nông nghiệp có quan hệ mật thiết với công cuộc
xây dựng nông thôn mới.
Nông nghiệp, nông thôn và nông dân là ba vấn đề có quan hệ mật thiết với
nhau, cùng xuất phát từ mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp tiên tiến, cải thiện
trong ngành.

Giải pháp
tái cơ cấu ngành
nông nghi

p

Kết quả
tái cơ cấu ngành
nông nghi

p

Đánh giá
kết quả tái cơ cấu
ngành và đi

u ch

nh
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 9

* Đối với ngành nông nghiệp
Góp phần nâng cao giá trị gia tăng đối với sản phẩm của ngành, thông qua
đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và kỹ thuật.
Đóng vai trò thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững hơn

(1.2) Thay đổi về cơ cấu đầu tư công trong nông nghiệp, bởi lẽ những thay
đổi về can thiệp vào nông nghiệp thực chất là sự thay đổi về đầu tư công.
(1.3) Kết quả tái cơ cấu đầu tư công trên một số lĩnh vực trọng tâm.
(2) Các giải pháp chính sách về tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Với các nội
dung trọng tâm:
(2.1) Sự đổi mới về tư duy, định hướng trong giải pháp tái cơ cấu.
(2.2) Thay đổi về hệ thống động lực và các đòn bẩy khuyến khích.
(3) Kết quả tái cơ cấu ngành nông nghiệp
(4) Đánh giá kết quả thực hiện tái cơ cấu của ngành nông nghiệp. Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 11

Sơ đồ 2.2. Khung tiếp cận trong nghiên cứu về tái cơ cấu ngành nông nghiệp

sách tái
cơ cấu
ngành
nông
nghiệp
đồng
bộ
Cơ sở hạ tầng
Khoa học
công ngh


Khuyến nông,
Thú Y, BVTV

Xúc tiến
thương m

i

Lao động
NN, NT
Trồng trọt
Chăn nuôi
Thuỷ sản Diêm nghiệp Công nghiệp chế biến & ngành nghề
Tái cơ cấu vùng SX
Tái cơ cấu chuỗi giá trị
Tái cơ cấu các sản phẩm
tr


Nâng cao
kết quả
s

n xu

t

Cải thiện
hiệu quả
kinh t
ế Thay
đổi
cơ cấu
đầu tư
công
trong
nông
nghiệp
Thay đổi các
can thiệp vào
nông nghiệp
Lâm nghiệp


b) Thay đổi về cơ cấu đầu tư công trong nông nghiệp
Nghiên cứu về nội dung này sẽ cho thấy tình hình đầu tư công và thay đổi
về cơ cấu đầu tư công đối với các lĩnh vực nông nghiệp trọng tâm, từ đó có thể
cho thấy sự phù hợp hoặc không phù hợp trong cơ cấu đầu tư. Trên cơ sở đó có
thể đưa ra những giải pháp phù hợp.
c) Kết quả tái cơ cấu đầu tư công trên một số lĩnh vực trọng tâm
Nghiên cứu đối với nội dung này sẽ cho thấy kết quả đã đạt được về cơ sở
hạ tầng nông nghiệp, sự thay đổi về ứng dụng khoa học kỹ thuật, các kết quả về
công tác khuyến nông, thú y, BVTV, lao động nông nghiệp hay xúc tiến thương Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 13

mại, sau khi thay đổi các can thiệp và tiến hành thay đổi về cơ cấu đầu tư công,
qua đó sẽ cho thấy tác động từ những thay đổi này và có những giải pháp khắc
phục hiệu quả.
2.1.4.2 Giải pháp chính sách về tái cơ cấu ngành nông nghiệp
Các giải pháp chính sách là những hành động cụ thể được xây dựng theo
mục tiêu của chính sách tái cơ cấu và được triển khai đồng bộ với những thay đổi
về cơ cấu đầu tư công trong nông nghiệp. Từ khung tiếp cận (Sơ đồ 2.2) cho thấy
nghiên cứu về giải pháp tái cơ cấu ngành nông nghiệp bao gồm các nội dung:
a) Sự đổi mới tư suy và định hướng phát triển trong giải pháp tái cơ cấu

Đây là vấn đề mang tính chất “đầu tàu” quyết định toàn ngành sẽ đi đúng
hướng hay không? Để làm rõ về vấn đề này trong phân tích sẽ tập trung xem xét
về các giải pháp tái cơ cấu để từ đó làm rõ những thay đổi về nhận định, định
hướng phát triển và những đổi mới về tư duy phát triển.
b)Thay đổi về hệ thống động lực và các đòn bẩy khuyến khích


rừng, cây trồng rừng hằng năm, Dựa trên những xem xét đó, chỉ ra được thực
trạng tái cơ cấu lâm nghiệp và có những giải pháp đề xuất phù hợp.
* Kết quả tái cơ cấu thuỷ sản
Đối với tái cơ cấu thuỷ sản, để phân tích thực trạng vấn đề này, cần nghiên
cứu các nội dung như: Sự thay đổi về diện tích, giống thuỷ sản nuôi trồng hằng
năm; những thay đổi về cơ cấu trong lĩnh vực thuỷ sản. Trên cơ sở đó, chỉ ra thực
trạng trong tái cơ cấu thuỷ sản nhằm có những phương hướng giải quyết tốt hơn.
* Tình hình tái cơ cấu đối với công nghiệp chế biến và ngành nghề nông nghiệp,
nông thôn
Công nghiệp chế biến và ngành nghề NN, NT có vai trò quan trọng trong hỗ
trợ phát triển sản xuất, sau sản xuất; góp phần nâng cao giá trị gia tăng trong từ
khâu sản xuất đến tiêu thụ cho sản phẩm nông nghiệp. Nghiên cứu về thực trạng
tái cơ cấu vấn đề này là xem xét các nội dung như: Tình hình phát triển của công
nghiệp chế biến và ngành nghề NN, NT sau khi thực hiện tái cơ cấu; mức độ đáp
ứng, hỗ trợ của lĩnh vực đối với phát triển sản xuất nông nghiệp. Từ đó chỉ ra
thực trạng và có biện pháp phù hợp hơn.
* Kết quả tái cơ cấu trong một số lĩnh vực nông nghiệp khác
Bên cạnh thực hiện tái cơ cấu các tiểu ngành như: Trồng trọt, chăn nuôi,
lâm nghiệp và thuỷ sản; song song với đó tái cơ cấu các vùng sản xuất, tái cơ cấu
chuỗi giá trị các sản phẩm nông nghiệp, hay tái cơ cấu các tổ chức sản xuất nông Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 15

nghiệp cũng là những vấn đề quan trọng. Trong nghiên cứu, đề tài sẽ kết hợp
phân tích thực trạng tái cơ cấu đối với những nội dung này.
2.1.4.4 Đánh giá kết quả tái cơ cấu ngành nông nghiệp
Khi nghiên cứu tổng quan về thực trạng tái cơ cấu ngành nông nghiệp,
đánh giá kết quả thực hiện của ngành là một trong những nội dung quan trọng.


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status