TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT
ĐINH PHƢƠNG NAM
LỰA CHỌN VÀ ỨNG DỤNG BÀI TẬP
PHÁT TRIỂN SỨC BỀN TRONG BÓNG
ĐÁ CHO HỌC SINH KHỐI 11 TRƢỜNG
THPT QUỲNH CÔI - THÁI BÌNH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: CNKHSP GDTC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. LÊ TRƢỜNG SƠN CHẤN HẢI HÀ NỘI, 2015
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
VÀ CÁC KÝ HIỆU DÙNG TRONG KHÓA LUẬN
GD - ĐT
:
Giáo dục đào tạo
GDTC
:
Giáo dục thể chất
NĐC
:
Nhóm đối chiếu
NTN
:
Nhóm thực nghiệm
NXB
:
Nhà xuất bản
TD
:
Thể dục
TDTT
MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ 1
Chƣơng 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5
1.1. Lịch sử phát triển môn Bóng đá 5
1.2. Đặc điểm của môn Bóng đá 6
1.2.1. Bóng đá là môn thể thao có tính tập thể cao 6
1.2.2. Bóng đá là môn thể thao có tính đối kháng cao 6
1.2.3. Bóng đá là môn thể thao có tính phức tạp 7
1.3. Đặc điểm của các tố chất thể lực trong bóng đá 7
1.4. Cơ sở lý luận của sức bền 8
1.5. Những vấn đề huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể thao 10
1.6. Những điều cần chú ý khi xây dựng bài tập phát triển sức bền cho học
sinh khối 11 16
1.7. Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi lớp 11 (16 - 17 tuổi) 17
1.7.1. Đặc điểm tâm lý lứa tuổi 16 - 17 17
1.7.2. Đặc điểm sinh lý của lứa tuổi 16 - 17 18
1.7.3. Đặc điểm giải phẫu của lứa tuổi 16 - 17 19
Chƣơng 2. NHIỆM VỤ, PHƢƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
23
2.1. Nhiệm vụ nghiên cứu 23
2.2. Phương pháp nghiên cứu 23
2.2.1. Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu 23
2.2.2. Phương pháp phỏng vấn 24
2.2.3. Phương pháp quan sát sư phạm 24
2.2.4. Phương pháp kiểm tra sư phạm 24
2.2.5. Phương pháp thực nghiệm sư phạm 24
2.2.6. Phương pháp toán học thống kê 25
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng,
biểu
Diễn giải
Trang
Bảng 3.1
Thực trạng đội ngũ giáo viên trường THPT Quỳnh Côi
- Thái Bình
29
Bảng 3.2
Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho giảng dạy và học
tập môn GDTC
30
Bảng 3.3
Kết quả điều tra thực tiễn số buổi tập/tuầnvà thời gian
tập luyện/ buổi các bài tập phát triển sức bền cho học
sinh khối 11 tại một số trường THPT
32
Bảng 3.4
A
=30 VĐV, n
B
= 30 VĐV)
45
Bảng 3.11
Kết quả kiểm tra sức bền của 2 nhóm sau
thực nghiệm (n
A
=30 VĐV, n
B
= 30 VĐV)
46
Biểu đồ 3.1
Biểu đồ biểu hiện thành tích chạy xuất phát cao 100m
(s) trước và sau thực nghiệm
47
Biểu đồ 3.2
Biểu đồ biểu hiện thành tích bật xa tại chỗ của 2 nhóm
trước và sau thực nghiệm.
48
Biểu đồ 3.3
Biểu đồ thể hiện thành tích sút bóng liên tục 5 quả có đà 5m
vào cầu môn của 2 nhóm trước và sau thực nghiệm
48
1
Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của TDTT đối với sức khoẻ
nhân dân, đối với vận mệnh của đất nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói:
“Mỗi một người dân yếu ớt tức là làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi một
người dân khoẻ mạnh tức là làm cho cả nước mạnh khoẻ” [3]. Vì vậy ngành
TDTT cần quan tâm nhiều đến GDTC trong trường học, phong trào thể thao
quần chúng và thể thao thành tích cao.
Để thực hiện tư tưởng của Người, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ
tổ quốc Việt Nam XHCN, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm tới việc chăm
sóc và bồi dưỡng sức khoẻ cho nhân dân, đặt biệt là thế hệ trẻ những chủ nhân
tương lai của đất nước.
Từ ngày đất nước đổi mới và hội nhập đến nay, đã có nhiều môn thể
thao phát triển sâu rộng, mạnh mẽ, trong đó có môn “Bóng Đá”.
Bóng đá là một môn thể thao được quốc tế hoá phổ biến rộng khắp trên
thế giới được mọi người yêu thích, say mê. Bóng đá là môn thể thao “vua” bởi
tính hấp dẫn, lôi cuốn và đầy bất ngờ nên đã thu hút đông đảo quần chúng tham
gia tập luyện và thi đấu vì vậy, Bóng đá đã trở thành một hiện tượng xã hội.
Những năm gần đây, bóng đá Việt Nam đã có nhiều dịp so tài với bóng
đá của các nước phát triển trên thế giới và trong khu vực qua các trận giao
hữu, vòng loại World Cup, vòng loại Châu Á, đặc biệt là AFF Cup và
Seagames. Đội tuyển của chúng ta đã giành được những thành tích đáng kể
trong khu vực như huy chương bạc Seagame 18, Tiger Cup 98 và vừa qua đã
giành được chức vô địch AFF Cup lần đầu tiên. Tuy nhiên, bóng đá Việt Nam
muốn giữ được vị thế trong khu vực và vươn ra ngoài châu lục đòi hỏi các cầu
thủ phải luôn luôn cố gắng tập luyện, nâng cao trình độ về kỹ chiến thuật đặc
biệt là nâng cao trình độ về thể lực. Bóng đá là môn thể thao phức tạp cao
mang tính chất đối kháng, mọi hoạt động được diễn ra liên tục, điều đó chứng
tỏ cầu thủ bóng đá phải là người có nền tảng thể lực tốt để có thể duy trì mọi
3
4 Tuy nhiên, các đề tài chỉ nghiên cứu tổng quát về tố chất thể lực mà
chưa có đề tài nào đề cập đến phát triển sức bền trong bóng đá.
Trên cơ sở phân tích ý nghĩa và tầm quan trọng của vấn đề, chúng tôi
tiến hành nghiên cứu đề tài: “Lựa chọn và ứng dụng bài tập phát triển sức bền
trong bóng đá cho học sinh khối 11 trường THPT Quỳnh Côi - Thái Bình”
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở đánh giá thưc trạng thể lực trong bóng đá của học sinh khối
11 trường THPT Quỳnh Côi - Thái Bình, đề tài tiến hành lựa chọn và ứng
dụng một số bài tập nhằm phát triển sức bền trong bóng đá cho học sinh khối
11 trường THPT Quỳnh Côi - Thái Bình, từ đó tạo điều kiện cho các em tập
tập luyện và thi đấu đạt kết quả cao.
* Giả thiết khoa học
Nếu lựa chọn và ứng dụng bài tập phát triển sức bền trong bóng đá tốt
thì sẽ nâng cao được thể lực chuyên môn cho học sinh khối 11 trường THPT
Quỳnh Côi - Thái Bình. Tạo điều kiện cho các em tập luyện, thi đấu tốt và đạt
thành tích cao.
5
6 bóng đá", trên thực tế đã đóng vai trò mấu chốt trong việc tôn vinh và phát
triển môn thể thao này.
Để phục vụ cho các trận cầu, người Trung Quốc cổ đã biết chế quả
bóng đá bằng da. Trái bóng được làm đầy bằng lông hoặc tóc.
1.2. Đặc điểm của môn Bóng đá
Bóng đá là môn thể thao đối kháng trực tiếp cao, các tình huống trên
sân rất đa dạng và phúc tạp đòi hỏi phải có ý chí chiến đấu cao, sự phối hợp
thông minh của cả một tập thể, sự đa dạng phong phú hấp dẫn của bóng đá
được thể hiện 3 đặc điểm lớn sau: tính tập thể, tính đối kháng, tính phức tạp.
1.2.1. Bóng đá là môn thể thao có tính tập thể cao
Trận đấu bóng đá được tiến hành trên một sân rộng với hai đội, mỗi đội
có 11 cầu thủ. Trong một đội bóng các cầu thủ rất quan trọng, một đội bóng
hay không thể thiếu những cầu thủ xuất sắc. Tuy nhiên không có bất cứ cầu
thủ nào đủ sức vượt qua không gian rộng lớn và sự cản phá quyết liệt của đối
phương để ghi bàn thắng. Điều đó đòi hỏi cầu thủ phải biết chơi có tổ chức,
biết phối hợp chặt chẽ với nhau, hỗ trợ cho nhau trong tấn công cũng như
trong phòng thủ vì mục đích chung của toàn đội là giành chiến thắng.
1.2.2. Bóng đá là môn thể thao có tính đối kháng cao
Trong thi đấu đội nào cũng muốn giành chiến thắng. Vì vậy, các đội bóng
thường sử dụng mọi biện pháp trong khuân khổ luật cho phép để tiến hành tấn
công cũng như phòng thủ. Có thể nói trận đấu bóng đá là cuộc đấu ý chí, đấu trí,
đấu lực, đấu về trình độ kỹ chiến thuật giữa hai đội, cuộc đấu này lại được tiến
hành trong thời gian dài với sự đối kháng của các cầu thủ. Do đó có thể nói tính
chiến đấu thể hiện trong trận đấu rất cao, đội nào thể hiện sự vượt trội về mọi
mặt mới có thể làm chủ trận đấu và giành chiến thắng. Tính chiến đấu cao của
bóng đá là một trong những yếu tố quan trọng hấp dẫn mọi lứa tuổi.
8 1.4. Cơ sở lý luận của sức bền
Sức bền là năng lực thực hiện một hoạt động với cường độ cho trước,
hay là năng lực duy trì khả năng vận động trong thời gian dài nhất mà cơ thể
có thể chịu đựng được. Nói cách khác, sức bền là năng lực của cơ thể chống
lại mệt mỏi trong một hoạt động nào đó.
Như vậy khái niệm sức bền luôn luôn liên quan đến khái niệm mệt mỏi.
Khái niệm: Mệt mỏi là sự giảm sút tạm thời khả năng vận động hoặc
hoạt động do sự vận động (hoặc hoạt động) gây nên. Khi thực hiện một hoạt
động liên tục và tương đối căng thẳng nào đó thì sau một thời gian con người
sẽ thấy việc tiếp tục ngày càng khó khăn hơn. Trong một thời gian nhất định,
mặc dù khó khăn tăng lên, nhưng cường độ hoạt động vẫn được duy trì ở mức
ban đầu nhờ sự nỗ lực của ý trí. Trạng thái mệt mỏi chưa làm giảm sút khả
năng vận động đó được gọi là giai đoạn mệt mỏi có bù. Đến một thời điểm
nào đó, do mệt mỏi mà cơ thể không thể hoạt động với cường độ như trước,
khả năng vận động giảm sút tức là xuất hiện giai đoạn mệt mỏi mất bù. Như
vậy khi nói mệt mỏi là sự giảm sút tạm thời khả năng vận động thì có ngụ ý
nói đến mệt mỏi mất bù.
Tùy theo hoạt động của các hình thức hoạt động mà các dạng loại mệt
mỏi khác nhau: mệt mỏi trí óc, mệt mỏi cảm giác, mệt mỏi cảm xúc, mệt mỏi
thể lực. Trong các hoạt động TDTT, sự biểu hiện của mệt mỏi cũng đa dạng,
bao gồm các loại mệt mỏi khác nhau nói trên. Song mệt mỏi thể lực do hoạt
động cơ bắp gây nên là chính.
Vận động của con người rất đa dạng và trong mỗi dạng vận động khác
nhau thì tính chất và cơ chế của sự mệt mỏi cũng sẽ khác nhau. Căn cứ vào số
lượng nhóm cơ tham gia hoạt động, người ta phân biệt mệt mỏi chung và mệt
mỏi tương đối cục bộ. Hoạt động cục bộ không đòi hỏi sự hoạt động tích cực
- Sự phối hợp hài hòa trong hoạt động của các chức năng sinh lý;
- Khả năng chịu đựng chống lại cảm giác mệt mỏi nhờ những nỗ lực ý chí.
10 - Nâng cao sức bền thực chất là quá trình làm cho cơ thể thích nghi dần
dần với lượng vận động ngày càng lớn. Điều này này một mặt đòi hỏi người
tập phải có ý chí kiên trì, chịu đựng những cảm giác mệt mỏi đôi khí rất nặng
nề và cảm giác nhàm chán do tính đơn điệu của bài tập. Mặt khác, đòi hỏi
phải có sự tích lũy, thích nghi dần dần và kéo dài liên tục trong nhiều năm.
- Nâng cao sức bền chung là cơ sở để nâng cao sức bền chuyên môn và
nâng cao năng lực vận động của cơ thể nói chung.
- Tập luyện có hệ thống sẽ nâng cao được sức bền một cách đáng kể.
Để đáp ứng được nhu cầu huấn luyện thể lực trong bóng đá đòi hỏi việc
sử dụng các phương pháp, các bài tập giáo dục năng lực sức bền sao cho phù
hợp. Ngày nay, người ta thường sử dụng các bài tập với lực đối kháng với mức
độ cơ năng khác nhau. Đặc điểm của những phương pháp cơ bản để giáo dục
sức bền với mức độ căng cơ tối đa có thể tạo nên bằng nhiều cách khác nhau.
- Khắc phục lực đối kháng chưa tối đa với số lần lặp lại giới hạn.
- Khắc phục lực đối kháng với tốc độ giới hạn.
- Sử dụng các bài tập với trọng lượng chưa tối đa với số lần lặp lại
giới hạn.
- Sử dụng các bài tập giới hạn và gần giới hạn.
- Sử dụng các bài tập tĩnh trong giáo dục sức bền.
- Các bài tập này ít được sử dụng vì nó đem lại hiệu quả thấp hơn so với
các bài tập trước.
Từ những bài tập nêu trên với việc sử dụng các phương pháp phù hợp
với đặc điểm của từng người, từng buổi tập và từng giai đoạn khác nhau trong
quá trình huấn luyện sẽ đem lại hiệu quả hơn trong quá trình huấn luyện.
5 loại: sức nhanh, sức mạnh, sức bền, mềm dẻo và khéo léo.
+ Huấn luyện thể lực chung.
Trong huấn luyện thể thao, huấn luyện thể lực chung nhằm phát triển
cho VĐV một cách toàn diện về tất cả các tố chất thể lực như: sức nhanh, sức
12 mạnh, sức bền, mềm dẻo và khéo léo. Khả năng làm việc của tất cả các cơ
quan, chức phận của cơ thể được hoàn thiện sẽ làm cho VĐV tiếp nhận được
khối lượng vận động lớn. Điều này sẽ dẫn đến mức độ phát triển cao hơn của
các tố chất thể lực. Như vậy quá trình phát triển thể lực nói chung có ý nghĩa
cực kỳ quan trọng trong việc giáo dục phẩm chất tâm lý và ý chí, vì trong quá
trình thực hiện các bài tập phát triển chung VĐV đã vượt qua những khó khăn
ở những mức độ khác nhau do thực hiện các bài tập mang lại.
Nhiệm vụ cơ bản của quá trình chuẩn bị thể lực chung là phải đạt được
khả năng làm việc của các cơ quan chức phận ở mức độ cao mà không phụ
thuộc vào bất kỳ môn thể thao nào. Quá trình chuẩn bị thể lực chung cho
VĐV nhờ vào hệ thống các bài tập của các môn thể thao. Vai trò quan trọng
trong quá trình chuẩn bị thể lực chung là việc lựa chọn các bài tập cơ thể phải
phát huy một khối lượng lớn cơ bắp, các cơ quan chức phận của cơ thể tham
gia hoạt động. Tuy nhiên cũng cần lựa chọn một số bài tập nhằm phát triển
một số cơ nhất định, một số bộ phận nào đó của cơ thể để sự phát triển tổng
hợp của các bộ phận hoặc các tố chất vận động này sẽ có tác dụng làm tăng
cường khả năng thể chất nói chung của VĐV. Ngoài ra huấn luyện thể lực
chung còn củng cố được những điều còn yếu trong cơ thể, những cơ quan
chậm phát triển.
Các bài tập phát triển chung được chia làm 2 nhóm thông qua tác dụng
và hướng đích của chúng.
- Nhóm phát triển thể lực chung trực tiếp: là những bài tập có động tác
thiết. Trong đề tài này quan tâm đến “sức bền” trong tập luyện cho học sinh
khối 11 trường THPT Quỳnh Côi - Thái Bình.
* Vai trò và ý nghĩa của tố chất thể lực nói chung và sức bền nói riêng
trong bóng đá
Ngày nay, phong trào TDTT càng được quan tâm và phát triển, để đạt
được kết quả cao trong tập luyện và thi đấu với VĐV thì vấn đề thể lực bao
14 giờ cũng được quan tâm và đặt lên hàng đầu trong công tác huấn luyện
TDTT.
Để đạt được thành tích trong thi đấu thể thao thì VĐV ngoài việc trang
bị cho mình về mặt tâm lý kỹ chiến thuật thì vấn đề thể lực là yếu tố quan
trọng quyết định đến thành tích của VĐV khi khoảng cách kỹ chiến thuật
ngày càng được thu hẹp thì yếu tố thể lực sẽ quyết định đến sự thành bại trong
thi đấu.
Ngày nay, các trận bóng đã diễn ra với nhịp độ cao. Thể lực đóng vai
trò quyết định đến sự hoàn thành tốt nhiệm vụ của VĐV về kỹ chiến thuật mà
ban huấn luyện đã đề ra.
Xu hướng phát triển của bóng đá hiện đại mang tính chất tổng lực đòi
hỏi VĐV phải hoàn thành khối lượng vận động lớn như: chạy tốc độ, các kỹ
thuật sút bóng sử dụng hàng loạt các động tác kỹ thuật tranh cướp bóng với
đối phương. Nếu các cầu thủ không được trang bị thể lực tốt sẽ ảnh hưởng
đến kết quả thi đấu.
Chính vì vậy mà trong công tác huấn luyện bóng đá ngoài việc trang bị
tốt cho cầu thủ về mặt kỹ chiến thuật, các huấn luyện viên cần quan tâm đến
việc huấn luyện thể lực cho VĐV, thông qua việc huấn luyện thể lực phát triển
toàn diện các tố chất: sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo và mềm dẻo.
* Vai trò và ý nghĩa của sức bền trong bóng đá
lực trong bóng đá không phải là một trạng thái thể lực bình thường, nó không
giống một số môn thể thao khác, nếu cầu thủ không có thể lực tốt sẽ không
hoàn thành nhiệm vụ được sẽ ảnh hưởng đến kế quả thi đấu của đội.
Chính lý do này trong công tác huấn luyện bóng đá, ngoài việc trang bị tốt
cho cầu thủ về mặt kỹ thuật, các huấn luyện viên cần chú trọng vấn đề thể lực,
thông qua việc huấn luyện thể lực có thể tăng cường sức khoẻ cho VĐV phát triển
toàn diện các tố chất: sức mạnh, nhanh, bền…. Nâng cao hoạt động của cơ thể.
Như vậy sức bền là một trong nhưng yếu tố quan trọng hàng đầu trong
tập luyện, thi đấu và nâng cao thành tích bóng đá. Chính vì vậy mà nhiều
16 chuyên gia, huấn luyện viên bóng đá nổi tiếng đều coi trọng sức bền cho
VĐV của mình.
1.6. Những điều cần chú ý khi xây dựng bài tập phát triển sức bền cho
học sinh khối 11
Bóng đá là môn thể thao đối kháng trực tiếp. Do vậy, mà tình huống
diễn ra liên tục trong khoảng thời gian rất ngắn, luôn thay đổi đòi hỏi các cầu
thủ phải thực hiện các động tác cũng như xử lý nhanh các tình huống xảy ra.
Vì thế việc giáo dục huấn luyện nhằm phát triển sức bền trong môn bóng đá
rất cần thiết.
Để đạt được thành tích thể thao cao, người ta phải sử dụng các phương
pháp, phương tiện khác nhau mà trước hết phải kể đến bài tập thể chất là
phương tiện quan trọng nhất nhằm nâng cao thành tích thể thao. Các bài tập
thể chất phải phù hợp với mục đích, nhiệm vụ quá trình huấn luyện và không
được sử dụng một cách tùy tiện. Các bài tập thể chất phải được sử dụng một
cách phù hợp để nâng cao thành tích cho từng môn thể thao khi thi đấu, kỹ
thuật thi đấu phải phù hợp với yêu cầu của cấu trúc thành tích lâu dài, khả
năng chịu đựng lượng vận động phải được nâng cao một cách liên tục, thành
khi thực hiện động tác thi đấu.
1.7. Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi lớp 11 (16 - 17 tuổi)
1.7.1. Đặc điểm tâm lý lứa tuổi 16 - 17
Ở giai đoạn này các em có những bước phát triển nhảy vọt cả về thể
chất lẫn tinh thần. Biểu hiện là đã có những bước phát triển từ tuổi thơ ấu
sang tuổi trưởng thành, lứa tuổi này các em ở ngưỡng không hẳn là người lớn
cũng không hẳn là trẻ con.
Giai đoạn này các em đã hình thành những phẩm chất mới về trí tuệ,
tình cảm, đạo đức, phong cách, thái độ và các công việc được giao. Sự phát
triển của các em trong giai đoạn này tương đối phức tạp, tâm lý của các em có
biến đổi mâu thuấn với nhau xuất hiện nhiều đột biến.
18 Biểu hiện cơ bản nhất là ở tuổi dậy thì và quan trọng hơn cả là sự hình
thành và phát triển bộ máy sinh dục, các chức năng sinh lý mới xuất hiện,
tuyến sinh dục bắt đầu hoạt động mạnh mẽ biểu hiện ngoài bằng các dấu hiệu
phụ như giọng nói, tính cách. Sự phát triển này phần nào ảnh hưởng đến cá tính
của các em, tình cảm rất sâu sắc, dễ bị kích động, xúc động khi khiến cho bản
thân không tự kìm chế nổi mình. Đôi khi bản chất kích động mạnh làm cho các
em dễ dẫn đến không làm chủ được bản thân. Học tập rất miệt mài hăng say
nhưng hay chán nản khi không thực hiện, hoàn thành được nhiệm vụ.
Sự phát triển thân thể của các em đột ngột như chiều cao, cân nặng, hệ
xương được cốt hoá và phát triển mạnh. Hệ thần kinh cũng dần được hoàn
thiện và phát triển. Sự mất thăng bằng giữa tim và mạch máu, dung tích của
tim cũng tăng lên gấp đôi so với lứa tuổi trước, nhưng dung tích của mạch
máu chỉ tăng lên 1,5 lần. Hệ tuần hoàn tạm thời bị rối loạn gây lên hiện tượng
thiếu máu cục bộ ở một số bộ phận trên vỏ não làm cho các em trong quá
trình tập luyện rất dễ mệt mỏi chán tập, thần kinh không ổn định, dễ xúc
ảnh hưởng như:
- Sau các bài tập yếm khí, thời gian ngắn thì sự hồi phục sau lượng vận
động nhanh hơn tuổi trưởng thành.
- Sau các bài tập kéo dài phát triển sức bền và thể hiện rõ hơn là các bài
tập lặp lại tăng dần về công suất hoặc rút ngắn quãng nghỉ thì khả năng hồi
phục sau vận động lại kém hơn tuổi trưởng thành.
Xuất phát từ những vấn đề tâm sinh lý lứa tuổi này mà trong công tác
huấn luyện các em ở giai đoạn này cần phải có sự quan tâm thích hợp và phù
hợp với lượng vận động, bài tập phải phù hợp sao cho quá trình tập luyện của
các em không có những ảnh hưởng tới sự phát triển chức năng của cơ thể.
1.7.3. Đặc điểm giải phẫu của lứa tuổi 16 - 17
* Hệ vận động
- Xương: Lứa tuổi của các em trong giai đoạn này về xương có những
bước phát triển nhảy vọt cả về chiều dài và độ dày của xương. Tính đàn hồi
có xu hướng giảm do lượng canxi, phốt pho trong xương tăng lên. Do đó
Copyright: Tài liệu đại học ©