TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DUC THẺ
CHẤT
LÒ VĂN CƯƠNG
LựA CHỌN BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ KỸ THUẬT BẬT NHẢY ĐẬP CẦU
CHO ĐỘI
TUYỂN NỮ CẦU LÔNG TRƯỜNG
THPT GIA LỘC - HẢI DƯƠNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC • • •
•
HÀ NỘI - 2015
■
TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
• • • • KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT
LÒ VĂN CƯƠNG
LựA CHỌN BÀI TẬP
• • •
NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT
BẬT NHẢY ĐẬP CẦU CHO ĐỘI
• • • TUYÊN NỮ CẦU LÔNG
TRƯỜNG THPT GIA LỘC - HẢI
DƯƠNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Chuyên ngành:
CNKHSP GDTC
Hướng dẫn khoa học:ThS. GVC.
NGUYỄN MẠNH HÙNG
HÀ NỘI – 2015
LỜI CAM ĐOAN
Tên tôi là: LÒ VĂN CƯƠNG
Sinh viên lớp: K37 SP TDTT Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2.
Tôi xin cam đoan đề tài nghiên cứu khoa học này là của tôi. Những vấn
Bảng 3.3
Kêt quả phỏng vân các yêu tô ảnh hưởng tới khả năng
bật nhảy đập cầu của đội tuyển nữ cầu lông trường
THPT Gia Lộc - Hải Dương (n = 25)
29
Bảng 3.4
Kêt quả phỏng vân lựa chọn các bài tập nhăm nâng cao
khả năng bật nhảy đập cầu của đội tuyển nữ cầu lông
trường THPT Gia Lộc - Hải Dương (n = 25)
33
Bảng 3.5 Tiên trình thực nghiệm. 40
Bảng 3.6
Kêt quả phỏng vân lựa chọn test nâng cao hiệu quả kỹ
thuật bật nhảy đập cầu cho đội tuyển nữ càu lông trường
THPT Gia Lộc - Hải Dương(n = 25)
42
Bảng 3.7
Kêt quả kiêm tra trước thực nghiệm của hai nhóm đôi
chứng và thực nghiệm (n =10).
44
Bảng 3.8
Kêt quả kiêm sau thực nghiệm của hai nhóm đôi chứng
và thực nghiệm
45
Biêu đô
3.1
Biêu đô biêu hiện thành tích trước thực nghiệm của đội
tuyển nữ càu lông trường THPT Gia Lộc - Hải Dương
46
Biêu đô
những thành tích đó là nhờ sự nỗ lực cố gắng hết mình của các VĐV, sự quan
7
tâm đúng đắn của Đảng và Nhà nước cùng với sự phấn đấu hết mình của đội
ngũ cán bộ, giáo viên, học sinh ừong các trường trung học.
Hải Dương là một tỉnh thành đang có sự phát triển mạnh. Cùng với sự
phát triển kinh tế, tỉnh đã nhận thấy tàm quan ừọng của TDTT trong sự phát
triển toàn diện của con người cũng như thúc đẩy nền kinh tế văn hoá xã hội. Vì
thế tỉnh đó có sự quan tâm tới công tác phát triển TDTT đặc biệt là phát triển
TDTT trong các trường phổ thông, trong đó cầu Lông là một môn cơ bản có ý
nghĩa quan trọng trong việc rốn luyện các em trở thành một con người phát
triển toàn diện cả về thể chất và tinh thần.
Quá trình tập luyện và thi đấu cầu lông đòi hỏi người chơi phải có đủ
các tố chất và các yếu tố kỹ, chiến thuật, thể lực, tâm lý. Trong khi đó kỹ thuật
bật nhảy đập cầu là yếu tố quan ừọng trong đánh cầu bởi vì đặc điểm môn cầu
lông là môn thể thao thi đấu đối kháng gián tiếp, mọi tình huống do đối
phương tạo ra, do đó vận động viên phải luôn bật nhảy đập càu, đập càu sớm
trên cao thì mới có hiệu quả cao, tạo đươc ưu thế đánh càu nhanh bất ngờ đưa
đối phương vào thế bị động và giành điểm. Chính vì vậy bật nhảy đập cầu là
kỹ thuật đóng vai trò rất quan trọng của môn cầu lông.
Qua quan sát tập luyện và thi đấu của đội tuyển nữ cầu lông trường
THPT Gia Lộc - Hải Dương chúng tôi nhận thấy kỹ thuật bật nhảy đập càu của
các em rất hạn chế, điều này xuất phát tò nhiều nguyên nhân, song cơ bản là do
trình độ và khả năng của các em còn chưa cao.
Trong nhiều năm qua, có rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học về
môn Cầu lông ở trong và ngoài nước.
Tuy nhiên, các đề tài mới chỉ nghiên cứu tổng quát về kỹ thuật đập cầu
mà chưa có đề tài nào đề cập đến kỹ thuật bật nhảy đập cầu.
Trên cơ sở phân tích ý nghĩa và tầm quan trọng của vấn đề, chúng
tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả kỹ
8
ở miền Nam, từ năm 1954 -1975 Đảng ta đã khẳng định chiến lược phát triển
TDTT Trong Nghị quyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III là “PHÁT
TRIỂN TDTT, NÂNG CAO SỨC KHỎE NHÂN DÂN, GÓP PHẦN XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ
MIỀN BẲC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA, GIẢI PHỔNG MIỀN NAM” [ 1 ]. Sau Đại hội Đảng
lần thứ III năm 1961, Bác Hồ đã viết thư cho Hội nghị cán bộ TDTT miền
Bắc. Một lần nữa Hồ Chủ Tịch nhắc đến tầm quan trọng của TDTT đối với
việc nâng cao sức khỏe cho mọi người.
1
0
Năm 1970, Đảng ra chỉ thị 17/CT - TW về việc phát triển phong ừào thể
thao, chỉ thị này đã được nhân dân tích cực hưởng ứng, góp phần nâng cao thể
lực cho quân và dân ta tiến hành sự nghiệp giải phóng dân tộc. [ 2 ]
Ngày 30/ 04/ 1975 cả nước hoàn toàn giải phóng, non sông thu về một
mối. Đứng trước sứ mệnh lịch sử mới, Đảng ta đã đề ra chiến lược ừong văn
kiện Đại hội Đảng lần thứ VI, VII, VIII, IX và hiến pháp Nước cộng hòa
XHCN Việt Nam năm 1992 cụ thể hóa đường lối chính sách của Đảng và Nhà
nước. Đảng và Nhà nước đã ra chỉ thị 36/ CT - TW ngày 24/ 03/ 94 về công
tác TDTT và mới đây là chỉ thị 17/CT tháng 10/2001 về phát triển TDTT đến
năm 2010.[ 3 ]
Ngày 02/ 04/ 1998 thường vụ Bộ chính trị ra thông tư số 03/TT - TW về
tăng cường lãnh đạo công tác TDTT, thông tư yêu cầu các tổ chức, cơ quan,
ban ngành đoàn thể, tiếp tục quán triệt thực hiện tốt các quan điểm, mục tiêu
và giải pháp lớn về công tác TDTT theo tinh thần chỉ thị 36/CT - TW của Ban
Bí thư Trung ương Đảng khóa VII. [ 16 ]
Tóm lại, thông qua những quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về công
tác TDTT, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với nền
TDTT nước nhà. Điều này đã tạo ra động lực mạnh mẽ cho việc phát triển sự
nghiệp TDTT của nước ta trong, hiện tại và tương lai.
1.1.2. Giáo dục thể chất trong nhà trưỉmg THPT
Cùng với sự phát triển của các môn học khác, môn thể dục trong các
TD, TT. Đây là điều mà các giáo viên, huấn luyện viên cần chú ý, định hướng
cho các em để xây dựng thái độ đúng đắn, tạo hứng trong học tập, nâng cao
chất lượng giờ học GDTC.
Do đặc điểm trí nhớ đối với lứa tuổi học sinh THPT khá tốt nên giáo
viên có thể sử dụng phương pháp trực quan, kết hợp với giảng giải phân tích
các chi tiết kỹ thuật động tác, giải thích rõ ý nghĩa cũng như cách sử dụng các
1
2
phương tiện, phương pháp trong GDTC để các em có thể tự tập một cách độc
lập trong thời gian nhàn rỗi.
Mặt khác ở lứa tuổi này, phần lớn các em chỉ tập chung học một số môn
có liên quan tới nghề của mình trong tương lai, chưa chú tâm vào các môn học
khác hoặc chỉ lấy điểm trung bình. Do vậy, giáo viên và HLV cần giúp cho
học sinh hiểu được ý nghĩa, tác dụng và nhiệm vụ GDTC ừong nhà trường phổ
thông.
Ngoài ra ở lứa tuổi này giáo viên và HLV có được thiện cảm và sự tôn
trọng của các em thì đó là một trong những điều kiện thuận lợi cho công tác
giảng dạy và huấn luyện, giáo viên cần phải là người thân thiện và gương mẫu.
Do vậy việc nắm vững những đặc điểm tâm lý lứa tuổi là điều rất quan
trọng đối với các giáo viên và HLV. cần phải thường xuyên quan sát, giáo dục
phù họp trên cơ sở tích cực, sáng tạo, biết điều chinh và tổ chức hoạt động cho
các em, tạo điều kiện phát triển tốt khả năng của mình, giáo dục các em trở
thành con người có năng lực và nhân cách tốt.
1.2.2. Đặc điểm sinh lý
Ở lứa tuổi này có bước phát triển nhảy vọt, cơ thể có những biến đổi đa
dạng về cấu tạo, chức năng sinh lý dưới tác dụng của nhiều yếu tố như môi
trường sống, di truyền và quá trình tập luyện TDTT. Những ảnh hưởng tới
người tập do hoạt động tập luyện cần phù hợp với đặc điểm giới tính và lứa
tuổi, trình độ tập luyện của đối tượng. Do đó việc nghiên cứu, tìm hiểu các đối
tượng là việc hết sức quan trọng, nó đóng góp tích cực vào việc tập luyện, thi
.
Dung tích sống cũng như thông khí phổi và khả năng hấp thụ ôxi tối đa
kém hơn người lớn, khi vận động căng thẳng chủ yếu tăng ở tần số hô
hấp để tăng lượng thông khí phổi. Do vậy cơ thể dễ bị mệt mỏi, khi
1
4
huấn luyện không thể huấn luyện cực hạn, phải chú ý nhịp điệu và độ
sâu hô hấp. Như vậy mới có thể hoạt động với cường độ lớn và lâu dài.
- Hệ tiêu hóa: Phát triển tốt hiệu quả hấp thụ các chất qua đường tiêu hóa
cao, VĐV ở lứa tuổi này đang trong đà phát triển mạnh mẽ về thể chất
và tinh thần nên càn được cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng tránh
giảm sút trọng lượng của cơ thể. Vì vậy, cần có chế độ dinh dưỡng và
sinh hoạt hợp lý.
- Hệ bài tiết: Chịu sự tác động của các tuyến nội tiết, có tác dụng đối với
sự điều hòa thân nhiệt, do tiêu hóa và bài tiết tốt nên ở lứa tuổi này các
em có khả năng phục hồi rất nhanh so với người lớn.
- Hệ vận động:
+ Xương: Đang ở thời kỳ phát triển tốt so với cơ, chiều cao của các em
ở giai đoạn này có thể đạt 8 - 10cm/l năm, tỷ lệ chất vô cơ ừong xương tăng
lên đáng kể, song xương của các em vẫn đang trong giai đoạn phát triển mạnh
mẽ về chiều dài, lớp sụn của các khớp dày, tính co duỗi của nang khớp và gân
khớp lớn. Phạm vi hoạt động của các em lớn. Do vậy, việc tập luyện TDTT có
tác dụng tốt đến sự phát triển của hệ xương, tuy nhiên cần phải chú ý đến tư
thế, sự cân đối trong hoạt động để tránh sự hoạt động sai lệch của xương và
cong vẹo cột sống, tránh không để các em mang vác vật quá nặng hoặc làm các
động tác tĩnh quá lâu, quá căng thẳng, sẽ làm cho xương dễ phát triển dị hình
và kìm hãm sự phát triển chiều dài của xương.
+ Cơ: Hệ thống cơ phát triển chậm so với xương, khối lượng cơ tăng lên
rất nhanh, đàn tính cơ tăng, nhưng cơ tăng không đều chủ yếu là phát triển cơ
nhỏ và dài, do đó khi cơ hoạt động dễ dẫn đến mệt mỏi, vì sự phát triển thiếu
quan trọng, nó là tiền đề cho việc thực hiện kỹ thuật tiếp sau đó.
1
6
Hệ thống các kỹ thuật cơ bản của cầu lông.
- Nhóm kỹ thuật di chuyển
Dựa trên nguyên lý về di chuyển và tác dụng của từng loại mà phân ra
các kỹ thuật di chuyển sau:
+ Kỹ thuật di chuyển đơn bước.
+ Kỹ thuật di chuyển đa bước.
+ Kỹ thuật di chuyển bước nhảy.
- Nhóm kỹ thuật phòng thủ
Dựa trên nguyên lý và tác dụng của kỹ thuật phòng thủ mà phân kỹ
thuật phòng thủ làm hai nhỏm.
+ Kỹ thuật phòng thủ phải thấp tay.
+ Kỹ thuật phòng thủ trái thấp tay.
- Nhóm kỹ thuật giao cầu
Căn cứ vào mặt vợt tiếp xúc khi giao cầu mà phân kỹ thuật giao cầu làm
hai loại.
+ Kỹ thuật giao cầu bằng mặt phải của vợt (thuận tay).
+ Kỹ thuật giao cầu bằng mặt trái của vợt (trái tay).
Căn cứ vào yếu lĩnh kỹ thuật động tác và tác dụng của các kỹ thuật mà
phân chia thành các kỹ thuật cơ bản sau:
+ Kỹ thuật đánh cầu phải cao tay.
+ Kỹ thuật đánh cầu trái cao tay.
+ Kỹ thuật đập càu chính diện.
+ Kỹ thuật đập càu ừên đầu.
+ Kỹ thuật bỏ nhỏ cầu rơi gàn lưới.
+ Kỹ thuật chém cầu hai góc gần lưới.
+ Kỹ thuật chặn cầu.
1
đạt đến kỹ xảo được thực hiện phải dựa trên nền tảng của thể lực chung và
chuyên môn. Huấn luyện thể lưc không những nó tạo ra sự thích nghi của cơ
thể với bài tập và sự tiếp thu hoàn thiện bài tập một cách sáng tạo mà huấn
luyện thể lực nó còn có tác dụng giáo dục phẩm chất nhân cách, đặc biệt là
giáo dục đạo đức, ý trí cho vận động viên. Điều đó được biểu hiện ở sự nỗ lực
cố gắng hoàn thành khối lượng bài tập, phấn đấu vượt qua thành tích, ngưỡng
của bản thân để đạt đến một thành tích cao hơn, vinh quang hơn, rèn luyện bản
lĩnh vững vàng, chủ động sáng tạo ừong quá trình thi đấu.
1.4.2. Cơ sơ sinh lý các tố chất vận động
Các tố chất vận động có liên quan chặt chẽ với khả năng vận động. Sự
hình thành kỹ năng vận động phụ thuộc rất nhiều vào mức độ phát triển các tố
chất vận động. Tập luyện thể dục thể thao có tác dụng phát triển các tố chất
vận động song tính nhịp điệu phát triển các tố chất đó ở các lứa tuổi khác nhau
và các tố chất phát triển đạt mức cao vào các thời kỳ khác nhau.
- Sức mạnh
Sức mạnh là khả năng khắc phục lực đối kháng bên ngoài bằng sự nỗ
lực cơ bắp.
Mức độ hình thành tổ chức xương, cơ và dây chằng nó quyết định đến
sự phát triển sức mạnh ở trẻ em.
Sức mạnh tích cực tối đa của cơ chịu ảnh hưởng của 2 yếu tố:
+ Các yếu tố trong cơ ở ngoại vi.
+ Các yếu tố thần kinh trung ương điều khiển sự co cơ và sự phối họp
giữa các sợi cơ.
- Sức nhanh
Là tổ hợp những thuộc tính chức năng của con người nó quyết định trực
tiếp đến đặc tính tốc độ động tác cũng như thời gian phản ứng vận động và nó
được đặc trưng bởi thời gian tiềm tàng phản ứng vận động tốc độ động tác đơn
1
9
lẻ và tần số động tác đó được thể hiện một cách tổng hợp trong hoạt động thể
chí cao trong quá trình tập luyện đáp ứng yêu cầu phát triển tố chất vận động
và năng lực cần thiết ừong việc nâng cao thành tích thể thao. Trong bất kỳ một
hoạt động vận động cơ bắp nào nó cũng tiêu hao năng lượng nhất là trong tập
luyện và thi đấu cầu lông nó hoạt động với cường độ, khối lượng, thời gian dài
cho nên tiêu hao rất nhiều thể lực và quá trình huy động sử dụng nguồn năng
lượng đươc diễn ra dưới dạng.
- Hệ thống ATP- CP là chất giữ vai trò trung tâm trong trao đổi năng
lượng, được xem là “đồng tiền năng lượng”.
-Hệ thống CP
-Hệ thống lác tíc
-Hệ thống oxy hóa
1.4.4. Cơ sở huấn luyện sức mạnh cho vận động viên lúa tuổi 16 -18
Đối với việc tập luyện và thi đấu ngoài việc chuẩn bị kỹ chiến thuật, tâm
lý, ý trí đạo đức thì chuẩn bị thể lực là yếu tố quan ừọng, khâu then chốt để đạt
được thành tích thể thao cao. Trong các tố chất thì sức mạnh là một tố chất
quan trọng nâng cao thành tích bằng cách chống lại, khắc phục ngoại lực và
trong huấn luyện thể thao sức mạnh được chia làm 2 loại: sức mạnh nội lực và
sức mạnh ngoại lực.
Ngoại lực là tác động bên ngoài (gió, sóng, lực do đối phương tác động
vào hay trọng lượng cơ thể).
Nội lực là lực gây ra thông qua hoạt động cơ bắp của con người và nó
được thể hiện 2 dạng chính: sức mạnh động lực, sức mạnh tĩnh lực. Sức mạnh
động lực được sinh ra do sự co giãn cơ bắp, còn sức mạnh tĩnh lực được sinh
ra do nỗ lực căng cơ không chuyển động. Tùy theo thời gian xuất hiện sức
mạnh mà ta có sức mạnh tốc độ và sức mạnh bền.
2
1
Sức mạnh tốc độ là khả năng khắc phục các lực cản với tốc độ co cơ cao
của VĐV được đánh giá hay xác định ở các môn thể thao mang tính chất vận
động chu kỳ.
chạy hoặc bật nhảy, cùng với đó là việc kết họp các động tác đánh cầu hợp lý
nhanh, mạnh để thực hiện ý đồ chiến thuật của mình trong tập luyện và thi đấu
nhằm đạt thành tích cao, sức mạnh trong cầu lông thể hiện ở động tác xuất
phát và các động tác bật nhảy đòi hỏi huy động lớn sức lực nhất là trong quả
đập cầu.
Từ cơ sở lý luận và thực tiễn chúng tôi có thể nói rằng sức mạnh đặc
trưng trong môn cầu lông là sức mạnh tốc độ, chính vì vậy trong quá trình
huấn luyện sức mạnh chuyên môn ừong càu lông ta cần tập trung vào phát
triển sức mạnh cho VĐV.
1.5. Xu hướng huấn luyện cầu lông hiện nay
Cầu lông là một môn thể thao thi đấu gián tiếp mang tính cá nhân, di
chuyển liên tục trên một diện tích sân lớn và thực hiện những động tác phức
tạp, hoạt động trong thời gian dài chính vì vậy mà yêu cầu của môn cầu lông là
phát triển tốt các tố chất vận động sức nhanh, mạnh, bền và sự khéo léo, có
tâm lý thi đấu tốt, ý chí vững vàng đó là những yếu tố quan trọng cấu tạo nên
thành tích cao. Để có được những tố chất đó VĐV phải được tập luyện bền bỉ
lâu dài với cường độ và khối lượng lớn.
Như chúng ta đã biết để đạt được thảnh tích thể thao cao trong thời đại
nền kinh tế - văn hóa - khoa học phát triển người huấn luyện viên, giáo viên
đã không ngừng vận dụng những tiến bộ thành tựu khoa học kỹ thuật vào
nghiên cứu cũng như sử dụng trong tập luyện. Bên cạnh đó người ta vận dụng
huấn luyện với một khối lượng bài tập khổng lồ để đạt thành tích cao trong thi
đấu như các nước có môn cầu lông phát triển đinh cao, Inđônêxia, Trung
2
3
Quốc, Malayxia người ta đã sử dụng các bài tập khác nhau, ngoài các bài tập
chuyên môn ra còn sử dụng rất nhiều các bài tập bổ trợ đó là những bài tập có
tác dụng rất lớn nhằm nâng cao kỹ năng, kỹ xảo VĐV. Như chúng ta đã biết
bài tập bổ trợ là những hành động vận động tạo nền tảng chuyên môn để hoàn
thiện tiếp tục một hoạt động thể thao nào đó.
trọng góp phần tạo nên thành tích thể thao đỉnh cao. Đó là một yếu tố quan
ừọng tạo nên thành tích và càn được chúng ta quan tâm, áp dụng vào trong dạy
học và huấn luyện.
Qua quá trình nghiên cứu tài liệu, chúng tôi thấy có một số đề tài nghiên
cứu về cầu lông như: Nguyễn Ngọc Điệp K33 GDTC, Nguyễn Văn Xiêm K34
GDTC, .Trường ĐHSP Hà Nội 2.
Tuy nhiên, các đề tài mới chỉ nghiên cứu tổng quát về kỹ thuật đập cầu
mà chưa có đề tài nào đề cập đến kỹ thuật bật nhảy đập cầu.
Trên cơ sở phân tích ý nghĩa và tầm quan trọng của vấn đề tôi mạnh dạn
nghiên cứu những yếu tố ảnh hưởng tới sức mạnh và tìm ra những bài tập
nhằm nâng cao khả năng bật nhảy đập cầu để cải thiện thành tích thể thao môn
Cầu lông cho trường THPT Gia Lộc - Hải Dương.
CHƯƠNG 2
NHIỆM yụ - PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN cứu
2.1. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để giải quyết mục đích nghiên cứu, chúng tôi xác định giải quyết hai
nhiệm vụ sau:
- Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng kỹ thuật bật nhảy đập cầu của đội
tuyển nữ cầu lông trường THPT Gia Lộc - Hải Dương.
2
5