BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HCM Nguyễn Yến Phương MỘT SỐ BIỆN PHÁP HOẠT ĐỘNG HÓA
NGƯỜI HỌC TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC
LỚP 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC
Thành phố Hồ Chí Minh - 2012

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HCM

phạm TP.HCM, phòng Sau đại học, quý thầy cô đã tận tình giảng dạy và tạo mọi
điều kiện để các học viên học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa học.
Trong quá trình thực hiện tôi đã nhận được sự giúp đỡ rất chân tình của
PGS.TS Trần Thị Tửu, cô giáo mà tôi luôn kính trọng t ừ khi tôi bước chân vào
trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh. Thông qua trang lời ngỏ này tôi
xin chân thành cảm ơn cô, vì những tình cảm và sự nhiệt tình cô đã dành cho tôi.
Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Trịnh Văn Biều, người thầy đã dìu dắt
tôi từ khi tôi bắt đầu chọn cho mình ngành giáo. Thầy là tấm gương sáng cho tôi
noi theo trong suốt những tháng năm đúng trên bục giảng.
Tôi xin gởi đến cha mẹ, những người thân, những người bạn đã luôn giúp
đỡ tôi trong suốt quá trình tôi làm luận văn lời cám ơn sâu sắc nhất.
Mặc dù đã cố gắng hết sức, nhưng tôi nghĩ chắc chắn luận văn vẫn còn gặp
những thiếu sót. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến xây dựng của quý thầy cô
và các bạn. Đó sẽ là những kinh nghiệm quý báu cho tôi trong hành trang tri thức
của mình.
Cuối cùng tôi xin kính gởi đến quý thầy cô lời chúc sức khoẻ và hạnh phúc.
Thành phố Hồ Chí Minh – năm 2012
Tác giả
Nguyễn Yến Phương
Trang phụ bìa
Lời cảm ơn
1.3.10. Các yêu cầu đối với GV và HS trong dạy học theo hướng hoạt động
hoá 49

1.4. THỰC TRẠNG SỬ DỤNG PPDH THEO HƯỚNG HOẠT ĐỘNG HOÁ
NGƯỜI HỌC TRONG MÔN HOÁ HỌC THPT 50

1.4.1. Mục đích điều tra 50
1.4.2. Đối tượng điều tra 50
1.4.3. Cách tiến hành điều tra tìm hiểu thực trạng 50
1.4.4. Kết quả điều tra 51
TÓM TẮT CHƯƠNG 1 56
Chương 2: MỘT SỐ BIỆN PHÁP HOẠT ĐỘNG HÓA NGƯỜI HỌC TRONG
DẠY HỌC HÓA HỌC LỚP 11 THPT 57

2.1. TỔNG QUAN VỀ MÔN HOÁ HỌC LỚP 11 THPT 57
2.1.1. Nội dung chương trình hóa học lớp 11 trung học phổ thông 57
2.1.2. Nội dung và cấu trúc chương trình hoá học lớp 11 THPT 58
2.2. CÁC BIỆN PHÁP HOẠT ĐỘNG HOÁ NGƯỜI HỌC TRONG DẠY HỌC
HOÁ HỌC THPT 60

2.2.1. Sử dụng các phiếu ghi bài 60
2.2.2. Sử dụng PPDH giải quyết tình huống có vấn đề 63
2.2.3. Sử dụng các bài tập có thí nghiệm và bài tập thực tiễn 66
2.2.4. Hỗ trợ hoạt động tự học 67
2.2.5. Sử dụng các thí nghiệm hoá học 68
2.2.6. Học sinh tự kiểm tra, đánh giá và kiểm tra đánh giá lẫn nhau 68
2.2.7. Phân công nhiệm vụ học tập cụ thể, vừa sức 70
2.3. TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ BÀI LÊN LỚP HOÁ HỌC KHI SỬ DỤNG CÁC

2.5.2. Giáo án bài 3: Sự điện li của nước. pH. Chất chỉ thị axit, bazơ 110
2.5.3. Giáo án bài 42: Luyện tập dẫn xuất halogen, ancol, phenol 116
TÓM TẮT CHƯƠNG 2 120
Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 121
3.1. Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm 121
3.1.1. Mục đích thực nghiệm 121
3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm 121
3.2. Đối tượng thực nghiệm 121
3.3. Phương pháp thực nghiệm 122
3.3.1. Chọn đối tượng và địa bàn thực nghiệm 122
3.3.2. Tiến hành thực nghiệm 122

3.3.3. Các bước thực nghiệm 122
3.3.4. Xử lí kết quả bài kiểm tra 123
3.4. Nội dung thực nghiệm 125
3.5. Kết quả thực nghiệm 125
3.5.1. Kết quả đánh giá về mặt định lượng 125
3.5.2. Lập bảng phân phối: tần suất, tần suất luỹ tích và các tham số thống kê
128

3.5.3. Các bài học kinh nghiệm 140
TÓM TẮT CHƯƠNG 3 143
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 144
TÀI LIỆU THAM KHẢO 148
PHỤ LỤC 152
giáo viên
3
THPT
trung học phổ thông
4
PPDH
phương pháp dạy học
5
PP
phương pháp
6
DHHH
dạy học hoá học
7
GS
giáo sư
8
TSKH
tiến sĩ khoa học
9
VD
ví dụ
10
TN
thí nghiệm
11
NCKH
nghiên cứu khoa học
12
CNTT

DANH MỤC CÁC BẢNG
STT
Bảng
Nội dung
Trang
1 1.1
So sánh sáng tạo khoa học của nhà khoa học và học tập
sáng tạo của HS
34
2 1.2
Ưu, nhược điểm của các phương pháp dạy học cơ bản
41
3 1.3
Căn cứ lựa chọn phương pháp và các biện pháp hoạt động
hoá người học trong một bài cụ thể
44
4 1.4
Kiểu bài lên lớp GV gặp nhiều khó khăn khi lựa chọn
phương pháp giảng dạy theo hướng hoạt động hoá
51
5 1.5
Nguyên nhân khiến HS thụ động khi học trên lớp
52
6 1.6
Mức độ sử dụng các biện pháp hoạt động hoá người học
54
7 2.1

129
17 3.9
Tổng hợp kết quả học tập bài kiểm tra số 2
130
18 3.10
Giá trị các tham số thống kê đặc trưng bài kiểm tra số 2
130

19 3.11
Phân phối tần số, tần suất và tần suất tích lũy bài kiểm tra
số 3
131
20 3.12
Tổng hợp kết quả học tập bài kiểm tra số 3
132
21 3.13
Giá trị các tham số thống kê đặc trưng bài kiểm tra số 3
132
22 3.14
Phân phối tần số, tần suất và tần suất tích lũy bài kiểm tra
số 4
133
23 3.15
Tổng hợp kết quả học tập bài kiểm tra số 4
134
24 3.16
Giá trị các tham số thống kê đặc trưng bài kiểm tra số 4 DANH MỤC CÁC HÌNH
STT
Hình
Nội dung
Trang
1
1.1
Mối quan hệ giữa giáo viên với học sinh trong dạy và
học tích cực
17
2
1.2
Sơ đồ lựa chọn phương pháp trong một bài cụ thể
43
3
3.1
Biểu đồ tổng hợp kết quả bài kiểm tra số 1
128
4
3.2
Đồ thị đường luỹ tích bài kiểm tra số 1
129
5
3.3
Biểu đồ tổng hợp kết quả bài kiểm tra số 2
130

Biểu đồ tổng hợp kết quả các bài kiểm tra
138
14
3.12
Đồ thị đường luỹ tích các bài kiểm tra
139