CHƯƠNG I:
QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG TRONG PHÁT TRIỂN
ĐÔ THỊ & KHU CÔNG NGHIỆP
QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG TRONG PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ &
KHU CÔNG NGHIỆP
•
Trong vài th p k g n đây, đã bùng n các nhu c u khai thác ậ ỷ ầ ổ ầ
tài nguyên thiên nhiên nh vũ bão, nhu c u s d ng năng ư ầ ử ụ
l ng r t l n.ượ ấ ớ
•
Tài nguyên thiên nhiên b đe doa c n ki t và b phá ho i. Môi ị ạ ệ ị ạ
tr ng thiên nhiên b bi n đ i theo chi u h ng x u, các tr n ườ ị ế ổ ề ướ ấ ậ
m a axit, hi n t ng suy gi m t ng ôzôn, hi n t ng tăng ư ệ ượ ả ầ ệ ượ
d n nhi t đ c a trái đ t và t n su t thiên tai, m a, bão, l t ầ ệ ộ ủ ấ ầ ấ ư ụ
ngày càng tăng, s ng i ch t vì các b nh hi m nghèo do ô ố ườ ế ệ ể
nhi m môi tr ng gây ra ngày càng l n v.v ễ ườ ớ
•
V n đ b o v môi tr ng và phát tri n b n v ng đã tr ấ ề ả ệ ườ ể ề ữ ở
thành m i quan tâm hàng đ u c a nhân lo i.ố ầ ủ ạ
QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG TRONG PHÁT TRIỂN ĐT& KCN
Nhi m v đ t ra cho công tác qu n lý môi tr ng nói chung và môi tr ng đô th - khu công nghi p nói riêng nh sau:ệ ụ ặ ả ườ ườ ị ệ ư
•
Xây d ng, ban hành và ph bi n các văn b n pháp lu t, các quy đ nh và h ng d n v b o v môi tr ng, các tiêu chu n môi tr ng;ự ổ ế ả ậ ị ướ ẫ ề ả ệ ườ ẩ ườ
•
Qu n lý s tuân th pháp lu t quy đ nh b o v môi tr ng, tiêu chu n môi tr ng đ i v i t t c các ho t đ ng kinh t và xã h i c a t t c các t ả ự ủ ậ ị ả ệ ườ ẩ ườ ố ớ ấ ả ạ ộ ế ộ ủ ấ ả ổ
ch c, c s s n xu t, t p th và các cá nhân trong xã h i;ứ ơ ở ả ấ ậ ể ộ
•
Qu n lý s s d ng h p lý tài nguyên thiên nhiên, tr c h t là tài nguyên đ t, tài nguyên n c, tài nguyên sinh v t;ả ự ử ụ ợ ướ ế ấ ướ ậ
•
Qu n lý các ngu n th i gây ô nhi m môi tr ng và thúc đ y th c hi n các bi n pháp gi m thi u ch t th i (ngu n th i t s n xu t công nghi p, th ả ồ ả ễ ườ ẩ ự ệ ệ ả ể ấ ả ồ ả ừ ả ấ ệ ủ
công nghi p, t s n xu t nông nghi p và các ngành ngh khác, ngu n th i t giao thông v n t i trên b , trên thúy và trên không, ngu n th i t sinh ệ ừ ả ấ ệ ề ồ ả ừ ậ ả ộ ồ ả ừ

•
Là n i tiêu th tài nguyên thiên ơ ụ
nhiên, năng l ng; ượ
•
Là n i phát sinh ra nhi u ch t th i ơ ề ấ ả
nh t, làm ô nhi m môi tr ng đ t, ấ ễ ườ ấ
môi tr ng n c, môi tr ng không ườ ướ ườ
khí đ i v i khu v c, cũng nh đ i ố ớ ự ư ố
v i c vùng r ng l n xung quanh. ớ ả ộ ớ
1. ĐÔ TH HÓA, KHU CÔNG NGHI P HÓA VÀ MÔI TR NGỊ Ệ ƯỜ
•
Khu công nghi p là n i t p trung các ệ ơ ậ
doanh nghi p chuyên s n xu t các ệ ả ấ
s n ph m công nghi p và th c hi n ả ẩ ệ ự ệ
các d ch v cho s n xu t công ị ụ ả ấ
nghi p, nó có ranh gi i đ t đai ngăn ệ ớ ấ
cách v i các khu d n c xung quanh.ớ ậ ư
•
Quá trình công nghi p hóa s kéo ệ ẽ
theo quá trình đô th hóa. Thông ị
th ng bên c nh các khu công ườ ở ạ
nghi p m i s hình thành các khu đô ệ ớ ẽ
th m i.ị ớ
1. ĐÔ TH HÓA, KHU CÔNG NGHI P HÓA VÀ MÔI TR NGỊ Ệ ƯỜ
 Các áp l c chính c a đô th ự ủ ị
hóa, công nghi p hóa tác ệ
đ ng tr c ti p lên tài nguyên ộ ự ế
thiên nhiên và môi tr ng.ườ
- Tài nguyên đ t;ấ
- Tài nguyên khóang s n;ả

Tài nguyên thiên nhiên
Các hệ sinh thái
Đô thị và nông thôn
Họat động
của con người
Sản xuất-thương mại-Tiêu thụ
Năng lượng
Giao thông vận tải
Công nghiệp
Nông nghiệp
Lâm nghiệp
Các ngành khác
Đáp ứng xã hội
Luật pháp
Chiến lược, chính sách
Công nghệ mới
Kiểm sóat ô nhiễm
Thay đổi tiêu thụ
Các công ước Quốc Tế
Nội dung khác
Áp lực TRẠNG THÁI
ĐÁP ỨNG
Nguồn: Cục Môi trường Ôxtrâylia, 1994
2. CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ MÔI TR NG ĐT&KCNƯỜ
Tiêu chí v “ề Áp l c”ự đ i v i môi tr ngố ớ ườ :
-
Quy mô phát tri n đô th ph i h p lý; ể ị ả ợ
-
Quy ho ch s d ng đ t đô th phù h p; ạ ử ụ ấ ị ợ
-

-
S c kh e môi tr ngứ ỏ ườ : tu i th trung bình, t l b nh t t, ổ ọ ỷ ệ ệ ậ .
2. CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ MÔI TR NG ĐTH&KCNƯỜ
3. HI N TR NG MÔI TR NG ĐT&KCN C A VI T NAMỆ Ạ ƯỜ Ủ Ệ
Phát tri n kinh t - xã h i mà không l ng ghép h u c v i b o v môi ể ế ộ ồ ữ ơ ớ ả ệ
tr ng thì s d n đ n h u qu thi t h i nghiêm tr ng đ i v i môi ườ ẽ ẫ ế ậ ả ệ ạ ọ ố ớ
tr ng s ng c a con ng i, cũng nh đ i v i b n thân n n kinh t - xã ườ ố ủ ườ ư ố ớ ả ề ế
h i đó. ộ
Nhi u n c phát tri n và đang phát tri n đang ph i tr giá cho m i s ề ướ ể ể ả ả ọ ự
phá h y môi tr ng và suy gi m tài nguyên thiên nhiên c a mình. Ng i ủ ườ ả ủ ườ
ta c tính chi phí cho xói mòn đ t, ô nhi m đô th và t c ngh n giao ướ ấ ễ ị ắ ẽ
thông đô th đã chi m h n 5% thu nh p qu c dân hàng năm.ị ế ơ ậ ố
Đ ng và Nhà n c đã s m nh n rõ t m quan tr ng và m i quan h g n ả ướ ớ ậ ầ ọ ố ệ ắ
k t gi a phát tri n KT-XH và công tác BVMT, đ c bi t là trong th i kỳ ế ữ ể ặ ệ ờ
công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c. ệ ệ ạ ấ ướ
Ch th 36-CT/TW, ngày 25 tháng 6 năm 1998 c a B Chính ỉ ị ủ ộ
tr Trung ng Đ ng C ng s n Vi t Nam "ị ươ ả ộ ả ệ V tăng c ng ề ườ
công tác b o v môi tr ng trong th i kỳ công nghi p hóa, ả ệ ườ ờ ệ
hi n đ i hóa đ t n cệ ạ ấ ướ " đã ch rõ: "ỉ B o v môi tr ng là ả ệ ườ
m t v n đ s ng còn c a đ t n c, c a nhân lo i; là ộ ấ ề ố ủ ấ ướ ủ ạ
nhi m v có tính xã h i sâu s c, g n li n v i cu c ệ ụ ộ ắ ắ ề ớ ộ
đ u tranh xoa đói gi m nghèo m i n c, v i cu c ấ ả ở ỗ ướ ớ ộ
đ u tranh vì hòa bình và ti n b xã h i trên ph m vi ấ ế ộ ộ ạ
toàn th gi iế ớ ":
3. HI N TR NG MÔI TR NG ĐT&KCN C A VI T NAMỆ Ạ ƯỜ Ủ Ệ
M c tiêu c a công tác b o v môi tr ng là: ụ ủ ả ệ ườ
"Ngăn ng a ô nhi m môi tr ng, ph c h i và c i ừ ễ ườ ụ ồ ả
thi n môi tr ng nh ng n i, nh ng vùng đã b ệ ườ ở ữ ơ ữ ị
suy thoái, b o t n đa d ng sinh h c, t ng b c ả ồ ạ ọ ừ ướ
nâng cao ch t l ng môi tr ng các khu công ấ ượ ườ ở

3. HI N TR NG MÔI TR NG ĐT&KCN C A VI T NAMỆ Ạ ƯỜ Ủ Ệ
3. HI N TR NG MÔI TR NG ĐT&KCN C A VI T NAMỆ Ạ ƯỜ Ủ Ệ
TT Địa điểm đo
Năm 2000 Năm 2001 Năm 2002
Số mẫu
nước mưa
thu được
Tỷ lệ số
mẫu có
pH≤5.5
Số mẫu
nước
mưa thu
được
Tỷ lệ số
mẫu có
pH≤5.5
Số mẫu
nước
mưa thu
được
Tỷ lệ số
mẫu có
pH≤5.5
1 Lào cai 121 9.0 38 3.0 113 15.0
2 Hà nội 35 3.0 78 8.51
3 Quảng Ngãi 54 52.0 133 4.0 86 0.0
4 Nha Trang 56 2.0 59 0.0
5 Biên Hòa 100 43.0 29 36.0 98 34.7
6 Tp.HCM 64 63.0 29 33.0 54 1.9

phát tri n, l ng ch t th i r n càng l n, tính ch t đ c h i ể ượ ấ ả ắ ớ ấ ộ ạ
càng tăng.
L ng ch t th i r n đô th , n u không đ c qu n lý, thu ượ ấ ả ắ ị ế ượ ả
gom và x lý t t, s d n đ n hàng lo t h u qu tiêu c c đ i ử ố ẽ ẫ ế ạ ậ ả ự ố
v i môi tr ng đô th . Ch t th i r n đ c phân l ai nh : (1) ớ ườ ị ấ ả ắ ượ ọ ư
ch t th i r n sinh h at; (2) ch t th i r n công nghi p; (3) ấ ả ắ ọ ấ ả ắ ệ
ch t th i r n b nh vi n.ấ ả ắ ệ ệ
3. HI N TR NG MÔI TR NG ĐT&KCN C A VI T NAMỆ Ạ ƯỜ Ủ Ệ
Hi n tr ng môi tr ng khu công nghi p Vi t Namệ ạ ườ ệ ở ệ
Tình hình công nghi p hóaệ :
•
Tính đ n nay (năm 2010), Vi t Nam đã có 250 KCN đ c thành ế ệ ượ
l p, trong đó có 170 KCN (chi m 68% t ng s KCN c a c n c) ậ ế ổ ố ủ ả ướ
đã đi vào ho t đ ng, s còn l i đang trong quá trình xây d ng, ạ ộ ố ạ ự
hoàn thi n. Cho đ n nay c n c có 57 t nh, thành ph đ u có ệ ế ả ướ ỉ ố ề
KCN đ c thành l p.ượ ậ
•
Hi n nay, các KCN đã thu hút đ c 8.500 d án đ u t trong và ệ ượ ự ầ ư
ngoài n c v i t ng v n đăng ký kho ng 70 t USD, trong đó v n ướ ớ ổ ố ả ỉ ố
đ u t n c ngoài h n 52 t (chi m 30% FDI c n c), còn l i là ầ ư ướ ơ ỉ ế ả ướ ạ
v n đ u t c a các doanh nghi p trong n c. ố ầ ư ủ ệ ướ
3. HI N TR NG MÔI TR NG ĐT&KCN C A VI T NAMỆ Ạ ƯỜ Ủ Ệ
Hi n tr ng môi tr ng khu công nghi p Vi t Namệ ạ ườ ệ ở ệ
•
Ô nhi m môi tr ng do h at đ ng công nghi p :ễ ườ ọ ộ ệ

Môi tr ng đ tườ ấ b suy thoái nghiêm tr ng, phá h y r ng, đ t ị ọ ủ ừ ấ
đai th nh ng b bi n d ng, thu h p di n tích đ t tr ng tr t, mùa ổ ưỡ ị ế ạ ẹ ệ ấ ồ ọ
màng b gi m sút, ị ả


n m trong đô th :ằ ị

Trong th i gian qua các ngành và các đ a ph ng đã ti n ờ ị ươ ế
hành đánh giá xác đ nh các c s s n xu t công nghi p gây ị ơ ở ả ấ ệ
ô nhi m tr m tr ng n m xen k trong đô th c n ph i x lý ễ ầ ọ ằ ẽ ị ầ ả ử
nh di chuy n ra ngòai, đ u t x lý hay đóng c a.ư ể ầ ư ử ử

Tuy nhiên ti n đ th c hi n r t ch m.ế ộ ự ệ ấ ậ
3. HI N TR NG MÔI TR NG ĐT&KCN C A VI T NAMỆ Ạ ƯỜ Ủ Ệ
CÂU H I C A CH NGỎ Ủ ƯƠ
1) Tìm hi u hi n tr ng môi tr ng không khí t i m t s đô th l n ể ệ ạ ườ ạ ộ ố ị ớ
c a Vi t Nam (Tp.HCM; Tp. Hà n i; Tp. Đà N ng; …)ủ ệ ộ ẵ
2) Tìm hi u hi n tr ng môi tr ng n c t i m t s đô th l n c a ể ệ ạ ườ ướ ạ ộ ố ị ớ ủ
Vi t Nam (Tp.HCM; Tp. Hà n i; Tp. Đà N ng; …)ệ ộ ẵ
3) Nêu m t cách khái quát b c tranh phát tri n công nghi p t i ộ ứ ể ệ ạ
Vi t Nam sau đ i m i.ệ ổ ớ
4) Theo b n t i Tp. HCM, v n đ gì n i c m nh t trong tình tr ng ạ ạ ấ ề ổ ộ ấ ạ
ô nhi m môi tr ng đô th và khu công nghi p trên đ a bàn?ễ ườ ị ệ ị