Một số kinh nghiệm ôn thi
đại học môn ngữ Văn cho
học sinh lớp 12
Môn Ngữ văn trong trường phổ thông hiện nay đang đặt ra
nhiều vấn đề đáng phải suy nghĩ. Những giờ ôn tập môn học này
thường là những giờ giáo viên phải đổ nhiều công sức mà kết quả
thu được còn rất hạn chế. Dạy Văn cũng đòi hỏi sự sáng tạo của
người giáo viên. Người thầy dạy Văn giỏi vừa là một nhà sư phạm
lại đồng thời phải có phẩm chất của người nghệ sĩ. Trong giờ ôn
tập, tương tác giữa thầy và trò giúp người dạy tránh được vai trò
độc diễn khô khan, học trò bớt được cảm giác thụ động, giờ học
thoát khỏi không khí nặng nề. Việc hướng dẫn học sinh ôn tập nếu
làm tốt sẽ mang lại những hiệu quả vô cùng thiết thực.
Phương pháp ôn tập: Trong quá trình ôn tập, cần giúp học sinh ôn
cả hai mảng kiến thức lẫn kỹ năng làm bài. Kiến thức đóng vai trò
nền tảng, bởi "không có bột, không thể gột" nên hồ nhưng kỹ năng
yếu
thì
cũng
không
áp
dụng
được.
Ôn kiến thức: Có nhiều cách để hệ thống hóa kiến thức đã học.
Chúng tôi thường hướng dẫn học sinh thực hành theo các cách sau:
* Hệ thống hóa kiến thức theo thời gian: Mảng kiến thức văn học
Việt Nam được giới hạn thi có thể chia làm 3 giai đoạn lớn: Văn
học 1930-1945, Văn học 1945-1975, Văn học sau 1975. Cách chia
này đương nhiên gắn liền với những sự kiện lịch sử trọng đại của
dân tộc. Ở từng giai đoạn, văn học sẽ có những nhiệm vụ khác
nhau, do đó cũng sẽ có những đặc điểm và giá trị không giống

điểm tương đồng hoặc khác biệt của từng tác phẩm cụ thể.
* Lập bảng tổng kết kiến thức: Để ôn tập một cách khoa học, học
sinh cần lập bảng tổng kết kiến thức. Đây chính là cách chắt lọc
những vấn đề cơ bản nhất, giúp các em nhớ nhanh và nhớ sâu. Có
thể hệ thống hóa kiến thức theo các mục: tên tác phẩm, tác giả,
hoàn cảnh ra đời, giá trị nghệ thuật, giá trị nội dung.
Luyện kỹ năng: Rèn kỹ năng làm bài là việc giúp các em vận dụng
thuần thục kiến thức đã có vào việc giải quyết những vấn đề cụ thể
mà đề bài đặt ra. Để giúp học sinh rèn luyện tốt kỹ năng, giáo viên
cần
áp
dụng
hai
bước:
Bước 1: Bao quát các dạng đề có thể ra đối với một tác phẩm, tác
giả hoặc một vấn đề văn học sử. Việc làm này giúp học sinh có cái
nhìn toàn diện về vấn đề. Các em sẽ chủ động trong mọi tình huống
và có thể đáp ứng tốt những yêu cầu khác nhau của các dạng đề thi.
Bước 2: Khảo sát những kiểu đề đã được sử dụng trong những kỳ
thi đại học gần đây. Đáp án của Bộ Giáo dục và Đào tạo được xem
là tài liệu chính thống, công khai. Học sinh nhất định phải tìm đọc,
phân tích cách triển khai vấn đề, biểu điểm chi tiết của từng phần,
từng ý nhỏ. Từ đó sẽ định hướng cho bài làm của mình một cách
2


hợp lý và chính xác nhất. Căn cứ theo mẫu của Bộ Giáo dục và
Đào tạo, giáo viên cần xây dựng những đề thi, đáp án, biểu điểm
chi tiết để học sinh tham khảo. Điều này giúp các em thử sức và có
nhiều kinh nghiệm khi đi thi. Giáo viên cần giúp các em luyện tập

thuyết
phục
cao.
- Viết thành bài văn: Đây chính là khâu diễn đạt và trình bày bài.
Về hình thức bài làm, các em phải đảm bảo bài viết sạch sẽ, sáng
sủa, dễ đọc. Nếu trình bày đẹp thì càng tốt. Khi diễn đạt, cần chú ý
hai yêu cầu: đúng và hay. Dùng từ phải chính xác, mới mẻ, độc
đáo, có tính thẩm mỹ. Tránh dùng từ phản cảm trong bài làm.
Những năm gần đây, đề thi đại học có xu hướng ra kiểu đề so sánh.
Bởi vậy, giáo viên cần thường xuyên rèn cho các em kỹ năng so
sánh
và
tổng
hợp
vấn
đề.
Các hình thức ôn tập: Nhiều học sinh cho rằng môn Văn học khó,
những tiết ôn tập còn mệt mỏi hơn. Cần đa dạng hóa các hình thức
ôn tập để tạo sức cuốn hút với
học sinh:
- Ôn tập theo hình thức hái hoa dân chủ: Giáo viên chuẩn bị hệ
thống câu hỏi bao quát mảng kiến thức, gọi học sinh lên bốc thăm
và
trả
lời
câu
hỏi.
- Ôn tập theo hình thức học sinh chủ động thuyết trình: Với hình
3


sửa
lỗi
sẽ
trở
nên
tự
giác
hơn.
Với nhiều năm giảng dạy ôn thi Đại học, tôi đã tự rút ra cho mình
một
vài
kinh
nghiệm
như
sau:
- Phủ xanh đồi trọc: Tức là phải bao quát hết kiến thức cơ bản,
không để trống một vùng nào. Việc học bao quát này sẽ tạo thành
một nền kiến thức rộng, để từ đó các em mới có thể đào sâu suy
nghĩ và có những kiến giải mới mẻ, độc đáo. Đây là nguyên tắc
hàng đầu để đảm bảo độ an toàn khi thi đại học cho học sinh.
- Không học tủ, nhưng cần có trọng tâm: Có thí sinh cho rằng
năm trước, đề thi đã ra vào bài này, phần này, nên năm sau sẽ
không rơi vào bài đó nữa và loại bài ấy ra, không học. Nhận thức
như vậy là chủ quan. Cần dạy hết những kiến thức cơ bản trong
sách giáo khoa và lưu ý học sinh không học tủ. Việc làm này tránh
cho các em nguy cơ bị sốc, để giấy trắng trước những đề bài lệch
4


tủ. Tuy nhiên, vẫn phải xác định vùng kiến thức trọng tâm để đầu