LỜI MỞ ĐẦU
Viện nghiên cứu Thương mại là đợn vị sự nghiệp nghiên cứu khoa học
trực thuộc Bộ Công Thương. Viện được thành lập trên cơ sở hợp nhất Viện
Kinh Tế Kĩ thuật Thương mại và Viện Kinh tế Đối ngoại.
Mặc dù trong bối cảnh tình hình kinh tế và thị trường thế giới hiện nay
có nhiều biến động, hoạt động thương mại của nước ta cũng phải chịu tác
động không nhỏ, nhưng với sự lãnh đạo chỉ đạo kịp thời, sâu sát của Đảng uỷ
và Lãnh đạo, Viện Nghiên cứu thương mại cùng với sự nổ lực của các tập thể
cá nhân cán bộ viên chức lao động đã hoàn thành tốt toàn bộ mặt công tác.
Trải qua 38 năm xây dựng và phát triển Viện đã đạt được nhiều thành
tựu chủ yếu như: nghiên cứu khoa học, đào tạo trên đại học, hợp tác quốc tế…
đóng góp xứng đáng cho hoạt động nghiên cứu, xây dựng chiến lược, chính
sách, cơ chế quản lý thương mại, quy hoạch phát triển chiến lược và thực hiện
các hoạt động thông tin đào tạo và tư vấn thương mại. Vì vậy, Viện Nghiên
cứu Thương mại có ý nghĩa rất lớn trong Bộ Công Thương cũng như đóng
góp vào sự phát triển thương mại và kinh tế của cả nước. Thấy được vai trò,
tầm quan trọng và đặc điểm của Viện như vậy, báo cáo thực tập của em xin đề
cập đến những khía cạnh nội dung như sau:
Chương 1: Quá trình hình thành, phát triển, cơ cấu, chức năng, nhiệm vụ của Viện
Chương 2: Tình hình hoạt động của Viện Nghiên cứu Thương mại giai đoạn
2005 đến 2008
Chương 3: Mục tiêu phương hướng hoạt động, giải pháp phát triển của Viện
Trần Thị Thanh Tâm Lớp: KTQT 47
1
BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Kí hiệu Nghĩa của từ
AFTA ASEAN free trade Area
Khu vực mậu dịch tự
do ASEAn
APEC
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN CƠ CẤU TỔ CHỨC,
CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CỦA VIỆN NGHIÊN CỨU THƯƠNG MẠI
1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Viện
Trần Thị Thanh Tâm Lớp: KTQT 47
2
Viện Nghiên cứu thương mại là đơn vị sự nghiệp nghiên cứu khoa học
trực thuộc Bộ Công Thương, nằm trong hệ thống các viện nghiên cứu khoa
học quốc gia được thành lập theo Quyết định số 721/TTg của thủ tướng Chính
phủ ngày 8/11/1995 trên cơ sở hợp nhất Viện Kinh tế Kĩ thuật Thương mại và
Viện Kinh tế Đối ngoại mà tiền thân là:
• Viện Kinh tế Kĩ thuật Thương nghiệp ( 1971- 1982 )
• Viện Khoa học Kỹ thuật và Kinh tế Vật tư ( 1983 – 1991 )
• Viện Kinh tế Kĩ thuật Thương mại ( 1992 – 1995 )
Từ khi thành lập cho đến nay, Viện nghiên cứu Thương mại đã trải qua rất
nhiều khó khăn thử thách, đồng thời đạt được rất nhiều thành tựu, có thể kể
đến như sau:
1.1.1. Nghiên cứu khoa học:
Trong quá trình phát triển, Viện đã tiến hành nghiên cứu rất nhiều đề tài,
dự án cấp Nhà nước và cấp Bộ, đã nghiên cứu và cung cấp các luận cứ khoa
học cho việc xây dựng chính sách và cơ chế quản lý thương mại, góp phần
thúc đẩy sự nghiệp khoa học và công nghệ của ngành thương mại phát triển.
Thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 (khoá VIII) về khoa học và công nghệ và
thực hiện định hướng chiến lược và kế hoạch khoa học công nghệ 2005-2008
của Bộ thương mại, thời gian 2005-2008, Viện Nghiên cứu thương mại đã
thực hiện 4 đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước, 1 dự án cấp Nhà nước,
85 đề tài/dự án khoa học cấp Bộ, khai thác và phối hợp thực hiện khoảng 30
dự án quy hoạch thương mại và quy hoạch chợ cho các tỉnh/thành phố trong
cả nước. Các đề tài khoa học công nghệ các cấp do Viện thực hiện đã cung
cấp các luận cứ khoa học, thiết thực cho việc xây dựng luật pháp đổi mới
chính sách và các cơ chế phát triển thương mại nội địa, phát triển xuất nhập
Quốc), các viện và các trường đại học của Ôxtrâylia, Ấn độ, Nga…
Trần Thị Thanh Tâm Lớp: KTQT 47
4
1.2. Cơ cấu tổ chức của Viện
Cơ cấu tổ chức của Viện gốm:
Lãnh đạo Viện Nghiên cứu thương mại: Viện trưởng PGS.TS Nguyễn Văn
Lịch và các phó viện trưởng.
Các đơn vị thuộc Viện nghiên cứu Thương mại:
+ Ban nghiên cứu Chiến lược phát triển thương mại
+ Ban nghiên cứu Chính sách và Cơ chế quản lý thương mại
+ Ban nghiên cứu Thị trường
+ Ban nghiên cứu Thương mại Môi trường
+ Phòng Quản lý Khoa học và Đào tạo
+ Phòng Hợp tác Quốc tế
+ Phòng Thông tin tư liệu
+ Phòng Nghiên cứu phát triển dự án
+ Văn phòng
+ Phòng Tài chính kế toán
+ Phân viện nghiên cứu thương mại tại TP.HCM
+ Trung tâm tư vấn và đào tạo Kinh tế Thương mại
Trong đó chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị như sau:
Ban nghiên cứu Chiến lược phát triển thương mại:
Chức năng nhiệm vụ của Ban:
+ Nghiên cứu các luận cứ khoa học phục vụ cho việc xây dựng chiến lược
và quy hoạch phát triển thương mại.
+ Nghiên cứu xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển thương mại các
vùng, địa phương và quốc gia theo đề tài, dự án khoa học do Bộ hoặc cơ
quan yêu cầu.
Cơ cấu tổ chức:
Trần Thị Thanh Tâm Lớp: KTQT 47
+ Chính sách hội nhập kinh tế khu vực và thế giới
+ Cơ chế quản lý thương mại
+ Chính sách phát triển thương mại với thị trường ngoài nước (Mỹ, EU, ASEAN)
+ Nghiên cứu lý luận vàp phương pháp luận về xây dựng và hoàn thiện chính
sách và cơ chế quản lý thương mại.
Ban nghiên cứu thị trường.
Chức năng, nhiệm vụ của Ban
- Nghiên cứu các vấn đề về thị trường hàng hoá, dịch vụ, quan hệ cung–
cầu, xu hướng phát triển thị trường trong nước và quốc tế.
- Nghiên cứu và đánh giá các chính sách trong nước và quốc tế đối với
từng mặt hàng, từng thị trường cụ thể.
- Tư vấn về các vấn đề liên quan đến thị trường trong và ngoài nước.
- Là đầu mối phối hợp với các cơ quan hữu quan ngoài việc nghiên cứu các
vấn đề liên quan đến thương mại, thị trường trong nước và quốc tế.
- Tư vấn thị trường cho các doanh nghiệp, các tổ chức trong và ngoài nước.
Cơ cấu tổ chức
Ban nghiên cứu thị trường gốm 9 thành viên, trong đó có 1 tiến sĩ, 4 thạc
sĩ, 4 cử nhân. Lãnh đạo Ban gồm: 1 trưởng ban và 2 phó trưởng ban, 6 nghiên
cứu viên. Ban nghiên cứu thị trường hình thành các nhóm nghiên cứu theo đối
tượng nghĩa là thị trường hàng hoá và dịch vụ, các phân nhóm hàng hoá, dịch
vụ; theo khu vực địa lý là thị trường thế giới, thị trường khu vực, thị trường
từng nước và thị trường nội địa.
Ban nghiên cứu Thương mại Môi trường
Ban nghiên cứu thương mại môi trường gồm có 10 thành viên, 1 trưởng
ban và 1 phó trưởng ban, trong đó có 3 thạc sỹ và 7 cử nhân kinh tế.
Ban nghiên cứu thương mại môi trường có các chức năng sau đây:
Trần Thị Thanh Tâm Lớp: KTQT 47
7
- Nghiên cứu các vấn đề thương mại môi trường liên quan đến hoạt động
thương mại trong nước và quốc tế của Việt nam.
- Được sử dụng cơ sở vật chất – kĩ thuật của Viện phục vụ cho hoạt động
quản lý khoa học và đào tạo; được chủ động khai thác và sử dụng các
nguồn kinh phí hỗ trợ khác ngoài nguồn kinh phí nhà nước cấp theo
hạn mức hàng năm.
Tổ chức bộ máy của phòng:
Gồm 3 thành viên: 1 tiến sĩ và 2 cử nhân.
Phòng Hợp tác quốc tế
Chức năng
Tổ chức các hoạt động hợp tác nghiên cứu khoa học và đào tạo, trao
đổi thông tin khoa học, thương mại với các tổ chức nghiên cứu và các nhà
khoa học ngoài nước.
Nhiệm vụ
Phòng hợp tác quốc tế có các nhiệm vụ chủ yếu sau:
- Nghiên cứu phát triển quan hệ hợp tác quốc tế với các tổ chức quốc tế,
các khu vực thị trường và các nước nhằm phát triển thương mại Việt Nam.
- Tổ chức hoạt động hợp tác nghiên cứu với các tổ chức, các doanh
nghiệp và các nhà khoa học để phát triển hợp tác quốc tế về kinh tế thương mại.
- Tư vấn và thực hiện các dịch vụ nghiên cứu hợp tác quốc tế.
Cơ cấu tổ chức
- Hiện phòng chỉ có 1 cán bộ phụ trách chung các vấn đề sau:
• Nghiên cứu phát triển quan hệ hợp tác quốc tế với các tổ chức quốc tế
và các viện khoa học khu vực Châu Á – Thái Bình Dương bao gồm các
nước và các tổ chức như ASEAN, diễn đàn APEC, ASEM…
Trần Thị Thanh Tâm Lớp: KTQT 47
9
• Nghiên cứu hợp tác quốc tế với các nước, khu vực thị trường Châu Úc,
Châu Phi.
• Nghiên cứu hợp tác quốc tế khu vực châu Âu và ITC.
• Nghiên cúu hợp tác quốc tế khu vực Châu Mỹ, hoạt động của các tổ
chức WTO, WB, ADB.
và ngoài nước phục vụ cho công tác nghiên cứu của lãnh đạo Bộ, lãnh đạo
Viện và các nghiên cứu viên trong Viện; tổ chức giới thiệu sách mới; tóm
tắt nội dung tài liệu theo yêu cầu; Cung cấp các bản sao tài liệu gốc.
+ Nhóm 2: Nhóm tư liệu: Cung cấp những tài liệu, tư liệu cần thiết theo
yêu cầu của Lãnh đạo; Lập hệ thống hồ sơ tư liệu về tình hình kinh tế, xã
hội đặc biệt là các vấn đề về phát triển kinh tế; thương mại trong nước, các
nước và các khu vực trong thị trường ngoài nước và trên thế giới.
+ Nhóm 3: Nhóm ấn phẩm: Tập hợp các công trình nghiên cứu khoa học
về thương mại, tổ chức kỷ yếu giới thiệu kết quả nghiên cứu khoa học
ngành thương mại; Huy động thông tin từ mọi nguồn trong và ngoài viện,
chịu trách nhiệm về việc tổ chức và biên soạn các ấn phẩm định kỳ, các
chuyên đề về thị trường, hàng hoá, các chính sách phát triển thương mại
trong và ngoài nước.
+ Nhóm 4: Nhóm công nghệ thông tin: Tổ chức cơ sở dữ liệu và cập nhật
các thông tin cần thiết theo yêu cầu của lãnh đạo; Quản lý hệ thống mạng
LAN của Viện nghiên cứu thương mại; Tổ chức ứng dụng công nghệ
thông tin trong hoạt động quản lý và khai thác nguồn thông tin; Quản lý và
cập nhật trang tin về kết quả nghiên cứu khoa học các đề nghiên cứu khoa
học của Bộ Công thương: http: //www.moit.gov.vn/khoa hoc.
Phòng Nghiên cứu phát triển dự án
Trần Thị Thanh Tâm Lớp: KTQT 47
11
Chức năng
- Thực hiện sự chỉ đạo của lãnh đạo Viện trong việc xây dựng và thực
hiện các chương trình, kế hoạch xúc tiến các dự án hợp tác và liên kết
thuộc chức năng và nhiêm vụ của Viện với các cơ quan, tổ chức, cá
nhân ở trong và ngoài nước;
- Nghiên cứu và phát triển các dự án hợp tác và liên kết của Viện với các
đối tác trong và ngoài nước;
- Tư vấn, tham mưu cho Lãnh đạo Viện về công tác quản lý các dự án
thực hiện các chế độ chính sách, luật lao động… trong Viện.
Phòng tài chính kế toán
Chức năng
- Thực hiện sự chỉ đạo của Lãnh đạo Viện trong công tác xây dựng dự
toán thu chi hàng năm đối với từng loại nguồn kinh phí.
- Báo cáo thường xuyên, kịp thời cho Lãnh đạo tình hình sử dụng kinh
phí tại Viện. Tư vấn, đề xuất với lãnh đạo Viện trong việc tạo thêm
nguồn kinh phí hoạt động cũng như việc sử dụng kinh phí đúng mục
đích, tiết kiệm và hiệu quả.
Nhiệm vụ:
- Thu nhận, xử lý và cung cấp các thông tin về nguồn vốn, nguồn kinh
phí được cấp, được tài trợ, được hình thành từ các nguồn khác nhau và
tình hình sử dụng các khoản vốn, kinh phí và nguồn thu khác phát sinh
ở Viện theo đúng đối tượng, tuân thủ chuẩn mực và chế độ kế toán hiện
hành.
- Phản ánh kịp thời, đầy đủ và chính xác các hoạt động kinh tế phát sinh
tại Viện vào sổ sách kế toán theo đúng nguồn kinh phí.
Trần Thị Thanh Tâm Lớp: KTQT 47
13
Copyright: Tài liệu đại học ©