TR
B
NGă
GIÁO D CăVĨă ĨOăT O
I H C KINH T TP. H CHÍ MINH
--------------------
NGUY NăQU CăVINH
KH ăN NGăTI PăC NăV NăTệNăD NG
CHệNHăTH CăC AăNỌNGăH
TRểNă AăBĨNăT NHăTRĨăVINH
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
TP.ăH Chí Minh - N mă2015
TR
B
NGă
GIÁO D CăVĨă ĨOăT O
I H C KINH T TP. H CHÍ MINH
--------------------
NGUY NăQU CăVINH
c đơy.
Tácăgi
Nguy năQu căVinh
ii
L IăC Mă N
Tr
ng
c tiên tôi xin trơn tr ng c m n Phó Giáo s - Ti n s Nguy n Phú T ,
i tr c ti p h
ng d n tôi lƠm lu n v n đư t n tình h
ng d n, truy n đ t nh ng
ki n th c, nh ng kinh nghi m th c t quỦ báu đ giúp tôi hoƠn thƠnh lu n v n.
Xin chơn thƠnh c m n quỦ Th y, Cô
Tr
ng
i h c Kinh t ThƠnh ph
H Chí Minh trong th i gian gi ng d y đư t n tình truy n đ t nh ng ki n th c,
nh h
ng đ n
KNTCVTDCT c a các nông h trên đ a bƠn t nh TrƠ Vinh. Tác gi s d ng mô
hình h i qui Binary logistic d a trên s li u thu th p đ
c thông qua b ng cơu h i
ph ng v n tr c ti p 200 nông h t i các huy n CƠng Long, Chơu ThƠnh, C u
Ngang, Trà Cú, Thành ph TrƠ Vinh đ xác đ nh các nhơn t
nh h
ng đ n kh
n ng ti p c n v n tín d ng chính th c c a các nông h .
Qua k t qu phơn tích cho th y có 05 nhơn t tác đ ng đ n KNTCVTDCT
c a nông h trên đ a bƠn t nh TrƠ Vinh là Tu i c a ch h ; Dơn t c, Quan h xư h i
c a h ; S t ch c tín d ng trên đ a bƠn vƠ Kinh nghi m s n xu t c a ch h .
Qua đó, tác gi đ xu t m t s ki n ngh đ i v i Chính ph , Ngân hàng Nhà
n
c, chính quy n đ a ph
ng vƠ các t ch c tín d ng trên đ a bƠn t nh TrƠ Vinh đ
t o đi u ki n thu n l i cho nông h có th d dƠng ti p c n v i v n tín d ng chính
th c nh m đ u t m r ng s n xu t, t o thêm vi c lƠm, t ng thu nh p, c i thi n
cu c s ng, góp ph n vƠo s phát tri n nông nghi p, nông thôn c a t nh nhà.
t v n đ ....................................................................................................................... 1
1.2. M c tiêu nghiên c u ....................................................................................................... 2
1.2.1. M c tiêu chung ......................................................................................................... 2
1.2.2. M c tiêu c th ......................................................................................................... 2
1.3.
it
ng nghiên c u ..................................................................................................... 2
1.4. Ph m vi nghiên c u ........................................................................................................ 2
1.5. Ph
ng pháp nghiên c u ................................................................................................ 3
1.5.1. Ph
ng pháp phân tích ............................................................................................ 3
1.5.2. Ph
ng pháp thu th p s li u .................................................................................. 3
1.6. K t c u c a lu n v n ....................................................................................................... 4
CH
NG 2 Lụ LU N V TệN D NG VÀ S
CH
NG 4: K T QU NGHIÊN C U .................................................................25
4.1. T ng quan v t nh TrƠ Vinh .......................................................................................... 25
4.1.1. Gi i thi u khái quát v t nh Trà Vinh ................................................................... 25
4.1.1.1.
c đi m t nhiên ......................................................................................... 25
4.1.1.2.
c đi m xư h i ............................................................................................. 29
4.1.2. Tình hình kinh t t nh Trà Vinh trong n m 2014 ................................................... 29
4.1.2.1. T ng s n ph m (GDP) c a t nh TrƠ Vinh ..................................................... 29
4.1.2.2. Tình hình s n xu t nông, lơm nghi p vƠ th y s n ......................................... 31
4.1.3. Khái quát v tình hình ho t đ ng c a các TCTD nông nghi p ............................. 32
4.2. Th ng kê mô t d li u ................................................................................................. 34
4.2.1. Mô t m u kh o sát ................................................................................................ 34
4.2.1.1. S l
c v đ a bƠn l y m u kh o sát ............................................................. 34
4.2.1.2. C m u .......................................................................................................... 36
4.2.1.3. Mô t m u kh o sát ....................................................................................... 36
4.2.2. K t qu h i quy ...................................................................................................... 48
4.2.3. Chu n hóa mô hình ................................................................................................ 51
i v i các t ch c tín d ng ......................................................................... 58
TÀI LI U THAM KH O .........................................................................................61
PH L C ..................................................................................................................63
PHI U PH NG V N...............................................................................................64
vii
DANHăM CăCỄCăT ăVI TăT T
BSCL
ng b ng sông C u Long
KNTCVTDCT
Kh n ng ti p c n v n tín d ng chính th c
TCTD
T ch c tín d ng
TMCP
Th
NH
i trong đ tu i lao đ ng ..............40
B ng 4.9. K t c u c a m u kh o sát theo trình đ h c v n c a ch h ....................41
B ng 4.10. K t c u c a m u kh o sát theo gi i tính c a ch h ..............................42
B ng 4.11. K t c u c a m u kh o sát theo m i quan h xư h i c a h ....................43
B ng 4.12. K t c u c a m u kh o sát v s l
ng TCTD trên đ a bƠn ....................43
B ng 4.13. K t c u c a m u kh o sát theo s l n vay v n .......................................44
B ng 4.14. K t c u c a m u kh o sát theo kinh nghi m lƠm nông nghi p ..............44
B ng 4.15. K t c u c a m u kh o sát theo thu nh p bình quơn/n m .......................45
B ng 4.16. K t c u c a m u kh o sát theo t ng di n tích đ t ..................................46
B ng 4.17. K t c u c a m u kh o sát v th t c cho vay ........................................46
B ng 4.18. K t c u c a m u kh o sát v lưi su t cho vay .......................................47
B ng 4.19. Ki m đ nh m c đ d báo tính chính xác c a mô hình ..........................49
B ng 4.20. K t qu mô hình h i quy ........................................................................49
ix
DANHăM CăCỄC S ă
S đ 2.1. Các nhơn t
nh h
ng đ n ti p c n tín d ng chính th c c a trang tr i
nuôi tr ng th y s n ....................................................................................................13
S đ 2.2. Các nhơn t
th v dơn t c c a ch h .....................................................................38
Hình 4.4.
th v trình đ h c v n c a ch h ......................................................41
Hình 4.5.
th v gi i tính c a ch h ...................................................................42
1
CH
1.1.ă
NGă1: T NGăQUANăV ă
ăTĨI
tăv năđ
Nông nghi p lƠ l nh v c s n xu t l
ng th c, th c ph m cho con ng
i vƠ
cung c p nguyên li u cho các ngƠnh ngh khác nên có vai trò quan tr ng trong quá
c nơng lên, c c u kinh t nông nghi p nông thôn có nh ng
thay đ i theo h
ng s n xu t hƠng hoá. Tuy nhiên, nông nghi p nông thôn hi n
đang t n t i m t s h n ch nh : thi u v n đ u t phát tri n s n xu t, s n xu t còn
manh mún nh l , đ i s ng nông dơn còn nhi u khó kh n…Do đó c n ph i đ u t
nhi u h n n a đ phát tri n nông nghi p nông thôn, trong đó ngu n v n tín d ng
chính th c lƠ kênh quan tr ng nh t.
Trà Vinh lƠ m t t nh nông nghi p
V nh Long, Sóc Tr ng vƠ bi n
BSCL, ti p giáp v i các t nh B n Tre,
ông; n m gi a sông Ti n vƠ sông H u thu n l i
cho vi c tr ng lúa, cơy mƠu, cơy n trái vƠ nuôi th y s n.
phát tri n nông nghi p
nông thôn t nh TrƠ Vinh c n nhi u ngu n v n trong đó v n tín d ng chính th c là
m t kênh quan tr ng, tuy nhiên hi n nay KNTCVTDCT c a các nông h trong t nh
còn h n ch .
tƠi nghiên c u KH ă N NGă TI Pă C Nă V Nă TệNă D NGă CHệNHă
TH CăC AăăNỌNGăH ăTRểNă
các nhơn t
đó đ
(2) Phơn tích các nhơn t
nh h
ng đ n KNTCVTDCT c a các nông h trên
đ a bƠn t nh TrƠ Vinh.
(3)
xu t các gi i pháp, các ki n ngh v m t chính sách đ nơng cao
KNTCVTDCT, nh m nơng cao hi u qu s n xu t cho các nông h .
1.3.ă
iăt
ngănghiênăc u
Lu n v n nghiên c u v các nhơn t
nh h
ng đ n KNTCVTDCT c a các
nông h v i ch th nghiên c u lƠ các h SXNN trên đ a bƠn t nh TrƠ Vinh.
1.4.ăPh măviănghiênăc u
- V n i dung: Lu n v n t p trung nghiên c u v các nhơn t
nh h
ng pháp đ nh tính:
Th ng kê mô t , thông qua ph
- Ph
ng pháp đ nh l
ng pháp so sánh, đ th , s đ , b ng bi u.
ng:
S d ng mô hình h i qui Binary logistic trên ph n m n SPSS 20 đ
l
ng các tham s h i qui c ng nh ki m đ nh các gi thuy t có th đ
1.5.2.ăPh
c
c th c hi n.
ngăphápăthuăth păs ăli u
- S li u th c p:
c thu th p t Niên giám th ng kê, các báo cáo th ng kê c a các S ,
ngành, NH trên đ a bƠn t nh TrƠ Vinh vƠ các bƠi báo, các báo cáo chuyên đ , các t p
chí khoa h c đư đ
c công b , trên m ng internet…
ch
ng ch
ng
trình 135), xư L u Nghi p Anh ậ huy n TrƠ Cú (vùng sâu, vùng xa, có đông đ ng
bƠo dơn t c Khmer), xư Hi p M Tơy - huy n C u Ngang (nuôi th y s n).
+ M i xư ch n ng u nhiên 40 nông h đ đi u tra
5 = 200 quan sát.
1.6.ăK tăc uăc aălu năv n
Lu n v n g m 5 ch
Ch
ng:
ngă1:ăT ngăquanăv ăđ ătƠi
tƠi nghiên c u nh m phơn tích các nhơn t
nh h
ng đ n KNTCVTDCT
c a nông h trên đ a bƠn t nh TrƠ Vinh đ t đó đ xu t các gi i pháp, các ki n ngh
v m t chính sách nh m nơng cao KNTCVTDCT cho các nông h qua đó nơng cao
hi u qu s n xu t cho các nông h , góp ph n vƠo s PTNN, NT c a t nh nhƠ.
Ch
nh
ng đ n KNTCVTDCT c a nông h trên đ a bƠn t nh TrƠ Vinh lƠ: Tu i c a ch
h , Dơn t c, M i quan h xư h i, S TCTD vƠ Kinh nghi m s n xu t c a ch h .
5
Ch
ngă5:ăHƠmăỦăchínhăsách
t o đi u ki n thu n l i cho nông h trên đ a bƠn t nh TrƠ Vinh có th d
dƠng ti p c n v i v n tín d ng chính th c nh m đ u t m r ng s n xu t, t o thêm
vi c lƠm, t ng thu nh p, c i thi n cu c s ng, góp ph n vƠo s PTNN, NT c a t nh
nhƠ, tác gi đ xu t m t s ki n ngh :
chính quy n đ a ph
ng 1tác gi nêu lỦ do ch n đ tƠi, m c tiêu nghiên c u,
ng nghiên c u, ph m vi nghiên c u, ph
lu n v n.
c,
ng và các TCTD trên đ a bƠn t nh TrƠ Vinh.
ch y u lao đ ng gia đình vƠo s n xu t. Nói chung, đó lƠ các gia đình s ng b ng thu
nh p t ngh nông; ngoƠi ra, h còn có th ti n hƠnh thêm các ho t đ ng khác, tuy
nhiên đó ch lƠ các ho t đ ng ph . H lƠ m t t bƠo c a xư h i v i s th ng nh t
c a các thƠnh viên có cùng huy t th ng, mƠ m i thƠnh viên đ u có ngh a v vƠ
trách nhi m lƠm t ng thu nh p, đ m b o cho s t n t i c a h (Frank Ellis, 1988).
* Theo
i u 3 ậ Ngh đ nh 41/2010/N -CP ngƠy 12/4/2010 c a Chính ph
V chính sách tín d ng ph c v phát tri n nông nghi p nông thôn:
- Nông thôn: lƠ ph n lưnh th không thu c n i thƠnh, n i th các thƠnh ph ,
th xư, th tr n, đ
c qu n lỦ b i c p hƠnh chính c s lƠ y ban nhơn dơn xư.
- Nông nghi p: lƠ phơn ngƠnh trong h th ng ngƠnh kinh t qu c dơn, bao
g m các l nh v c nông, lơm, diêm nghi p vƠ thu s n.
* Theo
i u 4 ậ Lu t Các T ch c tín d ng s 47/2010/QH 12 đ
c Qu c
h i thông qua ngƠy 16/6/2010:
- T ch c tín d ng: lƠ doanh nghi p th c hi n m t, m t s ho c t t c các
ho t đ ng ngân hàng. TCTD bao g m ngân hàng, TCTD phi ngân hàng, t ch c tƠi
chính vi mô vƠ qu tín d ng nhơn dơn.
- C p tín d ng: lƠ vi c th a thu n đ t ch c, cá nhơn s d ng m t kho n
ti n ho c cam k t cho phép s d ng m t kho n ti n theo nguyên t c có hoƠn tr
ng trình phát tri n nông thôn, các ch
ng trình tƠi chính phi
chính ph (NGO)…Khu v c bán chính th c m c dù v n ch u s qu n lí c a Ngơn
hƠng Trung
ng vƠ h th ng ngơn hƠng, đ
c các c quan nƠy c p phép ho t đ ng
nh ng không ph i tuơn theo các quy đ nh c a ho t đ ng ngơn hƠng. Tín d ng bán
chính th c còn đ
c cung ng thông qua các H i Nông dơn, H i Ph n , H i C u
chi n binh,… ho t đ ng r ng kh p v i nh ng món vay nh , lưi su t th p.
- Tín d ng không chính th c g m: Câu l c b ti t ki m c ng đ ng, qu
t
ng h , h - h i, đ i lý v t t nông nghi p, ch kho, th
ng gia/nông dơn/ng
cho vay, b n bè, bà con…Ho t đ ng hoàn toàn không n m d
i
i s qu n lí, ki m
c u t i thi u ph c v cho s n xu t nh mua phơn bón, thu c tr sơu, con gi ng, th c
n…
+ T n nhi u th i gian đi l i, chi phí khác c n có khi cho vay vƠ thu h i n .
+ Chi phí thông tin vƠ marketing cao do c s h t ng thông tin kém.
- Nhi u r i ro, do:
+ Khí h u th i ti t d bi n đ i nên nh h
ng nhi u đ n SXNN.
+ L i nhu n t nông nghi p th p: So v i các ngƠnh khác nh công nghi p,
th
ng m i, d ch v thì l i nhu n t nông nghi p th
ng th p h n.
+ Nhu c u tiêu dùng c a gia đình: có th s d ng v n vay không đúng m c
đích nh đ tr n , đi u tr b nh, chi phí cho vi c h c t p…
+T
ng đ ng v đi u ki n t nhiên: Khi có d ch b nh th
ng x y ra đ ng
lo t trên c m t vùng r ng l n.
+ Giá hàng hóa nông s n bi n đ ng: Do không có chính sách bao tiêu t t nên
khi vƠo mùa thu ho ch chính v nông s n th
m t giá” th
ng b r t giá, đi p khúc ắđ
ng tín d ng phi chính th c phát tri n, vì: Chi phí giao d ch th p;
quay vòng v n nhanh; tính g n g i, m c dù lưi su t cao.
2.1.4. Thôngătinăb tăcân x ngătrongăgiaoăd chătínăd ng vƠălỦăthuy tăsƠngă
l cătínăd ng
Theo Tr
ng Quang Hùng (2013):
Thông tin b t cơn x ng lƠ tình tr ng trong m t giao d ch m t bên có thông
tin đ y đ h n vƠ t t h n so v i bên còn l i.
Thông tin b t cơn x ng có th d n đ n th t b i c a th tr
l a ch n b t l i, tơm lỦ l i, v n đ ng
i y quy n ậ ng
- S l a ch n b t l i (s l a ch n ng
i th a hƠnh.
c) - Adverse Selection:
HƠnh vi c h i th hi n l i th c a ng
ng
i có thông tin quan tr ng so v i
i không có thông tin thông qua vi c che d u thông tin. Tr
10
LƠ tr
ng h p m t bên y quy n cho m t bên khác đ th c hi n m t hay
nh ng công vi c nh t đ nh.
Có s khác nhau v m c tiêu gi a ng
i th a hƠnh vƠ ng
i y quy n (do
đ ng c khác nhau).
Do thông tin b t cơn x ng, ng
i y quy n khó c
ng ch thi hƠnh, đánh giá
hay khuy n khích công vi c.
*ăTrongăl nhăv cătínăd ng:
Theo Phan
không chính th c
ình Khôi (2012), trong bƠi nghiên c u Tín d ng chính th c vƠ
BSCL: Hi u ng t
ng tác vƠ kh n ng ti p c n, có đ c p:
ắkhông t t” vƠ vì v y không cho nh ng khách hƠng ắt t” vay, th tr
cung c p các kho n tín d ng đ n đ i t
ng khách hƠng m c tiêu. R i ro đ o đ c
liên quan đ n các c ch giám sát vƠ th c thi sau khi kho n vay đ
ng
ng không
c ch p thu n do
i cho vay không n l c hoƠn tr v n vay vì h bi t các TCTD chia s m t ph n
r i ro c a kho n vay đó (Mohamed, 2007; Ph m & Lensink, 2007). Vì v y các
TCTD quy t đ nh cho vay hay không vƠ quy t đ nh m c tín d ng bao nhiêu d a
trên các thông tin mƠ h có đ
khách hƠng vay s nh n đ
c v khách hƠng vay. Nh v y, không ph i t t c các
c tín d ng mƠ h áp d ng cho. Do đó, khách hƠng vay
ph i đ i m t v i sƠng l c tín d ng b t k kh n ng tr n c a h (Armendariz de
Aghion & Morduch, 2005).
11
Ng
ng.
Theo Tr n Ti n Khai (2014), vi c thanh l c khách hàng có th đ
c th c
hi n theo m t trong hai c ch ho c k t h p c hai:
- C ch gián ti p: ch y u là s d ng lãi su t đ h n ch tín d ng tr
c khi
cho vay. Có th th c hi n các tác đ ng khuy n khích nh đe d a c t tín d ng; đi u
ki n h p đ ng g n v i th tr
ng khác.
- C ch tr c ti p:
+ Gia t ng ngu n l c cho thanh l c ng
i vay; gi i h n đ i t
ng vay.
+ Gi i h n ph m vi cho vay cho các thành viên c a m t nhóm v đ a lý hay
thân t c.
+ Bu c ng
vào, th tr
i đi vay ph i g n k t v i các th tr
- Tín d ng góp ph n thúc đ y hình thƠnh th tr
ng tƠi chính nông thôn.
- Ho t đ ng tín d ng đư góp ph n đ y nhanh quá trình tích t vƠ t p trung
v n, t li u s n xu t, khoa h c công ngh đ phát tri n kinh t nông thôn.
- Tín d ng đư góp ph n t n d ng khai thác m i ti m n ng v đ t đai, lao
đ ng vƠ tƠi nguyên thiên nhiên.
- Tín d ng đư góp ph n xơy d ng k t c u h t ng, t o đi u ki n cho nông dơn
ti p thu công ngh m i vƠo s n xu t kinh doanh.
- Tín d ng t o đi u ki n phát tri n ngƠnh ngh truy n th ng, ngƠnh ngh
m i, góp ph n gi i quy t vi c lƠm cho ng
- Tín d ng đư t o cho ng
t ng c
i lao đ ng trong nông thôn.
i dơn không ng ng nơng cao trình đ s n xu t,
ng h ch toán kinh t đ ng th i t o tơm lỦ ti t ki m tiêu dùng.
- Tín d ng góp ph n đ m b o hi u qu xư h i, nơng cao cu c s ng tinh th n,
v t ch t cho ng
i nông dơn. Ho t đ ng tín d ng th c hi n t t s góp ph n h n ch
n n cho vay n ng lưi trong nông thôn.
2.2.ăKh oăl
căcácănghiênăc uăth cănghi măliênăquan
c nuôi th c t và
thu nh p phi s n xu t c a trang tr i.
S đ 2.1. Các nhân t
trang tr i nuôi tr ng th y s n
nh h
ng đ n ti p c n tín d ng chính th c c a
Tu i c a ch trang tr i
Trình đ h c v n c a
ch trang tr i
Có s d ng tín d ng
th ng m i
KH ă
N NGă
Bă
GI I
Ngh nghi p c a
ch trang tr i
T ng giá tr tƠi s n
c a ch trang tr i
H Nă