Sở Giáo Dục và Đào Tạo Hà Nội
Phòng Giáo Dục và Đào Tạo Quốc Oai
Trường : THCS Đông Yên
Điện thoại: 0433 822 211
Email: c2donghung - [email protected]

BÀI DỰ THI
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH
HUỐNGTHỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH THCS

Tình huống: Bạo lực học đường ở tuổi teen
Môn học chính được học sinh (HS) vận dụng trong giải quyết tình huống:
Giáo Dục Công Dân.
Các môn học tích hợp: Toán, Ngữ Văn, Sinh học, Lịch sử, Tin học.

Họ và tên học sinh: Đỗ Thị Hiền
Ngày sinh: 28/2/2000

Năm học: 2014 – 2015

Lớp: 9A


Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực
tiễn dành cho học sinh trung học cơ sở
1. Tên tình huống:
Tình trạng bạo lực trong trường học đã và đang diễn ra nóng bỏng trên khắp
thế giới ở tất cả những cấp học, lớp học khác nhau, đặc biệt là tuổi teen. Bạo
lực học đường không chỉ xảy ra ở HS nam mà còn cả ở HS nữ, làm xấu đi
hình ảnh nhà trường, nơi mà tính tốt đẹp, nhân văn cần được đề cao, nó cũng
ảnh hưởng sâu sắc đến văn hóa, thuần phong mỹ tục của dân tộc. Vì vậy, đây

Đỗ Thị Hiền

Page 2


Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực
tiễn dành cho học sinh trung học cơ sở
a. Tiến hành nghiên cứu về mặt lí thuyết:
- Khái niệm bạo lực học đường:
- Bạo lực học đường là những hành
vi thô bạo, ngang ngược, bất chấp
công lý, đạo lý, xúc phạm trấn áp
người khác gây nên những tổn thương
về tinh thần và thể xác diễn ra trong
phạm vi trường học.
- Các hậu quả của bạo lực học đường
về mặt khoa học đối với thế hệ tuổi
teen.
- Tìm hiểu trên các nguồn thông tin
khác nhau về vấn đề bạo lực tại các
địa phương khác và các giải pháp đối
với vấn đề này.
b. Tiến hành nghiên cứu trong thực tiễn:
*Thực trạng:
Bạo lực học đường - một “mảng tối” trong trường học, tồn tại dưới nhiều
hình thức khác nhau như: Xúc phạm, lăng mạ, xỉ nhục, chà đạp nhân phẩm,
làm tổn thương về mặt tinh thần con người thông qua lời nói. Đánh đập, tra
tấn, hành hạ, làm tổn hại về sức khỏe, xâm phạm cơ thể con người. Những
hành vi ấy hiện nay có xu hướng gia tăng nhanh chóng, xâm nhập và lan rộng
ở hầu hết các mái trường THCS tại Việt Nam. Do đó đang trở thành một vấn

(1 em lớp 7, 1 em lớp 9) trường
THCS Nguyễn Huệ Q.4 xích mích
khi chát với nhau trên mạng dẫn
đến đâm nhau trong ngày tổng kết
trường, khiến 1 em bị thương nặng
hay 1 nữ HS lớp 9 trường THCS
Nguyễn Công Trứ dùng dao
lam"xả" lên mặt nữ sinh trường khác. Lập nên các nhóm hội hoạt động đánh nhau
có tổ chức.
Và ngay tại trường THCS Đông Yên mới đây thôi cũng đã có những “trận”
bạo lực học đường của các bạn HS, chủ yếu là khối 8, 9. Các HS nữ khối 9 với
tên gọi “Bang cướp biển” đã ngang nhiên bắt nạt một em nữ sinh lớp 8 bằng
những tràng “tớp tay” liên tiếp vào mặt em. Hay nghiêm trọng hơn, thật nghuy
hiểm khi HS mang dao đến lớp để “đánh nhau” – một HS nam đã cầm con dao
chém vào cánh tay trái vào bạn nam sinh khác, may rằng chỉ thương tích bên
ngoài…những HS ấy đều có sự tính toán, sắp đặt; nếu nhà trường không phát
hiện và can thiệp kịp thời, HS yếu hơn sẽ tiếp tục nhờ bạn bè trong trường
thậm chí nhờ sự hỗ trợ của người thân trong gia đình để đánh “trả thù”.
*Nguyên nhân:
Lứa tuổi học sinh THCS có những biến đổi cơ bản về mặt sinh vật học dẫn
đến sự thay đổi về mặt tâm lý. Quá trình hình thành nhân cách của HS THCS
không phải bao giờ cũng diễn ra một cách phẳng lặng mà có nhiều phức tạp,
đầy mâu thuẫn và đây được xem là lứa tuổi có những “khủng hoảng trầm
trọng”. Cùng với sự trưởng thành chung, các bạn trẻ ngày càng muốn được
khẳng định mình trong tập thể và trong xã hội. Nhưng do còn “non nớt”, thiếu
kinh nghiệm trong giao tiếp, ứng xử, quan hệ nên sẽ dễ có những thái độ, cách

Đỗ Thị Hiền

Page 4

nhiệm đã “nuôi dưỡng” hiện tượng bạo
lực học đường.
Tiếp đó, các giá trị xã hội đang thay đổi. Thế hệ trẻ chưa được giáo dục một
cách bài bản nên có những giá trị ảo không phù hợp với chuẩn mực xã hội.
Khảo sát cho thấy, có những lý do rất đơn giản nhưng cũng là cớ gây ra xung
đột: thích thì đánh 24%; bị khiêu khích nên đánh 16%; đánh vì lý do tình cảm
13,3%. Đáng lo ngại hơn, người khác nhờ đánh 20%; chẳng có lý do gì cũng
đánh 12%.
Còn phải kể thêm một yếu tố thúc đẩy hành vi bạo lực học đường là sự cổ vũ
của bạn bè, nam cũng có mà nữ cũng có. Với câu hỏi “khi đánh nhau với HS
Đỗ Thị Hiền

Page 5


Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực
tiễn dành cho học sinh trung học cơ sở
khác bạn thường dùng hình thức nào là chủ yếu?” thì có tới 1/2 số em cho biết
thường đánh tập thể. Cho thấy, bạo lực học đường không chỉ là chuyện của
mỗi HS mà có tính nhóm bạn, nghĩa là đa số HS coi việc đánh nhau là chuyện
bình thường. Về phương tiện sử dụng khi đánh nhau, 1/3 không sử dụng
phương tiện nào, có thể túm tóc, cào xé, lăng nhục.. đưa lên web nên bạo lực
ngày càng xuất hiện ở tuổi teen.
• Chính nội tâm các bạn trẻ:
Sự tranh chấp hơn thua, thiếu nhường nhịn, thường hay háu thắng, thích
chứng tỏ bản thân “lên mặt”.Thái độ giận dữ, bốc đồng gây ra hành động bạo
lực học đường.
*Hậu quả:
•
Ảnh hưởng đến bản thân học

tiễn dành cho học sinh trung học cơ sở
pháp hoặc thiếu khả năng duy trì những mối quan hệ tốt sau này khi trưởng
thành. Đồng thời, một học sinh bị bắt nạt thường xuyên có thể đi đến tự tử
hoặc nổi loạn để trả thù.
Nghiêm trọng hơn là hậu quả của những hành vi bạo lực tình dục. Không chỉ
tổn thương về thể chất, mà tổn thương tinh thần cũng rất khó khắc phục. Khủng
hoảng tâm lý, suy sụp tinh thần,
hoảng loạn, có xu hướng muốn tự
tử, nhận thức lệch lạc về giới tính,
ác cảm về vấn đề tình bạn – tình
yêu hay nhận thức sai lầm về cuộc
sống, muốn trả thù đời hoặc đi tìm
sự quên lãng trong những tệ nạn
khác là hậu quả đặc biệt nghiêm
trọng. Tổn hại từ bạo lực tình dục
ảnh hưởng lâu dài, dai dẳng, mà khi
tuổi còn nhỏ, các bạn chưa hình
dung được hết. Đến khi lập gia đình, trưởng thành thì nỗi ám ảnh này vẫn đeo
bám, gây bất hạnh cho cuộc sống của nạn nhân.
Những hậu quả mà bạo lực học đường gây ra kể cả thể xác hay tinh thần
cũng đều trực tiếp ảnh hưởng đến công việc học tập cũng như tương lai của
học sinh nếu không được can thiệp kịp thời. Với những ảnh hưởng về mặt sức
khỏe cùng với tâm lý lo lắng, căng thẳng, sợ hãi, học sinh không thể học tập
với kết quả tốt nhất có thể. Thậm chí, sự căng thẳng quá mức về mặt tâm lý có
thể buộc học sinh kết thúc việc học của mình, hoặc cũng có thể vì gây ra hành
vi bạo lực mà học sinh phải nhận kỷ luật đuổi học, vi phạm quyền trẻ em,
quyền được pháp luật bảo vệ tính mạng, sức khỏa, nhân phẩm, danh dự. Từ
đó, tương lai của các HS rẽ sang một bước ngoặt khác không mấy khả quan.
Đặc biệt, những bạn có hành vi bạo lực, lạm dụng quyền hành từ khi còn nhỏ,
khi lớn lên có thể mắc phải những hành vi tội ác nhiều hơn những bạn khác.

trùm. Người lớn, cả thầy cô lẫn cha mẹ, có khi không hay biết, có khi xem đó
như là một phần tự nhiên của tuổi mới lớn nên để các em tự giải quyết (trừ khi
những hành vi này đi đến thái quá) mà không biết rằng những hành vi bạo lực
được lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ gây ra những tổn thương thể chất hoặc tâm lý
cho nạn nhân, và gây ảnh hưởng xấu đến môi trường học tập chung vì HS
không cảm nhận được sự an toàn ngay trong chính ngôi trường của mình. Đã
có không ít bạn từ chối đến trường vì sợ bị bạn bè trêu chọc, đánh đập. Điều
đó cho thấy môi trường nhà trường không còn tính lành mạnh, sự hấp dẫn và
là nỗi sợ hãi của HS.
Ngoài ra, những hành vi bạo lực học đường sẽ làm ảnh hưởng đến thành
tích thi đua của lớp, của trường và ảnh hưởng đến danh tiếng của nhà trường
cũng như các thầy cô.
• Ảnh hưởng đến xã hội:
Xã hội Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu sắc của nền văn hóa Nho giáo với
những lễ nghi, phép tắc và chuẩn mực đạo đức. Chính nhờ những lễ nghi,
phép tắc đó mà xã hội luôn được ổn dịnh. Những nét văn hóa ấy đã ăn sâu vào
trong tâm thức của mỗi người dân Việt với sự tôn trọng lễ nghĩa giữa cha con,
anh em, thầy trò, bằng hữu. Thế nhưng, kể từ khi đất nước chuyển hướng theo
cơ chế kinh tế thị trường, cùng với đó là xu thế toàn cầu hóa, đất nước mở cửa
hội nhập thì những nét văn hóa truyền thống đã dần thay đổi. Những chuẩn
Đỗ Thị Hiền

Page 8


Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực
tiễn dành cho học sinh trung học cơ sở
mực đạo đức quý giá ấy đã dần bị phai nhạt, thay vào đó là những nét văn hóa
hiện đại, lai căng. Sự tiếp biến văn hóa là điều không thể tránh khỏi, thế nhưng
để những nét văn hóa không phù hợp du nhập vào và làm lu mờ những nét văn

sự nghiệp giáo dục đào tạo nói chung và với con em mình nói riêng.
Trước hết, mỗi gia đình phải có trách nhiệm xây dựng môi trường giáo dục
gia đình sao cho con em phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm
Đỗ Thị Hiền

Page 9


Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực
tiễn dành cho học sinh trung học cơ sở
mỹ. Các bậc phụ huynh phải chú trọng đến vấn đề nêu gương, tạo bầu không
khí tâm lý thuận tiện, tạo mọi điều kiện để mọi thành viên trong gia đình san
sẻ tình cảm với nhau.
Bên cạnh đó, gia đình cần phải luôn luôn, sẵn sàng hợp tác với nhà trường.
Gia đình tích cực liên hệ với nhà trường thông qua giáo viên chủ nhiệm lớp,
cung cấp thông tin về hoạt động tu dưỡng của con em mình ở gia đình cho nhà
trường, cùng trao đổi với nhà trường để tìm giải pháp giải quyết những khó
khăn vướng mắc trong vấn đề giáo dục học sinh.
• Đối với nhà trường:
Mỗi HS bước vào môi trường giáo dục ở
nhà trường với một tâm thế khác nhau tùy
theo ảnh hưởng của giáo dục gia đình đến
các em. Vì vậy, nhà trường phải liên kết,
phối hợp với gia đình làm sao cho có thể
đảm bảo được tính thống nhất toàn vẹn của
quá trình giáo dục, tạo được sự tác động
đồng bộ đến việc hình thành và phát triển
nhân cách của HS. Quan tâm đầu tư cho
công tác giáo dục đạo đức, lối sống, rèn
luyện cho HS và tham gia, phát huy vai trò,

lịch
sử.

c. Thuyết minh các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống:
- Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.
- Phương pháp điều tra, phỏng vấn:
* Lập phiếu điều tra :
+ Hình thức bạo lực.
+ Thái độ quan tâm của cha mẹ khi con đánh nhau.
+ Ý kiến của HS về bạo lực học đường.
* Tiến hành phỏng vấn:
+ Đối tượng: phụ huynh, giáo viên, HS.
+ Phạm vi: phỏng vấn trên địa bàn huyện.
+ Hình thức: phỏng vấn trực tiếp, phát phiếu điều tra.
- Phương pháp tham khảo ý kiến:
TS Nguyễn Thị Bích Hồng-Phó trưởng khoa tâm lý trường ĐHSP TP HCM,
PGS.TS Trần Tuấn Lộ-Trưởng khoa tâm lý ĐH Văn Hiến, TS Đinh Phương
Đỗ Thị Hiền

Page 11


Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực
tiễn dành cho học sinh trung học cơ sở
Duy, TS Nguyễn Tùng Lâm-Chủ tịch hội tâm lý giáo dục TP Hà Nội, thầy cô
trường THCS Đông Yên.
- Phương pháp điều tra khảo sát thực địa kết hợp với phỏng vấn:
Trực tiếp điều tra trên địa bàn, tìm hiểu tình hình bạo lực học đường để có
những nhận xét đánh giá khách quan, chính xác về thực trạng.
- Phương pháp phân tích tổng hợp số liệu.



Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực
tiễn dành cho học sinh trung học cơ sở
thanh lịch. Không chỉ cho nhà trường “tiên học lễ, hậu học văn” mà còn cho
chính các bạn HS tạo được lối sống lành mạnh, tích cực.
Góp phần hạn chế hiện tượng bạo lực học đường, đảm bảo tính thân thiện của
xã hội. Đồng thời nâng cao nhận thức của mọi người về vấn đề này.

Đỗ Thị Hiền

Page 13