LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện khóa luận, tác giả đã nhận
được sự động viên, khuyến khích và tạo điều kiện giúp đỡ nhiệt tình của các cấp
lãnh đạo, các thầy cô giáo, bạn bè và gia đình.
Với tình cảm chân thành, tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:
Khoa Quản lý – Học viện Quản lý giáo dục đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ
tác giả trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa luận.
Tác giả xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Th.S Nguyễn Bích
Ngân đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn trong suốt quá trình hình thành và hoàn thiện
khóa luận.
Tác giả cũng xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, ban thanh tra của
trường tiểu học Quang Trung, các thầy cô giáo cùng với những người thân đã tạo
mọi điều kiện giúp đỡ, động viên tác giả trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu
và hoàn thành khóa luận.
Do điều kiện thời gian và năng lực, khóa luận không thể tránh khỏi những
thiếu sót và hạn chế. Tác giả rất mong nhận được sự chỉ dẫn và góp ý quý báu từ
các nhà khoa học, các nhà quản lý, các thầy cô giáo, bạn bè và bạn đọc.
Xin trân trọng cảm ơn !
Hà Nội, tháng 04 năm 2012
Tác giả khóa luận
Bùi Minh Tuấn
1
DANH MỤC VIẾT TẮT
CBQL
GD&ĐT
GV
Bảng 2.6: số lượng giáo viên được kiểm tra toàn diện, kiểm tra chuyên
đề
Bảng 2.7: Đánh giá, xếp loại giáo viên
Bảng 2.8: Bảng số liệu kiểm tra đột xuất học sinh
Bảng 2.9: Bảng số liệu kiểm tra định kỳ học sinh
Biểu mẫu 3.1: Kế hoạch kiểm tra năm học
Biểu mẫu 3.2: Kế hoạch kiểm tra tháng
3
11
21
24
26
27
29
32
34
35
36
52
52
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu:
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu:
4. Nhiệm vụ nghiên cứu:
10
10
10
10
12
12
13
13
13
14
14
14
17
18
18
1.2.8. Quy trình kiểm tra nội bộ trường học
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến kiểm tra nội bộ trường học
1.3.1 Các yếu tố chủ quan
1.3.2. Các yếu tố khách quan
Chương 2: THỰC TRẠNG VỀ CÔNG TÁC KIỂM TRA NỘI BỘ
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC QUANG TRUNG, TP HÀ NỘI
2.1. Vài nét về trường Tiểu học Quang Trung
2.2. Thực trạng về kiểm tra nội bộ trường Tiểu học Quang Trung, Thị
xã Sơn Tây, TP Hà nội.
2.2.1. Thực trạng chuẩn bị kiểm tra nội bộ ở trường Tiểu học Quang
Trung
2.2.2. Thực trạng tiến hành kiểm tra nội bộ trường học của Hiệu
trưởng trường Tiểu học Quang Trung
20
21
22
23
23
28
30
31
33
37
39
39
40
42
43
45
45
46
46
48
52
55
56
59
59
2. Khuyến nghị
DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Kiểm tra nội bộ trường học là một khâu quan trọng cần được tiến hành
thường xuyên ở mọi giai đoạn trong quá trình quản lý của người hiệu trưởng nhằm
phát hiện những sai sót, để kịp thời đưa ra những đánh giá và điều chỉnh. Những
năm gần đây, công tác kiểm tra nội bộ tại các trường ở các cấp học đã được quan
tâm rất nhiều và công tác kiểm tra nội bộ trường học cũng có nhiều đổi mới góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục ở các cấp học, Tuy nhiên, xã hội ngày càng
phát triển, giáo dục đòi hỏi cũng phải có sự thay đổi cho phù hợp với tình hình
mới, từ đó kéo theo sự thay đổi về nội dung, phương pháp, hình thức kiểm tra nội
bộ trường học để đáp ứng những thay đổi đó.
Trong quá trình xây dựng và phát triển, Trường Tiểu học Quang Trung đã dành
được nhiều thành tích trong phong trào thi đua dạy tốt, học tốt. Cùng đội ngũ các
thầy cô giáo nhiệt huyết, tận tâm và có nhiều kinh nghiệm trong công tác giảng
dạy. Công tác kiểm tra nội bộ của trường Tiểu học Quang Trung cũng được tiến
hành hàng năm và có kết quả tích cực. Tuy nhiên, quá trình tiến hành kiểm tra nội
bộ của trường Tiểu học Quang Trung vẫn tồn tại hạn chế nhất định như: Công tác
chuẩn bị kiểm tra nội bộ trường học còn nhiều thiếu sót, phương pháp tiến hành
kiểm tra nội bộ trường học còn chưa phù hợp, công tác chỉ đạo của hiệu trưởng còn
chưa sát sao, ý thức về tầm quan trọng của hoạt động kiểm tra nội bộ trong tập thể
cán bộ, giáo viên còn chưa cao.
Xuất phát từ những lý do trên, em mạnh dạn chọn lựa đề tài nghiên cứu “Biện
pháp nâng cao chất lượng kiểm tra nội bộ của hiệu trưởng trường Tiểu học
Quang Trung, Thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội”.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
7
Đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm tra nội bộ
của hiệu trưởng Trường Tiểu học Quang Trung
3. ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU:
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: thông qua việc tổng kết kinh nghiệm
công tác kiểm tra nội bộ tại trường Tiểu học Quang Trung để đề xuất các biện pháp
quản lý hiệu quả.
Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: xin đóng góp vào phiếu khảo sát thực
trạng và hệ thống các biện pháp quản lý
6.3. Các phương pháp thống kê toán học:
Thống kê và xử lý các số liệu khảo sát, số liệu thử nghiệm tính khả thi của
các biện pháp được đề xuất.
7. Cấu trúc của đề tài:
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận - khuyến nghị, danh mục các tài liệu tham
khảo và phụ lục. Khóa luận gồm có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của kiểm tra nội bộ trường tiểu học
Chương 2: Thực trạng công tác kiểm tra nội bộ ở trường Tiểu học Quang
Trung, Thị xã Sơn Tây, TP Hà nội.
Chương 3: Một số biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra nội bộ của Hiệu
trưởng trường Tiểu học Quang Trung, Thị xã Sơn Tây, TP Hà nội.
9
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA KIỂM TRA NỘI BỘ
TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Quản lý:
Quản lý được định nghĩa theo nhiều cách tiếp cận khác nhau: tiếp cận lịch
sử, tiếp cận phân tích tổng hợp, tiếp cận mục tiêu, tiếp cận hệ thống… Nhiều tác
giả đã đưa ra các khái niệm khác nhau về quản lý:
Đo lường thành tích
Uốn nắn lệch lạc
Xử lý
Phát huy thành tích
Xác lập chuẩn
Có thể có những định nghĩa khác nhau về kiểm tra trong quản lý giáo dục.
Song, đều có đặc điểm chung là có những bước cơ bản của kiểm tra trong quá trình
quản lý:
11
Sơ đồ 1.1: Các yếu tố cơ bản của quá trình kiểm tra trong quản lý
Như vậy, kiểm tra là một hoạt động thường xuyên. Do tính chất này mà
chúng ta không thể nói là đã có một hệ thống kiểm tra hữu hiệu nếu chỉ có những
người lãnh đạo tổ chức và những cán bộ tổ chức chuyên trách tham gia vào hoạt
động kiểm tra công việc. Điều quan trọng là phải thiết lập được hệ thống tự kiểm
tra và một nền nếp kiểm tra lẫn nhau trong nội bộ tổ chức và giữa hai nhân tố chủ
quan và khách quan trong tổ chức hoặc hai nhân tố khác nhau trong cùng một công
việc.
1.1.3. Chất lượng
Theo Hội đồng Quốc gia chỉ đạo biên soạn Từ điển bách khoa Việt Nam
“Chất lượng là phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật
chỉ rõ nó là cái gì? Tính ổn định tương đối của sự vật, phân biệt nó với các sự vật
khác. Chất lượng là đặc tính khách quan của sự vật. Chất lượng biểu hiện ra bên
ngoài qua các thuộc tính. Nó là các liên kết các thuộc tính của sự vật lại làm một
Như vậy, có thể hiểu: Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động nghiệp vụ
của Hiệu trưởng trong nhà trường nhằm động viên mặt tốt, điều chỉnh, uốn nắn
những sai lệch nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường.
1.1.5. Chất lượng kiểm tra nội bộ trường học
Chất lượng kiểm tra nội bộ trường học là trình độ và khả năng tiến hành các
hoạt động kiểm tra của Hiệu trưởng và tự kiểm tra trong nội bộ nhà trường đáp ứng
nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và kết quả giáo dục trong nhà trường.
13
Biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra nội bộ trường học là những cách
thức tiến hành của hiệu trưởng để tác động đến những lĩnh vực hoạt động chuyên
môn ở các nhà trường nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và mục tiêu giáo dục của
cấp học.
1.2. Mục đích, vai trò, nhiệm vụ, nội dung, nguyên tắc, hình thức,
phương pháp, quy trình kiểm tra nội bộ trường học
1.2.1. Mục đích của kiểm tra nội bộ trường học
Kiểm tra nhằm mục đích xác nhận thực tiễn, phát huy nhân tố tích cực,
phòng ngừa, ngăn chặn các sai phạm, giúp đỡ đối tượng hoàn thành tốt nhiệm vụ
đồng thời giúp cho nhà quản lý điều khiển và điều chỉnh hoạt động quản lý đúng
hướng đích.
Kiểm tra nhằm mục đích giúp cho nhà trường nâng cao hiệu lực và hiệu quả
quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.
1.2.2. Vị trí, vai trò của KTNBTH
Vị trí của KTNBTH về mặt hình thức kiểm tra là chức năng đích thực của
quản lý trường học, là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý, đảm bảo
tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp người Hiệu trưởng hình
thành cơ chế điều chỉnh hướng đích trong quá trình quản lý nhà trường.
Khi kiểm tra phải có kết luận, biên bản kiểm tra và lưu trữ hồ sơ kiểm tra.
1.2.4. Nội dung kiểm tra nội bộ trường học
1.2.4.1. Thực hiện kế hoạch phát triển giáo dục và phổ cập GD
Thực hiện chỉ tiêu về số lượng học sinh từng khối lớp và toàn trường: duy trì
sĩ số, tỉ lệ học sinh bỏ học, lên lớp, lưu ban;
Thực hiện chỉ tiêu, kế hoạch về số lượng và chất lượng phổ cập giáo dục ở
từng khối lớp và toàn trường.
15
1.2.4.2. Thực hiện các nhiệm vụ của kế hoạch đào tạo
Thực hiện nội dung, chương trình dạy học và giáo dục; Chất lượng dạy học
và giáo dục;
Chất lượng giáo dục đạo đức, lối sống; Chất lượng giáo dục văn hóa, khoa
học, kỹ thuật; Chất lượng giáo dục lao động kỹ thuật tổng hợp, hướng nghiệp, dạy
nghề: thực hiện kế hoạch giảng dạy, giáo dục, trình độ học sinh và kết quả; Chất
lượng giáo dục sức khỏe, thể dục, vệ sinh và quốc phòng. Chất lượng giáo dục
thẩm mỹ.
1.2.4.3. Xây dựng đội ngũ
Hoạt động của các tổ, nhóm chuyên môn: sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn:
dự giờ, thăm lớp, hội giảng; sử dụng và phân công giáo viên; nhân viên. Hoạt động
bồi dưỡng về chuyên môn – nghiệp vụ và tự bồi dưỡng của các thành viên trong tổ,
nhóm chuyên môn; vấn đề thực hiện chế độ chính sách, quy chế chuyên môn, cải
thiện đời sống giáo viên.
Giáo viên: nâng cao trình độ chuyên môn – nghiệp vụ, tay nghề, ý thức trách
nhiệm, thực hiện quy chế chuyên môn, đảm bảo kết quả giảng dạy và giáo dục;
tham gia đầy đủ các mặt hoạt động khác.
1.2.4.4. Xây dựng, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất – thiết bị dạy học
Đảm bảo các tiêu chuẩn về lớp học, bàn ghế, bảng, ánh sáng, vệ sinh; Sử
dụng và bảo quản hợp lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học: đồ dùng dạy học, phòng
tiền hành kiểm tra nội bộ trường học có hiệu quả.
1.2.5. Nguyên tắc kiểm tra nội bộ trường học
Hoạt động KTNBTH phức tạp, đa dạng. Hiệu trưởng không thể tiến hành
tùy tiện mà cần tuân theo các nguyên tắc chỉ đạo hoạt động KTNBTH sau:
Nguyên tắc tính pháp chế: Kiểm tra được tổ chức và hoạt động trên cơ sở
pháp luật quy định, chỉ tuân theo pháp luật, không ai can thiệp và không thể có tùy
tiện trong tổ chức và hoạt động kiểm tra.
17
Nguyên tắc tính kế hoạch: đòi hỏi hoạt động kiểm tra phải được xác định
trong toàn bộ kế hoạch năm học.
Nguyên tắc tính khách quan: KTNB phải đảm bảo tính khách quan, trung
thực, công khai, công bằng;
Nguyên tắc tính hiệu quả: KTNB phải đặt ra mục tiêu đã đặt ra với chi phí ít
nhất. Hiệu quả kiểm tra được thể hiện bằng những kết luận chính xác, những kết
luận có tính khả thi;
Nguyên tắc tính tập trung dân chủ: nguyên tắc này được quán triệt trong
kiểm tra, người quản lý có quyền quyết định chương trình kế hoạch kiểm tra, và
quyền phủ quyết những kết luận của những bộ phận, cá nhân tham gia lực lượng
kiểm tra. Mặt khác, các tổ chức, cá nhân có quyền khiếu nại, đề xuất, kiến nghị để
các tổ chức xem xét, giải quyết;
Các nguyên tắc trên có liên quan, bổ sung, hỗ trợ cho nhau. Tùy từng mục
đích, đối tượng, nội dung và tình huống kiểm tra cụ thể mà hiệu trưởng sử dụng
các nguyên tắc hoặc sự phối hợp tối ưu giữa chúng một cách linh hoạt và sáng tạo.
1.2.6. Hình thức kiểm tra nội bộ trường học
Các hình thức kiểm tra nội bộ trường học cơ bản gồm:
Kiểm tra toàn diện: xem xét trình độ hoạt động của đối tượng trên cơ sở số
liệu đa dạng của hệ thống của toàn bộ hoạt động và hiệu quả của tất cả các khâu
trong quá trình hoạt động như: Kiểm tra toàn diện một tổ chuyên môn, một giáo
đề nhất định. Quan sát là một hoạt động khác hẳn với việc trông thấy. Có hai loại
quan sát: quan sát tĩnh và quan sát động. Trong kiểm tra, quan sát nhằm thu thập
thông tin về đối tượng kiểm tra, trong đó có việc phát hiện các điểm không phù
hợp, các điểm bất thường. Trong kiểm tra nội bộ trường học, các đối tượng quan
sát thường là:
19
Cơ sở vật chất - kỹ thuật (tường rào, cổng ngõ, sân chơi, bãi tập, bồn hoa,
lớp học, phòng làm việc, bàn ghế, thư viện, thiết bị, đồ dùng dạy học…): Quan sát
độ bền, vệ sinh, tính thẩm mỹ, sự hợp lý trong bố trí, sắp xếp, tính ngăn nắp, việc
sử dụng, bảo quản…
Hoạt động dạy của giáo viên, hoạt động học của học sinh, hoạt động phục vụ
dạy - học của cán bộ, nhân viên trong trường cũng như mối quan hệ của họ: Quan
sát tinh thần, thái độ trong thực hiện nhiệm vụ, năng lực trong giải quyết công
việc…
Hồ sơ, tài liệu: Quan sát ngày tháng ghi trên các hồ sơ, tài liệu có đúng trình
tự và liên quan chặt chẽ không? độ mờ của giấy và mực có phù hợp với ngày tháng
lập tài liệu, hồ sơ không?...
1.2.7.2. Phương pháp phân tích tài liệu sản phẩm
Phương pháp này cho phép kiểm tra viên hình dung lại quá trình hoạt động
của đối tượng kiểm tra. Người kiểm tra có thể phân tích nhiều loại tài liệu sản
phẩm khác nhau trong quá trình kiểm tra. Chẳng hạn như: Các loại kế hoạch, giáo
án, sổ chủ nhiệm, các loại biên bản, sổ giao ban, các bản sơ kết, tổng kết, vở ghi
của học sinh, sổ điểm, bài kiểm tra của học sinh, đồ dùng dạy học tự làm của giáo
viên .v.v.
Sử dụng phương pháp này, kiểm tra viên cần có kỹ năng phỏng vấn. Mục
đích của cuộc phỏng vấn là người kiểm tra mong muốn nhận được càng nhiều càng
tốt thông tin từ chính bản thân người được phỏng vấn về vấn đề quan tâm. Kỹ năng
phỏng vấn thể hiện ở việc đặt câu hỏi, việc lắng nghe và khơi gợi ý kiến người
nhằm không ngừng cải tiến HĐ.
Nếu sự thực hiện phù hợp với các tiêu chuẩn, thì có thể KL mọi việc vẫn
diễn ra theo đúng KH và không cần sự điều chỉnh.
Nếu kết quả thực hiện không phù hợp với tiêu chuẩn thì sự điều chỉnh sẽ có
thể là cần thiết.
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến KTNBTH ở trường tiểu học
1.3.1. Các yếu tố chủ quan
21
Trình độ của hiệu trưởng:
KTNBTH là nhiệm vụ chủ yếu của Hiệu trưởng, chất lượng và hiệu quả của
KTNBTH có sự liên quan chặt chẽ đến khả năng, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
của người hiệu trưởng trong việc tiến hành KTNBTH, bản thân người Hiệu trưởng
phải nắm được tất cả các nội dung, quy trình, các nguyên tắc … của KTNBTH và
tiến hành công tác ấy cho phù hợp với các căn cứ pháp lý của Bộ Giáo dục và Đào
tạo, Phòng Giáo dục đồng thời tiến hành công tác ấy phù hợp với điều kiện cụ thể,
thực tế của nhà trường.
Sự quan tâm của tập thể cán bộ, giáo viên đến KTNBTH.
KTNBTH là nhiệm vụ không chỉ của Hiệu trưởng, mà còn là nhiệm vụ của
giáo viên, học sinh. KTNBTH cần phải được sự quan tâm của tập thể cán bộ, giáo
viên để qua đó, biến KTNBTH trở thành phong trào và nâng cao hơn nữa tầm
quan trọng của KTNBTH trong nhận thức của tập thể cán bộ, giáo viên.
Tự kiểm tra của tập thể cán bộ, giáo viên.
Tự kiểm tra có vai trò vô cùng quan trọng, đây cũng là một phần của công
tác KTNBTH. Thông qua việc tự kiểm tra, tập thể cán bộ, giáo viên sẽ tự hoàn
thiện mình, phát hiện các sai sót, đồng thời tự uốn nắn, điều chỉnh cho phù hợp với
các chuẩn của KTNBTH theo các văn bản của Bộ GD & ĐT, Phòng GD & ĐT đưa
ra, bên cạnh đó còn phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường.
1.3.2 Các yếu tố khách quan
23
Bảng 2.1: Số lượng cán bộ, giáo viên, nhân viên trường tiểu học Quang Trung
năm học 2010 - 2011
Ban giám
hiệu
Tổng
số
Tổng
số
43
2
Giáo viên
Trình độ chuyên
môn
Nhân viên
Nữ
Tổng
số
Nữ
đã có kinh nghiệm trong giảng dạy. Lãnh đạo nhà trường đã coi trọng việc sử dụng
đội ngũ sao cho đạt hiệu quả nhất. Số giáo viên trong trường đạt danh hiệu giáo
viên dạy giỏi còn thấp (03/29), Giáo viên giỏi cấp huyện chiếm 12/29 tổng số giáo
viên trong nhà trường.
Bảng 2.2: Chất lượng đội ngũ trường Tiểu học Quang Trung
Năm học 2010 - 2011
Thâm niên
CÁC TỔ
Số
lượng
Xếp loại tay nghề
Giỏi
Trên
20
năm
Trên
10
năm
Dưới
10
năm
Tỉnh
Huyện
0
2
3
1
3
3
3
5
Tổ khối 3
6
1
2
3
0
2
1
2
2
0
3
4
4
5
24
Chưa
đạt
yêu
cầu
Cộng:
29
02
tạo trong công tác quản lí.
Mặt yếu : Các tổ trưởng chuyên môn đều trẻ nên ít kinh nghiệm trong công
tác quản lí lại chưa được bồi dưỡng qua nghiệp vụ quản lý điều hành tổ khối nên
xử lí công việc chưa linh hoạt trong việc thực hiện kế hoạch đề ra.
* Đội ngũ giáo viên:
Mặt mạnh : Đa số giáo viên trong trường đều trẻ, được đào tạo đúng chuẩn
và trên chuẩn, có kiến thức vững vàng. Tất cả giáo viên trong trường đều đã có
chứng chỉ B tin học và chứng chỉ A anh văn. Đội ngũ trong trường đều có tinh thần
xây dựng nội bộ đoàn kết, thống nhất cao.
25
Copyright: Tài liệu đại học ©