Trường THCS Vĩnh Mỹ A

GV: Lê Kim Ngọc

PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH
TRONG DẠY HÁT

I. PHẦN MỞ ĐẦU:
Trong vấn đề đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, phát huy tính tích
cực của học sinh trong quá trình dạy học là nội dung cần quan tâm nhất.Với bộ
môn âm nhạc ở trường Trung học cơ sở, dạy hát có vị trí quan trọng hàng đầu vì:
thông qua học hát, các em được giáo dục về âm nhạc để nâng cao năng lực cảm
thụ và thẩm mĩ âm nhạc ở mức độ cần thiết theo mục tiêu chung của môn học.
Hơn nữa lứa tuổi học sinh THCS là lứa tuổi nhạy cảm, hiếu động, ham thích ca
hát. Nếu giáo viên gây được hứng thú trong bài dạy sẽ tạo cho học sinh sự phấn
chấn, hào hứng để tiêp thu bài học một cách có hiệu quả và tích cực hơn trong
việc học tập bộ môn âm nhạc.
Việc dạy âm nhạc ở trường THCS mặc dù không nhằm đào tạo các em
thành những con người hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp mà chủ yếu là giáo
dục văn hoá âm nhạc, làm cho các em yêu thích nghệ thuật âm nhạc, hình thành
ở học sinh một tâm hồn trong sáng, một thị hiếu âm nhạc lành mạnh, cách tư duy
sắc sảo, lòng khát khao sáng tạo, giàu tình cảm, nhanh nhẹn hoạt bát và sống vui
tươi. Âm nhạc phát triển tối đa những tố chất sinh lý, những phẩm chất tâm lý
của lứa tuổi học sinh, tạo điều để các em hoàn chỉnh và cân đối về tâm hồn, trí
tuệ và thể chất, làm phong phú tình cảm của lứa tuổi học trò.
Tính tích cực trong dạy hát cần được xác định cụ thể thông qua các
hoạt động của thầy và trò, cho nên người giáo viên phải biết để có thể vận dụng
vào trong các tiết dạy của mình nhằm đạt hiệu quả giảng dạy cao nhất. Tuy nhiên
để phát huy được tác dụng và ý nghĩa của giờ học hát đòi hỏi phải có sự phối
SKKN Môn Âm Nhạc


sinh đọc lời sau đó chia đoạn, chia câu để thuận lợi cho việc luyện tập từng câu.
- Nghe hát mẫu: giáo viên có thể tự trình bày bài hát với sự chuẩn bị chu
đáo hoặc cho học sinh nghe qua băng đĩa. Khi trình bày bài hát, giáo viên cần
trình bày chuẩn xác, có thể kết hợp động tác minh họa kèm theo sẽ làm cho học
sinh thấy thích thú hơn. Nếu cho học sinh nghe qua băng, đĩa phải chuẩn bị cẩn
thận đĩa nhạc, máy nghe tránh để học sinh chờ đợi gây ức chế tâm lí.
SKKN Môn Âm Nhạc

Năm học: 2014-2015


Trường THCS Vĩnh Mỹ A

GV: Lê Kim Ngọc

Việc hát mẫu cho học sinh có những ưu điểm mà người giáo viên cần
khai thác như: Giúp học sinh cảm nhận đầy đủ, trọn vẹn bởi cách hát của giáo
viên gần gũi các em hơn so với đĩa nhạc, học sinh cảm thấy hào hứng khi nghe
thầy cô hát, thể hiện được năng lực âm nhạc và cảm xúc của giáo viên.
- Khởi động giọng: Giúp học sinh khởi động giọng trước khi tập hát.
Giáo viên cho HS luyện theo đàn cao độ đi lên dần rồi đi xuống dần, hoặ theo
mẫu do giáo viên qui định.
- Dạy hát từng câu: giáo viên đàn cho học sinh nghe nhẫm và tập hát hòa
giọng theo đàn. Những câu hát khó, luyến láy nhiều giáo viên cần hát mẫu vì học
sinh nghe đàn không thể hiện rõ bằng nghe giọng hát. Đôi khi, giáo viên nên chỉ
định học sinh giỏi hát mẫu thay cho giáo viên nhằm phát huy tính tích cực của
học sinh, đồng thời làm cho môi trường học tập trở nên gần gũi và thân thiện
hơn. Trong khi dạy từng câu, giáo viên cần cho học sinh nhận xét lẫn nhau và kết
hợp sửa sai cho các em.
- Hát cả bài: giáo viên cho học sinh hát cả bài theo giai điệu của đàn, chú

đó đòi hỏi học sinh phải tập trung nghe giáo viên làm mẫu và trực tiếp làm theo
cho đến khi hoàn tất bài hát. Sau khi học hết bài các em cón phải luyện tập theo
tổ, nhóm, dãy bàn hoặc cá nhân. Lúc đó giáo viên lắng nghe để góp ý sửa chữa
sai sót cho học sinh.
Khi dạy hát, giáo viên không nên chỉ cho học sinh nghe đàn rồi tập theo
mà giáo viên nên kết hợp cả hai biện pháp: giáo viên hát mẫu và học sinh nghe
đàn từng câu để tập hát. Nếu học sinh chỉ nghe đàn sẽ khó thể hiện đúng những
yêu cầu của lời ca như: luyến láy, ngân giọng hoặc phát âm lời ca cho tròn tiếng
và rõ lời.
Trong việc dạy và học hát đã thể hiện tính tích cực rất rõ ràng vì:
- Cả thầy và trò cùng hoạt động liên tục: thầy hướng dẫn từng câu hát, trò
phải lắng nghe để ghi nhớ giai điệu rồi luyện tập để hát đúng cao độ, trường độ,
hát đồng đều, hòa giọng.
- Khi tập hát có lúc cả lớp cùng thể hiện, có khi từng nhóm hát, có khi cá
nhân hát.
- Nếu tập biểu diễn bài hát, các em còn phải có những động tác diễn xuất,
động tác minh họa.
- Khi bạn hát, các em phải lắng nghe để có thể nhận xét bạn của mình hát
đúng hay sai.
- Khi GV đàn giai điệu, HS phải lắng nghe để cảm thụ và ghi nhớ.
- Bài hát có khi còn kết hợp với trò chơi hay đố vui để giờ học thêm
phong phú, sinh động hơn.
SKKN Môn Âm Nhạc

Năm học: 2014-2015


Trường THCS Vĩnh Mỹ A

GV: Lê Kim Ngọc

ở học sinh.
SKKN Môn Âm Nhạc

Năm học: 2014-2015


Trường THCS Vĩnh Mỹ A

GV: Lê Kim Ngọc

Muốn học sinh tích cực, trước tiên bản thân người giáo viên đó phải là
người tích cực, nhiệt tình trong công tác giảng dạy, sáng tạo, luôn luôn phải biết
đổi mới trong những tiết dạy khác nhau và có những phương pháp dạy học thu
hút, lôi kéo sự chú ý của học sinh, từ đó tiết học sẽ trở nên sinh động và sôi nổi
hơn.
Khả năng phát triển của từng học sinh là khác nhau, cơ thể khác nhau,
chất giọng khác nhau cho nên giáo viên không nên đòi hỏi kết quả như nhau mà
phải có thái độ mềm mỏng, động viên khuyến khích các em để các em có thể tự
tin, mạnh dạn thể hiện mình trước lớp, trước đám đông. Khi học sinh mắc sai
lầm thì không nên la mắng, làm cho các em trở nên tự ti, mặc cảm. Đây không
phải là trường dạy nhạc chuyên nghiệp, hay là trường dành cho những học sinh
có năng khiếu về âm nhạc, đối tượng học âm nhạc ở đây là tất cả học sinh, do đó
giáo viên không nên đòi hỏi quá cao ở học sinh, không nên tạo tâm lý nặng nề
cho các em khi học hát, mà hãy để các em tự thể hiện theo ý thích của mình, giáo
viên cũng phải tôn trọng những ý tưởng sáng tạo của học sinh từ đó các em sẽ
thích thú và hăng say hơn khi học hát.
Hơn nữa đồ dùng dạy học có khả năng gây hứng thú cho học sinh rất
cao, đặc biệt với môn nhạc phải chú trọng thực hành nhiều hơn, giáo viên dạy
nhạc không có nhạc cụ, không biết sử dụng nhạc cụ thì tiết học sẽ trở nên nhàm
chán, hiệu quả bài dạy không cao. Một cây đàn organ quen thuộc, một máy CD

việc làm đẹp tâm hồn của các em.
Công việc chuẩn bị dạy một bài hát và các bước tiến hành trên lớp là một
qui trình đã được tổng kết và đang vận dụng ở tất cả các lớp ở các trường THCS.
Tuy nhiên làm thế nào để phát huy được tính tích cực của học sinh trong dạy hát,
đòi hỏi cần có nhiều yếu tố khách quan cũng như chủ quan. Trên đây là những ý
kiến riêng của bản thân tôi, đương nhiên còn nhiều vướng mắc, rất mong các bạn
đồng nghiệp tham khảo và góp ý để sáng kiến này ngày càng hoàn thiện hơn.

Vĩnh Mỹ A ngày 02 tháng 01 năm 2015
Người viết

SKKN Môn Âm Nhạc

Năm học: 2014-2015


Trường THCS Vĩnh Mỹ A

GV: Lê Kim Ngọc

Lê Kim Ngọc

SKKN Môn Âm Nhạc

Năm học: 2014-2015