LỜI GIỚI THIỆU
Bộ môn Hát - nhạc trong nhà trường nói chung là một bộ môn quen thuộc
và vô cùng hấp dẫn đối với các em học sinh nhưng làm thế nào để truyền đạt
kiến thức cho các em say sưa, hứng thú với bộ môn, lĩnh hội được kiến thức
một cách đầy đủ nhất thì quả là khó với đối tượng học sinh ở lứa tuổi thiếu nhi
(tiểu học).
Chương trình Hát - nhạc nói chung cũng như chương trình Hát - nhạc
khối lớp 5 nói riêng với 8 bài hát bắt buộc và một số bài hát có thể dùng thay
thế đều đóng góp sự phát triển về tâm lí, tình cảm của lứa tuổi thiếu nhi. Những
kỹ năng đơn giản nhất về đọc, chép nhạc đã giúp các cho các em có quan niệm
về ghi chép âm thanh và đọc được những bản nhạc, đoạn trích nhạc đơn giản đã
được học. Những mẩu chuyện âm nhạc, những bài nghe nhạc đã giúp học sinh
có hiểu biết ban đầu về nền nghệ thuật âm nhạc Việt Nam và thế giới.
Cùng với sự phát triển nhân cách của các em học sinh trong 5 năm dưới
mái trường tiểu học đã tạo cho các em những hiểu biết về tri thức khoa học, về
thiên nhiên, về đất nước, về con người và đặc biệt tạo cho các em tình yêu quê
hương đất nước, con người qua những bản nhạc lời ca nhằm hoàn thiện nâng
cao trình độ văn hoá, âm nhạc của mỗi em để các em phát triển toàn diện.
Qua nhiều năm tham gia giảng dạy môn Hát - nhạc trong nhà trường phổ
thông và trực tiếp dạy môn Hát - nhạc khối lớp 5, tôi rất tâm đắc với nội dung
cũng như phương pháp đặc thù của bộ môn. Chính vì vậy, mà qúa trình giảng
dạy, hướng dẫn học sinh học tập tôi đã rút ra những bài học kinh nghiệm và trở
thành nghệ thuật dạy học của riêng mình. Nay tôi đưa ra để các bạn đồng
nghiệp cùng trao đổi.
PHẦN THỨ NHẤT: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
I- Lý do chọn đề tài:
1- Lý do khách quan:
Hát - nhạc là 1 bộ môn quan trọng đặc biệt là cần thiết cùng với 9 môn
học bắt buộc trong chương trình học ở bậc tiểu học. Học môn Hát - nhạc nhằm
giáo dục cho học sinh những tư tưởng tình cảm, phẩm chất đạo đức tốt đẹp góp
phần đào tạo các em trở thành những con người phát triển toàn diện. Chính vì

dạy môn Hát - nhạc lớp 5
III- Nhiệm vụ của đề tài:
1- Nhiệm vụ thứ nhất:
Xây dựng nội dung và phương pháp giảng dạy bộ môn trong nhà trường
tiểu học. Đặc biệt là phải làm rõ những phương pháp giảng dạy Hát - nhạc cho
học sinh lớp 5.
2- Nhiệm vụ thứ hai:
Điều tra hiệu quả của việc dạy và học môn Hát - nhạc ở trường lớp mà
mình được phụ trách.
a) Về giáo viên:
Điều tra xem việc thực hiện chương trình môn Hát - nhạc lớp 5 có đầy đủ
hay không, chất lượng không. Điều tra việc sử dụng phương pháp của người
giáo viên đã sử dụng phương pháp giảng dạy nào, các hình thức hoạt động nào
để đạt chất lượng giảng dạy.
Điều tra giáo viên đã khắc phục những thiếu thốn về cơ sở vật chất như
thế nào để giảng dạy tốt bộ môn.
b) Về học sinh:
Điều tra về kiến thức của học sinh bằng cách đưa ra các câu hỏi phát vấn,
phiếu học tập hay đọc nhạc, hát 1 bài hát đã học xem các em có lĩnh hội được
tri thức của bộ môn hay không.
Điều tra xem hình thức tổ chức bài dạy nào, phương pháp giảng dạy nào
thu hút được các em nhất, có hiệu quả nhất.
Từ việc điều tra trên chúng ta rút ra được những ưu điểm và nhược điểm
của việc giảng dạy môn Hát - nhạc lớp 5 đặc biệt tìm ra những nguyên nhân cơ
bản làm cho việc giảng dạy chưa tốt.
3- Nhiệm vụ thứ ba:
Đề ra một số hình thức và phương pháp trong việc giảng dạy môn Hát -
nhạc lớp 5 nhằm nâng cao hiệu quả chất lượng giáo dục một cách toàn diện.
4- Nhiệm vụ thứ 4:
Đề ra một số kết luận sơ bộ của mình về việc giảng dạy môn Hát - nhạc lớp 5

Đối với các bài học, các tiết học mà học sinh chưa hứng thú chúng tôi
đưa ra các hình thức giảng dạy khác để xem hình thức, phương pháp đó có hiệu
quả hơn không.
4. Phương pháp trò chuyện:
Tiến hành trò chuyện với học sinh, giáo viên và phụ huynh học sinh
nhằm thu thập những thông tin cần thiết để biết được cách thức tiến hành giảng
dạy nào gây được hứng thú cho học sinh, giáo viên nên tổ chức hoạt động giảng
dạy như thế nào, phụ huynh có quan tâm đến việc học Hát - nhạc của con em
mình hay không?
5. Phương pháp quan sát:
Sử dụng phương pháp này bằng cách thường xuyên thăm lớp dự giờ. Qua
đó để rút ra phương pháp giảng dạy của giáo viên, chất lượng học sinh môn Hát
- nhạc như thế nào.
VII- Địa điểm và thời gian nghiên cứu:
Địa điểm: Trường tiểu học Tiên Cát - Việt Trì - Phú Thọ
Thời gian: Năm học 2010 - 2011
PHẦN THỨ HAI: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
I- Lịch sử vấn đề:
Trong thực tiễn chất lượng dạy và học môn Hát - nhạc lớp 5 ở trường tiểu
học Tiên Cát , nhằm mục đích nâng cao chất lượng môn học, tạo sự nhẹ nhàng
thoải mái cho học sinh, chúng tôi đã nghiên cứu, thảo luận và rút ra một kinh
nghiệm thực tế là: “học mà chơi, chơi mà học” là rất hiệu quả. Vì vậy, việc sử
dụng nhiều hình thức tổ chức dạy học như: trò chơi, hoạt động nhóm, phiếu học
tập đóng vai trò rất quan trọng trong sự thành công của bài học.
II- Căn cứ xuất phát:
* Trong quá trình giảng dạy ở trường tiểu học Tiên Cát tôi luôn tìm hiểu
và nắm chắc đối tượng học sinh do mình trực tiếp giảng dạy, có khảo sát phân
loại chất lượng học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu để có biện pháp giảng dạy.
Số liệu khảo sát đầu năm khi chưa thực hiện sáng kiến này đạt được như sau:
Lớp Giỏi(%) Khá(%) Trung bình(%) Yếu(%)

khi học sinh đã hát tốt giáo viên hướng dẫn chơi trò chơi “ Hát theo chữ”
Tiến hành trò chơi như sau: Giáo viên đưa ra ký hiệu các chữ cái: A, U,
Ư, Y học sinh hát giai điệu bài hát : “Cánh chim tuổi thơ”. Nếu các nhóm có
học sinh hát nhầm theo chữ cái khác thì những em đó sẽ bị phạt (Hình phạt có
thể yêu cầu học sinh nhảy lò cò).
*Dạy phần đọc nhạc: Các bài đọc nhạc lớp 5 ngắn gọn, đơn giản, không
nhiều kỹ năng mới. Phần lý thuyết kí âm không thiết kế thành bài riêng mà lồng
ghép trong các bài đọc nhạc.
Các bài đọc nhạc hầu hết là trích đoạn của bài hát có lời ca như vậy giảm
nhẹ nội dung truyền thụ, làm mức trung bình cho học sinh lớp 5. Khi dạy đọc
nhạc giáo viên cần cho học sinh thực hiện theo các bước:
- Nhận biết yếu tố: số chỉ nhịp, nhịp, tên nốt, hình nốt, đọc lần lượt tên
nốt và tập hợp thành thang âm luyện âm luyện đọc thang âm theo chiều đi lên
và đi xuống.
Ví dụ: Tập đọc nhạc bài 9 (SGK Hát - nhạc lớp 5)
Trích: Nhạc rừng - Hoàng Việt
- Tiến hành dạy đọc nhạc theo các bước như trên sau đó hướng dẫn học sinh
đọc cao độ kết hợp đọc trường độ của bài trích nhạc.
- Hướng dẫn học sinh đọc theo từng nhóm, dãy, bàn, tổ và cá nhân để
luyện đọc cho tốt
- Gợi nhớ giai điệu để học sinh có thể tự hát lời (nếu có)
- Đọc nhạc và hát lời theo nhóm, bàn, dãy, cá nhân.
* Môn Hát - nhạc lớp 5 còn có dạy lý thuyết. Nội dung lý thuyết theo phương
pháp nhận biết, ghi nhớ và gợi mở để học sinh ôn cái cũ, học cái mới. Luôn liên
hệ chặt chẽ những lý thuyết đã biết vào bài học.
- Thông thường khi học về lý thuyết kiến thức đọc, chép nhạc giáo viên
có thể dùng bảng phụ, hình nốt có sẵn Ngoài những cách tổ chức dạy và thiết
bị dạy học đó còn có những cách tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm cũng đạt
hiệu quả cao:
Ví dụ bài 31 (SGK Hát - nhạc lớp 5)

dạy thích hợp thì chất lượng dạy và học được nâng lên rõ rệt. Các em học sinh
trung bình đã vươn lên thành học sinh khá và không có học sinh yếu. Hầu hết
các em đã có nhiều tiến bộ. Kết quả khảo sát cuối năm đạt được như sau:
Lớp Giỏi (%) Khá (%) Trung bình (%) Yếu (%)
5A 41% 40,6% 18,4% 0
5B 41,3% 44,8% 13,9% 0
5C 21,6% 59,3% 19,1% 0
5D 52% 38,1% 9,9% 0
* Tóm lại: Việc tổ chức dạy tốt môn Hát - nhạc lớp 5 đòi hỏi người giáo viên
phải năng động, sáng tạo, phải có phương pháp, biết cách tổ chức cho học sinh
học tập. Muốn vậy giáo viên phải chủ động ở cách làm riêng của mình. Cần có
đầu tư, nghiên cứu nội dung bài dạy. Qúa trình tổ chức cho học sinh là việc làm
mà bản thân phải rút ra bài học, những sáng kiến kinh nghiệm tốt hơn. ở bậc
tiểu học người giáo viên cần quan tâm đến tâm lý học sinh, luôn động viên và
gây hứng thú học tập cho học sinh, mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh gần
gũi và nghiêm khắc. Một yếu tố không thể thiếu để góp phần cho giảng dạy tốt
hơn đó là: người giáo viên được trang bị đầy đủ đồ dùng, thiết bị dạy học đó là
đàn, băng đài, tranh ảnh phòng học cho bộ môn và tất nhiên người giáo viên
phải biết hát đúng, giọng hát hay.
* Kết luận:
Qua kinh nghiệm thực tiễn giảng dạy môn Hát - nhạc lớp 5 cho thấy:
- Cách thức tiến hành, các phương pháp, hình thức hướng dẫn tổ chức
cho học sinh học tập sao cho phù hợp với nội dung bài học là vô cùng quan
trọng.
- Giáo viên phải biết tổ chức các hoạt động học tập và vui chơi, cho học
sinh được tham gia các hoạt động đó để hình thành các kỹ năng, lĩnh hội các tri
thức.
- Giáo viên phải nắm được sở thích, nhu cầu của học sinh, biết gợi lên
những hứng thú của học sinh, biết kết hợp linh hoạt các hình thức - phương
pháp dạy học khác nhau để tạo ra các tình huống dạy học phong phú và hấp

IV- Đối tượng nghiên cứu
V- Khách thể và phạm vi nghiên cứu
VI- Hệ thống các phương pháp nghiên cứu
VII- Địa điểm nghiên cứu - thời gian nghiên cứu
PHẦN THỨ HAI: KẾT QUẢ VÀ QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU
I- Lịch sử vấn đề
II- Căn cứ xuất phát
III- Phương pháp giảng dạy tốt môn Hát - nhạc lớp 5
PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN