CHUYÊN ĐỀ:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC
KHÓ KHĂN TRONG DẠY HỌC
MÔN TỰ NHIÊN XÃ HỘI LỚP 2, 3
THEO MÔ HÌNH VNEN.


I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Việc dạy – học theo phương pháp hiện hành
cũng có mặt tích cực tuy nhiên vẫn chưa phát huy
hết vai trò tự chủ, tính tích cực sáng tạo của HS.
Nó là một trong những nguyên nhân gây cản trở
việc đào tạo các em thành những con người năng
động, tự tin, sáng tạo, sẵn sàng thích ứng với
những đổi mới diễn ra hàng ngày.
Mô hình VNEN là mô hình dạy học lấy hoạt
động học của học sinh làm trung tâm. Giúp các em
tự chiếm lĩnh kiến thức, phát huy tính tích cực, chủ
động, sáng tạo của học sinh.


Việc áp dụng mô hình VNEN vào trường Tiểu
học hiện nay sẽ đạt hiệu quả cao hơn và mô hình
này đang được các cấp, các ngành rất quan tâm.
Mô hình trường học mới VNEN không những thay
đổi phương pháp dạy mà thay đổi cả phương pháp
học: học sinh tự học, tự quản lí, tự đánh giá. Mô
hình này còn có sự tham gia tích cực của cộng đồng
trong quá trình giáo dục.
Tuy đã là năm thứ hai thực hiện mô hình này


III. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN :
Một là: Nắm chắc cấu trúc của tài liệu môn TNXH
A

Bảo đảm
chuẩn
KT-KN…

C

Cấu trúc của
chương trình

G

Nội dung

B

H

E

Tài liệu có
“tính mở”…

C

D

b, Cấu trúc một bài
Tên bài

Mục tiêu bài học

Các hoạt đông:

A. Hoạt động cơ bản
B. Hoạt động thực hành
C. Hoạt động ứng dụng


Hai là: Tổ chức lớp học VNEN:
- Thành lập Hội đồng tự quản học sinh: Giáo viên bộ
môn kết hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp tập cho các
thành viên biết công, biết việc của mình, biết cách điều
hành và lãnh đạo công việc.
- Bồi dưỡng kĩ năng điều hành hoạt động nhóm cho
các nhóm trưởng vì nhóm trưởng là linh hồn của hoạt
động, là người hỗ trợ đầu tiên trong nhóm.
Giáo viên tranh thủ thời gian vào giờ ra chơi hay
cuối mỗi buổi học tập hợp các nhóm trưởng lại họp triển
khai công việc. Lúc này giáo viên đóng vai là một nhóm
trưởng thực thụ còn các nhóm trưởng làm các bạn học
sinh trong nhóm để hướng dẫn học sinh kĩ năng điều
hành các hoạt động, kĩ năng đặt câu hỏi, trả lời, nhận
xét tuyên dương.


Để góc học TNXH trở nên phong phú,



• Ví dụ: Bài 7: Cần làm gì để bảo vệ cơ quan thần
kinh. Tài liệu TNXH lớp 3 trang 42.
• HĐ1a: GV dự kiến sau khi học thực hiện nhóm 2
xong, mời một số bạn lên trước lớp thể hiện lại nét mặt
ở các trạng thái, cười, tức giận, lo lắng, sợ hãi cho cả
lớp cùng quan sát, xem các em đã nắm vững và hiểu
đúng nội dung bài học chưa?
• HĐ2a/45: Dự kiến câu hỏi mà GV sẽ kiểm tra :
• Hình nào có lợi cho cơ quan thần kinh? Vì sao?
• Hình nào không có lợi cho cơ quan thần kinh? Vì sao?

Company Logo


• Dự kiến tình huống sẽ xảy ra:
• Cùng một thời điểm có nhóm đã làm xong hoạt động 4
chẳng hạn mà hoạt động 5 tiếp theo là hoạt động cả
lớp. Trong khi đó có nhóm mới làm đến hoạt động 2
hoặc 3.
• Với tình huống này giáo viên giao tiếp bài tập nâng
cao cho nhóm đó hoạt động tiếp không để học sinh
ngồi chơi.
• Muốn tiết học đi đến thành công thì đòi hỏi việc chuẩn
bị đồ dùng như: trang ảnh, phiếu bài tập, thẻ từ…. cho
từng tiết học cũng hết sức quan trọng.
• Tất cả những sự chuẩn bị trên của giáo viên đều phải
ghi cụ thể ở sổ “Dự kiến kế hoạch lên lớp” của giáo
viên.

• Dùng tay để sờ thân xem cứng hay mềm, sờ lá xem
trơn hay nhám…
• Qua thực tế học sinh được tận mắt nhìn, sờ, ngửi giúp
cho học sinh có hứng thú học tập hơn, nắm chắc kiến
thức và nhớ kiến thức lâu hơn.
Company Logo


• * Thông qua hoạt động đóng vai, trò chơi trong học tập để tạo
hứng thú cho học sinh:
• Trò chơi trong môn Tự nhiên và xã hội thường được sử dụng khởi
động để giới thiệu bài, để thư giãn hay để truyền tải một kiến thức
nào đó hoặc để kết thúc bài học.
• Ví dụ : Bài 7: Cần làm gì để bảo về cơ quan thần kinh - Tài liệu
3 trang 42.
• Phần khởi động tạo hứng thú để vào bài học giáo viên định hướng
cho ban văn nghệ lên tổ chức trò chơi “ Tôi bảo”; bảo các bạn cười,
khóc, nhăn nhó… Kết thúc trò chơi giáo viên đặt vấn đề dẫn dắt vào
bài học.
• Để kiểm tra xem học sinh đã hiểu đúng nội dung bài học chưa thì
cuối tiết học giáo viên có thể tổ chức cho học sinh chơi trò chơi :
“Ai nhanh ai đúng” theo hình thức nối tiếp nhau lên gắn các thẻ chữ
giáo viên ghi sẵn các nhóm đồ ăn, thức uống những việc làm theo
hai nhóm; nhóm có lợi cho sức khỏe, nhóm có hại cho sức khỏe..
Company Logo


• Khi thực hiện phương pháp này giáo viên cần lưu ý
đến tình huống đưa ra phải có mục đích rõ ràng và
liên quan đến bài học, dễ đóng vai không quá khó

đỡ những bạn chưa hoàn thành xong.
2. Hoặc trong khi kiểm tra, giáo viên cảm
thấy nhóm đó còn một hoặc hai học sinh
chưa nắm kỹ kiến thức hay một nội dung
nào đó thì giáo viên có thể yêu cầu nhóm
kiểm tra và giúp đỡ bạn nội dung đó.
3. Giao thêm nhiệm vụ có nội dung tương
đương với nhiệm vụ mà các em vừa làm
xong, chứ tuyệt đối không để các em ngồi
chơi hoặc giáo viên cho HS làm thêm bài
tập *


Năm là: Làm thế nào để GV giám sát và
hỗ trợ hoạt động học tập của cả lớp?
A
Tận dụng
nguồn hỗ trợ
từ HS K, giỏi
Dùng HS
giỏi điều
khiển nhóm

B

H
Giáo viên
quan sát về
sắc thái, …


tiếp, hợp tác; tự học và giải quyết vấn đề.


- Đánh giá thường xuyên quá trình học tập của
học sinh; đánh giá bằng nhận xét ( không sử dụng
điểm số) về kiến thức, kĩ năng đạt được theo từng
bài học, chủ đề và thông qua các biểu hiện năng lực,
phẩm chất.
- Đánh giá các hoạt động của cá nhân và nhóm
học sinh; có sự phối hợp của giáo viên với học sinh,
phụ huynh, trong đó đánh giá của giáo viên là quan
trọng nhất.
- Đánh giá kịp thời giúp học sinh phát huy mặt
mạnh và khắc phục hạn chế nhằm cải thiện kết quả
học tập và hiệu quả giáo dục.
- Có nhiều cách đánh giá thường xuyên học sinh
như: quan sát; kiểm tra nhanh; phỏng vấn nhanh;
đánh giá sản phẩm của học sinh; tham khảo kết quả
tự đánh giá và đánh giá của nhóm học sinh; tham
khảo ý kiến đánh giá của phụ huynh.


IV. KẾT QUẢ
Qua một hơn một năm trải nghiệm dạy theo
mô hình mới, chúng tôi nhận thấy: Các em học
sinh thực sự là trung tâm của hoạt động học
tập, các em được phát huy năng lực độc lập, tự
học, tự chiếm lĩnh kiến thức.
Dạy học môn TNXH theo mô hình VNEN thì
học sinh đạt kết quả ở những điểm sau: