Niềm tin tưởng lạc quan ấy cuối cùng đã gặp được ánh sáng của
cách mạng với lá cờ Việt Minh bay phấp phới báo hiệu cuộc đổi
đời vĩ của dân tộc đang sắp sửa đến.
Nói đến nghệ thuật truyện ngắn, người ta thường coi ba yếu tố sau đây là cơ bản nhất : tình hướng truyện,
nhân vật truyện và cách trần thuật. Có nhiều truyện ngắn, sự sáng tạo tình huống đóng vai trò then chốt.
Đặt vào tình huống ấy, nhân vật truyện bộc lộ sâu sắc tâm lý, tính cách. Tư tưởng của thiên truyện cũng
nhờ thế mà được thể hiện đậm đà. Và xoay quanh tình huống ấy, các tình tiết cũng trở nên hấp dẫn.
Truyện Vợ nhặt của Kim Lân thuộc loại tác phẩm như thế.
Tình huống của vợ nhặt thể hiện ngay ở tên truyện. Một anh nông dân nhặt được vợ. Mà nào anh ta có
bảnh bao hấp dẫn gì: vừa nghèo, vừa xấu trai , lại là dân ngụ cư. Vậy mà chỉ tâm phơ tầm phào mấy câu
mà có vợ theo về.
Sự hấp dẫn của tình huống truyện trước hết là ở đó. Như một nghịch lý, nó gây ngạc nhiên cho mọi người
trong xóm ngụ cư, cho là bà cụ Tứ, mẹ Tràng , và cho cả bản thân Tràng là kẻ đã nhặt được vợ.
…người trong xóm lạ lắm: Họ đứng cả trong ngưỡng cửa nhìn ra bàn tán...” Đến khi hiểu ra là Tràng có
vợ theo về, thì họ lại càng ngạc nhiên hơn nữa. Người thì cười lên rung rúc’’ Người lại lo dùm cho anh ta
“Ôi chao! Giời đất này còn rước cái của nợ đời về. Biết có nuôi nổi nhau sống qua được cái thì này
không?"
Bà cụ Tứ hiểu tình cảnh con mình hơn ai hết nên càng khó tin Tràng có vợ. Thấy có người đàn bà đứng
ngay ở đầu giường con mình, bà cụ cứ ngơ
ngác tự hỏi: “Quái sao lại có người đàn bà nào ở trong ấy nhi? Sao lại chào mình bằng u? Ai thế nhỉ?” Bà
cụ làm sao hiểu nổi. Nghèo như con bà ai người ta thèm lấy mà có vợ được. Vả lại trời làm đói khát thế
này, nuôi thân chẳng nổi, lấy gì nuôi vợ nuôi con?
Bản thân Tràng cũng lấy làm lạ cho mình. Nhìn vợ, ngồi ngay giữa nhà, anh ta “vẫn còn ngờ ngợ như
không phải thế. Ra hắn đã có vợ rồi đấy ư"
Đúng là một tình huống thật lạ. Nhưng khi hiểu ra rồi thì lại thấy có gì đáng ngạc nhiên đâu. Cái lí do dễ
hiểu biết bao, nhưng cũng buồn tủi biết bao, tội nghiệp biết bao! Điều này, bà cụ Tứ gần hết đời người
phải làm bạn với cái nghèo mới thật sự thấm thìa: “Bà lão cúi đầu nín lặng. Bà lão hiểu rồi. Lòng người
mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số phận đứa con mình.
Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh con đẻ cái
mở mặt sau này. Còn mình thì… Trong kẽ mắt kèm nhem của bà cụ rỉ xuống hai dòng nước mắt... Biết
rằng chúng nó có nuôi nổi nhau cho sống qua được con đói khát này không?”
>>>> Luyện thi ĐH-THPT Quốc Gia 2016 bám sát cấu trúc Bộ GD&ĐT bởi các Thầy Cô uy tín,
nổi tiếng đến từ các trung tâm Luyện thi ĐH hàng đầu Hà Nội, các Trường THPT Chuyên và Trường Đại
học.