PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUỐC OAI
TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN
HỒ SƠ DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
1. Tên chủ đề dạy học: Tích hợp kiến thức liên môn vào giảng dạy
bài: Định luật Jun- Lenxơ
2. Môn học chính của chủ đề: Vật lí
3. Các môn được tích hợp: Toán, công nghệ, văn học, lịch sử, giáo
dục công dân, mĩ thuật.
Ngoài ra: Tích hợp bảo vệ môi trường, tích hợp kĩ năng sống, kĩ năng
tự học, tự rèn luyện.
Năm học: 2014- 2015
1
PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở giáo dục và đào tạo thành phố: Hà Nội
- Phòng giáo dục và đào tạo: Quốc Oai
- Trường THCS Thị Trấn
- Địa chỉ: Thị Trấn Quốc Oai- thành phố Hà Nội
Điện thoại:
04.33.843 346
Email:
[email protected]
- Thông tin về giáo viên:
khí thải độc hại
+ Các thiết bị điện gia dụng và động cơ điện tỏa nhiệt là vô ích cần
giảm sự hao phí điện năng bằng cách giảm điện trở nội của chúng.
+ Học sinh biết các phương án sử dụng tiết kiệm điện năng trong
sinh hoạt như: Chỉ sử dụng các thiết bị, đồ dùng điện khi thật cần thiết.
Trước khi ra khỏi nhà cần tắt các thiết bị, đồ dùng điện; và ngắt cầu dao
hoặc aptomat để giảm hao phí điện do tỏa nhiệt trên đường dây…
- Hs biết cách hạn chế sự cố hỏa hoạn, cháy nổ do điện:
+ Sử dụng cầu chì, aptomat để bảo vệ mạng điện và các thiết bị
điện
+ Ngắt cầu dao, aptomat trước khi ra khỏi nhà
- Hiểu thêm về cuộc đời và sự nghiệp khoa học của 2 nhà vật lí học
Jun và Len-xơ.
2. Kĩ năng:
- Vận dụng hệ thức định luật để giải các bài tập thực tế có liên
quan.
- Vận dụng định luật để giải thích được các hiện tượng, vấn đề thực
tế đơn giản có liên quan đến các môn học khác như công nghệ, toán, văn
học, lịch sử…:
+ Giải thích được các hiện tượng thực tế như:
Tại sao các thiết bị, đồ dùng điện như quạt điện, máy bơm
nước, ấm điện, bàn là… khi sử dụng sẽ bị nóng lên
Vì sao cùng một dòng điện chạy qua trong một thời gian thì
dây tóc bóng đèn nóng đến nhiệt độ cao và phát sáng còn dây nối
bóng đèn hầu như không nóng lên.
Tại sao cầu chì có tác dụng bảo vệ các thiết bị, dụng cụ điện
khi xảy ra sự cố dòng điện.
+ Giải thích được vấn đề liên quan đến môn công nghệ: để chế tạo
dây điện trở của bàn là, bếp điện, nồi cơm điện… cần dùng vật liệu hợp
kim Nikelin hoặc Constantan có điện trở suất lớn để tăng tác dụng nhiệt.
- Đối với thực tiễn đời sống: thông qua bài học giúp các em hiểu và
biết vận dụng kiến thức các môn học toán, công nghệ, … để giải thích
được các hiện tượng trong thực tế:
+ Dòng điện chạy qua vật dẫn sẽ biến đổi điện năng thành nhiệt
năng. Nhiệt lượng tỏa ra khi đó phụ thuộc vào cường độ dòng điện, điện
trở và thời gian dòng điện chạy qua.
+ Các thiết bị, đồ dùng điện như quạt điện, máy bơm nước, ấm
điện, bàn là… khi sử dụng sẽ bị nóng lên
+ Vì sao cùng một dòng điện chạy qua trong một thời gian thì dây
tóc bóng đèn nóng đến nhiệt độ cao và phát sáng còn dây nối bóng
đèn hầu như không nóng lên.
+ Giải thích tại sao cầu chì có tác dụng bảo vệ các thiết bị điện khi
xảy ra sự cố dòng điện
+ Trong môn công nghệ: để chế tạo dây điện trở của bàn là, bếp
điện, nồi cơm điện…dùng vật liệu hợp kim Nikelin hoặc Constantan có
điện trở suất lớn để tăng tác dụng nhiệt.
4
+ Trong môn toán học: tính toán được đại lượng tỉ lệ thuận, xác
định được mối quan hệ giữa điện trở và điện trở suất.
+ Trong môn văn học, lịch sử: từ cuộc đời và sự nghiệp của
Jun- Lenz học sinh có thể học tập, rút ra bài học để tạo động cơ, ý chí
phấn đấu cho bản thân mình.
- Giúp hs rèn kỹ năng tự học ở trường và ở nhà, tự nghiên cứu các
vấn đề thực tế, tạo động cơ, ý chí phấn đấu cho bản thân
- Các em có kiến thức về bảo vệ môi trường:
- Sau bài học giúp hs có ý thức sử dụng tiết kiệm điện năng và
tuyên truyền mọi người về việc sử dụng tiết kiệm điện năng
- Bài học giúp các em nhận thấy sự nguy hiểm và các nguy cơ sự
nghệ, toán, văn học, lịch sử, giáo dục công dân, mỹ thuật…
5
+ Giải thích được vấn đề liên quan đến môn công nghệ: việc sử
dụng vật liệu để chế tạo dây điện trở của bàn là, bếp điện, nồi cơm
điện…
+ Vận dụng môn toán học để tính toán được đại lượng tỉ lệ thuận,
xác định được mối quan hệ giữa điện trở và điện trở suất.
+ Vận dụng môn văn học, lịch sử: từ cuộc đời và sự nghiệp của Jun
và Lenz học sinh có thể học tập, rút ra bài học để tạo động cơ, ý chí phấn
đấu cho bản thân mình bằng cách viết một số câu văn ngắn hoặc sưu tầm
các câu danh ngôn để dán ở góc học tập.
+ Vận dụng các môn giáo dục công dân, mĩ thuật: vẽ tranh hoặc
viết được các khẩu hiệu tuyên truyền về các biện pháp hạn chế sự cố cháy
nổ, hỏa hoạn do điện, về việc sử dụng tiết kiệm điện năng trong sinh hoạt.
- Rèn kỹ năng tự học ở trường và ở nhà, tự nghiên cứu các vấn đề
thực tế.
- Học sinh có kĩ năng tổ chức và hoạt động nhóm có hiệu quả.
* Thái độ:
- Ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá.
- Tích cực trong học tập, chủ động tiếp thu kiến thức.
- Đoàn kết, hợp tác trong hoạt động nhóm.
- Yêu thích học tập bộ môn vật lí
* Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn:
- Môn toán: Từ công thức tính điện trở suy ra điện trở tỷ lệ thuận
với điện trở suất
- Môn công nghệ: vật liệu dùng để sản xuất đồ dùng, thiết bị điện
gia dụng
nhóm nhận xét, bổ sung. Gv chuẩn hóa kiến thức và đánh giá kết quả.
d. Phương pháp dạy học
Áp dụng kết hợp các phương pháp: hoạt động nhóm, tư duy tổng
hợp, nghiên cứu tài liệu vào dạy và học theo chủ đề tích hợp, phương
pháp "bàn tay nặn bột".
e. Kiểm tra đánh giá
* Gv yêu cầu học sinh làm việc cá nhân hoàn thành" phiếu một phút":
1. Điều gì có ý nghĩa nhất mà em học được trong bài này ?
………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………….
2. Em còn câu hỏi gì không khi chúng ta kết thúc bài học này ?
…………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………….
ᄃ
* Gv đánh giá kết quả học tập của học sinh trên lớp thông qua phiếu:
HS trả lời câu hỏi 1 cho biết mục tiêu bài học có đạt được hay không. HS
trả lời câu hỏi 2 cho biết phần nào của bài học có thể cần phải ôn lại. Từ
đó giáo viên nhận được thông tin ngược từ học sinh để điều chỉnh hoạt
động dạy- học cho phù hợp đối tượng hs.
* Kết thúc tiết học, giáo viên tổ chức cho hs kiểm tra 15 phút
* Sau buổi học chủ đề tích hợp, học sinh về nhà làm việc cá nhân theo sự
phân công nhiệm vụ của nhóm:
- Mỗi nhóm hoàn thành bài thu hoạch: vận dụng các kiến thức đã
học để giải thích các hiện tượng, vấn đề trong thực tế:
1. Tại sao các thiết bị, đồ dùng điện như quạt điện, máy bơm nước,
ấm điện, bàn là… khi sử dụng sẽ bị nóng lên?
2. Vì sao cùng một dòng điện chạy qua trong một thời gian thì dây
tóc bóng đèn nóng đến nhiệt độ cao và phát sáng còn dây nối bóng
đèn hầu như không nóng lên.
chủ động, sáng tạo của học sinh, tổ chức dạy một phần bài theo phương
pháp" bàn tay nặn bột"
- Học sinh trình bày kết quả hoạt động nhóm, thảo luận kết quả
nghiên cứu, giải bài tập và tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau.
- Học sinh về nhà viết báo cáo: Báo cáo của cá nhân theo nhiệm vụ
được phân công và báo cáo nhóm trong 5 ngày. Chuẩn bị lên trình bày
báo cáo và giải bài tập
- Giáo viên tổ chức cho học sinh trình bày báo cáo, thảo luận kết
quả nghiên cứu, giải bài tập ở tiết 17 và tổ chức cho học sinh tự đánh giá,
đánh giá lẫn nhau.
7. Kiểm tra đánh giá kết quả học tập:
* Gv yêu cầu học sinh làm việc cá nhân hoàn thành" phiếu một phút":
8
1. Điều gì có y nghĩa nhất mà em học được trong bài này ?
………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………….
2. Em còn câu hỏi gì không khi chúng ta kết thúc bài học này ?
…………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………….
* Gv đánh giá kết quả học tập của học sinh trên lớp thông qua phiếu:
HS trả lời câu hỏi 1 cho biết mục tiêu bài học có đạt được hay không. HS
trả lời câu hỏi 2 cho biết phần nào của bài học có thể cần phải ôn lại. Từ
đó giáo viên nhận được thông tin ngược từ học sinh để điều chỉnh hoạt
động dạy- học cho phù hợp đối tượng hs.
* Sau buổi học chuyên đề tích hợp, học sinh về nhà làm việc cá nhân theo
sự phân công nhiệm vụ của nhóm:
- Đánh giá thông qua bài kiểm tra 15 phút ngay sau tiết học:
Đề bài:
1. Tại sao với cùng một dòng điện chạy qua thì dây tóc bóng đèn
nóng lên đến nhiệt độ cao còn dây nối bóng đèn hầu như không nóng lên.
2. Một bếp điện khi hoạt động bình thường có điện trở là R= 80Ω
và cường độ dòng điện qua bếp khi đó là I= 2,5A. Biết 1KWh giá 1500
đồng
Khoanh tròn vào chữ cái trước các phương án đúng:
A. Nhiệt lượng mà bếp tỏa ra trong 1h là 500J.
B. Nhiệt lượng mà bếp tỏa ra trong 1h là 1800KJ.
C. Tiền điện phải trả cho việc sử dụng bếp trong 2 giờ là 1500 đồng
D. Tiền điện phải trả cho việc sử dụng bếp trong 2 giờ là 15 000 đồng
* Kết quả thực hiện có so sánh đối chứng:
Bài 15 phút
Sĩ số
Giỏi
TS %
Khá
TS %
TB
TS %
39
12
( Không thực hiện
chủ đề tích hợp)
Lớp 9D
( Có thực hiện chủ
đề tích hợp)
Dưới TB
TS %
0
Tôi đã thử nghiệm ở 2 lớp học khá của trường, lớp 9D tôi thực hiện
chủ đề tích hợp đã cho kết quả điểm bài 15 phút cao hơn nhiều so với lớp
9E tôi không thực hiện chủ đề tích hợp.
Như vậy, dạy học theo phương pháp mới, theo chủ đề tích hợp kiến
thức liên môn đã phát huy được tính chủ động, tích cực của học sinh;
giúp học sinh không chỉ khắc sâu kiến thức mà còn rèn luyện được các kĩ
năng và điều quan trọng là các em đã vận dụng tốt kiến thức để giải được
các bài tập thực tế, giải quyết được các hiện tượng, vấn đề thực tế có liên
quan.
8. Các sản phẩm của học sinh
- Học sinh làm bài thu hoạch vận dụng các kiến thức liên môn để giải
thích các hiện tượng, vấn đề trong thực tế có liên quan :
1. Tại sao các thiết bị, đồ dùng điện như quạt điện, máy bơm nước,
ấm điện, bàn là… khi sử dụng sẽ bị nóng lên?
2. Vì sao cùng một dòng điện chạy qua trong một thời gian thì dây
tóc bóng đèn nóng đến nhiệt độ cao và phát sáng còn dây nối bóng
đèn hầu như không nóng lên?
10
16
17
18
19
20
HỒ SƠ DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
1. Tên chủ đề dạy học: Tích hợp kiến thức liên môn vào giảng dạy
bài: Định luật Jun- Lenxơ
2. Môn học chính của chủ đề: Vật lí
3. Các môn được tích hợp: Toán, công nghệ, văn học, lịch sử, giáo
dục công dân, mĩ thuật.
Ngoài ra: Tích hợp bảo vệ môi trường, tích hợp kĩ năng sống, kĩ năng
tự học, tự rèn luyện.
21
TIẾT 16: ĐỊNH LUẬT JUN- LENXƠ
+ Vận dụng các môn giáo dục công dân, mĩ thuật: hs vẽ tranh hoặc
viết và trang trí các khẩu hiệu tuyên truyền về các biện pháp hạn chế sự
cố cháy nổ, hỏa hoạn do điện, về các phương án sử dụng tiết kiệm điện
năng trong sinh hoạt.
- Rèn kỹ năng tự học ở trường và ở nhà, tự nghiên cứu các vấn đề
thực tế.
- Học sinh có kĩ năng tổ chức và hoạt động nhóm có hiệu quả.
3. Thái độ:
- Ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá.
- Tích cực trong học tập, chủ động tiếp thu kiến thức.
- Đoàn kết, hợp tác trong hoạt động nhóm.
22
- Yêu thích học tập bộ môn vật lí
II. Chuẩn bị
* Giáo viên : chuẩn bị giáo án, các thiết bị, đồ dùng dạy học:
+ Máy chiếu.
+ Màn chiếu
+ Máy tính
+ Phiếu hoạt động nhóm( giấy A0)
+ Phiếu học tập nhóm
+ Bút dạ
+ Nam châm để gắn phiếu hoạt động nhóm lên bảng
* Học sinh : Đọc trước bài, vở thực hành
III. Các hoạt động dạy học
1. Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số
2. Bài mới
HĐ CỦA GV
( liệt kê năng lực )
lo ngại.
Vậy đâu là nguyên nhân gây
lên các vụ hỏa hoạn do điện
và làm thế nào để hạn chế
sự cố hỏa hoạn, cháy nổ do
điện?
- Để trả lời được câu hỏi đó
chúng ta cùng tìm hiểu bài
học hôm nay:
- Lắng nghe và
nảy sinh tình
huống có vấn đề.
Tiết 16: ĐỊNH LUẬT
JUN- LENXƠ
- Như chúng ta đã biết điện
năng có thể chuyển hóa
thành các dạng năng lượng
khác như cơ năng, nhiệt năng,
quang năng, hóa năng…
* HĐ 2: Trường hợp điện
năng biến đổi thành nhiệt
năng
- GV yêu cầu HS quan sát ảnh
các thiết bị điện trên màn
chiếu và cho biết:
24
- Một phần điện năng biến đổi
thành nhiệt năng và NL ánh
sáng: đèn sợi đốt, đèn huỳnh
quang, đèn compact.
- Một phần điện năng biến đổi
thành cơ năng và nhiệt năng:
quạt điện, máy bơm nước, máy
khoan…
2.Toàn bộ điện năng được biến
đổi thành nhiệt năng:
- Toàn bộ điện năng biến đổi
thành nhiệt năng: bếp điện,
máy sấy tóc, nồi cơm điện…
là một đoạn dây dẫn bằng hợp
kim nikelin hoặc constantan
- Hãy so sánh điện trở suất
của Nikelin, constantan với
dây dẫn bằng đồng?
- Em hãy dự đoán xem tại
- HS so sánh:
δ HK > δ đồng
sao các dây đó lại có điện
trở suất lớn hơn điện trở suất
của đồng rất nhiều lần?
- Hs dự đoán: để
thực hành.
+ Cần sử dụng những dụng cụ - Các nhóm thảo
TNo nào?
luận để xác định
+ Cách tiến hành TNo như
mục đích, các
thế nào?
dụng cụ TNo,
cách tiến hành
25
- Các dụng cụ điện biến đổi
toàn bộ điện năng thành nhiệt
năng có bộ phận chính là đoạn
dây dẫn bằng hợp kim nikelin
hoặc constantan có điện trở
suất δ lớn.
II.Định luật Jun – Lenxơ:
1.Hệ thức của định luật:
Q = I2Rt
2.Xử lý kết quả thí nghiệm kiểm
tra:
(P8: xác định được mục đích, đề
xuất được phương án tiến hành
xử lí kết quả và rút ra nhận xét)