THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku
Hoàng Thi Xuân Mai

Sáng kiến kinh nghiệm

GIÁO DỤC HỌC SINH
Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG THÔNG
QUA GIẢNG DẠY
ĐỊA LÝ LỚP 6

hái);


Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku

I.ĐẶT VẤN ĐỀ

1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến giáo dục Người thường xuyên
theo dõi và có những lời chỉ dạy quí giá cho những người làm công tác giáo dục. Người
đã từng nói “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng
người” đã trở thành khẩu hiệu của tất cả các trường. Đó cũng chính là nguồn động lực
tinh thần to lớn để các thầy, cô giáo nỗ lực làm tốt nhiêïm vụ vẻ vang của mình. Và
Người cũng khẳng định “Trường học của chúng ta là trường học của chế độ dân chủ
nhân dân nhằm mục đích đào tạo những công dân và cán bộ tốt, những người chủ
tương lai của nước nhà”. Đúng vậy không có giáo dục sẽ không thể có những người chủ
tương lai của nước nhà. Dù ở thời đại nào đất nước nào, dân tộc nào muốn phát triển về
mọi mặt thì trước hết phải có giáo dục , không có giáo dục đất nước sẽ không thể phát
triển được . Nền giáo dục là thước đo đánh giá sự phát triển, phồn thịnh của mỗi quốc
gia, mỗi dân tộc đồng thời nó cũng đảm bảo cho sự phát triển về kinh tế, chính trị, xã

trường học, trong học sinh khiến cho đội ngũ giáo viên và các bậc cha mẹ phải hết sức
quan tâm, lo lắng như hiện tượng học sinh chơi bom thối , chưa có ý thức trong giữ gìn
vệ sinh chung, ăn kẹo sin gôm trong lớp, vứt xả rác bừa bãi, không có ý thức trong bảo
vệ cây xanh, bảo vệ bàn ghế và cơ sở vật chất của nhà trường… đó cùng chính là những
trăn trở của những người làm giáo dục . Phải làm thế nào ? Có biện pháp gì để giáo dục
cho thế hệ trẻ trở thành những người vừa có tài đồng thời vừa có đức ? Chính vì thế đòi
hỏi nghành giáo dục không những truyền thụ tri thức cho học sinh mà còn phải chú
trọng đến việc giáo dục cho thế hệ trẻ trở thành những người hiểu biết , có lòng nhân ái
và là những người có ích cho xã hội.

Trong thực tế hiện nay khi giáo dục về môi trường có nhiều thuận lợi hơn đó là
qua thông tin đại chúng, qua tranh ảnh, một số hoạt động trong kinh tế ở ngồi thực tế
tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến đời sống con người, nên học sinh một phần nào
cũng có sự am hiểu hơn. Nhưng bên cạnh đó sự nhận thức về môi trường của một số
học sinh còn rất yếu kém một phần do ý thức của các em, một phần trong các năm vừa
qua chưa có sự chỉ đạo thống nhất đưa giáo dục môi trường vào các bậc học và chưa có
môn học riêng biệt về môi trường, có chỉ là sự cập nhập, lồng ghép vào trong các môn
học như môn văn, sử , địa , giáo dục... nên mức độ tiếp thu của học sinh cũng còn hạn
chế.

Vì vậy trong giảng dạy địa lý ngồi việc truyền thụ những kiến thức cơ bản, đồng
thời phải lồng ghép việc giáo dục cho học sinh có ý thức bảo vệ môi trường trong sạch,
lành mạnh không những đem lại lợi ích cho hôm nay mà cho cả mai sau… Học sinh là
3


Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku

những người chủ nhân tương lai của đất nước, chúng ta phải làm sao cho các thế hệ học
sinh có ý thức và góp sức mình vào công cuộc bảo vệ môi trường. Trong các năm học



Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku

Các loại bài có thể lồng ghép , tích hợp vấn đề môi trường vào phù hợp với nội
dung của môn địa lý lớp 6 ở bậc trung học cơ sở.

4. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

Tôi chọn đối tượng nghiên cứu là học sinh khối lớp 6, thông qua giảng dạy bộ
môn địa lý lớp 6 để giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ môi trường. Bởi vì đây là lứa
tuổi giao thời giữa thiếu niên và thanh niên , do vậy các em có nhiều chuyển biến về
nhận thức, các em mới vừa ở cấp I chuyển lên nên hầu hết các em chăm học, vâng lời
thầy cô giáo, nên cần giáo dục cho các em có ý thức ngay từ đầu khi mới bước chân vào
trường trung học. Trong thực tế cho thấy đa số các em có ý thức tốt , nhưng bên cạnh
đó vẫn có những em nhận thức sự việc còn thiên về cảm tính, bắt chước, chưa có sự
chọn lọc nhưng các em lại không nhận thức được điều đó. Trong những trường hợp như
vậy giáo viên và phụ huynh cần có biện pháp giúp đỡ, chỉ bảo , giáo dục cho các em để
các em nhận thức được sự việc, sự tác hại của những trò, những việc làm, từ đó các em
có ý thức cao hơn trong mọi hành vi, việc làm của mình đối với môi trường.

4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Về phương pháp nghiên cứu: Để tìm ra phương pháp giáo dục cho có hiệu quả
chủ yếu tôi sử dụng phương pháp thực nghiệm, đúc rút kinh nghiệm, khảo sát, tiếp cận,
bên cạnh đó cần coi trọng phương pháp nêu gương.

5


Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku


- Tổ chức thi tìm hiểu về môi trường qua công tác điều tra, sáng tác, vẽ, văn nghệ
về chủ đề môi trường.
- Hoạt động Đồn TNCS Hồ Chí Minh về bảo vệ môi trường như vệ sinh trường,
lớp, làng bản, tham gia chiến dịch truyền thông bảo vệ môi trường ở nhà trường, địa
phương…

* CÁC PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG:

Là lĩnh vực giáo dục liên ngành, giáo dục bảo vệ môi trường sử dụng nhiều
phương pháp dạt học của các bộ môn, chịu sự chi phối của các bộ môn, nhưng nó cũng
6


Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku

có tính đặc thù. Vì vậy , ngồi các phương pháp chung như: thảo luận, trò chơi… giáo
dục bảo vệ môi trường thường vận dụng các phương pháp:
- Phương pháp tham quan, điều tra, khảo sát, nghiên cứu thực địa.
- Phương pháp khai thác kinh nghiệm thực tế để giáo dục.
- Phương pháp hoạt động thực tiễn.
- Phương pháp giải quyết vấn đề cộng đồng.
- Phương pháp học tập theo dự án.
- Phương pháp nêu gương.
- Phương pháp tiếp cận kỹ năng sống bảo vệ môi trường.
Tiếp thu sự lãnh đạo của nghành, của nhà trường và tổ chuyên môn trong năm
học này tôi đã cố gắng và thực hiện đề tài “ Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường
thông qua giảng dạy môn địa lý lớp 6”

* CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG GIẢNG DẠY


* Ưu điểm: Các giáo viên đã chú ý đưa vấn đề giáo dục môi trường vào trong bài soạn,
các phương tiện để giáo dục nhiều hơn đó là qua thông tin đại chúng, sách báo, tranh
ảnh …Đặc biệt là sự quan tâm của nghành, của nhà trường trong việc tích hợp vấn đề
môi trường vào chương trình.
* Nhược điểm: Vấn đề môi trường không phải là môn học chính, nên đa số giáo viên
chú trọng nội dung của bài học và quĩ thời gian dành cho việc tích hợp còn ít nên đôi
khi thiếu thời gian giáo viên bỏ qua khâu này. Tình trạng giáo viên dạy chay không
nghiên cứu tìm hiểu số liệu, tranh ảnh… để minh hoạ cho bài học, chưa có sự nghiên
cứu đầy đủ về phương thức thực hiện và cũng như tài liệu giảng dạy về giáo dục môi
trường, làm cho tiết học kém hấp dẫn và không mang tính thuyết phục nên giáo dục cho
học sinh chưa mang lại hiệu quả cao.
Thiếu cơ sở vật chất, các phương tiện giảng dạy, các phòng thí nghiệm, vườn
trường, địa bàn thực tập để có thể đáp ứng được yêu cầu về giảng dạy.
Đa số học sinh còn xem môn địa lý là môn học phụ nên nhiều em còn lơ là, ít
quan tâm trong quá trình học.

3. CƠ SỞ THỰC TIỄN.

Môn địa lý trong trường trung học cơ sở góp phần làm cho học sinh có được
những kiến thức phổ thông cơ bản, bước đầu hình thành thế giới quan khoa học, tư
tưởng tình cảm đúng đắn và làm quen với việc vận dụng những kiến thức địa lý để ứng
xử phù hợp với môi trường tự nhiên, phù hợp với yêu cầu của đất nước, với xu thế của
thời đại. Nhưng để đạt mục tiêu trên vô cùng khó khăn. Như chúng ta đã từng thấy từ
8


Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku

xa xưa khi cuộc sống con người còn đơn giản thì mối quan hệ trong tự nhiên thật ổn

hợp vấn đề môi trường vào được để giáo dục cho học sinh. Cần nắm được với nội
9


Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku

dung kiến thức đó sẽ giáo dục vấn đề gì cho các em, đồng thời giáo viên cũng cần phải
xác định được sẽ truyền thụ và giáo dục bằng phường pháp nào là thích hợp và hiệu quả
nhất. Để giải quyết vấn đề đặt ra đó đòi hỏi người giáo viên phải có sự chuẩn bị nội
dung bài soạn, sự nỗ lực của bản thân, tìm tòi các kiến thức liên quan đến môi trường
mà phù hợp với nội dung của bài học.

Hiện nay , hiện tượng ô nhiễm đã lan tràn ở khắp mọi nơi từ đất, nước, đến khi
quyển, từ bề mặt đến các lớp đất sâu của đất và của đại dương, từ nước này đến nước
khác … Nguyên nhân của nạn ô nhiễm là các sinh hoạt thường nhật và hoạt động kinh
tế của con người từ trồng trọt, chăn nuôi… đến các hoạt động công nghiệp, chiến tranh
và công nghệ quốc phòng trong đó công nghiệp là thủ phạm lớn nhất, làm ảnh hưởng
trực tiếp đến bầu khí quyển. Ô nhiễm môi trường không khí là gì ? Là hiện tượng làm
cho không khí sạch thay đổi thành phần và tính chất, có nguy cơ nguy hại tới thực vật,
động vật và ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Ví dụ : Khi dạy bài 17 “Lớp vỏ khí ”. Mục tiêu của bài là làm sao cho học sinh
biết được thành phần của lớp vỏ khí. Trình bày được vị trí , đặc điểm của các tầng trong
lớp vỏ khí. Biết vị trí và vai trò của lớp ôzôn trong tầng bình lưu. Biết sử dụng hình vẽ
để trình bày các tầng của lớp vỏ khí. Vẽ được biểu đồ tỉ lệ các thành phần của không
khí.

Sau khi hồn thành xong phần 1, phần 2 là phần cấu tạo của lớp vỏ khí, đây là
phần có thể tích hợp vấn đề bảo vệ môi trường để giáo dục cho các em, giáo viên cho
học sinh biết nếu Trái Đất không có không khí sẽ là một thế giới chết giống như Mặt

và những việc làm ngồi đường phố như thông qua một số hoạt động do trường, Đồn
, Liên Đội tổ chức đó là trồng, chăm sóc và bảo vệ cây xanh, cây xanh chính là lá
phổi của khí quyển , giáo dục cho các em mỗi học sinh một năm trồng một cây, thì
hàng năm cả nước trồng được khoảng 17.472.810 cây, chúng ta phải giáo dục được
cho các em làm thế nào để có được nhà trường không những xanh mà còn sạch , đẹp
để từ đó các em có ý thức trong việc giữ gìn vệ sinh trường lớp, tránh hiện tượng
vứt xả rác bừa bãi, không chơi những trò chơi độc hại .
Sau bài học để kiểm tra việc nhận thức của học sinh ở phần củng cố tôi có đưa ra
một số câu hỏi dưới hình thức trắc nghiệm.
+ Nguyên nhân nào làm cho nguồn không khí bị ô nhiễm ?
a. Khói bụi của các nhà máy công nghiệp.
b. Bụi vi sinh vật do rác bẩn, rác không được xử lý .
c. Tiếng ồn.
d. Cả 3 phương án trên.
Với phương án này có khoảng 81% học sinh chọn phương án d, 10% học sinh
chọn phương án a, và 9% học sinh chọn phương án b .
11


Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku

Hoặc câu hỏi : Các em đánh giá như thế nào về thực trạng môi trường hiện nay ?
a. Đáng báo động.
b. Bình thường.
c. Không đáng lo ngại
Học sinh lựa chọn trong đó : 80% chọn phương án a, 13% chọn phương án b, 7%
chọn phương án c .
Vậy chứng tỏ các em một phần nào đó biết được thực trạng của môi trường hiện
nay và nắm được kiến thức về môi trường, một khi các em có nhận thức tốt về vần đề
môi trường thì từ những hành động, những việc làm của các em cũng sẽ có ý thức hơn,

sống thường ngày tôi nhận thấy nhiều người không nhận thức được những việc làm của
mình có ô nhiễm môi trường hay không, thậm chí có những người biết những hành vi
của mình nhưng vẫn làm, và xem việc bảo vệ môi trường là của người khác không phải
của mình và ngay cả học sinh trong nhà trường nhiều em cũng chưa có ý thức tốt: như
sau khi uống nước vứt ly không đúng nơi qui định, ăn xôi, ăn quà bánh trước cổng
trường vứt xả giấy gói một cách bừa bãi, xé sả rác trong lớp học, trong hộc bàn …
Trong lớp tôi chủ nhiệm tôi có tâm sự với một vài em học sinh ? Khi em ăn xôi, ăn qùa
xong em có vứt rác ra đường không ? Khi vứt xả rác ra đường em thấy như thế nào ?
Đa số các em trả lời là có , vì tất cả mọi người ai cũng vậy và đa số các em đều nhận
thức được rằng những việc làm của mình và mọi người đều gây mất vệ sinh công cộng,
gây ô nhiễm cho môi trường nhưng lại chưa biết chung tay vào để cùng bảo vệ môi
trường. Hoặc khi dạy tôi có giới thiệu sơ lược về nước Singapo đó là một đất nước
xanh, sạch, đẹp nhất thế giới. Tôi có hỏi: ?Vậy liệu Việt Nam có làm được như Singapo
hay không ? Hầu hết các em đều có suy nghĩ là chúng ta không thể nào làm được.
Những vấn đề đó là thuộc về ý thức của mỗi người. Vậy làm thế nào để mọi người
không những nhận thức được mà còn phải có ý thức, nên cần tăng cường công tác
truyền thông, tuyên truyền, đối với học sinh cần phải có sự giáo dục ý thức cho các em.

Ví dụ: Dạy bài 15 “ Các mỏ khống sản”. Mục tiêu của bài là cho học sinh nắm
được thế nào là khống sản, công dụng của chúng và khống sản là nguồn tài nguyên có
giá trị của mỗi quốc gia, được hình thành trong thời gian dài, là loại tài nguyên không
thể phục hồi được, vì vậy con người phải khai thác tiết kiệm và hợp lý. Sau khi cung
cấp xong kiến thức ở phần 1 và phần 2, đếùn phần khai thác và sử dụng các loại khống
sản tôi tích hợp vấn đề môi trường vào trong bài học để giáo dục các em.
- ? Khống sản là nguồn tài nguyên quí giá của quốc gia, nhưng việc khai thác khống
sản đã tác động đến môi trường sống như thế nào ?
- ? Hậu quả của việc khai thác và sử dụng không hợp lý ?
Để tránh giờ học diễn ra một cách nhàm chán, và giáo dục học sinh mang lại
hiệu quả cao và có tính thuyết phục, giáo viên nên cho học sinh quan sát tranh ảnh,
13

nước liên quan đến ăn, uống, tắm, giặt…mà còn liên quan đến sản xuất nông nghiệp
cũng như công nghiệp, mà nước còn chính là sự tồn tại, sự sống của sinh vật trên hành
tinh của chúng ta. Việc giữ cho nguồn nước trong sạch là sự an tồn cho mình và cho cả
con cháu mai sau.
Ô nhiễm môi trường nước là sự thay đổi thành phần và tính chất lý, hóa, sinh học
14


Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku

của nước vượt quá mức cho phép, gây ảnh hưởng đến hoạt động sống bình thường của
con người và sinh vật.

Ví dụ: Khi dạy bài 23 “Sông và hồ ” Mục tiêu của bài là sau khi học xong, học
sinh cần: Trình bày được các khái niệm sông, phụ lưu, chi lưu, hệ thống sông, lưu vực
sông, chế độ nước, hồ và nguyên nhân hình thành hồ. Ở phần 1 “Sông và lượng nước
của sông” sau khi truyền thụ cho học sinh khái niệm về sông và lượng nước của sông ,
đến phần vai trò của sông cho học sinh tìm hiểu vai trò của sông và những tác động tiêu
cực của nó với con người. Giáo viên có thể cho học sinh xem băng hình hoặc tranh ảnh
về hiện tượng lũ lụt hoặc giáo viên lấy dẫn chứng cụ thể: Như các trận lụt ở Nghệ Tĩnh,
Huế, Hà Nội , Thành phố Hồ Chí Minh … Sau đó tôi dẫn dắt cho học sinh tìm hiểu các
vấn đề sau:
- ? Nhận xét về các đoạn băng cũng như các hình ảnh vừa xem ? (Gây thiệt hại về
người và của. Đó chính là những hậu quả do môi trường mang lại)
- ? Theo em ảnh hưởng tiêu cực của sông đối với đối với con người là do những
nguyên nhân nào ? Biện pháp khắc phục tiêu cực ?

( Đó chính là tác hại của việc khai
thác rừng bừa bãi). Bởi vì chúng ta
tác động vào môi trường như thế nào

- ? Vậy theo em , chúng ta cầøn làm gì để giữ cho nguồn nước không bị ô nhiễm và
bảo vệ nguồn nước ?
Sau khi học sinh trình bày ý kiến của mình, giáo viên giáo dục cho học sinh ý
thức bảo vệ sự trong sạch của ao, hồ, sông ngòi bằng cách tuyệt đối không vứt rác
xuống các thuỷ vật ấy, ngồi ra giáo viên giáo dục các em có ý thức tiết kiệm, làm sao
cho mỗi học sinh, trong từng hành vi có thói quen tiết kiệm, tiết kiệm ở nhà, tiết kiệm ở
trường, tiết kiệm ở nơi công cộng, như thấy vòi nước chảy nhớ khố lại, nếu thấy nước
rò rỉ báo cáo cho người có chức trách sửa lại ngay. Hoặc giáo dục cho các em bằng cách
mỗi học sinh một ngày tiết kiệm 1 lít nước, thì cả nước trong một năm tiết kiệm khoảng
6377 triệu lít nước. Qua giáo dục tôi nhạân thấy ở một vài em có ý thức tốt hơn, như
việc giữ gìn vệ sinh chung trong khi uống nước ở trường, có ý thức hơn trong việc giữ
gìn vệ sinh trường lớp. Tuy nhiên bên cạnh đó còn nhiều em mặc dù có nhận thức về
những việc làm của mình cũng như của mọi người , nhưng lại chưa có ý thức, chính vì
thế việc giáo dục này là phải thường xuyên và lâu dài.

Khi dạy bài 24 “ Biển và đại dương” Mục tiêu của bài là biết được các hình thức
vận động của nước biển và đại dương ,cũng như vai trò của biển đối với cuộc sống của
con người cũng như các sinh vật .Trong phần 2 của bài “Sự vận động của nước biển và
đại dương”. Để giáo dục đạt hiệu quả cao và khắc sâu nhận thức về môi trường biển
16


Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku

và đại dương cho học sinh, người giáo viên phải biết kết hợp giữa lời giảng và dẫn
chứng một cách khéo léo về thực trạng của biển và đại dương hiện nay và sau đó cho
học sinh thảo luận để tìm hiểu:
- ? Nguyên nhân gây ô nhiễm nước biển , đại dương và hậu quả ?
- ? Đứng trước thực trạng của biển và đại dương như vậy em nhận thức được điều gì
? Vai trò của em trong việc bảo vệ môi trường của biển và đại dương ?

như vậy giáo viên phân tích cho học sinh thấy được và nhằm mục đích để tun truyền,
truyền đạt nhằm nâng cao tầm nhận thức cho học sinh, để học sinh nhận thấy rằng đó là
những việc làm khơng tốt và giáo viên dẫn dắt , giáo dục cho các em có ý thức trong
việc sử dụng nguồn tài ngun , cũng như bảo vệ mơi trường nói chung và mơi trường
nước nói riêng.
Sau bài đến tiết học sau tơi cho học sinh làm bài kiểm tra 15’ với nội dung của
bài học và trong đó tơi có cho 2 câu hỏi liên quan đến mơi trường nước.
-

Câu 1: Nêu những ngun nhân gây ơ nhiễm nguồn nước ?

-

Câu 2: Vẽ hồn thành sơ đồ ? Nhận xét ?

Khođng
khí
Sinh vt
Nước bò ođ
nhim
ạnh hưởng

Đât

Với cađu này đa sô hóc
sinh đeău vẽ theơ hin
sự tác đng qua lái cụa
các thành phaăn tự
nhieđn. Chứng tỏ khi
mođi trường nước bò ođ

Ví dụ: Khi dạy bài 26 “Đất. Các nhân tố hình thành đất” Mục tiêu của bài là
sau khi học xong, học sinh nắm được khái niệm về đất cũng như các thành phần và
nhân tố hình thành của đất. Hiểu được tầm quan trọng về độ phì của đất và ý thức được
vai trò của con người trong việc làm cho độ phì của đất tăng hay giảm.
Để giải quyết tốt mục tiêu trên, sau khi học xong bài 25, giáo viên hướng dẫn học
sinh tham quan khảo sát thực địa, thu thập một số mẫu đất và quan sát cây trồng trên
từng khu vực đất đó, cũng như tìm hiểu quá trình canh tác, kinh nghiệm của người dân
trong phát triển kinh tế nông nghiệp của nhân dân của người dân nơi các em sinh sống,
để các em phân tích, so sánh, đối chiếu và rút ra những kết luận :
- ? Thế nào là đất có độ phì cao ? Đất có độ phì cao và đất có độ phì thấp có gì khác
nhau ?
- ? Những nguyên nhân nào cho đất bị suy thối ? Hậu quả?

Những nguyên nhân làm đất bị
suy thối như : Sử dụng thuốc trừ
sâu, phân hố học trong nông
nghiệp, chặt phá rừng đầu nguồn,
các chất phế thải trong hoạt động
công nghiệp, cùng như sinh hoạt
của con người… làm nguồn đất bị
suy thối và ô nhiễm.
Nước thải gây chết cây cối và sinh vật
- ? Một số biện pháp bảo vệ môi trường
đất ? Vai trò của học sinh trong việc
bảo vệ môi trường đất ?

Ở lớp họ
học sinh đi
19
ở trường họ

Ở bài này trong phần 3 thông qua thực tế và một số tranh ảnh giáo viên yêu cầu
học sinh trả lời :
- ? Những tác động tích cực và tiêu cực của con người đến sự phân bố động, thực vật
trên Trái Đất ? Lấy ví dụ ?
20


Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku

- ? Những tác động tiêu cực của
con người đã để lại hậu quả gì?
- ? Con người làm gì để bảo vệ
sinh vật ?
- ? Vì sao con người phải khai
thác rừng hợp lý và bảo vệ rừng
?
- ? Nêu mối quan hệ của các
động thực vật ?

Đất trống đồi trọc
Từ những câu hỏi trên giáo viên phân tích cho các em thấy sự tồn tại của sinh vật
phụ thuộc rất nhiều vào con người và mối quan hệ của các động thực vật bao giờ cũng
có sự tác động qua lại với nhau :Thực vật rất cần cho đời sống động vật vì nó là thức
ăn, nơi ở cho động vật, còn nếu thiếu động vật thảm thực vật sẽ nghèo nàn và buồn tẻ.
Để kiểm tra sự nhận thức của học sinh đến phần củng cố yêu cầu học sinh làm
các bài tập:
- Bài 1:Đánh dấu x vào câu trả lời đúng ?
Bảo vệ động thực vật trên Trái Đất lại là việc làm cần thiết và cấp bách vì:
a.Con người mang những giống cây trồng, vật nuôi từ nơi này đến nơi khác.
b.Con người thu hẹp nơi sinh sống của nhiều lồi động, thực vật.

nhiều lớp khác nhau và đã thu được một số kết quả nhất định..
Trong những năm trước đây việc tích hợp môi trường vào nội dung bài học còn
chưa được chú trong nhiều nên mức độ nhận thức của học sinh còn hạn chế và trong
những năm gần đây vấn đề tích hợp môi trường vào trong bài giảng một cách kỹ lưỡng
và sâu sắc hơn nên đã đem lại hiệu quả cao hơn.
* Kết quả thống kê:
Lớp

Sĩ

Mức độ nhận thức trước khi tích

số

tích hợp môi trường
Tốt

6/7

45

10
22,2%

6/8

6/9

6/11



66,6%

11,2%

33,3%

60%

6,7%

28

5

20

25

2

29,8%

59,8%

10,4%

42,5%

53,2%


25

20

32,6%

63%

4,4%

54,3%

43,5%

2,2%
1
2,2%
22


Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku

*Kết luận: Để giáo dục cho học sinh có ý thức trong việc bảo vệ môi trường cho có
hiệu quả , trong những năm học tiếp theo tôi vẫn áp dụng phương pháp dạy học này ,
qua việc tìm hiểu giảng dạy và học tập của giáo viên, học sinh , tôi nhận thấy kết quả ở
những lớp dạy không lồng ghép, tích hợp vấn đề môi trường vào trong bài học khả
năng giáo dục cho học sinh có ý thức đối với môi trường kém hơn, kỹ năng phát hiện và
nhận biết các vấn đề về môi trường cũng hạn chế hơn so với những lớp có sự tích hơpï,
lồng ghép. Hoặc qua theo dõi ý thức của học sinh trước khi và sau khi được giáo dục,

phẩm chất tư duy của học sinh, làm sao trong giờ học những học sinh có trình độ kiến
thức và tư duy khác nhau đều được làm việc phù hợp với năng lực, trí tuệ của mình.
6.Sau mỗi bài học cần có sự kiểm tra, đánh giá giúp giáo viên và học sinh thu được
những mối thông tin ngược để điều chỉnh hoạt động dạy và học, bổ sung những điểm
còn thiếu sót cho học sinh.
Trên đây là những kinh nghiệm của tôi trong nhiều năm giảng dạy môn Địa lý
lớp 6, đã áp dụng,tích hợp vấn đề môi trường vào bài dạy để giáo dục cho học sinh có ý
thức trong việc bảo vệ môi trường.
* Tài liệu tham khảo :
- Tài liệu ( Hỏi đáp về môi trường và sinh thái) nhà xuất bản giáo dục .
- Tài liệu ( Hỏi đáp về tài nguyên và môi trường ) nhà xuất bản giáo dục .
- ( Môi trường) của Giáo sư – Tiến sĩ khoa học Lê Huy Bá
- Tài liệu Bồi dường thường xuyên chu kỳ III về môi trường ( 2004 – 2007 )
- Giáo dục và thời đại số 41

24