MỤC LỤC
Nội dung

Trang

Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Đối tượng nghiên cứu
4. Giả thuyết khoa học
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
6. Phương pháp nghiên cứu
7. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
Phần nội dung
Chương I: Một số vấn đề lý luận của đề tài
1.1. Cơ sở lý luận
1.2. Cơ sở pháp lý
1.2. Cơ sở thực tiễn
Chương II: Thực trạng việc tổ chức quản lý quá trình đổi mới
phương pháp dạy học ở trường THPT số 2 Bắc Hà - Lào Cai.
2.1. Đặc điểm tình hình trường THPT số 2 Bắc Hà - Lào Cai
2.2. Một số kết quả đạt được của việc tổ chức, quản lý quá trình đổi
mới phương pháp dạy học ở trường THPT số 2 Bắc Hà - Lào Cai.
2.3. Một số tồn tại trong quá trình quản lý chỉ đạo đổi mới phương
pháp dạy học ở trường THPT số 2 Bắc Hà - Lào Cai.
2.4. Một số vấn đề đặt ra cần giải quyết trong việc tổ chức, quản lý
nhằm nâng cao chất lượng quá trình đổi mới phương pháp …
Chương III: Một số biện pháp tổ chức, quản lý nhằm nâng cao
chất lượng quá trình đổi mới phương pháp dạy học ở trường
THPT số 2 Bắc Hà - Lào Cai.
3.1. Tổ chức – quản lý đổi mới hoạt động giảng dạy của giáo viên.

17
18

18
22
28
32
34
35
35
35
37


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài .
Giáo dục có vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của xã
hội. Lịch sử đã cho thấy, mỗi quốc gia muốn phát triển và hưng thịnh đều
phải coi trọng công tác giáo dục. Ở nước ta, giáo dục luôn được coi là quốc
sách hàng đầu – nhất là trong thời kỳ đổi mới hiện nay. Tại Đại hội Đảng toàn
quốc lần thứ VIII đã khẳng định: “Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu
nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; coi trọng cả ba
mặt: mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và phát huy hiệu quả”. Sau 5 năm
thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng VIII, trước những cơ hội và thách thức,
căn cứ vào yêu cầu, mục tiêu mới của Giáo dục đào tạo, Đại hội Đảng lần thứ
IX tiếp tục khẳng định: “Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những
động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp CNH – HĐH, là điều kiện phát huy
nguồn lực con người – yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế
nhanh và bền vững”.
Trong xu thế toàn cầu hoá kinh tế, Việt Nam đã và đang bước vào hội

đã được các nhà trường sư phạm trang bị vốn liếng về các PPDH tích cực.
Vậy thì tại sao vấn đề đó bây giờ chuyển động vẫn rất chậm chạp, vẫn được
đánh giá là yếu kém. Có rất nhiều nguyên nhân chủ quan, khách quan. Song
nguyên nhân quan trọng nhất là: công tác quản lý, từ cấp quản lý hệ thống tới
quản lý ở các cơ sở trường học còn nhiều bất cập. Phần đông các chủ thể quản
lý (nhất là Hiệu trưởng nhà trường) chưa thực sự vào cuộc, thậm chí chưa
được quan tâm trong công tác chỉ đạo, quản lý. Bởi vậy, muốn quá trình
ĐMPPDH ở nhà trường phổ thông có hiệu quả, cần đổi mới công tác quản lý,
nhằm giải quyết những bất cập, những trở ngại cho quá trình này.
Trường THPT số 2 huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai đóng trên địa bàn kinh
tế xã hội có nhiều khó khăn. Nhân dân trong vùng trường đóng còn nghèo,
trình độ dân trí chưa cao, cơ sở vật chất của trường tuy đã được quan tâm đầu
tư nhưng vẫn không ít khó khăn, thiếu thốn. Đội ngũ giáo viên đa số mới ra
trường, trình độ chuyên môn không đồng đều, một số ít nhận thức về vai trò
của giáo viên trong việc nâng cao chất lượng giáo dục còn hạn chế. Do vậy,
muốn thực hiện tốt cuộc vận động “Hai không” mà toàn ngành Giáo dục đang
triển khai và thực hiện thì nhà trường phải chú trọng đến việc “Dạy thực chất,
học thực chất và thi thực chất”, đây là công việc khó khăn đòi hỏi nhà trường
phải đưa lên hàng đầu trong chiến lược giáo dục của mình, trong đó công tác
quản lý cần có những biện pháp chỉ đạo đúng hướng, kịp thời để góp phần
nâng cao chất lượng quá trình ĐMPPDH – một yếu tố quan trọng đang được
3


lưu tâm hơn bao giờ hết quyết định đến chất lượng, hiệu quả, thương hiệu của
nhà trường.
Xuất phát từ những lý do đã nêu trên, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài
“Một số biện pháp tổ chức, quản lý nhằm nâng cao chất lượng quá trình
đổi mới phương pháp dạy học ở trường THPTsố 2 huyện Bắc Hà tỉnh Lào
Cai″ .

- Tổng kết kinh nghiệm.
6.3. Nhóm phương pháp hỗ trợ: Biểu bảng, sơ đồ, thống kê toán học,
mô hình hoá.
6.4. Nhóm phương pháp nghiên cứu hồi cố tài liệu.
7. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu:
Đổi mới PPDH là nhiệm vụ rất quan trọng trong trường THPT nhưng
do khuôn khổ của một tiểu luận, do điều kiện thời gian và năng lực của bản
thân có hạn nên phạm vi nghiên cứu của tiểu luận chỉ giới hạn trong trường
THPT số 2 huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai.

5


PHẦN NỘI DUNG
Chương I: Một số vấn đề lý luận có liên quan đến vấn đề nghiên
cứu.
1.1. Cơ sở lý luận.
Phương pháp dạy học ( PPDH ) là một trong các thành tố quan trọng
của quá trình dạy học. Cùng một nội dung dạy học, trong những hoàn cảnh và
điều kiện tương tự nhau, nhưng có học sinh thích thú, tích cực học tập hay
không, có để lại dấu ấn đậm nét trong tâm hồn và khơi dậy trong lòng học
sinh những tình cảm sáng tạo hay không…, phần lớn phụ thuộc vào PPDH.
1.1.1. Khái niệm phương pháp dạy học.
- Theo quan điểm điều khiển học: PPDH là cách thức hoạt động nhận
thức của học sinh và điều khiển hoạt động này.
- Theo quan điểm Logic: PPDH là những thủ thuật Logic được sử dụng
để giúp học sinh nắm kiến thức, kỹ năng kỹ xảo một cách tự giác.
- Theo bản chất của nội dung: PPDH là sự vận động của nội dung dạy
học.
PPDH là tổ hợp các cách thức hoạt động của giáo viên và học sinh

- Đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi phải kiên quyết loại bỏ các
phương pháp dạy học lạc hậu, truyền thụ một chiều, biến học sinh thành
người thụ động trong học tập, mất dần khả năng sáng tạo vốn có của người
học. Đồng thời khắc phục những chướng ngại về tâm lý, những thói quen ở cả
người dạy và người học.
- Phải quyết tâm, mạnh dạn chiếm lĩnh những thành tựu mới của khoa
học, kỹ thuật, công nghệ, tin học có khả năng ứng dụng trong quá trình dạy
học nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học.
- Đổi mới PPDH phải được tổ chức, chỉ đạo một cách có hệ thống, có
khoa học, đồng bộ, có điều kiện khả thi. Nhưng không cầu toàn, thụ động:
phải mạnh dạn vừa làm vừa rút kinh nghiệm.
- Đổi mới PPDH phải thực sự góp phần nâng cao chất lượng dạy học.
1.1.5. Những định hướng đổi mới PPDH.
- Hướng hoạt động dạy học của thầy và trò vào việc đáp ứng mục đích,
nhu cầu, lợi ích của người học. Cần trả lời câu hỏi: Học để làm gì ? Theo
khuyến cáo của UNESCO thì: Học để biết, học để làm, học để tồn tại, học để
hoà nhập.
- Thực hiện mối quan hệ biện chứng giữa phương pháp (P) với mục
tiêu (M), nội dung chương trình dạy học các môn học (N)–Mô hình M–N–P.
7


- Hướng vào việc triệt để phát huy vai trò chủ động, sáng tạo, tự lực
chiếm lĩnh tri thức của học sinh theo mô hình dạy học hợp tác sau:
Mô hình dạy học hợp tác
Bài học:
- Tri thức.
- Kỹ năng.
-Thái độ


1.1.6. Nội dung cơ bản về đổi mới PPDH hiện nay: là đổi mới cách dạy
của thầy, đổi mới cách học của trò, đổi mới mối quan hệ thầy – trò trong dạy
học, tăng cường mối quan hệ giữa trí tuệ và tâm hồn, giữa tư duy và cảm xúc
trong dạy học. Cụ thể trước mắt, trong mỗi tiết học cần phải làm cho học sinh
8


được: Hoạt động nhiều hơn, thực hành nhiều hơn, thảo luận nhiều hơn, suy
nghĩ nhiều hơn.
1.2. Cơ sở pháp lý.
- Điều 28 Luật giáo dục 2005 quy định “Phương pháp giáo dục THPT
phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh phù hợp
với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp
học, bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác, rèn
luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem
lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”.
- Mục tiêu giáo dục đến năm 2010: “Đổi mới mục tiêu, nội dung,
phương pháp, chương trình giáo dục các cấp, bậc học và trình độ đào tạo;
Phát triển đội ngũ nhà giáo, đáp ứng yêu cầu vừa tăng quy mô, vừa nâng cao
chất lượng, hiệu quả và đổi mới PPDH; Đổi mới quản lý giáo dục đào tạo,
tạo cơ sở pháp lý và phát huy nội lực phát triển giáo dục”
- Chỉ thị 40-CT/TƯ ngày 20/9/2008 về việc xây dựng, nâng cao chất
lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục khẳng định: “Đặc biệt đổi
mới mạnh mẽ và cơ bản PPGD nhằm khắc phục lối truyền thụ một chiều,
nặng lý thuyết, ít khuyến khích tư duy sáng tạo; bồi dưỡng năng lực tự học, tự
nghiên cứu, tự giải quyết vấn đề, phát triển năng lực thực hành sáng tạo cho
người học,...Tích cực áp dụng một cách sáng tạo phương pháp tiên tiến hiện
đại, ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học”.
1.3. Cơ sở thực tiễn:
- Thực tế dạy học những năm gần đây cho thấy, việc đổi mới PPDH ở

trường đặt tại Xã Bảo Nhai, Huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai. Sau 7 năm thành
lập và trưởng thành, trường THPT số 2 Bắc Hà đã tăng nhanh về số lượng,
phát triển mạnh về quy mô, CSVC, nâng cao dần về chất lượng giáo dục.
- Quy mô phát triển của nhà trường: Bảng 1
Năm học
2009 – 2010
2010 - 2011
2011 - 2012

Số lớp
13
13
14

Số học sinh
438
443
480

Số lượng CB-GV-NV
34
36
38

- Số lượng, chất lượng đội ngũ giáo viên: Bảng 2
Trình độ chính trị
Chất lượng GV
Sơ cấp TC CC G
K TB Kém
Văn

Sử
2
2
2
1
1
Địa
2
2
2
2
Anh
3
3
3
1
2
GDCD 1
1
1
1
TD
3
3
3
2
1
CN
1
1

2008 – 2009
2009 – 2010
2010 – 2011

Giỏi

Khá

TB

Yếu

Kém

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%


15,6

Đỗ
TN

ĐH
CĐ

78.5
90.6
87.0

24.0
40.0
44.1

SL %

- Kết quả xếp loại về hạnh kiểm của học sinh: Bảng 4:
Năm học

Tốt
SL

2008 – 2009
2009 – 2010
2010 – 2011

Xếp loại về hạnh kiểm
Khá


Yếu
SL
%
5
10
9

1,1
2,3
2,0

 Thuận lợi và khó khăn .
 Thuận lợi: Đội ngũ giáo viên trường THPT số 2 huyệnBắc Hà - Lào
Cai là một tập thể đoàn kết thống nhất, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, nhiệt
tình trong công tác, tâm huyết với nghề nghiệp. Lực lượng giáo viên trẻ
nhiều, năng động, kiến thức vững, ham hoạt động, hăng say và có chí tiến thủ.
Hoạt động dạy và học đã đi vào nề nếp. Chất lượng giáo dục toàn diện từng
bước được nâng lên. Nhà trường được đầu tư trang bị cơ sở vật chất – thiết bị
dạy học (TBDH) đảm bảo.
 Khó khăn: Kinh tế của nhân dân trong vùng còn thấp, trình độ dân
trí chưa cao, nhận thức chính trị còn nhiều bất cập.
- Chất lượng văn hóa đầu vào thấp, không đồng đều. Đa số giáo viên
trẻ, mới ra trường nên thiếu kinh nghiệm trong giảng dạy và giáo dục học
sinh, trình độ chuyên môn không đều ( nhiều giáo viên được đào tạo theo hệ
cử tuyển, theo địa chỉ ).
- Nhiều giáo viên nữ đang ở tuổi sinh đẻ, nuôi con nhỏ nên thời gian
đầu tư cho chuyên môn còn ít. Một số ở xa nên đi lại khó khăn ( 17 km ),

12

có thành tích cao trong giảng dạy.
13


- Một số tổ chuyên môn đã có kết quả trong việc thực hiện đổi mới
PPDH thể hiện ở việc đổi mới soạn giáo án, ứng dụng công nghệ thong tin
vào giảng dạy…. Số lượng giờ dạy theo hướng đổi mới đã tăng lên.
- Nhiều giáo viên đã nhận thức đúng việc cần thiết phải đổi mới PPDH
- Chỉ đạo thực hiện đổi mới kiểm tra - đánh giá học sinh theo đúng quy
định, kịp thời đảm bảo khách quan, công bằng, phát huy được hiệu quả.
2.3. Một số tồn tại trong tổ chức, quản lý quá trình đổi mới phương
pháp dạy học ở trường THPT số 2 Bắc Hà - Lào Cai.
* Một số tồn tại:
- Trong việc tổ chức, quản lý đổi mới PPDH ở tổ chuyên môn: Việc chỉ
đạo hoạt động của các tổ chuyên môn chưa thực sự đi vào chiều sâu, nội dung
các hoạt động chuyên môn chưa tập chung đi vào những vấn đề cụ thể, thiết
thực cho công tác đổi mới, vì vậy việc đổi mới PPDH chưa thực sự thể hiện
trong hoạt động hằng ngày của giáo viên và học sinh. Các buổi hội thảo, sinh
hoạt chuyên môn nhiều khi còn mang tính hình thức.
- Trong việc quản lý, chỉ đạo đổi mới PPDH đối với giáo viên:
+ Nhiều giờ dạy còn nặng về sử dụng PPDH truyền thống, giáo viên
còn chưa định hướng rõ ràng trong việc lựa chọn và sử dụng phương pháp
thích hợp, phù hợp điều kiện hiện có về thiết bị, tài liệu, sách giáo khoa và đối
tượng học sinh
+ Một vài giáo viên nhận thức việc đổi mới PPDH chưa tới nơi, có vận
dụng nhưng chỉ mang tính hình thức
+ Vấn đề khai thác và sử dụng trang thiết bị thí nghiệm và các phương
tiện dạy học mới, các kỹ thuật hiện đại ở một số giáo viên còn hạn chế, kỹ
năng thực hành và hướng dẫn làm thí nghiệm của một vài giáo viên còn yếu.
Chưa có biện pháp hữu hiệu đối với những giáo viên thực hiện đổi mới chậm

trong nghiệp vụ sư phạm, thể hiện qua các kỹ năng phân tích, lựa chọn kiến
thức cơ bản và trọng tâm; các kỹ năng xác định, lựa chọn và sử dụng PPDH
bộ môn; kỹ năng hướng dẫn cách thức cho học sinh học tập; kỹ năng kiểm tra
đánh giá kết quả học tập của học sinh theo hướng đổi mới …

15


+ Đổi mới giáo dục chẳng những đòi hỏi người giáo viên phải từ bỏ
hàng loạt những thói quen tư duy và thói quen dạy học đã ăn sâu thành nếp
qua nhiều năm học mà còn phải “lao tâm khổ tứ”, vất vả tìm hiểu từ những
tinh thần đổi mới của ngành, của bộ môn mình đảm nhiệm nói chung đến
những bài dạy, tiết dạy cụ thể. Đây là bước chuyển từ nhận thức tư tưởng tới
hành động thực tiễn, từ đổi mới trên lý luận tới đổi mới trên những công việc
giáo dục, giảng dạy hàng ngày. Đây là quá trình hoàn toàn không dễ dàng gì.
- Về nội dung chương trình:
+ Từ thực tiễn nhà trường cho thấy rằng, vẫn còn tình trạng quá tải về
kiến thức do cấu trúc chương trình còn nặng, vẫn có xu hướng trình bày kiến
thức với liều lượng nhiều mà nhẹ về hướng dẫn phương pháp và tổ chức cho
học sinh làm việc. Điều này dẫn đến tình trạng giáo viên chỉ lo “chạy” cho hết
bài, kịp thời gian tiết học mà không có điều kiện tổ chức các phương án học
tập để học sinh theo đó khai thác kiến thức và thực hành luyện tập, qua đó mà
học cách học.
+ Sách giáo khoa hiện hành kiến thức còn nặng; cách trình bày còn
nghèo nàn, mang nặng tính “thông báo kiến thức”; tính định hướng PPDH
còn mờ nhạt; việc hướng dẫn học sinh học tập và dạy cách học chưa được
quan tâm thể hiện trong đó. Tài liệu tham khảo, ôn tập chồng chéo, theo kiểu
giải sẵn nhiều hơn tài liệu hệ thống hoá kiến thức và hướng dẫn cách học.
- Về thiết bị thí nghiệm, thực hành: được cấp khá đầy đủ song không
kịp thời và đồng bộ với chương trình học.

Chương III: Một số biện pháp tổ chức, quản lý quá trình đổi mới
phương pháp dạy học ở trườngTHPT số 2 Bắc Hà - Lào Cai.
Dạy - học là loại hình lao động sáng tạo thường xuyên đổi mới, đòi
hỏi giáo viên phải có kiến thức sâu rộng, luôn luôn bổ sung cái mới nhằm
hoàn thiện nghệ thuật sư phạm. Đổi mới phương pháp dạy - học là vấn đề bức
xúc hiện nay, trước yêu cầu của đổi mới giáo dục phổ thông và thay sách giáo
khoa. Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, toàn ngành đã và đang thực hiện
cuộc vận động "Hai không" của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT.

17


Với một số kinh nghiệm hạn chế ( thực tế công tác ở đơn vị ) và sự lĩnh
hội kiến thức bổ ích, thiết thực từ các thầy cô giáo ở Học viện Quản lý giáo
dục cùng với việc nghiên cứu các tài liệu bồi dưỡng liên quan tôi mạnh dạn
đưa ra một số biện pháp tổ chức, quản lý quá trình đổi mới PPDH ở trường
THPT số 2 huyện Bắc Hà - Lào Cai gồm những vấn đề như sau:
3.1. Tổ chức - quản lí đổi mới hoạt động giảng dạy của giáo viên
3.1.1. Nâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên trong nhà trường về
vấn đề đổi mới PPDH.
* Mục đích:
- Trang bị những tri thức cần thiết, làm cho mọi GV, mọi bộ phận trong
trường nâng cao nhận thức, thống nhất tư tưởng về đổi mới PPDH;
- Tạo ra sự kích thích đội ngũ lao động sáng tạo thực hiện vận dụng
phương pháp mới nhằm góp phần nâng cao chất lượng học tập của học sinh.
* Nội dung: Làm cho giáo viên và cán bộ trong nhà trường nhận thức:
- Tính cấp thiết của đổi mới PPDH: một mặt, làm cho tập thể sư phạm
thống nhất nhận thức: đây là yêu cầu của sự nghiệp đổi mới giáo dục, là hạt
nhân của việc thực hiện chương trình, sách giáo khoa mới, là điều kiện trực
tiếp để nâng cao chất lượng giáo dục; mặt khác, cần coi đây là thách thức đội

bàn bạc, cụ thể hoá mục tiêu, nhiệm vụ của ngành thành chương trình hành
động, thông qua Hội nghị công chức đầu năm học. Đó là: mục tiêu phấn đấu,
quy định quy chế làm việc của trường, tổ chuyên môn và các bộ phận. Tiến
hành ký cam kết giữa giáo viên, cán bộ nhân viên, học sinh ...
- Chỉ đạo xây dựng, thực hiện nền nếp kỷ cương trong nhà trường:
Theo dõi việc thực hiện nội dung, chương trình môn học; dạy đúng, dạy đủ
theo phân phối chương trình môn học, đúng tiến độ và kế hoạch đặt ra.
- Xây dựng và thực hiện thời khoá biểu một cách khoa học: Đảm bảo
cân đối bộ môn các buổi học trong tuần, có giờ liên thông cho Văn, Toán, bố
trí bộ môn hợp lý theo tiết, theo mùa, ưu tiên sắp xếp hợp lý cho các giáo viên
ở xa, sức khoẻ yếu, phụ nữ có con nhỏ...
3.1.2. Theo dõi việc sử dụng và hoàn thiện các loại hồ sơ, sổ sách liên
quan hoạt động chuyên môn: bao gồm các loại do ngành và nhà trường quy
19


định : sổ gọi tên ghi điểm, học bạ, sổ điểm bộ môn, sổ đầu bài, sổ đăng ký
giảng dạy... , trong đó cần quan tâm đặc biệt tới giáo án của từng giáo viên.
3.1.3. Quản lý, chỉ đạo việc phát huy vai trò của các tổ, nhóm chuyên
môn trong việc thực hiện đổi mới PPDH:
- Trong công tác xây dựng kế hoạch: Chỉ đạo các tổ chuyên môn khi
xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động cần đưa việc đổi mới PPDH thành
nội dung và phải thể hiện được những nội dung cơ bản sau:
+ Chương trình tự bồi dưỡng, các chuyên đề trọng tâm cần phải thảo
luận, trao đổi.
+ Kế hoạch hội giảng, thao giảng, dự giờ, mỗi giáo viên phải đăng ký
giờ dạy mẫu (ít nhất 01 tiết/ học kỳ) và dự giờ đồng nghiệp (ít nhất 4 tiết/
tháng).
+ Kế hoạch học tập, nghiên cứu, sử dụng các TBDH và CNTT.
+ Đăng ký viết sáng kiến kinh nghiệm (ít nhất 01 chuyên đề/ năm) và

là sự chuyển hướng từ PPDH giáo điều, thụ động sang PPDH hợp tác, tích
cực giữa người dạy và người học.
3.1.4. Nâng cao chất lượng giờ dạy theo hướng đổi mới: Tổ chức thực
hiện giờ lên lớp theo hướng đổi mới không chỉ đơn thuần là cung cấp tri thức
cho học sinh mà phải hướng dẫn học sinh hoạt động. Học sinh được đặt vào
những tình huống của đời sống thực tế để trực tiếp quan sát, thảo luận, làm thí
nghiệm, giải quyết vấn đề và rèn luyện các kỹ năng theo cách của mình. Quản
lý giờ lên lớp hiện nay yêu cầu giáo viên phải chuyển từ việc dạy kiến thức
sang việc dạy phương pháp học tập cho học sinh, làm cho giáo viên nhận thức
được đầy đủ ý nghĩa và hành động theo phương châm: "Người thầy giáo tồi
truyền đạt chân lý, người thầy giáo giỏi dạy cách tìm ra chân lý". Thầy giáo
phải là người chủ đạo tổ chức giờ học, hướng dẫn, gợi mở, đưa học sinh vào
các tình huống có vấn đề, tổ chức cho học sinh thực hành, thảo luận, nhập vai,
tự nghiên cứu để giải quyết vấn đề; giáo viên chú trọng rèn luyện cho học
sinh phát triển tự học ngay trong giờ học ở lớp.
3.2. Tổ chức - quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học

21


3.2.1. Tổ chức, quản lý công tác đổi mới PPDH trước hết phải quản lý
đổi mới cách xác định mục tiêu bài học: Việc xác định mục tiêu bài học cần
đảm bảo 2 yêu cầu cơ bản: 1) Định lượng được mức độ, chuẩn kiến thức, kỹ
năng và thái độ học sinh phải đạt được sau bài học để thực hiện, đồng thời lấy
đó làm căn cứ đánh giá kết quả bài học một cách khách quan, tránh tình trạng
đánh giá cảm tính đối với bài học. 2) Chú trọng mục tiêu xây dựng phương
pháp học tập, đặc biệt là phương pháp tự học qua mỗi giờ học, bài học.
3.2.2. Quản lý đổi mới cách soạn giáo án trên cơ sở 3 định hướng sau:
1) Chuyển trọng tâm từ thiết kế các hoạt động của thầy sang hoạt động của
trò; 2) Giáo án phải thực sự là một bản kế hoạch lên lớp trong đó mọi hoạt

Hoạt động 1:
Hoạt động 2:

3.2.3. Quản lý việc đổi mới phương pháp truyền thụ kiến thức, kết
hợp thành công giữa cách dạy mới với cách học mới: Định hướng cho giáo
22


viên vận dụng đổi mới PPDH phải được thực hiện đồng bộ với đổi mới các
hình thức tổ chức dạy học, gắn liền với việc đổi mới cách kiểm tra, đánh giá
giáo viên và học sinh và phải có phương tiện dạy học thích hợp.

 Về cách dạy:
Thứ nhất, cần tạo ra niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh.
Niềm vui, hứng thú có tác động qua lại với tính tự giác, tích cực, chủ
động trong học tập, ảnh hưởng rất lớn đến kết quả học tập của học sinh. Rõ
ràng là nếu tìm thấy niềm vui, hứng thú, trong một trạng thái tâm lý thoải mái
thì học sẽ “vào” hơn. Nếu học sinh được độc lập quan sát, so sánh, phân tích,
khái quát hoá các sự kiện, hiện tượng thì các em sẽ hiểu sâu sắc và hứng thú.
Cần biết dẫn dắt học sinh luôn luôn tìm thấy cái mới, tạo không khí thuận lợi
cho lớp học, sự giao tiếp thuận lợi giữa thầy và trò bằng cách tổ chức và điều
khiển hợp lý các hoạt động của từng cá nhân học sinh và tập thể học sinh.
Thứ hai, cần dạy học thông qua tổ chức các hoạt động học tập.
Nhiều tác giả đã đề cập tới mối quan hệ giữa học và làm như:
“ Suy nghĩ tức là hành động ” ( J. Piaget );
“ Học để hành, học và hành phải đi đôi” ( Hồ Chí Minh ).
- Để tích cực học tập, học sinh cần được cuốn hút vào các hoạt động
học tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám phá những
điều mình chưa biết chứ không phải là thụ động tiếp thu những tri thức được
sắp đặt sẵn và từ đó học sinh biết huy động kiến thức đã tích luỹ được để giải

không máy móc áp dụng những mô hình đã gặp để ứng xử trước những tình
huống mới.
- Tăng cường các hoạt động hỗ trợ khác: thực hành, chuyên đề ,…

 Về tổ chức học tập: Tổ chức học tập cá thể phối hợp với học tập
hợp tác. Trong kiểu dạy học hợp tác vẫn có giao tiếp giữa thầy và trò, nhưng
nổi lên mối quan hệ giao tiếp giữa trò và trò. Thông qua sự hợp tác tìm tòi
nghiên cứu, thảo luận, tranh luận tập thể, ý kiến của mỗi cá nhân được bộc lộ,
được điều chỉnh, khẳng định hay bác bỏ, qua đó người học nâng mình lên một
trình độ mới, bài học vận dụng được vốn hiểu biết và kinh nghiệm của mỗi cá
nhân và của tập thể. Bên cạnh câu “ Không thầy đố mày làm nên” ta còn có
câu “ Học thầy không tày học bạn”. Mô hình hợp tác trong xã hội đưa vào đời
24


sống học đường có tác dụng chuẩn bị cho học sinh thích ứng với đời sống xã
hội, trong đó mỗi người sống và làm việc theo sự phân công và hợp tác với
tập thể cộng đồng.

 Về đổi mới cách kiểm tra đánh giá HS: Tổ chức học tập, chỉ đạo,
kiểm tra thực hiện quy chế kiểm tra, cho điểm, xếp loại (thực hiện theo hướng
dẫn của Bộ GD&ĐT về việc đánh giá, xếp loại học sinh). Thành lập ngân
hàng đề, tổ chức các khối lớp thi chung đề nghiêm túc theo đúng quy chế.
- Đối với hình thức kiểm tra: Nhà trường chỉ đạo chung:
+ Lớp 12 : các môn Vật lý, Hoá học, Sinh học, Tiếng Anh 100% thi,
kiểm tra theo hình thức trắc nghiệm từ bài kiểm tra 15phút trở lên ( bắt đầu từ
học kỳ II ), các môn còn lại thi theo hình thức tự luận
+ Lớp 11,10: Trắc nghiệm 30%, tự luận 70% ( Chỉ áp dụng cho thi và
kiểm tra từ 45phút trở lên )
- Đổi mới khâu chấm chữa bài, trong kiểm tra hàng ngày giáo viên cần