Đề tài: Một số kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

A- PHẦN MỞ DẦU
I- LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Hiện nay nước ta đang chuyển mình theo sự vận động và phát triển của các
nước trên thế giới, đó chính là từng bước phát triển sự nghiệp công nghiệp hoá,
hiện đại hoá. Để tiến hành sự nghiệp đổi mới đó, nhân tố con người đóng vai trò là
vị trí trung tâm của chiến lược kinh tế xã hội xây dựng đất nước. Vì vậy, Đảng và
Nhà nước ta đã đầu tư phát triển giáo dục, coi giáo dục là "quốc sách hàng đầu”.
Như vậy con người được đặt ở vị trí trung tâm chiến lược, trong đó lớp thanh niên
hôm nay sẽ là những công dân, những người làm chủ tương lai đất nước đúng như
lời Bác Hồ căn dặn trong thư gửi các bạn thanh niên ngày 17-8-1946: "Thanh niên
là người chủ tương lai của nước nhà. Thật vậy, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay
mạnh một phần lớn là do các thanh niên. Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho
xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải
làm việc để chuẩn bị tương lai đó".
Để thực hiện trọng trách đó, nhiệm vụ của thanh niên phải là học. Mục tiêu
Giáo dục là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ cho sự
nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Giáo dục phải đào tạo ra những con
người có tính tự chủ, năng động, sáng tạo, có kiến thức văn hoá, đặc biệt phải có
lòng nhân ái yêu đất nước, yêu CNXH.
Giáo dục THPT đóng vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống giáo
dục quốc dân. Trong quá trình dạy học và giáo dục ở THPT không chỉ thuần tuý
dạy cho học sinh những kiến thức văn hoá mà chúng ta phải có những hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp (GDNGLL) để kích thích sự hứng thú học tập của học
sinh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.
Tâm lí học cho thấy lứa tuổi học sinh ở bậc THPT là lứa tuổi bắt đầu làm
người lớn. Ở giai đoạn này, các em rất ưa hoạt động, thích tự lập. Tuy nhiên đây
cũng là giai đoạn mà sự phát triển về thể chất, về tâm lí ở các em đang còn phát
1


2


Đề tài: Một số kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

III- NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
- Nghiên cứu cơ sở lí luận của vấn đề chỉ đạo hoạt động GDNGLL ở nhà
trường THPT.
- Nghiên cứu thực trạng của vấn đề chỉ đạo hoạt động GDNGL ở một số
trường THPT.
- Nghiên cứu một số biện pháp chỉ đạo hoạt động GDNGLL ở trường THPT
Chuyên Quảng Bình.
IV- ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1. Đối tượng nghiên cứu: Các hoạt động NGLL ở trường THPT Chuyên Quảng
Bình.
2. Phạm vi nghiên cứu :
- Các biện pháp chỉ đạo và thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL ở
nhà trường THPT nói chung.
- Vận dụng biện pháp đó để chỉ đạo hoạt động GDNGLL tại trường THPT
Chuyên Quảng Bình.
V- PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết: Nghiên cứu văn bản, tài liệu về chương
trình hoạt động GDNGLL ở trường THPT.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát qua quá trình thực tế, thu thập
thông tin, khảo sát điều tra tình hình thực tiễn, phân tích và tổng kết kinh nghiệm.

3


Đề tài: Một số kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp


Đề tài: Một số kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

2.2. Hoạt động GDNGLL còn rèn cho học sinh kỹ năng cơ bản phù hợp với
lứa tuổi HS như: Kỹ năng giao tiếp ứng xử có văn hoá; kỹ năng tổ chức quản lý và
tham gia các hoạt động tập thể với tư cách là chủ thể hoạt động; kỹ năng tự kiểm
tra đánh giá kết quả học tập, rèn luyện củng cố, phát triển các hành vi, thói quen tốt
trong học tập, lao động và công tác xã hội.
2.3. Bồi dưỡng thái độ tự giác tham gia các hoạt động tập thể và hoạt động
xã hội; Hình thành tình cảm chân thành, niềm tin trong sáng với cuộc sống, với quê
hương đất nước; có thái độ đúng đắn đối với các hoạt động tự nhiên và xã hội.
3. Vị trí, vai trò của hoạt động GDNGLL
3.1. Vị trí của hoạt động GDNGLL
Hoạt động GDNGLL có vị trí then chốt trong quá trình giáo dục góp phần
điều chỉnh và định hướng quá trình giáo dục đạt hiệu quả. Họat động GDNGLL là
cầu nối tạo ra mối quan hệ hai chiều giữa nhà trường và xã hội. Dưới góc độ chỉ
đạo vị trí của hoạt động GDNGLL cũng đã khẳng định là một trong ba kế hoạch
đào tạo, đó là: Giờ lên lớp - Hoạt động ngoài giờ - Hướng nghiệp dạy nghề. Nhằm
thực hiện mục tiêu đào tạo của cấp học theo định hướng giáo dục nhân văn, khoa
học và kỹ thuật.
3.2. Vai trò của hoạt động GDNGLL
Hoạt động GDNGLL có vai trò quan trọng trong quá trình giáo dục, đặc biệt
là giáo dục đạo đức cho học sinh, đồng thời góp phần tích cực trong việc củng cố
kết quả dạy học trên lớp.
Hoạt động GDNGLL thực chất là sự tiếp nối hoạt động dạy học do đó nó là
nhân tố tạo nên sự cân đối, hài hoà của quá trình sư phạm toàn diện, thống nhất
nhằm thực hiện tốt mục tiêu đào tạo của cấp học.
Hoạt động GDNGLL vừa củng cố vừa phát triển quan hệ giao tiếp của học
sinh trong nhà trường và trong cộng đồng xã hội, đồng thời đây cũng là một sân
chơi đặc biệt đối với mỗi học sinh trong nhà trường.

Do những yêu cầu thực tiễn, đặc biệt đối với lứa tuổi học sinh THPT cần tập
trung vào hai con đường chủ yếu để thực hiện loại hoạt động này là: Hoạt động
6


Đề tài: Một số kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

GDNGLL thông qua tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần, sinh hoạt lớp và hoạt động cao
điểm trong tháng.
5.1.Tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần
Tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần là một dạng hoạt động giáo dục NGLL có tính
chất tổng hợp, nhằm giáo dục cho học sinh lòng yêu quê hương đất nước; khắc sâu
ý thức phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân; xác định được trách nhiệm của mình là
học tập vì Tổ quốc; định hướng những yêu cầu trọng tâm của nhà trường trong từng
thời điểm, gây nên khí thế mới thúc đẩy học sinh say mê rèn luyện; mở rộng mối
liên hệ giữa các tập thể lớp, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, khắc phục xu hướng
hẹp hòi, cục bộ trong đời sống tập thể hàng ngày ở nhà trường.
Tiết sinh hoạt dưới cờ được tổ chức theo quy mô toàn trường với sự tham gia
của toàn thể giáo viên và học sinh.
Nội dung hoạt động của tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần gắn liền với nội dung
hoạt động của chủ điểm giáo dục tháng. Đó là các nội dung hoạt động như: báo các
kết quả thi đua, rèn luyện các tập thể và cá nhân trong trường; phát động thi đua
theo một chủ đề nhất định; tổ chức hoạt động văn nghệ, vui chơi giải trí; nghe nói
chuyện chuyên đề; giao lưu giữa các tập thể lớp; tổ chức các lễ kỉ niệm…
5.2. Tiết sinh hoạt lớp cuối tuần
Tiết sinh hoạt cuối tuần là một dạng hoạt động GDNGLL, là một hình thức tổ
chức giáo dục tự quản cho HS và là một trong những biện pháp cơ bản góp phần
xây dựng tập thể học sinh đoàn kết. Đây cũng là dịp để học sinh làm quen với
nhiều loại hình hoạt động khác nhau, giúp các em phát triển các kĩ năng cơ bản và
cần thiết của người học sinh THPT.

Hiện nay việc chỉ đạo hoạt động GDNGLL đang là một vấn đề được ngành
quan tâm. Cùng với sự chỉ đạo của Sở GD&ĐT Quảng Bình, các nhà trường THPT
trong tỉnh đã chú ý đến chỉ đạo, hướng dẫn cho giáo viên và học sinh thực hiện theo
đúng qui định mà Bộ GD&ĐTT ban hành. Tuy nhiện việc chỉ đạo hoạt động
GDNGLL ở nhà trường THPT hiện nay chưa đồng bộ. Tuy Sở Giáo dục đã có công
văn hướng dẫn, chỉ đạo các nhà trường thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL
8


Đề tài: Một số kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

nhưng đang còn chung chung, chưa cụ thể. Mặc dù đã được tập huấn, đã được hiểu
và nắm được mục tiêu, vai trò, ý nghĩa tầm quan trong trọng của hoạt động
GDNGLL nhưng các nhà trường vẫn còn lúng túng trong việc chỉ đạo, thực hiện
kế hoạch, chương trình mà Bộ GD&ĐT đã qui định hoặc thực hiện những hoạt
động chiếu lệ, hình thức.
CHƯƠNG II :
THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG
GDNGLL Ở TRƯỜNG THPT CHUYÊN QUẢNG BÌNH
1. Đánh giá hoạt động của nhà trường
Công tác chỉ đạo hoạt động GDNGLL ở trường THPT Chuyên Quảng Bình
trong những năm gần đây có những chuyển tích cực. Ban giám hiệu nhà trường đã
nhận thức được sự cần thiết của chương trình hoạt động GDNGLL trong nhà
trường, coi chương trình hoạt động GDNGLL như là một môn học trong nhà
trường, nó tiếp nối hoạt động dạy - học trên lớp, là con đường gắn lí thuyết với thực
tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức và hành động, từ đó giáo dục nhận thức
tư tưởng cho cán bộ giáo viên và học sinh trong nhà trường hiểu được vai trò, ví trí,
mục tiêu của môn học này để thực hiện nghiêm túc.
Đặc biệt, nhà trường có đội ngũ giáo viên chủ nhiệm dày kinh nghiệm, Bí thư
Đoàn trường có năng lực, nhiệt tình công tác nên nhà trường được đánh giá là một

hội do Đoàn trường tổ chức phối hợp mời công an thành phố tham gia.
Qua hoạt động này giúp học sinh hiểu hơn về truyền thống nhà trường để từ
đó học sinh có ý thức xây dựng nề nếp học tập tốt, phát huy những thống tốt đẹp
của nhà trường.
Tháng 10 với chủ đề: Thanh niên với tình bạn, tình yêu và gia đình
+ Hoạt động trong từng khối lớp: Tổ chức diển đàn thanh niên "Vẽ đẹp
trong tình bạn và tình yêu". Hoạt động này được tiến hành ngay trong tiết sinh hoạt
15 phút đầu buổi học và tiết sinh hoạt lớp dưới sự hướng dẫn của giáo viên chủ
nhiệm.

10


Đề tài: Một số kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

+ Hoạt động cao điểm trong tháng: - Thi văn nghệ: “Hát về tuổi 17” về
truyền thống phụ nữ Việt nam, tư vấn tâm lý lứa tuổi do BGH và Đoàn trường
thực hiện.
- Tổ chức các hoạt động chào mừng ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10 do Công
đoàn trường chủ trì.
- Triển khai hoạt động Mô hình chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên
thanh niên năm 2013-2014.
Tháng 11 với chủ đề: Thanh niên với truyền thốngTôn sư trọng đạo
+ Hoạt động trong từng khối lớp: Thi viết những cảm xúc về tình thầy trò,
tình bạn qua viêc tổ chức thi báo tường, thi tiếng hát về nhà giáo…Hoạt động này
được tiến hành ngay trong tiết sinh hoạt 15 phút đầu buổi học và tiết sinh hoạt lớp
dưới sự hướng dẫn của giáo viên chủ nhiệm.
+ Hoạt động cao điểm trong tháng: Tổ chức kỷ niệm ngày nhà giáo Việt
nam 20/11 với nhiều hoạt động như thi văn nghệ, báo viết...do Đoàn thanh niên và
Công đoàn trường phối hợp tổ chức.

+ Hoạt động trong từng khối lớp:
- Thảo luận chuyên đề “Tương lai là ở bạn”.
- Thi hùng biện “Thanh niên với vấn đề lập nghiệp”. Hoạt động này được
tiến hành ngay trong tiết sinh hoạt 15 phút đầu buổi học và tiết sinh hoạt lớp dưới
sự hướng dẫn của giáo viên chủ nhiệm.
+ Hoạt động cao điểm trong tháng: Hoạt động tư vấn hướng nghiệp, tư vấn
hướng nghiệp chuyên sâu do trung tâm KTTH-HN Đồng hới tổ chức cho học sinh
các lớp 12
Tháng 4 với chủ đề: Thanh niên với Hòa bình Hữu nghị hợp tác
+ Hoạt động trong từng khối lớp: Thảo luận chuyên đề “Thanh niên góp
phần bảo vệ hòa bình”. Hoạt động này được tiến hành ngay trong tiết sinh hoạt 15
phút đầu buổi học và tiết sinh hoạt lớp dưới sự hướng dẫn của giáo viên chủ nhiệm.
+ Hoạt động cao điểm trong tháng: Thi tìm hiểu về liên hợp quốc do Đoàn
trường chủ trì.
12


Đề tài: Một số kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Tháng 5 với chủ đề: Thanh niên với Bác Hồ
+ Hoạt động trong từng khối lớp:
- Tìm hiểu cuộc đời hoạt động của Bác Hồ.
- Văn nghệ “Tháng 5 với Bác Hồ” về những bài ca dâng Bác.
- Thi viết bài sáng tác thơ ca về Bác.
Các hoạt động này được tiến hành ngay trong tiết sinh hoạt 15 phút đầu buổi
học và tiết sinh hoạt lớp dưới sự hướng dẫn của giáo viên chủ nhiệm.
+ Hoạt động cao điểm trong tháng: - Ngoại khóa về chiến thắng Điện Biên
Phủ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp do tổ Lịch sử đảm nhận
- Nói chuyện chuyên đề về "Bác Hồ với thanh niên" do BGH chủ trì trong
tiết chào cờ đầu tuần.

khối 12. Chương trình đã đi vào lòng người và để lại ấn tượng khó quên cho mỗi
học sinh trước khi rời mái trường THPT Chuyên Quảng Bình thân yêu.
CHƯƠNG III:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP SẼ THỰC HIỆN TRONG THỜI GIAN TỚI
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về chỉ đạo Hoạt động GDNGLL, từ những
kinh nghiệm thực tiễn về chỉ đạo hoạt động GDNGLL trong thời gian qua để nâng
cao hiệu quả trong công tác chỉ đạo Hoạt động GDNGLL tôi đề xuất một số biện
pháp chỉ đạo như sau:
Biện pháp 1: .Xây dựng một chương trình hoạt động phù hợp đặc điểm tình
hình của nhà trường, của địa phương, phù hợp với nhiệm vụ năm học.
- Bám sát nhiệm vụ năm học, chương trình công tác Đoàn và phong trào
Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh để Ban giám hiệu xây dựng kế hoạch nội
dung chương trình hoạt động cụ thể từng tháng, từng chủ đề phù hợp tình hình của
nhà trường, của địa phương, phù hợp với nhiệm vụ năm học.
- Phân công một đồng chí trong Ban giám hiệu phụ trách, chỉ đạo hoạt động.
Biện pháp 2:

Tổ chức, điều hành, kiểm tra giám sát, đánh giá kết quả hoạt

động GDNGLL trong nhà trường.
2.1. Tổ chức chỉ đạo, kiểm tra thực hiện hoạt động.
14


Đề tài: Một số kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

- Hiệu trưởng hoặc đồng chí P.Hiệu trưởng được phân công phụ trách hoạt
động GDNGLL có trách nhiệm tổ chức chỉ đạo các hoạt động GDNGLL. Kiểm tra,
giám sát mọi hoạt động. Đặc biệt chỉ đạo, kiểm tra giám sát hoạt động của Đoàn
trường thực thi kế hoạch hoạt động, đánh giá kết quả thực hiện từng hoạt động của

của Bí thư Đoàn trường, giáo viên chủ nhiệm. Biết mở rộng, phát huy tính dân chủ,
khuyến khích học sinh cùng tham gia bàn bạc, trao đổi, sáng tạo để tìm ra những
hình thức hoạt động mới, bổ sung hoặc điều chỉnh nội dung hoạt động cho phù hợp
với điều kiện và khả năng thực hiện của từng lớp, của trường. Phát huy vai trò tự
quản và quyền tham gia hoạt động của học sinh là cơ sở quan trọng đối với việc
phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập, rèn
luyện và hoạt động NGLL.
Biện pháp 4: Bồi dưỡng kỹ năng tổ chức hoạt động GDNGLL cho giáo viên và
học sinh .
- Bồi dưỡng năng lực của Bí thư Đoàn trường: Tạo điều kiện cho Bí thư
Đoàn trường được tham quan học tập kinh nghiệm ở các trường chuyên của tỉnh
bạn trong nước cũng như quan hệ hợp tác quốc tế.
- Bồi dưỡng năng lực tổ chức cho giáo viên chủ nhiệm: Hàng năm nhà
trường tạo điều kiện cho giáo viên chủ nhiệm được tham gia các lớp tập huấn do Sở
tổ chức về công tác tổ chức hoạt động GDNGLL, BGH hướng dẫn cách soạn giáo
án, xây dựng chương trình hoạt động phù hợp với đăc điểm tâm sinh lí của khối lớp
chuyên. Giao trách nhiệm cho Bí thư Đoàn trường tổ chức tập huấn cho cán bộ
đoàn tiến hành tổ chức hoạt động ở các khối lớp.
- Bồi dưỡng năng lực tổ chức cho cốt cán của lớp, khối: Hướng dẫn các em
phong cách, ngôn ngữ, phương pháp điều khiển. Đội ngũ này sẽ đóng góp vai trò
tích cực cho hoạt động. Tuy nhiên cũng phải dự kiến các tình huống xảy ra trong
quá trình tiến hành hoạt động, cách ứng xử, giải quyết.
Biện pháp 5: Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường để
nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động GDNGLL trong hè.

16


Đề tài: Một số kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp



C- PHẦN KẾT LUẬN
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đóng một vai trò quan trong trong việc
giáo dục học sinh THPT hiện nay. Giáo dục ngoài giờ lên lớp được tiến hành, thực
hiên bởi một chương trình, hệ thống các hoạt động theo nội dung phong phú với
các hình thức đa dạng, hấp dẫn và sinh động. Tuy nhiên, thực tiễn chất lượng
GDNGLL ở các trường THPT trong thời gian qua chưa đạt được kết quả mong
muốn, còn nhiều bất cập, đòi hỏi cần phải đổi mới phương pháp tiến hành, đáp ứng
yêu cầu của giai đoạn Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Trong điều kiện đổi
mới của đất nước, những thay đổi lớn lao trong đời sống kinh tế – xã hội có tác
động mạnh mẽ tới sự phát triển nhân cách của mỗi con người. Học sinh ngày này
có những bước phát triển mới hơn về chất trong qua trình rèn luyện và học tập. Các
em thường mạnh dạn hơn, có tư duy tốt hơn nhằm khẳng định sự phát triển của bản
thân. Người lãnh đạo phải nắm bắt đúng nhu cầu đó để xây dựng kế hoạch tổ chức
hoạt động GDNGLL thoả mãn nhu cầu nguyện vọng của học sinh, qua đó giúp các
em phát triển tốt những năng lực vốn có.
Qua quá trình nghiên cứu tôi nhận thức được rằng Hoạt động GDNGLL có ý
nghĩa quan trọng ở trường THPT. Hoạt động này đa dạng phong phú cùng với các
hoạt động dạy học trên lớp và các hoạt động khác gắn bó chặt chẽ, bổ sung cho
nhau, xẽn kẽ nối tiếp nhau để tạo nên một kết quả tổng hợp góp phần đào tạo người
học sinh phát triển toàn diện về các mặt: Đức, trí, thể, mĩ.
Một số kiến nghị
a, Đối với Sở GD&ĐT :
- Cần chỉ đạo sát sao hoạt động GD NGLL ở nhà trường THPT, có đánh giá
xếp loại việc thực hiện chương trình hoạt động của các nhà trường.
- Tăng cường việc xây dựng mô hình hoạt động mẫu cho các nhà trường học
tập và tổ chức rút kinh nghiệm sau mỗi hoạt động. Qua quá trình dự mô hình mẫu
để học hỏi cách tổ chức của trường bạn, vận dụng trong trường mình cho phù hợp.
18


Trang 4 - 9

Chương II : Thực trạng của vấn đề chỉ đạo hoạt động GDNGLL
ở trường THPT Chuyên Quảng Bình

Trang 9 -14

Chương III: Một số biện pháp sẽ thực hiện trong thời gian tới

Trang 14 -17

KẾT LUẬN

Trang 18 -19

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chương trình THPT - Nhà xuất bản giáo dục - năm 2002
2. Tài liệu Bồi dưỡng TX Hoạt động GDNGLL - Nhà xuất bản giáo dục - 2005
3. Hoạt động GDNGLL ( Khối 10, 11, 12) Sách giáo viên - Nhà xuất bản giáo dục
4. Phân phối chương trình THPT. (Phần HĐGDNGLL)

Tháng 5 năm 2014
Người thực hiện

Đinh Thị Lưu

20