1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài:
Một số kinh nghiệm trong việc quản lí và chỉ đạo
công tác chuyên môn Trường Tiểu học


2

PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài
Sau nhiều năm thực hiện việc đổi mới, cải cách giáo dục, ngành giáo
dục và đào tạo đã có nhiều đổi mới và chuyển biến tích cực. Đặc biệt là
chương trình thay đổi sách giáo khoa từ năm 2002-2003; chỉ thị 40-CT/TW
ngày 15/06/2004 của Ban bí thư về xây dựng và nâng cao chất lượng đội
ngũ giáo viên và cán bộ quản lí giáo dục; cuộc vận động “Hai không” với 4
nội dựng hay phong trào “Xây dựng trường học thân thiện - học sinh tích
cực”. Tất cả với mục đích đưa nền giáo dục Việt Nam lên một tầm cao mới.
Từ thực tiễn đó đặt ra những yêu cầu mới đối với người làm công tác
trong ngành giáo dục. Từ người cán bộ quản lí cho đến người giáo viên
giảng dạy cần có những thay đổi tích cực, phù hợp bên cạnh những phương
pháp truyền thống, hiệu quả để tổ chức tốt nhất việc quản lí và giáo dục học
sinh. Đặc biệt đối với người cán bộ quản lí chuyên môn cần phải biết cách
quản lívà chỉ đạo như thế nào để đạt được hiệu quả tốt nhất.
II. Lí do chọn đề tài
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao – Quản lí chuyên môn
Trường Tiểu học, bản thân tôi luôn băn khoăn, trăn trở làm thế nào để thực
hiện tốt nhiệm vụ được giao, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của
đơn vị. Xuất phát từ ý nghĩ ấy, tôi nhận thức rằng “Mình cần phải biết cách

triển giáo dục của đất nước ta. Khi tiếp nhận nội dung chương trình sách
giáo khoa mới đòi hỏi phải có sự đổi mới đồng bộ về mọi mặt trong đó có
đổi mới công tác quản lí và đặc biệt là đổi mới quản lí chuyên môn các lớp
thay sách. Bởi hoạt động chuyên môn là trụ cột, là hoạt động sống còn của
mỗi nhà trường cần phải đổi mới cho phù hợp. Muốn dạy và học đạt hiệu
quả cao thì quản lí chuyên môn phải tốt.
II. Thực trạng của vấn đề
1. Đặc điểm tình hình của Trường Tiểu học …
1.1. Thuận lợi:
Đựơc sự quan tâm lãnh, chỉ đạo của các cấp, của ngành.
Nhà trường luôn có sự đồng thuận cao giữa Ban Giám hiệu nhà trường
và tập thể giáo viên trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lí và giảng dạy.


5
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên đứng lớp ngày được
nâng cao (100% giáo viên đứng lớp đạt trình độ THSP trở lên, trong đó
trình độ Cao đẳng và Đại học tiểu học: 8/12GV, tỉ lệ 66.6%).
1.2. Khó khăn:
Điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng được việc tổ chức học 2 buổi
trên ngày cũng như tổ chức phụ đạo học sinh yếu, bồi dưỡng học sinh giỏi.
Bàn, ghế học sinh chưa được trang bị mới (vẫn còn sự dụng bàn 4 chỗ
ngồi).
Trường chưa được trang bị phòng máy vi tính và chỉ được cấp 1 máy
chiếu nên giáo viên chưa có điều kiện ứng dụng công nghệ thông tin trong
giảng dạy nhiều.
Địa bàn xã trải dài, nhiều kênh rạch, việc đi học của học sinh còn gặp
nhiều khó khăn.
Đội ngũ giáo viên của nhà trường đa phần là từ các xã khác đến công
tác, địa bàn cách sông cũng là vấn đề khó khăn cho đơn vị.

định như: Luật giáo dục, Điều lệ trường Tiểu học, Thông tư 32/2009/TTBGDĐT hướng dẫn quy định cách đánh giá xếp loại học sinh tiểu học,
Hướng dẫn chung về điều chỉnh nội dung dạy học các môn học cấp tiểu học
kèm theo Công văn số: 5842/BGD ĐT-VP ngày 01 tháng 9 năm 2011 của
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo …).
Qui chế hoạt động chuyên môn càng cụ thể thì công việc quản lí
chuyên môn sẽ được thuận lợi và nhẹ nhàng hơn.
2. Phân công giáo viên
Việc phân công đúng người, đúng việc là một khâu vô cùng quan trọng
trong việc chỉ đạo chuyên môn. Đặc biệt là lớp 1, lượng kiến thức tuy
không nhiều nhưng rất khó thành công. Nó đòi hỏi người giáo viên ngoài
kiến thức khoa học phải có kiến thức sư phạm thì mới dạy tốt được. Vì thế,
hằng năm, khi phân công chuyên môn, tôi đều cân nhắc kĩ năng lực sư
phạm của từng giáo viên như: Chọn giáo viên có kinh nghiệm đã từng là
giáo viên dạy giỏi cấp trường, cấp huyện, có tinh thần trách nhiệm cao trong
công việc, tính tình hòa nhã, mẫu mực, chữ viết đẹp, phát âm chính xác để
dạy lớp 1. Chọn giáo viên có năng lực chuyên môn tốt, và khả năng quản lí
để làm tổ trưởng, tổ phó chuyên môn (không kể tuổi tác). Chọn giáo viên có
kiến thức tốt, nhiệt tình giỏi về nghiệp vụ sư phạm để dạy học sinh giỏi.
Các giáo viên năng lực hạn chế, giáo viên mới ra trường được bố trí xen kẽ
trong các khối lớp và giao cho các đồng chí tổ trưởng, tổ phó có trách
nhiệm giúp đỡ.


7
3. Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên
Để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên Ban Giám
hiệu nhà trường thường thực hiện song song hai việc sau:
2.1. Tập huấn chuyên môn giáo viên
- Chỉ đạo giáo viên tham gia đầy đủ nghiêm túc có chất lượng các đợt
tập huấn chuyên môn do Sở, Phòng tổ chức. Sau khi tập huấn, tổ chức hội

giờ giáo viên khác (những giáo viên có tay nghề giỏi)
4. Tổ chức tốt việc sinh hoạt chuyên môn
Tổ chức sinh hoạt chuyên môn có ý nghĩa hết sức quan trong trong
việc nâng cao chất lượng giáo dục. Nội dung sinh hoạt càng đi vào chiều
sâu thì giáo được trao đổi nhiều hơn, nắm vững những chỉ đạo của chuyên
môn, giải quyết được những vấn đề còn vướng mắc. Từ đó giáo viên lên lớp
tự tin và đạt hiệu quả.
- Theo qui định, tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần 1 lần và sinh hoạt
chuyên môn toàn trường mỗi tháng 1 lần.
- Việc tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn giao cho tổ trưởng chủ động về
phần nội dung trên cơ sở thực tế giảng dạy, Ban Giám hiệu chỉ định hướng
chung, giám sát việc thực hiện và tham gia sinh hoạt chuyên môn cùng với
các tổ. Trong một buổi sinh hoạt chuyên môn của tổ, để cho nội dung được
sâu hơn thì bộ phận chuyên môn định hướng một số nội dung như sau:
+ Thống nhất những nội dung được điều chỉnh cho phù hợp tình hình
thực tế của đơn vị, của từng lớp. (theo Hướng dẫn chung về điều chỉnh nội
dung dạy học các môn học cấp tiểu học kèm theo Công văn số: 5842/BGD
ĐT-VP ngày 01 tháng 9 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)
+ Thảo luận, thống nhất phương pháp bài dạy tuần tới, tập trung đi sâu
nghiên cứu kĩ các bài khó dạy hay ít được giáo viên chọn để thao giảng.
(như tiết trả bài viết phân môn Tập làm văn khối 4,5; tiết ôn tập phân môn
Học vần lớp 1; phân môn Kể chuyện, …)
+ Tổ chức thao giảng ở tổ những nội dung giáo viên còn gặp khó khăn.
+ Hỗ trợ giải quyết các tình huống sư phạm (nếu có). Nếu giáo viên
nào gặp phải một tình huống sư phạm khó giải quyết thì trao đổi với các
thành viên trong tổ nhân buổi sinh hoạt chuyên môn để từ đó các thành viên
trong tổ cùng tham gia ý kiến giải quyết.
+ Trao đổi về công tác chủ nhiệm
5. Thực hiện tốt việc kiểm tra giám sát


và sáng tạo trong quá trình lĩnh hội tri thức và lĩnh hội cả cách thức để có
được tri thức mới nhằm phát triển và hoàn thiện nhân cách mình.
Một tiết dạy đạt kết quả cao hay không phần lớn phụ thuộc vào việc
giáo viên lựa chọn và sử dụng các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học.


10
Với phương pháp dạy học mới, giáo viên chỉ là người tổ chức hướng dẫn
cho học sinh học tập thông qua các hoạt động để phát hiện và giải quyết các
vấn đề của nội dung bài học rồi thực hành ngay kiến thức mới học thì học
sinh dễ nhớ, dễ vận dụng. Khi giảng dạy các môn học, chúng tôi triệt để sử
dụng đổi mới phương pháp dạy học vào từng bài theo đặc điểm riêng của
từng môn, từng phần, trên cơ sở yêu cầu giáo viên lập kế hoạch bài dạy chi
tiết, thể hiện rõ cách thức tổ chức hoạt động cho học sinh, đồng thời tăng
cường sử dụng các phương tiện học tập như tư liệu học tập, phiếu thực
hành, đồ dùng dạy học, và dành thời gian hợp lí cho học sinh thực hành ở
tất cả các khâu của mỗi bài học, thay đổi linh hoạt các hình thức học tập:
học cá nhân, học nhóm, học ngoài lớp học, học toàn thể lớp để huy động tối
đa khả năng vốn có của học sinh vào bài giảng và để tạo không khí thoải
mái khi học tập.
Để hỗ trợ cho đổi mới phương pháp, Ban Giám hiệu đã tập trung
nghiên cứu xây dựng các tiết dạy chuyên đề, tiêu biểu cho từng môn, từng
phần, từng chương. Sau đó tổ chức thao giảng, sinh hoạt chuyên đề.
Thông qua dự giờ ở tất cả các hình thức như vừa nêu, tổ chức, rút kinh
nghiệm về nội dung phương pháp và thống nhất chung cho từng bộ môn
cho giáo viên trong tổ và giáo viên các tổ khác cùng làm quen. Không
những thế mà chúng tôi còn thường xuyên chỉ đạo giáo viên thực hiện
nghiêm túc chương trình theo quy định. Trong các buổi sinh hoạt chuyên
môn, chỉ đạo tổ chuyên môn dành thời gian thống nhất bài dạy tuần tới, trao
đổi nội dung sách giáo khoa; Tổ chức giải các bài tập khó, trao đổi về

được ngâng lên và đi vào chiều sau. Đội ngũ giáo viên thực hiện tốt chương
trình sách giáo khoa mới. Giáo viên tổ chức tiết dạy hiệu quả, nhẹ nhàng,
học sinh được hoạt động tích cực, tiếp thu bài linh hoạt, chủ động hơn, phát
biểu ý kiến trước lớp rất sôi nổi, nắm bài sâu, chắc chắn, biết đánh giá và
nhận xét phê bình lời phát biểu hay cách làm của bạn. Chất lượng giáo dục
ngày càng được nâng cao, không còn tình trạng học sinh ngồi nhầm lớp.
Kết quả cụ thể:
+ Về giáo viên:


12
Danh hiệu giáo viên giỏi
Cấp huyện Cấp tỉnh
1
2008-2009
4
(bảo lưu
vĩnh viển)
2009-2010
4
2010-2011
7
Năm học

Ghi chú

+ Về chất lượng giáo dục:

Năm học


38
2
nhiệm vụ của (40,7%) (41,2%) (17,2%) (0,9%)
HS
100% thực
hiện đủ 4
105
83
38
2
nhiệm vụ của (46,0%) (36,4%) (16,7%) (0,9%)
HS
100% 5 nhiệm
119
60
31
1
vụ của HS
(56,4%) (28,4%) (14,7%) (0,5%)

Qua một số thành tích về giảng dạy và học tập có thể đánh giá như sau:
- Công tác quản lí và chỉ đạo chuyên môn Trường tôi đã đi đúng hướng
và gặt hái được những thành tích đáng phấn khởi. Ban Giám hiệu sẽ duy trì
và phát huy hơn nữa trong những năm học tới.
- Đội ngũ giáo viên ngày càng được tích lũy nhiều kinh nghiệm quý
báu cho công tác chuyên môn. Nắm vững về phương pháp, sáng tạo trong
việc tổ chức các hoạt động dạy và học, tạo không khí lớp học vui, thoải mái,
đạt hiệu quả giáo dục.
- Chất lượng giáo dục những năm sau được giữ vững và cao hơn năm
trước, tỉ lệ học sinh khá giỏi tăng, tỉ lệ học sinh yếu được kéo giảm.

xứng đáng với truyền thống “ Tôn sư trọng đạo” của nhân dân ta, với sứ
mạng cao cả mà Đảng và Nhà nước giao phó”.


14
(Lời phát biểu của Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình tại lễ trao huân
chương Độc lập hạng nhất cho Trường Đại học sư phạm Hà Nội nhân dịp
kỷ niệm 45 năm ngày thành lập trường 11/10/1951 – 11/10/1996)
II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm
Với những giải pháp thực hiện như đã nêu có thể giúp người phụ trách
công tác chuyên môn trường tiểu học vận dụng tại đơn vị một cách phù hợp,
Thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
của nhà trường.
III. Khả năng ứng dụng, triển khai
Đề tài có thể ứng dụng trong lĩnh vực quản lí chuyên môn của trường
Tiểu học. Tuy nhiên đây là đề tài mà người viết đang vận dụng và tiếp tục
tìm hiểu, nghiên cứu để có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc quản lí và
chỉ đạo hoạt động chuyên môn. Qua đây rất mong được những ý kiến đóng
góp, đề xuất của Hội đồng khoa học và các anh (chị) đồng nghiệp để đề tài
này được hoàn thiện hơn và nhân rộng thêm.
IV. Những kiến nghị, đề xuất
Người cán bộ quản lí tuy đã được đào tạo về trình độ chuyên môn
nghiệp vụ. Song do nhu cầu thực tiễn ở từng giai đoạn, nhất là giai đoạn
nước ta hội nhập quốc tế, khoa học công nghệ phát triển mạnh nên người
cán bộ quản lí cũng rất cần được đào tạo lại và bồi dưỡng thường xuyên. Vì
vậy đề nghị các cấp lãnh đạo (phòng giáo dục, sở giáo dục) có kế hoạch bồi
dưỡng cho những cán bộ quản lí chuyên môn. (không những phó Hiệu
trưởng mà rất cần thiết mở lớp bồi dưỡng cho tổ trưởng các tổ khối ở
trường Tiểu học).
Bên cạnh đó, lãnh đạo các cấp cần trang bị cho tất cả các trường Tiểu