“Kinh nghiệm rèn chữ viết cho
học sinh lớp Hai qua môn tập viết”.

Trang 1


-------------------------------

PHẦN I - ĐẶT VẤN ĐỀ

1/ CƠ SỞ LÝ LUẬN
Trong chương trình môn Tiếng Việt bậc tiểu học, tập viết là một môn học
công cụ, nó giúp học sinh tiếp thu các môn học khác tốt hơn. Học sinh dùng chữ
viết để ghi chép các môn học khác. Khi học ở lớp cũng như ở nhà, học sinh viết
tốt sẽ giúp các em ghi chép nhanh tạo điều kiện tốt cho việc nâng cao hiệu quả
của bài học. Thông qua chữ viết, các em còn được diễn tả tình cảm, ý nghĩ, mức
hiểu biết của mình trong bài làm .
Có thể nói chữ viết là cái cầu nối giữa thầy và trò, giúp học sinh được
giới thiệu mình rõ hơn với thầy giáo, giúp học sinh thể hiện được khả năng của
mình và như vậy sẽ giúp thầy giáo hiểu học sinh của mình sâu sắc hơn .
Rèn chữ viết cho học sinh nói chung và rèn chữ viết cho học sinh lớp Hai
nói riêng giữ một vai trò rất quan trọng vì rèn chữ viết chính là rèn tính nết con
người. Dạy cho học sinh viết đúng, viết đẹp, viết cẩn thận sẽ góp phần rèn luyện
cho các em tính cẩn thận, tính kỷ luật, lòng tự trọng đối với bản thân cũng như
đối với thầy giáo, cô giáo và bạn bè .
Như vậy môn tập viết không chỉ bó hẹp trong phạm vi truyền thụ kiến
thức, kỹ năng mà còn có tác dụng rèn luyện đức tính, phẩm chất của con người .
Do môn tập viết có một vị trí đặc biệt quan trọng như vậy cho nên giáo
viên cần hiểu rõ và thực hiện đầy đủ nhiệm vụ của môn tập viết đó là:

Trang 2


STT

TỶ LỆ MẮC LỖI

1

Chữ viết không đúng mẫu, đúng cỡ

51%

2

Khoảng cách giữa các chữ không đều

69%

3

Kỹ thuật nối chữ chưa đúng

65%

- Trên đây là những chỉ số đáng lo ngại về chất lượng chữ viết ở tiểu học
nói chung và ở học sinh lớp Hai nói riêng. Để nâng cao chữ viết cho học sinh
tiểu học nói chung và chất lượng chữ viết cho học sinh lớp Hai nói riêng, bản
thân tôi rất băn khoăn lo ngại, tôi luôn tìm tòi nghiên cứu, bằng mọi biện pháp
dạy tốt môn tập viết để rèn chữ viết cho học sinh.

3 / LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

biểu tượng về hình dáng, độ cao, sự cân đối, tính thẩm mĩ của chữ viết. Về kỹ
năng dạy học sinh các thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp, bao gồm kỹ
năng viết nét, liên kết nét tạo chữ cái và liên kết chữ cái tạo chữ ghi tiếng. Đồng
thời giúp các em xác định khoảng cách, vị trí cỡ chữ trên vở kẻ ô li để hình
thành kĩ năng viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh, viết đẹp . Ngoài
ra tư thế ngồi viết, cách cầm bút để vở, cách trình bày bài viết cũng là một kỹ
năng đặc thù của việc dạy tập viết mà tôi thường xuyên quan tâm .

Trang 5


Nội dung tập viết được trình bày mẫu trên các dòng kẻ ô li. Yêu cầu học
sinh phải có bảng con, vở ô li và vở tập viết để luyện tập viết .
Khi dạy tập viết cho các em tôi luôn tuân theo một số nguyên tắc :
Cách cầm bút có quan hệ đến cả ngón tay, bàn tay và ngón tay. Hình
dáng, kích thước chữ trong vở tập viết có quan hệ đến đôi mắt các em....
Việc tập viết không đảm bảo đúng các quy định được xây dựng trên cơ sở khoa
học sẽ để lại nhiều di hại suốt đời cho học sinh : Mắt cận thị do ngồi viết ở nơi
thiếu ánh sáng, hoặc cúi đầu sát vở cột sống bị vẹo, lưng gù .... do ngồi không
đúng tư thế .Vì vậy khi hướng dẫn học sinh tập viết tôi luôn nhắc nhở các em
đặt vở sao cho đúng cách. Khi học viết một chữ cái các em phải nhớ hình dạng
của nó thể hiện trên dòng kẻ và nhớ di chuyển ngòi bút. Cần nhớ tư thế ngồi :
khi ngồi viết cần phải ngồi ngay ngắn, lưng thẳng, không tì ngực vào cạnh bàn,
đầu hơi cúi, hai mắt cách mặt vở từ 25cm - 30 cm . Cánh tay trái đặt trên mặt
bàn bên trái vở, bàn tay trái tì vào mép vở giữ vở không xê dịch khi viết. Cánh
tay phải cùng ở trên mặt bàn. Với cách để tay như vậy, khi viết bàn tay và cánh
tay phải có thể dịch chuyển thuận lợi từ trái sang phải dễ dàng.
- Coi việc dạy tập viết là dạy hình thành một kỹ năng .
Khi rèn luyện kỹ năng viết chữ, học sinh phải nắm được hình dáng, đặc
điểm từng chữ cái, các thao tác viết các nhóm chữ cái và từng chữ ( thao tác viết


Trang 7


Phương pháp này tôi sử dụng chủ yếu ở giai đoạn đầu của tiết học. Giáo
viên dẫn dắt học sinh tiếp xúc với các chữ cái sẽ học bằng một hệ thống câu hỏi,
từ việc hỏi về các nét cấu tạo chữ cái, độ cao, kích thước
chữ cái đến việc so sánh nét giống nhau và nét khác biệt giữa các chữ
cái đã học với chữ cái đang phân tích .
Ví dụ : Khi dạy chữ cái
Chữ

giáo viên có thể đặt câu hỏi :

cấu tạo bằng những nét nào ?

Chữ cao mấy ô, rộng mấy ô ?
Nét nào viết trước, nét nào viết sau ?
Chữ

giống chữ

đã học ở những nét nào ?

Với những câu hỏi khó giáo viên cần định hướng cách trả lời cho các em.
Vai trò của người giáo viên ở đây là người tổ chức hướng dẫn học sinh phân tích
cấu tạo chữ cái chuẩn bị cho giai đoạn luyện tập viết ở chữ sau .
3 .Phương pháp luyện tập .
Việc hướng dẫn học sinh luyện tập thực hành phải tiến hành từ thấp đến
cao để học sinh dễ tiếp thu. Lúc đầu là việc viết đúng hình dáng, cấu tạo, kích

- Xác định mục tiêu của bài dạy ( yêu cầu trọng tâm) bài này học sinh cần
nắm vững kiến thức gì ? cần rèn kĩ năng gì ?
- Giáo viên chuẩn bị những gì ? Học sinh chuẩn bị những gì ?
- Lựa chọn phương pháp giảng gì ?

Trang 9


* Chuẩn bị một bài dạy có thể viết dưới dạng “ Giáo án” - bài soạn
thường bao gồm :
+ Mục tiêu ( các yêu cầu trọng tâm)
+ Các hoạt động dạy học chủ yếu( kiểm tra bài cũ, dạy học bài mới,
luyện tập ở lớp, giao bài tập về nhà ) .
Ví dụ : Chuẩn bị dạy một tiết tập viết .
Tiết 1 : Chữ hoa
1 , Mục tiêu :
- Rèn kĩ năng viết chữ .
- Biết viết chữ cái viết hoa

theo cỡ vừa và cỡ nhỏ.

- Biết viết câu ứng dụng.
2 , Chuẩn bị :
- Giáo viên : Chữ mẫu
- Học sinh : Bảng, phấn, vở tập viết.
3, Hoạt động dạy học chủ yếu .
a . Kiểm tra : Kiểm tra đồ dùng học tập của học sinh .
b . Dạy bài mới .
* Giới thiệu bài
- Giáo viên nêu mục đích yêu cầu của tiết học.

- Giới thiệu câu ứng dụng : “

nh em thuận hòa”

- Gọi 3 em học sinh đọc lại .
Giúp các em hiểu nghĩa : Câu này ý muốn đưa ra lời khuyên anh em
trong nhà phải thương yêu nhau .
- Học sinh quan sát và nhận xét :
+ Độ cao của các chữ .
+ Khoảng cách giữa các chữ .

Trang 11


+ Cách đặt dấu thanh giữa các chữ .
- Hướng dẫn học sinh viết vào vở tập viết . Giáo viên nêu yêu cầu sau đó
học sinh viết .
- Giáo viên thu 5 - 7 bài chấm và chữa, sau đó nhận xét .
c, Hướng dẫn học ở nhà .
- Viết phần luyện viết thêm.
* Tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh(ở trên lớp )
Việc chuẩn bị bài giữ vai trò quan trọng, việc tổ chức hướng dẫn các hoạt
động học tập của học sinh ở trên lớp quyết định hiệu suất của giờ dạy. Khi tiến
hành tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh cần làm tốt các
việc sau :
- Trình tự tiến hành, hướng dẫn học sinh học tập ( như đã nêu ở phần
chuẩn bị ) .
- Giáo viên làm nhiệm vụ tổ chức, hướng dẫn các hoạt động của học sinh,
hạn chế lời nói ( giảng giải, thuyết trình ... ) làm mẫu không cần thiét ở trên lớp
.Giáo viên sử dụng đồ dùng trực quan, dùng câu hỏi gợi mở giúp học sinh tiếp

Có 3 nguyên tắc làm căn cứ cho quy ước ghi dấu thanh :
+ Nguyên tắc khoa học : Dấu thanh đặt ở âm chính của vần.
+ Nguyên tắc thẩm mĩ : Dấu thanh đặt ở vị trí cân đối .
+ Nguyên tắc thực dụng : Dấu thanh chỉ đặt vào chữ ghi nguyên âm chứ
không đặt ở vị trí giữa hai chữ cái .
Với những suy nghĩ và việc làm trên, qua thực tế áp dụng vào giảng dạy
tôi thấy hiệu quả giờ dạy được nâng lên rõ rệt. Học sinh hứng thú học tập, tự tìm

Trang 13


tòi khám phá và lĩnh hội những kiến thức mới. Học sinh nắm chắc kiến thức,
phát huy được tính tích cực, chủ động sáng tạo của mình .
Nói tóm lại : Để học sinh viết tốt môn tập viết, giáo viên phải thực hiện
hướng dẫn, nhắc nhở thường xuyên liên tục trong tất cả các giờ học cũng giống
như mưa rầm thấm lâu .
* Với cách rèn chữ viết cho học sinh theo phương pháp như trên tức là tôi
đã rất coi trọng phương pháp trực quan và phương pháp thực hành luyện tập .
Đây là hai phương pháp vô cùng quan trọng không thể thiếu được trong khi dạy
tập viết và đặc biệt là luyện chữ cho học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp
Hai nói riêng .
* Với phương pháp này, học sinh lớp tôi đã có tiến bộ rõ rệt về chất
lượng chữ viết. Qua khảo sát tôi thấy kết quả như sau :

STT

NỘI DUNG KIẾN THỨC

TỶ LỆ



Theo tôi để nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh tiểu học nói chung
và học sinh lớp Hai nói riêng trước hết :
* Người giáo viên cần có sự đổi mới về mặt nhận thức, có quan điểm
đúng đắn và nhận thức rõ vai trò đặc biệt quan trọng của chữ viết trong qua trình
học tập của học sinh và trong việc rèn nết người cho các em
* Để rèn chữ viết cho học sinh thực sự có chất lượng đòi hỏi người giáo
viên phải nắm chắc kỹ thuật viết chữ và nối chữ. Khi hướng dẫn cho các em cần
phải hướng dẫn một cách tỉ mỉ, cụ thể, có như vậy học sinh mới có thể viết chữ
đúng và đẹp .
Đặc biệt giáo viên phải không ngừng luyện chữ viết của mình cho thật
đúng, thật đẹp vì chính nét chữ của cô là một phương tiện trực quan có hiệu qủa
nhất đối với học sinh.
* Muốn nâng cao chất lượng về mặt chữ viết cho học sinh, giáo viên cần
phải tổ chức cho các em trải quan nhiều giai đoạn luyện tập. Cần phải giải thích
cho học sinh hiểu luyện viết không chỉ luyện riêng ở giờ tập viết mà còn phải
luyện tập thông qua việc trình bày ở tất cả các môn học khác kể cả ở lớp cũng
như ở nhà .Đặc biệt giáo viên cần uốn nắn cách ngồi viết, cách cầm bút, cách để
vở để các em tập viết trong tư thế thoải mái nhất, với hiệu suất cao nhất .
* Ở mỗi lớp trình độ của các em không đều nhau, bên cạnh việc theo dõi
chung, giáo viên cần đi sâu kèm cặp, giúp đỡ từng em nhất là những em yếu
kém để giúp các em vượt qua khó khăn ban đầu. Cần khuyến khích động viên,
an ủi các em để các em tiếp thu một cách hồ hởi, phấn khởi hơn. Một điều
không thể thiếu được là chúng ta phải giáo dục cho các em tính kiên trì, nhẫn

Trang 15


nại, tính kỷ luật trong việc rèn chữ viết . Giáo dục cho các em yêu quý chữ viết,
có ý thức say mê thì làm bất kỳ việc gì dù khó khăn đến đâu cũng đạt kết quả