Phần mở đầu
Trớc xu thế toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế, nớc ta phải tiến hành đổi
mới và mở cửa nền kinh tế thì mới có thể tránh tụt hậu xa hơn về kinh tế. Trong
quá trình đó chúng ta cần phải có một lực lợng nào đó để dẫn dắt nền kinh tế đi
theo đúng hớng và đạt đợc những mục tiêu mà Đảng và Nhà nớc ta đã đặt ra, giúp
chúng ta hoà nhập mà không hoà tan trong bối cảnh nền kinh tế thế giới hiện nay.
Lực lợng đó chính là đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế, họ có một vai trò rất quan
trọng trong quá trình phát triển kinh tế của đất nớc. Nhng hiện nay ở nớc ta vẫn
cha xây dựng đợc một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế giỏi về trình độ và năng lực
chuyên môn và đủ về số lợng, muốn khắc phục đợc tình trạng đó chúng ta phải có
sự tác động vào công tác đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế. Do đó làm
thế nào nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế là một vấn
đề rất cấp thiết hiện nay.
Đề án môn học của em: Nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ
quản lý kinh tế ở nớc ta hiện nay với mục đích tìm hiểu về công tác đào tạo và
bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nớc ta hiện nay. Trên cơ sở đó em xin phép đa
ra một số giải pháp góp phần nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản
lý kinh tế ở nớc ta hiện nay.
Để làm rõ đợc các vấn đề trong việc đào tạo và bồi dỡng, em đã sử dụng rất
nhiều các tài liệu nh sách, giáo trình, thành quả nghiên cứu của các thầy trong trờng.
Bên cạnh đó em còn thu thập thông tin từ các nguồn khác nh báo, tạp chí...
Đề án này bao gồm một số nội dung sau:
- Chơng I: Những vấn đề lý luận cơ bản về chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ
quản lý kinh tế.
- Chơng II: Thực trạng công tác đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nớc
ta hiện nay.
- Chơng III : Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán
bộ quản lý kinh tế.
1
Do trình độ có hạn nên bài nghiên cứu của em có thế còn có rất nhiều thiếu sót,
em rất mong đợc sự góp ý của các thầy, các cô để bài viết của em hoàn thiện hơn.
quan quản lý Nhà nớc về kinh tế, tham gia hoạch định chính sách kinh tế và thực
hiện việc quản lý của Nhà nớc đối với các hoạt động kinh tế trên phạm vi toàn
quốc hoặc trong từng vùng hay lĩnh vực cụ thể.
3
2. Chất lợng cán bộ quản lý kinh tế.
Chất lợng đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế có ảnh hởng không nhỏ tới sự thành
công của các chiến lợc, kế hoạch phát triển kinh tế của đất nớc.Chất lợng cán bộ
quản lý kinh tế đợc thể hiện qua hai chỉ tiêu chủ yếu sau:
Chất lợng của đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế đợc thể hiện qua trình độ và năng
lực chuyên môn đợc đánh giá chủ yếu qua các chỉ tiêu về bậc học, học vị của họ,
ngạch, bậc công chức và họ đợc đào tạo dới hình thức nào...Ngoài ra còn có thể đ-
ợc đánh giá thông qua các chỉ tiêu khác nh thâm niên công tác, vị trí công tác mà
ngời đó đã từng nắm giữ, khả năng thành thạo công việc, cách giao việc và sử
dụng nhân viên trong quá trình thực hiện quản lý...Ngời cán bộ quản lý kinh tế
phải có những hiểu biết rộng lớn về kinh tế thị trờng, xu hớng phát triển của nền
kinh tế thế giới, biết phân tích và khái quát các vấn đề kinh tế để từ đó có thể tránh
đợc sự hụt hẫngvề kỹ năng, nghiệp vụ trong công tác của họ; đa ra nhng giải pháp
giải quyết các vấn đề một cách phù hợp, dễ dàng thích ứng đợc với hoàn cảnh.
Một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế giỏi sẽ là một cơ sở vững chắc để phát
triển kinh tế đất nớc một cách toàn diên, để có một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế
giỏi nếu chỉ tập trung vào việc nâng cao trình độ chuyên môn thì cha đủ, bởi lẽ
một cán bộ quản lý kinh tế tốt ngoài có trình độ chuyên môn giỏi thì cúng cần
phải có phẩm chất đạo đức, chính trị tốt. Nh vậy phẩm chất đạo đức chính trị là rất
quan trọng đối với mỗi cán bộ quản lý kinh tế. Phẩm chất đạo đức của ngời cán bộ
quản lý kinh tế bao gồm cả đạo đức cá nhân nh dũng cảm, cẩn thận, quả quyết sửa
lỗi của mình...; cả những phẩm chất cần có trong quan hệ với mọi ngời, với công
việc, họ không chỉ làm cho mình trong sạch, tiến bộ mà họ còn biết cách làm cho
mọi ngời xung quanh cúng trong sạch và tiến bộ. Cùng với đó, đội ngũ cán bộ
công chức nói chung và cán bộ quản lý kinh tế nói riêng coàn cần phảo có đạo đức
chính trị cách mạng, đặc biệt là trong tình hình thế giới luôn luôn biến động hiện
ớc thành hiện thực. Họ sử dụng quyền lực Nhà nớc để thực hiện nhiệm vụ quản lý
và điều hành các hoạt động của nền kinh tế theo nguyên tắc tập trung dân chủ
trong quá trình phát triển kinh tế đất nớc và quản lý kinh tế ở phạm vi cả nớc hay
từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phơng cụ thể. Dựa trên cơ sở các chủ trơng, đ-
ờng lối, chiến lợc...phát triển kinh tế mà Nhà nớc đa ra, các cán bộ quản lý kinh tế
thực hiện việc phối hợp các quá trình quản lý kinh tế để điều chỉnh kịp thời những
mất cân đối, những mâu thuẫn phát sinh trong quá trình quản lý giúp cho toàn bộ
5
nền kinh tế vận hành đúng hớng và đạt đợc những mục tiêu đặt ra nhằm làm cho
đất nớc ngày càng phát triển.
Thứ ba, các cán bộ quản lý kinh tế là ngời có thể thu thập đợc những nguyện
vọng chính đáng và hợp lý của nhân dân, là cầu nối giũa Nhà nớc với nhân dân và
các tổ chức kinh tế. Công việc của họ gắn liền với cuộc sống của nhân dân, đôi khi
họ phải làm việc trực tiếp với nhân dân, với các thành phần kinh tế để tìm hiểu
mức sống và nguyện vọng của nhân dân, tình hình hoạt động và mong muốn của
các thành phần kinh tế đối với Nhà nớc. Trên cơ sở đó Nhà nớc cùng các cán bộ
quản lý kinh tế tìm ra các giải pháp, chính sách thích hợp để phát triển kinh tế và
cải thiện đời sống nhân dân, tạo môi trờng thuận lợi cho tất cả các thành phần kinh
tế hoạt động.
Thứ t, các cán bộ quản lý kinh tế giúp Nhà nớc có thể sử dụng và khai thác có
hiệu quả nhất các nguồn lực và cơ hội quốc gia. Trong quá trình vạch ra chủ trơng,
đờng lối phát triển kinh tế trong cả ngắn hạn và dài hạn, họ có khả năng tổng hợp,
phân tích các thông tin thu thập đợc về thực trạng các nguồn lực, các điều kiện
kinh tế xã hội, tiềm năng của đất nớc...để đa ra các phơng án hoạt động tối u nhằm
sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực xã hội nh tài nguyên thiên nhiên, nguồn
lao động...Trong quá trình thực hiện công việc quản lý Nhà nớc đối với nền kinh
tế, các cán bộ quản lý kinh tế chính là những ngời phát hiện ra những cơ hội và
thách thức của đất nớc trong tình hình mới. Trên cơ sở đó, họ cùng Nhà nớc tìm ra
những việc làm cụ thể nhằm hạn chế những nguy cơ, khó khăn có thể xảy ra kìm
hãm đà phát triển của đất nớc và nắm bắt những cơ hội, thời cơ để phát triển đất n-
mới của đất nớc vì đây là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong lực lợng cán bộ
công chức. Mọi đờng lối, chủ trơng, chính sách... phát triển kinh tế của Đảng và
Nhà nớc đều đợc các cơ quan quản lý Nhà nớc về kinh tế thực hiện với lực lợng cơ
bản là đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế. Trớc đây nớc ta đã tồn tại khá lâu theo cơ
chế quản lý tập trung, quan liêu, bao cấp; nhng ngày nay cơ chế đó không còn phù
hợp nữa nên việc chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế là một yêu cầu cấp thiết có
tính sống còn nhằm tạo ra bớc phát triểm mới cho đất nớc. Trớc sự đổi mới nh vậy,
nếu chúng ta có một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế đợc đào tạo và bồi dỡng có
chất lợng cao thì sẽ không bị lúng túng khi vận hành cơ chế kinh tế mới, sẽ giải
quyết đợc rất nhiều vấn đề nảy sinh khi chuyển sang cơ chế kinh tế mới.
7
Trớc xu hớng toàn cầu hoá, khu vực hoá và hội nhập kinh tế thì chất lợng đào
tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế cao sẽ tạo ra một đội ngũ cán bộ cán bộ
quản lý kinh tế giỏi. Họ sẽ giúp đất nớc nắm bắt đợc các cơ hội do toàn cầu hoá,
khu vực hoá và hội nhập kinh tế mang tới một cách nhanh chóng; đồng thời cúng
giúp hạn chế đợc những rủi ro và thách thức. Trong quá trình hội nhập kinh tế, mọi
quốc gia đều phải mở cửa nền kinh tế, đa dạng hoá, đa phơng hoá các quan hệ
kinh tế đối ngoại trên nguyên tắc giữ vững độc lập chủ quyền, bình đẳng, cùng có
lợi, thu hút các nguồn lực bên ngoài để phát huy lợi thế và nguồn lực bên trong.
Không chỉ thế, khi tiến hành hợp tác kinh tế quốc tế, do mới tiếp cận với nền kinh
tế thế giới trong một thời gian cha phải là dài nên chúng ta không thể hiểu hết đợc
những luật chơi của nền kinh tế thị trờng hiện nay cũng nh các thông lệ quốc tế
khi tham gia hợp tác với nớc ngoài, vì vậy chúng ta sẽ mắc phải không ít những va
vấp, hạn chế và sẽ phải chịu không ít những thua thiệt nếu nh chúng ta không có
một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế giỏi, chất lợng cao. Điều đó nói lên rằng việc
nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế có vai trò rất quan
trọng trong bối cảnh toàn cầu hoá, khu vực hoá và hội nhập kinh tế của nớc ta hiện
nay.
Ngày nay, các cuộc cách mạng khoa học và công nghệ đang diễn ra hết sức
mạnh mẽ, vì vậy sự phát triển của tất cả các nớc trên thế giới nói chung và của nớc
hiện qua hai nội dung chính, đó là đào tạo và bồi dỡng cho cán bộ quản lý kinh tế
về trình độ, năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức chính trị.
Đào tạo và bồi dỡng về trình độ và năng lực chuyên môn cho ngời cán bộ quản
lý kinh tế sẽ giúp cho họ có kiến thức để giải quyết công việc, phối hợp hoạt động
của các nhân viên cấp dới; giúp cho họ có sự hiểu biết chung về xu hớng phát triển
của xã hội và thời đại. Đồng thời nó cũng sẽ giúp cho các cán bộ quản lý kinh tế
mở mang tầm nhận thức hớng về hiện đại hoá, hớng ra thế giới, hớng tới tơng lai
cho các cán bộ quản lý kinh tế. Không chỉ thế việc này góp phần giúp cho các cán
bộ quản lý kinh tế có khả năng phân tích vấn đề, khái quát các vấn đề kinh tế,
chính trị, xã hội để có những giải pháp cho mọi vấn đề của đất nớc đợc đặt ra.
Ngoài ra còn làm cho ngời cán bộ quản lý kinh tế thành thạo nghiệp vụ, chuyên
môn, kỹ thuật và có kinh nghiệm công tác vững vàng. Đào tạo đợc ngời cán bộ
quản lý kinh tế giỏi cũng có nghĩa là phải làm cho họ có năng lực quản lý bao gồm
9
năng lực thực tế về phân tích tình huống, năng lực quyết sách và giải quyết các vấn
đề, năng lực tổ chức và chỉ huy, năng lực kí kết và phối hợp hoạt động.
Đào tạo và bồi dỡng phẩm chất đạo đức chính trị cho cán bộ quản lý kinh tế sẽ
giúp cho họ có khả năng làm việc với con ngời và uy tín của ngời cán bộ quản lý
kinh tế trong tổ chức sẽ đợc nâng cao lên, nó giúp ngời cán bộ quản lý kinh tế dễ
dàng hơn trong việc hớng tới mục tiêu của tổ chức. Điêù đó làm cho họ có ý thức
chính trị, trình độ chính trị, ý thức tuân thủ luật pháp và các quy tắc điều lệ trong
tổ chức. Cùng với những t tởng, quan điểm chính trị trên là giúp cho họ tự hoàn
thiện đạo đức bản thân của mình: trung thực, cần mẫn, nhân hậu, có tinh thần
trách nhiệm cao...Tất cả những điều đó sẽ tạo ra uy tín cho ngời cán bộ quản lý
kinh tế.
4. Nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế.
4.1.Yêu cầu nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế là một việc làm rất cấp bách hiện
nay không chỉ riêng đối với nớc ta mà đối với tất cả các quốc gia trên thế giới.
Chính vì thế mà việc đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế không thể đợc
tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế một cách toàn diện.
Công tác tuyên truyền nhận thức về vai trò của việc đào tạo và bồi dỡng cán bộ
quản lý kinh tế của từng cơ quan đơn vị sử dụng đối với từng cán bộ của mình để
từng cán bộ nhận thức đợc và tự giác học tập, nghiên cứu để nâng cao nhận thức
của mình.
Các chính sách của các cơ quan đơn vị sử dụng đối với các cán bộ quản lý kinh
tế sau khi đợc đào tạo và bồi dỡng sẽ có những ảnh hởng nhất định tới nhu cầu của
họ. Nếu các chính sách đó thoả đáng và hợp lý thì sẽ tạo ra động lực thúc đẩy họ
không ngừng học tập và bồi dỡng bản thân, còn nếu nó không phù hợp thì sẽ tạo ra
một sức ỳ hoặc t tởng đối phó đối với công tác đào tạo và bồi dỡng.
Việc quản lý công tác đào tạo và bồi dỡng đối với chính những cán bộ quản lý
kinh tế của mình đợc cần đợc tiến hành nghiêm túc, toàn diện và trên mọi mặt. Hệ
thống và công tác quản lý đào tạo nếu đợc thực hiện tốt sẽ xây dựng đợc đội ngũ
cán bộ chất lợng cao, chống lãng phí đợc các nguồn lực.
Từ phía các cơ sở đào tạo và bồi d ỡng cán bộ quản lý kinh tế.
11
Thứ nhất, nội dung đào tạo là nhân tố quan trọng quyết định chất lợng đào tạo
và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế. Nội dung đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý
kinh tế bao gồm việc cung cấp những kiến thức cơ bản về kinh tế, quản lý kinh tế,
về khoa học tổ chức và quản lý... mà ngời cán bộ quản lý kinh tế cha có hoặc cha
cập nhật. Việc đào tạo và bồi dỡng còn rèn luyện kỹ năng thực hiện công việc cho
họ, đây là một nội dung đào tạo thiết thực và thông dụng nhất nhằm bổ sung
những thiếu hụt cho cán bộ quản lý kinh tế. Đồng thời trong quá trình đào tạo và
bồi dỡng cũng phải tiến hành rao đổi kinh nghiệm trong công việc chuyên môn,
trong công tác lãnh đạo quản lý, cho học viên học hỏi, tiếp cận những kinh
nghiệm, phơng pháp quản lý hiện đại của nớc ngoài. Nh vậy nội dung đào tạo và
bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế giúp các cán bộ quản lý kinh tế có những cơ hội
để suy nghĩ tự do, để giải quyết vấn đề theo những phơng pháp mới mà không lo
ngại sự đánh giá của cấp trên hay đồng nghiệp.
Thứ hai, phơng pháp đào tạo có thể là đào tạo tại chỗ hoặc đào tạo bên ngoài.
bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế cũng sẽ đợc nâng lên đáng kể. Điều đó là do khi
đó các cơ sở này sẽ có đợc một môi trờng học tập và giảng dạy tốt nhất cho cả
giảng viên và học viên, có những điều kiện thuận lợi để nâng cao chất lợng dạy và
học của các cơ sở đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Từ phía nhà n ớc.
Phân tích nhu cầu cần đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế cần thiết của
nền kinh tế quốc dân để từ đó giúp xác định tổng thể nhu cầu tổng thể của bộ máy
quản lý nhà nớc về kinh tế và xác định đợc mức hỗ trợ cho công tác đào tạo và bồi
dỡng của Nhà nớc. Qua đó nhà nớc cũng có hớng sắp xếp lại hệ thống các cơ sở
đào tạo và bồi dỡng sao cho phù hợp với nhu cầu của đất nớc. Trong quá trình
phân tích thì phải xem xét tới các yếu tố nh môi trờng, mục tiêu phát triển kinh tế
của đất nớc, cơ cấu kinh tế...để quyết định xem một chơng trình đào tạo có thực sự
cần thiết không. Nếu việc phân tích nhu cầu đào tạo đợc thực hiện tốt sẽ giúp cho
chúng ta tiến hành đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế đúng hớng, tránh
lãng phí các nguồn lực do đào tạo tràn lan. Đây cũng là một cơ sở vững chắc cho
việc lập kế hoạch đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Việc lập kế hoạch tổng thể về đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế của
Nhà nớc sẽ giúp việc đào tạo và bồi dỡng đợc thực hiện theo đúng hớng, đúng mục
tiêu và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế của đất nớc. Nó còn là một cơ sở
làm cho công tác đào tạo và bồi dỡng đợc thực hiên một cách đồng đều cho tất cả
các vùng các lĩnh vực nhằm tạo ra một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế đủ về số l-
13
ợng nhng vẫn đảm bảo chất lợng và trải đều trên tất cả các vùng, các lĩnh vực của
nền kinh tế.
Sự đầu t của Nhà nớc vào các cơ sở đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế
nh giúp xây dựng cơ sở hạ tầng, hiện đạo hoá các thiết bị học tập và giảng
dạy...Nếu nhà nớc có sự đầu t đứng mức và hợp lý thì sẽ tạo điều kiện thuận lợi
cho các cơ sở đó nâng cao chất lợng giảng dạy của mình.
Các cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn của Nhà nớc đối với cán bộ quản lý kinh tế
và với công tác đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế là một cơ sở quan trọng
môn và phẩm chất đạo đức chính trị của ngời cán bộ quản lý kinh tế sau khi đợc
đào tạo và bồi dỡng.
Sau khi đợc đào tạo thì chúng ta phải đánh giá xem trình độ và năng lực
chuyên môn của các cán bộ quản lý kinh tế đó có đợc nâng cao so với trớc hay
không bằng cách tổ chức kiểm tra các kiến thức kỹ năng của ngời cán bộ quản lý
kinh tế và đối chiếu với chất lợng đầu vào và đối chiếu cả với những mục tiêu đã
đề ra; kiểm tra những thay đổi đối với việc thực hiên công việc của họ xem có đáp
ứng đợc với những yêu cầu đã đặt ra cha; họ có khả năng đống góp vào việc thực
hiện mục tiêu của tổ chức là nhiều hay ít, khả năng đó là cao hơn hay thấp hơn hay
không đổi so với luc trớc khi họ đợc đa đi đào tạo và bồi dỡng.
Bên cạnh đó chúng ta cũng phải tiến hành đánh giá họ theo chỉ tiêu về phẩm
chất đạo đức và trình độ lý luận chính trị thông qua các cuộc kiểm tra về lý luận
chính trị, đánh giá thái độ của họ đối với công việc, đối với tố chức, đối với việc
thực hiện kết quả mục tiêu của tổ chức sau khi trải qua quá trình đào tạo và bồi d-
ỡng; đánh giá ảnh hởng và uy tín của họ trong tổ chức. Qua đó co thể thấy rõ đợc
việc tu dỡng đạo đức, trau dồi lý luận chính trị của họ trong quá trình đào tạo và
bồi dỡng đã thực sự có hiệu quả hay không.
6. Đánh giá chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Đánh giá chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế tức là đánh giá
kết quả của chơng trình đào tạo; đó cũng đợc xem nh là việc kiểm tra, xem xét
một cách độc lập và có hệ thống đối với một chơng trình, dự án, để xác định kết
quả, hiệu quả và các ảnh hởng của nó. Công tác đánh giá này nhằm đạt đợc các
mục tiêu nh: cung cấp thông tin phản hồi về quá trình đào tạo và bồi dỡng, về các
hoạt động đợc triển khai, về chất lợng của việc thiết kế và thực hiện và thực hiện
các hoạt động đào tạo và bồi dỡng; đóng góp vào nội dung đào tạo, bồi dỡng về
15
kiến thức cũng nh thực hành, chúng ta có thể học qua quá trình đánh giá; xác định
hiệu quả khi áp dụng những điều đã đợc học vào trong hoạt động cụ thể của cơ
quan; xem xét quan hệ của chính sách đào tạo và bồi dỡng đối với mục tiêu của tổ
chức; hình thức và nội dung đào tạo, bồi dỡng có tác động ảnh hởng đến quan