NGUYÊN NHÂN VÀ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC KHÓ KHĂN TÂM LÝ TRONG
HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ NHẤT Ở TRƯỜNG
ĐẠI HỌC QUẢNG BÌNH
Nguyễn Thị Xuân Hương
Nguyễn Thị Diễm Hằng
Khoa SP Tiểu học – Mầm non
ĐẶT VẤN ĐỀ
Hoạt động học tập của sinh viên là một dạng lao động trí óc căng thẳng, thường
diễn ra một cách lâu dài và liên tục nhưng không phải lúc nào cũng gặp thuận lợi. Đặc
biệt, học sinh, sinh viên thường gặp phải những khó khăn nhiều hơn trong hoạt động
học tập ở những giai đoạn chuyển cấp học. Khi chuyển từ phổ thông lên đại học, do
yêu cầu, nội dung và phương pháp học tập có nhiều thay đổi làm cho sinh viên thường
gặp phải những khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập. Những khó khăn này vừa
ảnh hưởng xấu đến sự ham thích học tập của sinh viên; mặt khác dẫn đến kết quả học
tập không cao. Việc hiểu được những nguyên nhân gây ra khó khăn tâm lý trong hoạt
động học tập của sinh viên năm thứ nhất và đề ra được những biện pháp phù hợp để
khắc phục những khó khăn ấy sẽ góp phần giúp sinh viên nâng cao hiệu quả học tập và
đạt được kết quả cao.
I. KHÁCH THỂ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Khách thể nghiên cứu
- 106 sinh viên năm thứ nhất ở trường Đại học Quảng Bình
2. Phương pháp nghiên cứu
Chúng tôi chủ yếu sử dụng phương pháp điều tra bằng anket để tìm hiểu khó khăn
và những nguyên nhân gây ra khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập của sinh viên
năm thứ nhất ở trường Đại học Quảng Bình. Bảng hỏi này gồm 13 câu hỏi nhằm tìm
hiểu những khó khăn mà sinh viên năm thứ nhất gặp phải với 3 mức độ từ ảnh hưởng
nhiều nhất đến ít ảnh hưởng nhất.
Ngoài ra chúng tôi sử dụng toán thống kê để xử lý số liệu (%) kết quả nghiên cứu,
nhằm chính xác hóa công trình nghiên cứu đảm bảo độ chính xác và độ tin cậy cao.
II. NỘI DUNG
1. Khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập của sinh viên năm thứ nhất

gây ra khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập của sinh viên năm thứ nhất và đề ra
những giải pháp phù hợp giúp họ tháo gỡ khó khăn.
2. Nguyên nhân gây ra khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập của sinh
viên năm thứ nhất ở trường Đại học Quảng Bình
Có nhiều nguyên nhân gây ra khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập của sinh
viên; trong đó có hai nhóm: nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan


2.1 Nhóm các nguyên nhân chủ quan
Qua khảo sát 106 sinh viên năm thứ nhất ở trường Đại học Quảng Bình, chúng tôi
thu được kết quả ở bảng sau:

Bảng 1: Các nguyên nhân chủ quan gây ra khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập
của sinh viên năm thứ nhất.
TT

Ảnh
hưởng
nhiều

Các nguyên nhân

Ảnh hưởng
ít

Không ảnh
hưởng

SL


66

62.3

31

29.2

9

8.5

3

Do tâm lý căng thẳng, lo âu

25

23.6

58

54.7

23

21.7

4


6

Do động cơ chọn nghề

21

19.8

35

33

50

47.2

7

Do bị thu hút vào các mối quan hệ xã hội/ các
12
hoạt động khác

11.3

46

43.4

48


Các nguyên nhân

Ảnh hưởng
nhiều

Ảnh hưởng
ít

Không ảnh
hưởng

SL

%

SL

%

SL

%

1

Do phương pháp dạy của thầy chưa phù hợp

32

30.2


41.5

46

43.4

16

15.1

4

Khối lượng kiến thức tiếp thu trong một
ngày quá nhiều

54

50. 9

39

36.8

13

12.3

5


7

Do sự tác động của yếu tố xã hội

14

13.2

50

47.2

42

39.6

Bên cạnh các nguyên nhân chủ quan, các nguyên nhân khách quan cũng ảnh
hưởng lớn đến hoạt động học tập của sinh viên năm thứ nhất. Từ bảng 2 chúng tôi nhận
thấy, nguyên nhân “Khối lượng kiến thức tiếp thu trong một ngày quá nhiều” gây ra


khó khăn nhiều nhất trong hoạt động học tập của sinh viên. Trong số 106 sinh viên
đươc hỏi có 50.9% cho rằng đây là nguyên nhân ảnh hưởng nhiều, 36.8% cho là ít ảnh
hưởng và chỉ có 12.3% cho là không ảnh hưởng. Đối với sinh viên năm thứ nhất, khi
mà bản thân họ còn đang bỡ ngỡ, lúng túng trước môi trường học tập mới, chưa tìm ra
phương pháp học tập phù hợp thì việc tiếp thu khối lượng kiến thức trong một ngày
quá nhiều sẽ gây ra cho sinh viên những khó khăn nhất định. Chính lượng tri thức tiếp
thu trong một ngày quá lớn gây cho họ những khó khăn khi nghe giảng, ghi bài, khó
khăn trong việc ôn tập và hệ thống hóa kiến thức cũng như trong kiểm tra, thi cử…
Nguyên nhân “Thiếu giáo trình và tài liệu tham khảo” cũng ảnh hưởng đến hoạt

học tập ở đại học, ví dụ như cách lập kế hoạch học tập, cách nghe giảng và ghi chép bài,
đọc sách, thảo luận nhóm… Sự hướng dẫn này sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về sự
khác biệt giữa phương pháp học tập đã có từ môi trường phổ thông và phương pháp
học tập cần có ở đại học. Bên cạnh đó, các sinh viên cũng cần tham gia trao đổi, chia sẽ
kinh nghiệm học tập để có điều kiện học hỏi, mở rộng tri thức, hiểu biết về môi trường
học ở đại học.
- Tổ chức có hiệu quả các câu lạc bộ liên quan đến các chuyên ngành khác nhau,
các hình thức phụ đạo các học phần khó cho sinh viên năm thứ nhất. Các hình thức phụ
đạo các môn học khó có thể được tổ chức theo hình thức giảng viên phụ đạo hoặc sinh
viên giỏi trong mỗi môn học, hoặc sinh viên các năm trên hướng dẫn, giúp đỡ sinh viên
năm thứ nhất. Những hình thức tổ chức này một mặt có thể giúp sinh viên giải quyết
được những vấn đề khó khăn cụ thể trong từng môn học, mặt khác, có thể mở rộng tầm
hiểu biết của họ đối với chuyên ngành theo học.
- Tổ chức các hình thức tư vấn cho sinh viên, đặc biệt là sinh viên năm thứ nhất,
ví dụ thành lập văn phòng tư vấn ở trong nhà trường để sinh viên có thể được các
chuyên gia tư vấn học tập cũng như các mặt khác trong đời sống khi cần thiết.
- Tổ chức nhiều hoạt động về văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, hoạt động
chính trị xã hội… cho sinh viên tham gia đặc biệt là sinh viên năm thứ nhất. Sự tham
gia tích cực của sinh viên sẽ giúp họ mạnh dạn hơn trong cuộc sống, mở rộng hơn các
mối quan hệ xã hội và từ đó sẵn sàng tích cực tham gia các hoạt động như thảo luận
trên lớp, làm việc theo nhóm…
- Trang bị đầy đủ sách, báo, giáo trình, tài liệu tham khảo… đáp ứng được yêu
cầu của các ngành học khác nhau cũng như các phương tiện học tập hiện đại nhằm tạo
điều kiện về cơ sở vật chất cho sinh viên học tập tốt.
- Nhà trường tạo ra nhiều quỹ học bổng, nhiều hình thức động viên, khen thưởng
để khuyến khích tinh thần học tập của sinh viên đặc biệt là sinh viên năm thứ nhất.
2.2 Nhóm biện pháp về phía giảng viên
- Trước mỗi môn học, giảng viên cần dành thời gian thích đáng để nêu rõ mục
đích, nhiệm vụ và yêu cầu của môn học, giới thiệu cấu trúc chương trình, phương pháp
kiểm tra, đánh giá. Bên cạnh đó, giảng viên cần hướng dẫn cho sinh viên phương pháp

thống phương pháp học tập phù hợp với môi trường đại học.
- Cần tích cực tham gia các hội nghị, hội thảo, các câu lạc bộ, các buổi giao lưu
do lớp, khoa, trường tổ chức để mở rộng các mối quan hệ xã hội, học hỏi thêm nhiều
kinh nghiệm cho bản thân.
- Cần rèn luyện cho mình ý chí quyết tâm, sẵn sàng đón nhận thử thách, khó khăn
và tích cực nổ lực khắc phục khó khăn để vươn lên trong học tập và luôn tin tưởng vào
tương lai tươi đẹp.
TÀI LIỆU THAM KHẢO


1. Vũ Ngọc Hà, Một số trở ngại tâm lý của trẻ khi vào lớp 1, Tạp chí Tâm lý học,
số 11 – 2005.
2. Vũ Thị Nho (2003), Tâm lý học phát triển, NXB ĐHSP.
3. Nguyễn Xuân Thức (2003), Khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập của sinh
viên năm thứ nhất trường ĐHSP Hà Nội, Tạp chí Tâm lý học, số 10/2005.
4. Nguyễn Quang Uẩn (2005), Tâm lý học đại cương, NXB ĐHSP.