Nội dung: MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIẢNG DẠY
BÀI THỰC HÀNH NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG LỚP 11
MÔN: HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỀ PHỔ THÔNG
----------------------------------PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU
I/ Tính cấp thiết của ñề tài
Chủ trương cho học sinh THPT học nghề phổ thông và thi lấy chứng chỉ
Nghề ñã giúp học sinh ñịnh hướng nghề nghiệp tương lai rất tốt cho bản thân. Bên
cạnh ñó chính sách cộng ñiểm khuyến khích khi thi tốt nghiệp ñã giúp một bộ
phận học sinh có lực học yếu ñủ ñiểm ñỗ tốt nghiệp. Như vậy ñây là một chủ
chương ñúng của Bộ GD&ĐT ñược ñại ña số người học ủng hộ.
Nhìn về lợi ích của môn học ta thấy rất rõ, tuy nhiên khi thực hiện chương
trình dạy học ta thấy cũng có nhiều vấn ñề ñó là:
Về chương trình học 105 tiết nghề Điện dân dụng. Nội dung chưa phù hợp
vì một số bài thực hành các thiết bị rất khó có nhà trường chuẩn bị ñược.
Người dạy do ña số không ñược ñào tạo chuyên môn mà dạy kiêm VD:
Giáo viên môn Vật lý, công nghệ dạy nghề Điện dân dụng; giáo viên môn Sinh
học dạy nghề Làm vườn, nuôi cá… do ñó việc “am hiểu chuyên môn” ñể truyền
ñạt là khó… do ñó giáo viên ít hứng thú trong quá trình giảng dạy.
Người học ñến lớp học nghề phần lớn chỉ vì ñể có chứng chỉ nghề, ñiều
kiện về hạnh kiểm và cộng thêm tình trạng thiếu thiết bị thực hành…nên cũng khó
ñể có hứng thú học.
Tóm lại có rất nhiều vấn ñề còn chưa giải quyết ñược trong công tác dạy và
học nghề. Tuy nhiên, ñối với nhiệm vụ và trách nhiệm của người giáo viên,
nhìn chung các thày cô giáo ñã làm tốt công tác dạy nghề trong nhà trường
vấn ñề còn lại là làm thế nào ñể người học hứng thú trong các tiết học Nghề
ñặc biệt là các tiết học thực hành vì ñiều kiện cơ sở vật chất thiếu thốn chưa
ñảm bảo ñáp ứng nội dung chương trình học.
Với kinh nghiệm giảng dạy Nghề Điện dân dụng ñã nhiều năm tôi nhận
thấy : ñể giúp học sinh hứng thú khi học giờ thực hành thì người giáo viên cần
làm tốt các nội dung sau:
Thứ nhất: người dạy nắm vững kiến thức lý thuyết về chuyên môn.

chương 13 bài thực hành khoảng gần 50 tiết chiếm gần 50% chương trình.
TT
1
2
3

Nội dung chương

Bài 4
I. Đo lường ñiện

4
5

Bài

Bài 5
Bài 6
Bài 9

II. Máy biến áp

Bài 11

6

Bài 13

7


Ghi chú


10

Bài 24

11
12

Bài 26
IV. Mạng ñiện trong
Bài 28
nhà

13

Bài 29

Thực hành Tính toán chiếu sáng
cho một phòng học.
Thực hành Đọc sơ ñồ mạng ñiện
Thực hành Tính toán thiết mạng
ñiện cho một phòng ở
Thực hành Lắp ñặt mạng ñiện cho
một phòng ở

b/ Về kinh nghiệm và phương pháp nắm vững kiến thức chuyên môn
bài dạy thực hành.
Cần xác ñịnh rõ các yêu cầu của từng bài thực hành trong từng

Nội dung chương 4: Mạng ñiện trong nhà
+ Người học hiểu ñược công dụng, ký hiệu và cấu tạo sơ bộ các thiết bị
ñiện dân dụng.
+ Hiểu về các thông số cơ bản về ánh sáng từ ñó biết tính toán số lượng
thiết bị ñiện bố trí trên một phòng ở, phòng học…
+ Biết cách vẽ sơ ñồ Nguyên lý và lắp ñặt mạch ñiện ñơn giản.
+ Lập qui trình thực hành lắp mạch ñiện.
+ Biết kiểm tra, phát hiện hư hỏng và cách sửa chữa mạng ñiện.
+ Thực hiện ñúng các qui tắc an toàn.
2. Người dạy tổ chức chuẩn bị ñầy ñủ thiết bị, vật liệu, dụng cụ cho giờ
thực hành.
Dạy nghề Điện dân dụng ñiều cần thiết là phải có ñủ dụng cụ, thiết bị, vật
liệu ñể thực hành. Ở ñây có nhiều cách ñể có ñủ các ñiều kiện trên:
+ Tận dụng các vật liệu, thiết bị qua các lần tổ chức thi lấy chứng chỉ học
nghề ñể phục vụ quá trình dạy học.
Các thiết bị lớn như quạt ñiện có thể sử dụng những quạt cũ hoặc ñã hỏng
của nhà trường.
Máy bơm, máy biến áp …có thể ñến hàng quán mua lại một số máy cũ.
+ Người học chuẩn bị trước các dụng cụ, thiết bị, vật liệu (hình thức xã hội
hóa).
Ở hình thức này người dạy có thể phân nhóm từ 2- 5 người học. Thông báo
chuẩn bị trước bài thực hành trước một khoảng thời gian có thể là hàng tháng ñể
người học có thời gian chuẩn bị.
Người dạy hướng dẫn người học chuẩn bị dụng cụ, vật liệu, thiết bị sao cho
có thể tận dụng những thứ gia ñình có ñể tránh phải mua tốn kém.
Ví dụ: Dụng cụ Kìm, tô vít, kéo…có thể mượn. Bảng ñiện có thể dùng bìa,
ván gỗ cũ, cầu chì, công tắc, ổ ñiện, quạt có thể tận dụng dùng lại ñồ cũ.
3. Người dạy có kỹ năng và nắm vững qui trình thực hành thành thạo.
Dạy giờ thực hành khác với dạy giờ lý thuyết là người dạy :
+ Nắm vững kiến thức chuyên môn.

+ Theo phương pháp kiểm tra ñánh giá kết quả học tập của học sinh.
-Kiểm tra ñánh giá bằng câu hỏi trắc nghiệm
Gồm: Trắc nghiệm tự luận và trăc snghiệm khách quan.
- Kiểm tra ñánh giá qua quan sát thực hiện bài thực hành.
- Kiểm tra ñánh giá kế quả bài thực hành.
- Kiểm tra bài tập ở nhà hay lớp.
+ Một số kỹ thuật kiểm tra ñánh giá người học
- Xây dựng các tiêu chí ñánh giá kết quả bài thực hành.
- Xây dựng bộ công cụ ñánh giá.
b/ Kiểm tra ñánh giá phù hợp với ñối tượng người học và dạng bài thực
hành trên thực tế.
+ Đánh giá phù hợp với ñối tượng


Kỹ năng thực hành mỗi người học khác nhau ở ñây có yếu tố về năng
khiếu, bẩm sinh. Vì vậy người dạy cần linh hoạt về mức ñộ yêu cầu kiểm tra,
ñánh giá bài thực hành với người học.
Người học có kỹ năng thực hành tốt thì rất thích mức ñộ ñề thực hành nâng
cao họ hăng say làm việc ñể hoàn thiện kỹ năng và ñể khẳng ñịnh mình do ñó
người dạy phải phân loại ñối tượng này và khuyến khích người học.
Đối với người học có kỹ năng thực hành trung bình thì người dạy có yêu
cầu phù hợp vì nếu có cố gắng hết sức thì sản phẩm cũng không thể có kết quả
cao mà người học dễ mắc tâm lý ngại học.
Vấn ñề giới cũng có tác ñộng ñến tâm lý thực hành vì nói ñến Thực hành
nghề Điện thì ñại ña số học sinh nữ ñều có tâm lý ngại. Do ñó người dạy cũng có
cách ñánh giá kiểm tra linh hoạt. Ví dụ: Thực hành nhóm ñể giúp nhau; Xây dựng
qui trình thực hành; Làm sản phẩm ñơn giản… ñể khuyến khích người học.
+ Kiểm tra, ñánh giá người học phù hợp với từng bài thực hành cụ thể.
Do ñiều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn từ thiết bị và phòng học thực
hành do vật có những bài thực hành nhà trường không thể ñáp ứng ñược về thiết

Biết cách tháo lắp các thiết bị ñiện, thiết bị ño ñiện: Công tắc, bóng ñèn,
ñồng hồ, dây dẫn.
Sử dụng các dụng cụ thành thạo: Kìm, tô vít…
3/ Thái ñộ
+ Thực hiện ñúng hướng dẫn của người dạy trong khi thực hành.
+ Chấp hành ñúng qui tắc an toàn và vệ sinh.
B/ Chuẩn bị
1/ Nội dung kiến thức
+ Nghiên cứu bài 4 Sách giáo khoa.
+ Tham khảo tài liệu về cấu tạo ñồng hồ Ampe kế, Von kế.
+ Nắm vững cách vẽ sơ ñồ nguyên lý mạch ñiện.
2/ Dụng cụ và thiết bị
a/ Đối với người dạy.
+ Chuẩn bị một bộ dụng cụ Kìm, tô vít, bút thử ñiện, băng dín cách ñiện…
+ Nguồn ñiện xoay chiều U=220v.
+ 5 công tắc loại 5A, 5 ñồng hồ Ampe kế loại 1A, 5 ñồng hồ Von kế loại
300v cho 5 nhóm thực hành.
+ Dây ñiện.
+ 15 bóng ñèn sợi ñốt loại 220v- 60W.
b/ Đối với người học ( mỗi nhóm)
+ Chuẩn bị một bộ dụng cụ.
+ 2 mét dây, bóng ñèn.
C/ Phương pháp
Thuyết trình, ñàm thoại, làm mẫu.
D/ Tiến trình dạy
1/ Phân thời gian thực hành trong 3 tiết
Tiết 1: Thực hiện các công việc Ổn ñịnh tổ chức, phân nhóm, giao dụng cụ
thiế bị thực hành, dạy lý thuyết, thực hành mẫu, rút kinh nghiệm bài mẫu…
Tiết 2: Các nhóm tự thực hành.
Tiết 3: dành 25 phút tiếp tục thực hành. 20 phút còn lại các nhóm báo cáo

Ngắt công tác, tháo 1 bóng ñèn rồi ñóng công tắc K ñọc chỉ số
ampe kế , ghi vào phiếu.
Bước 5
Ngắt công tác, tháo tiếp 1 bóng ñèn rồi ñóng công tắc K, ñọc
chỉ số ampe kế , ghi vào phiếu.
Bước 6

Đọc lại kết quả 3 lần ño và so sánh các chỉ số, rút ra kết luận.
Đại diện các nhóm nêu ý kiến về quá trình theo dõi bài mẫu.

b/ Mạch ño ñiện áp dùng ñồng hồ ño Von kế.
thao tác ñể 2 học sinh thực hiện .
Bước 1

Giáo viên hướng dẫn các

Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị, dây dẫn.
Nối dây vào thiết bị ñồng hồ , công tắc, bóng ñèn.
Nối dây toàn mạch ño như hình vẽ.

Bước 2
Giáo viên kiểm tra mạch ñiện ñặc biệt là ñộ an toàn các mối
dây nối tránh ñể rò ñiện.
Đấu mạch ñiện vào nguồn ñiện.
Bước 3

Đóng công tắc K ñọc chỉ số Von kế rồi ghi vào phiếu.

Bước 4
Ngắt công tác, tháo 1 bóng ñèn rồi ñóng công tắc K ñọc chỉ số

Chọn thang ño ampe kế 1A
- Nội dung thực hiện
Chia nhóm, làm mẫu, hướng dẫn
người học thực hành và ghi kết quả
vào bảng so sánh với kết quả tính.

+ Tiến hành Thí nghiệm lần 1
- Nối dây theo sơ ñồ trên, ñóng ñiện ñể 3 bóng
ñèn sáng và ñọc chỉ số trên ñồng hồ Ampe kế.
- Căt công tác
+ Tiến hành Thí nghiệm lần 2
- Tháo 1 bóng ñèn trong sơ ñồ.
- Đóng khóa K ñọc giá trị ño trên ñồng hồ và
ghi kết quả vào bảng.
- Cắt khóa ñiện K
+ Tiến hành Thí nghiệm lần 3
- Tháo tiếp 2 bóng ñèn trong sơ ñồ.
- Đóng khóa K ñọc giá trị ño trên ñồng hồ và
ghi kết quả vào bảng.
- Cắt khóa ñiện K

1/ Người học:
- Vẽ sơ ñồ cách lắp mạch ño.
- Xem ñồng hồ ño và tìm hiểu cách
lăp mạch, cách ñọc giá trị ño trên
ñồng hồ.


2) §o ®iÖn ¸p xoay chiÒu
+ Sơ ñồ

Đánh giá tổng kết, rút kinh nghiệm.


Mẫu: Phiếu ghi kết quả thực hành ño dòng ñiện và ñiện áp xoay chiều.
Tên nhóm:…………
Họ tên các thành viên nhóm:….
Tên loại hình ño

Trình tự thí
nghiệm

Đo dòng ñiện
dùng Ampe kế.

Lần 1
Lần 2
Lần 3
Lần 1
Lần 2

Đo ñiện áp dùng
Von kế.

Kết quả ño

Kết quả tính

Kết luận:………………………………………………………….
Đề xuất ý kiến:………………………………………………..


mỡnh.
Cú thờm phng ỏn chun b dng c v thit b thc hnh.
Cú kinh nghim trong vic kim tra, ủỏnh giỏ bi thc hnh tựy vo ủi
tng ngi hc v loi bi thc hnh.
2. ngh.
Cỏc ủng nghip v cỏc nh qun lý nghiờn cu Sỏng kin vo cú s
quan tõm hp lý cho mụn hc ngh cú hiu qu hn.
PHN 4: DANH MC T LIU THAM KHO
+ Trang wed cỏc trng dy ngh...
+ Tham khảo ý kiến đồng nghiệp và sự t vấn của học sinh các khóa học.
+ SGK mụn hc chng trỡnh chun.

HIU TRNG

Lo Cai 25/4/2011
Ngi vit

Đào Lê Huy

Sở giáo dục và đào tạo lào cai
Trờng THPT số 1 TP lào cai

----------------------------