BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
--------------

LÝ KIỀU HƯNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP ỨNG DỤNG
CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ
NHÂN SỰ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN - 2013


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
--------------

LÝ KIỀU HƯNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP ỨNG DỤNG
CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ
NHÂN SỰ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 60.14.05

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

Lý Kiều Hưng


iii

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU..........................................................................................................vi
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
TRONG QUẢN LÝ NHÂN SỰ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC................................1
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề..........................................................................1
1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài............................................................3
1.3. Quản lý nhân sự ở trường đại học............................................................10
1.4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhân sự ở trường đại học..15
Tiểu kết chương 1............................................................................................27
THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN
LÝ NHÂN SỰ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN........................................28
2.1. Khái quát về trường Đại học Sài Gòn......................................................28
2.2. Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin ở trường Đại học Sài Gòn.....33
2.3. Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhân sự ở trường
Đại học Sài Gòn..............................................................................................48
Tiểu kết chương 2............................................................................................59
MỘT SỐ GIẢI PHÁP ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG
QUẢN LÝ NHÂN SỰ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN............................60
3.1. Các nguyên tắc đề xuất giải pháp.............................................................60
3.2. Các giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhân sự ở
trường Đại học Sài Gòn...................................................................................61
3.3. Đánh giá sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất..........86
Tiểu kết chương 3............................................................................................90
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.........................................................................92
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................94

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH
STT

Tên sơ đồ, hình ảnh

Trang

Sơ đồ 1.1

Mô hình hoạt động quản lý

13

Sơ đồ 1.2

Chức năng của quản lý

14

Hình 2.1

Cơ cấu tổ chức của trường Đại học Sài Gòn

35

Hình 2.2

Hệ thống tra cứu sách trực tuyến của Trung tâm
Học liệu


Giao diện phần mềm Quản lý nhân sự HRM

49

Hình 2.8

Giao diện Hệ thống Quản lý văn bản và Hồ sơ
công việc

50

Hình 2.9

Giao diện Hệ thống phần mềm kế toán IMAS

51

Hình 2.10

Chương trình Quản lý Cán bộ, Công chức,
Viên chức

56

Hình 2.11

Trang thông tin điện tử của Phòng Tổ chức –
Cán bộ trường Đại học Sài Gòn

58

năm 2013)

36

Bảng 2.4

Trình độ tin học của giảng viên, giáo viên trường
Đại học Sài Gòn (tính đến tháng 5 năm 2013)

40

Bảng 2.5

Tỉ lệ giảng viên, giáo viên cơ hữu ứng dụng công
nghệ thông tin cho công tác giảng dạy và nghiên
cứu năm học 2011 – 2012 (n = 451)

40

Bảng 2.6

Mức độ ứng dụng công nghệ thông tin trong đào
tạo của giảng viên và sinh viên trường Đại học
Sài Gòn (n = 114)

43

Bảng 2.7

Đánh giá hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin


59

Bảng 2.12

Đánh giá mức độ ứng dụng công nghệ thông tin
trong quản lý nhân sự hiện nay ở trường Đại học
Sài Gòn

61

Bảng 2.13

Nhận thức về nội dung ứng dụng công nghệ

62


vi

STT

Tên bảng

Trang

thông tin trong quản lý nhân sự ở trường Đại học
Sài Gòn
Bảng 3.1


năm 2020 về việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan
nhà nước.
Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Chỉ thị
số 55/2008/CT-BGDĐT về tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công
nghệ thông tin trong ngành giáo dục giai đoạn 2008 – 2012 nhấn mạnh nhiệm
vụ thứ năm “đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong điều hành và quản
lý giáo dục”.
Đối với thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), việc ứng dụng công nghệ
thông tin trong hoạt động của các đơn vị hành chính sự nghiệp được xem là
nhiệm vụ của Kế hoạch thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần
thứ IX về chương trình cải cách hành chính gắn với mục tiêu xây dựng mô
hình chính quyền đô thị tại thành phố. Trong đó, nhấn mạnh nhiệm vụ hiện
đại hóa nền hành chính, nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin
phục vụ tốt yêu cầu lãnh đạo và quản lý với các giải pháp thực hiện.
Quản lý nhân sự là một trong những hoạt động của cơ quan nhà nước.
Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý nhân sự là góp phần nâng cao hiệu
quả chung của hoạt động của cơ quan nhà nước, thực hiện tốt chương trình cải
cách hành chính đã và đang được triển khai thực hiện.
Trường Đại học Sài Gòn được thành lập theo Quyết định số 478/QĐTTg ngày 25/4/2007 của Thủ tướng Chính phủ trên cơ sở nâng cấp trường


viii

Cao đẳng Sư phạm TP.HCM. Qua quá trình phát triển, Trường đã đạt được
những thành tựu đáng kể, tốc độ phát triển nhanh cả về quy mô ngành nghề
đào tạo lẫn số lượng sinh viên. Đội ngũ cán bộ - viên chức của Trường tăng
lên để đáp ứng kịp thời yêu cầu phát triển. Từ đó, đặt ra cho công tác tổ chức
– cán bộ, cụ thể là công tác quản lý nhân sự, những yêu cầu và đòi hỏi những
giải pháp thực hiện trong tình hình mới.
Công tác quản lý nhân sự ở trường Đại học Sài Gòn trong những năm

Đại học Sài Gòn.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Vấn đề ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tổ chức – cán bộ ở
trường Đại học Sài Gòn.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhân sự ở
trường Đại học Sài Gòn.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất được một số giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin có cơ
sở khoa học và có tính khả thi thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng quản lý
nhân sự ở trường Đại học Sài Gòn.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong
quản lý nhân sự.
Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của việc ứng dụng công nghệ thông tin
trong quản lý nhân sự hiện nay ở trường Đại học Sài Gòn.
Đề xuất một số giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý
nhân sự ở trường Đại học Sài Gòn.
6. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận


x

Nhóm phương pháp này được thực hiện nhằm thu thập thông tin, tổng
hợp để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài, gồm có:
- Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu.
- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn


1

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
TRONG QUẢN LÝ NHÂN SỰ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Trên thế giới
Thuật ngữ “Công nghệ thông tin”, xuất phát từ thuật ngữ tiếng Anh
“Information Technology”, xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1958 trong bài viết
đăng trên Tạp chí Harvard Business Review của hai tác giả Harold J. Leavitt
và Thomas L. Whisler. Trong bài viết này, hai ông đã bình luận về ngành
công nghệ mới ra đời là “Công nghệ mới chưa được thiết lập một tên riêng.
Chúng ta sẽ gọi nó là công nghệ thông tin”.
Ở các nước phát triển, việc ứng dụng công nghệ thông tin và các sản
phẩm của ngành công nghệ thông tin đã được thực hiện trên tất cả các lĩnh
vực của đời sống xã hội như y tế, giáo dục, văn phòng,…trong nhiều năm
qua. Hiện nay, những khái niệm như Chính phủ điện tử, chức danh Lãnh đạo
công nghệ thông tin (CIO), thương mại điện tử,… đã trở nên quen thuộc tại
những nước này.
Bên cạnh đó, công tác nghiên cứu nhằm tìm ra những giải pháp, tạo ra
những sản phẩm, ứng dụng những thành tựu mới nhất của ngành công nghệ
thông tin để phục vụ tốt hơn nữa nhu cầu của con người vẫn đang được thực
hiện, nhất là các hoạt động liên quan đến chính phủ và giáo dục.
Ví dụ như nhóm nghiên cứu công nghệ thông tin kinh doanh và khoa
học quản lý (Business Information Technology and Management Science
Group) thuộc trường Đại học Manchester Metropolitan đã có những nghiên
cứu về vấn đề thương mại điện tử, quản lý tri thức, mô hình chính sách, đổi
mới phát triển hệ thống và quá trình e-learning. Một trong số những nghiên



3

công tác quản lý giáo dục đào tạo của trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật
TP.HCM” của tác giả Huỳnh Lê Tuấn. Đối với công tác quản lý nhân sự, tác
giả Võ Thiện Cang đã thực hiện đề tài “Thực trạng ứng dụng công nghệ thông
tin trong việc quản lý nhân sự ngành Giáo dục và Đào tạo TP.HCM” nhằm
đánh giá thực trạng công tác này tại các đơn vị trường học và đơn vị quản lý
cấp trên như Phòng, Sở Giáo dục và Đào tạo trên địa bàn TP.HCM.
Nhìn chung, các nghiên cứu trên đã đánh giá đúng vai trò, tính cấp thiết
cũng như thực trạng công tác ứng dụng công nghệ thông tin hiện nay đối với
các hoạt động quản lý nhà nước và giáo dục. Nhiều nghiên cứu đã đưa ra
được những giải pháp, sản phẩm để thực hiện tốt việc ứng dụng công nghệ
thông tin trong các công tác có liên quan. Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu
chỉ tập trung vào vấn đề ứng dụng công nghệ thông tin đối với các cơ sở giáo
dục phổ thông và đơn vị quản lý cấp trên như Phòng, Sở Giáo dục và Đào tạo.
Việc nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin ở các cơ sở giáo dục đại
học, nhất là trong công tác quản lý nhân sự còn hạn chế, chưa đánh giá toàn
diện thực trạng. Nguyên nhân là do cơ sở giáo dục đại học có đặc điểm tình
hình, điều kiện khác với các cơ sở giáo dục phổ thông; từ đó dẫn đến các vấn
đề nảy sinh cần giải quyết cũng khác nhau. Mặt khác, các cơ sở giáo dục đại
học chưa xác lập được hệ thống thống nhất từ trên xuống cho việc ứng dụng
công nghệ thông tin trong quản lý nhân sự nên gây ra khó khăn trong việc đề
ra các giải pháp chung cũng như triển khai thực hiện đồng bộ. Vì vậy, việc
nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong
quản lý nhân sự để giải quyết các công việc có liên quan là việc làm cấp thiết.
1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Trường đại học
Đại học là cơ sở giáo dục đại học bao gồm tổ hợp các trường cao đẳng,

cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị.


5

- Hợp tác với các tổ chức kinh tế, giáo dục, văn hóa, thể dục, thể
thao, y tế, nghiên cứu khoa học trong nước và nước ngoài.
- Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo và chịu sự kiểm tra, thanh tra
của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành có liên quan và Ủy ban nhân dân
cấp tỉnh nơi cơ sở giáo dục đại học đặt trụ sở hoặc có tổ chức hoạt động đào
tạo theo quy định.
- Các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
Trường đại học được thực hiện quyền tự chủ của mình trong các hoạt
động chủ yếu thuộc lĩnh vực tổ chức và nhân sự, tài chính và tài sản, đào tạo,
khoa học và công nghệ, hợp tác quốc tế, bảo đảm chất lượng giáo dục đại học
theo sự phân cấp của cơ quan cấp trên. Cơ sở giáo dục đại học đại học thực
hiện quyền tự chủ ở mức độ cao hơn phù hợp với năng lực, kết quả xếp hạng
và kết quả kiểm định chất lượng giáo dục. Cơ sở giáo dục đại học không còn
đủ năng lực thực hiện quyền tự chủ hoặc vi phạm pháp luật trong quá trình
thực hiện quyền tự chủ, tùy thuộc mức độ, bị xử lý theo quy định của
pháp luật.
1.2.2. Công nghệ thông tin và ứng dụng công nghệ thông tin
1.2.2.1. Công nghệ thông tin
Khái niệm công nghệ thông tin được định nghĩa trong Nghị quyết
49/CP của Chính phủ như sau: “Công nghệ thông tin là tập hợp các phương
pháp khoa học, các phương tiện và công cụ kỹ thuật hiện đại - chủ yếu là kỹ
thuật máy tính và viễn thông - nhằm tổ chức, khai thác và sử dụng có hiệu quả
các nguồn tài nguyên thông tin rất phong phú và tiềm tàng trong mọi lĩnh vực
hoạt động của con người và xã hội”.
Trong Luật Công nghệ thông tin được ban hành năm 2006, khái niệm

của các hoạt động này”. [15, tr.02]


7

Trong giai đoạn hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng
những thành tựu của ngành vào hoạt động quản lý đang trở thành xu hướng
tất yếu, là khâu đột phá quan trọng trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả
công tác quản lý hành chính nhà nước. Xu hướng hiện nay của cơ quan nhà
nước đã chuyển sang sử dụng các sản phẩm công nghệ thông tin trong nước
với chi phí thấp, hiệu quả cao thay cho sản phẩm có xuất xứ từ nước ngoài.
1.2.3. Quản lý nhân sự
1.2.3.1. Quản lý
Hoạt động quản lý là dạng lao động mang tính đặc thù xuất hiện từ khi
có sự phân công lao động trong xã hội. Hoạt động này có nhiệm vụ tổ chức,
điều khiển các hoạt động lao động khác theo những yêu cầu nhất định. Mọi
hoạt động trong xã hội đều cần đến quản lý.
Khái niệm quản lý được định nghĩa theo nhiều quan điểm khác nhau
tùy thuộc vào phương pháp tiếp cận như:
- “Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và làm
cái đó bằng phương pháp tốt nhất và rẻ nhất” (F.W.Taylor, nhà thực hành
quản lý lao động);
- “Quản lý là quá trình chuyển một hệ động lực phức tạp từ trạng
thái này sang trạng thái khác nhờ sự tác động vào các phần tử biến thiên của
nó” (A.I.Berg, nhà điều khiển học);
- “Quản lý là thiết kế và duy trì một môi trường mà trong đó các cá
nhân làm việc với nhau trong nhóm có thể hoàn thành các nhiệm vụ và mục
tiêu đã định” (H.Koontz, C.Heinweihrich);
- “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể
quản lý đến tập thể người lao động nói chung (khách thể quản lý), nhằm thực


1.2.3.2. Quản lý nhân sự
Nhân sự là thuật ngữ được sử dụng để chỉ về con người nói chung trong
tổ chức, cơ quan, đơn vị. Thuật ngữ quản lý nhân sự được hiểu theo hướng
quản lý con người trong một đơn vị.
Quản lý nhân sự là những tác động hợp quy luật của chủ thể quản lý
đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý về nhân sự đã đề ra.
Hay nói một cách cụ thể, quản lý nhân sự là sự tác động có tổ chức, có mục
đích đến con người, tập thể người để tổ chức và phối hợp hoạt động của
những cá nhân đó trong suốt quá trình lao động của họ; qua đó, sử dụng có
hiệu quả, phát huy tốt năng lực cá nhân nhằm hoàn thành mục tiêu đề ra.
Quản lý nhân sự trong trường đại học là hoạt động gồm tuyển chọn, sử
dụng, phát triển, động viên, tạo những điều kiện thuận lợi để các cá nhân và
nhóm hoạt động có hiệu quả nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức cao nhất và
sự bất mãn ít nhất của cán bộ, viên chức trong nhà trường.


10

1.2.4. Giải pháp
Từ điển tiếng Việt định nghĩa khái niệm giải pháp như sau: “giải pháp
là phương pháp giải quyết một công việc, một vấn đề cụ thể”. Như vậy, khi đề
cập đến khái niệm giải pháp tức là đề cập đến những cách thức tác động,
hướng giải quyết thay đổi, chuyển biến một hệ thống, một quá trình, một
trạng thái… nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Giải pháp càng thích hợp, càng tối
ưu thì càng giúp việc giải quyết những vấn đề được diễn ra nhanh chóng, hiệu
quả cao. Tuy nhiên, để có thể đề ra được những giải pháp mang tính tối ưu
cần phải dựa trên cơ sở nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn của vấn đề
một cách toàn diện.
1.3. Quản lý nhân sự ở trường đại học

Trường đại học là một bộ phận trong hệ thống giáo dục quốc dân. Do
vậy, nhân sự chủ yếu là giảng viên, giáo viên. Đây là lực lượng quyết định
đến chất lượng giáo dục của đơn vị, như Raja Roy Singh (Ấn Độ) đã nhận xét
“Không một hệ thống giáo dục nào có thể vươn cao quá tầm những giáo viên
làm việc cho nó” [20, tr.13]. Vì vậy, công tác quản lý nhân sự có vai trò quan
trọng trong việc xây dựng, phát triển đội ngũ nhà giáo đủ về số lượng, đảm
bảo về chất lượng để thực hiện tốt nhiệm vụ của đơn vị.
Quản lý nhân sự là điều kiện quan trọng để đánh giá hiệu quả của công
tác lãnh đạo. Việc sử dụng đúng người để giao đúng việc giúp khai thác hết
tiềm năng của người lao động, đem lại hiệu quả công việc cao.
1.3.3. Nội dung quản lý nhân sự ở trường đại học
Trường đại học là cơ sở giáo dục đại học chịu sự quản lý Nhà nước về
giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Công tác quản lý nhân sự ở trường đại
học cũng giống như các cơ quan quản lý hành chính Nhà nước khác, trên thực
tế đều phải căn cứ vào các văn bản hướng dẫn của Nhà nước như Luật, Nghị
định, Thông tư hướng dẫn và các văn bản quy phạm pháp luật khác, như:


12

- Luật Viên chức số 58/2010/QH12 đã được Quốc hội nước Cộng
hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 15
tháng 11 năm 2010;
- Nghị định số 204/2004/NĐ-CP ngày 14 tháng 12 năm 2004 của
Chính phủ về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực
lượng vũ trang;
- Nghị định số 29/2012/NĐ-CP ngày 12 tháng 4 năm 2012 của Chính
phủ về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức;
- Nghị định số 17/2013/NĐ-CP ngày 19 tháng 02 năm 2013 của
Chính phủ sửa đổi, bổ sung một điều của Nghị định số 204/2004/NĐ-CP;