ĐỀ TÀI:

ĐỊNH HƯỚNG VIỆC DẠY TỐT TIẾT TỰ HỌC
NHẰM PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC
CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC
ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trong các môn học của các cấp lớp, không có môn học nào lại giúp cho học
sinh rèn luyện được năng lực suy nghĩ, phat triển tư duy, trí tuệ và có óc sáng tạo
cao như tiết tư học. Đặc biệt tiết tự học ở Tiểu học đóng vai trò rất quan trọng. Do
đó đòi hỏ người giáo viên phải bản lĩnh, có năng lực, chủ động sáng tạo, làm thế
nào để mọi học sinh đều có hứng thú, ham thích trong học tập thì khả năng tiếp
thu bài của các em sẽ có hiệu quả hơn, phát huy được tính tự giác, chủ động và
sáng tạo của học sinh.
Việc đổi mới phương pháp dạy – học là một nhu cầu tất yếu phù hợp với
quy luật phát triển giáo dục trong giai đoạn hiện nay. Tiếp tục thực hiện chỉ thị
năm học của Bộ GD – ĐT đã nêu rõ cần cải tiến phương pháp dạy – học theo
hướng phát huy tính tích cực của HS. Từ đó đến nay việc đổi mới phương pháp
dạy – học trong đó co tiết tự học là vấn đề mà nhiều nhà chuyên môn, quản lý giáo
dục quan tâm nghiên cứu.
Tuy nhiên, qua thực tiễn, việc đổi mới phương pháp như thế nào để có hiệu
quả là vấn đề cần đặt ra, vì trong thực tế giảng dạy, không ít giáo viên còn lúng
túng.
Trong thực tế hiện nay, cải tiến, đổi mới phương pháp dạy – học của một số
giáo viên chỉ dừng lại ở mức độ hình thức, quá trình thực hiện còn gượng ép làm
cho tiết dạy nặng nề, mất thời gian mà hiệu quả đạt chưa cao. Ngoài ra, do chưa
xác định được tầm quan trọng từng yêu cầu của các bước dạy một tiết lên lớp nên
vẫn còn tồn tại một số hạn chế sau:
Chưa xác định mục đích của tiết tự học là kiểm tra lại việc tiếp thu kiến
thức vừa học của học sinh, nhằm củng cố, chuẩn bị cho kiến thức mới.
Không kiểm tra được mức độ tiếp thu qua bài sửa, chưa rèn cho học sinh
thói quen nhận xét – phân tích kết hợp và gợi nhớ kiến thức đã học,...

chỉ là người hứơng dẫn, còn suy nghĩ tìm tòi trao đổi với các bạn và cuối cùng
giáo viên sẽ bổ sung để học sinh tự chốt kiến thức. Rõ ràng, với cách dạy này, sẽ
kích thích học sinh tư duy, chủ động trong sáng tạo.
Như chúng ta đã biết lên lớp là một quá trình diều khiển học sinh hoạt động sao
cho các em có thể tự mình chiếm lĩnh các tri thức mới. Trong quá trình đó, chúng
ta cần lưu ý hai vấn đề:
Đưa ra một hệ thống các lệnh làm việc
Kiểm soát được các hoạt động của từng học sinh
Những việc cần lưu ý khi thức hiện giao việc cho học sinh
 Hình thức giao việc
Phân loại trình độ theo từng đối tượng học sinh ở đây lưu ý giáo viên không nhất
thiết em học sinh này học yếu môn Toán nên ngồi chung với nhóm suốt cả một
năm học, nếu sau một khoảng thơi gian em học sinh đó có tiến bộ thì sẽ được
chuyển sang nhóm có trình độ phù hợp hơn.
Các nhóm này không duy trì nhất định mà sẽ thay đổi theo từng nội dung rèn
luyện của giáo viên
Lệnh giao việc phải đưa ra một cách dứt khoát thể hiện rõ yêu cầu mọi học sinh
đều phải làm việc.
 Với nhóm học sinh giỏi – khá
Cái gì mà học sinh tự có thể làm được thì có thể cho các em tự làm, giáo viên
kiểm soát và nhắc nhở khi thật cần thiết.
Giáo viên đừng lo ngại sợ học sinh của mình không làm được, hãy mạnh dạn để
học sinh tự tổ chức học và tin vào khả năng độc lập làm việc của học sinh mình.
 Với nhóm học sinh trung bình – yếu


Giáo viên cần quan sát để đôn đốc, giúp đỡ cá nhân những em gặp khó khăn. Khi
giúp các em này, giáo viên cần nói nhỏ chỉ đủ cho em đó nghe, tránh nói to ảnh
hưởng đến hoạt động của các em khác.
Khi quan sát thấy vấn đề gì mà đa số học sinh làm sai, giáo viên có thể cho nhóm

viên. Giáo viên có nhiệm vụ tạo hệ thống việc làm, gợi mở cho học sinh tự tìm ra
cái mới và quan trọng hơn hết Giáo viên phải chốt và khắc sâu kiến thức đó cho
học sinh.
 Những việc không nên làm:
Giáo vien máy móc giao khoán việc cho học sinh mà thiếu sự hướng dẫn chuẩn bị.
Tổ chức giao việc mà không kiểm soát và tổng kết việc làm của học sinh.
Tổ chức hoạt động nhóm một cách hình thức không đạt hiệu quả.
Không nên dàn trải kiến thức, ví dụ ở tiết Luyện từ và câu, chỉ nên yêu cầu học
sinh tìm động từ không nên yêu cầu học sinh tìm động từ, danh từ, tính từ.


Khi kiểm tra việc làm của học sinh không nên chỉ gọi học sinh nhận xét và dừng
lại ở câu hỏi: bài tập này đúng hay sai.
Khi chia nhóm học sinh giỏi – khá, trung bình – yếu giáo viên không nên nói rõ để
tránh tâm lý căng thẳng, mặc cảm cho học sinh ( giáo viên có thể đặt đây là nhóm
hoa hồng, đây là nhóm sóc nâu ,... )
 Những việc nên làm:
Cần chuẩn bị trước hoặc nắm được ý đồ của tiết tự học trong ngày để chủ động sử
dụng một số bài tập ứng dụng và thức hành.
Phải xác định đâu là kiến thức trọng tâm để khi dạy cần khắc sâu và khi củng cố
cần chốt lại.
Sử dụng tốt hệ thống giao việc sao cho đảm bảo nguyên tắc tất cả học sinh cùng
làm việc.
Nhất thiết sau mỗi bài tập học sinh trong nhóm phải tự kiểm tra, phân tích những
lỗi sai ( nếu có ) và cùng nhau tìm ra hướng giải quyết, giáo viên có sự can thiệp
cần thiết.
KẾT LUẬN CHUNG:
Trên đây là một số nhận định cũng như một số định hướng hoàn toàn mang
tính chủ quan của người viết. Sáng kiến kinh nghiệm này chỉ mang tính chất trao
đổi kinh nghiệm giúp giáo viên thực hiện tốt hơn những yêu cầu dạy và học tiết tự