Website: Email : Tel : 0918.775.368
Mở đầu
Công cuộc đổi mới đợc triển khai ngày càng sâu rộng đến nay đã sang năm
thứ 12. Chúng ta đã giành đợc nhiều thành tựu to lớn và quan trọng trên tất cả các
mặt kinh tế, chính trị, an ninh-quốc phòng, đối nội, đối ngoại...bộ mặt của đất nớc,
vị thế của Việt Nam trên trờng quốc tế đã thay đổi rất nhiều. Đó là một sự thật
hiển nhiên mà nhân dân ta đều thấy rõ và thế giới thừa nhận. Tất cả chứng tỏ công
cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xớng và lãnh đạo là hoàn toàn đúng đắn, đáp ứng
yêu cầu của đất nớc ta và xu thế chung của thời đại.
Chúng ta phải thấy rõ hai mặt của tình hình, đánh giá khách quan đúng mức,
không thổi phồng, cờng điệu bất cứ mặt nào. Khẳng định thành tựu để làm cho
những gì là tốt đẹp, là tích cực không phải chỉ là kết quả đổi mới mà còn phải trở
thành mặt chủ đạo của đời sống xã hội, trở thành tiền đề cho sự phát triển tiếp tục
của đất nớc, trở thành động lực thúc đẩy mạnh mẽ công cuộc công nghiệp hoá,
hiện đại hoá hiện nay. Mặt khác, phải nhận diện cho đúng, cho hết những tệ nạn,
tiêu cực, suy thoái, đang là lực cân con đờng đi lên chủ nghĩa xã hội của nhân dân
ta. Hơn nữa Bác Hồ đã nói những cái đó còn là những giặc nội xâm, là đồng
minh của các thế lực thù địch đang tìm mọi cách phá hoại sự nghiệp đổi mới của
Đảng và nhân dân ta.
Nhìn nhận đợc thấy mặt trái của tình hình Đảng, Nhà nớc và toàn dân ta đang
cố gắng tìm mọi cách đẩy lùi, khắc phục, ngăn chặn những tiêu cực, tệ nạn, suy
thoái đang diễn ra, cùng nha đa ra ý kiến, đề xuất để giải quyết tốt vấn đề này. Ng-
ời ta tập chung vào hai loại vấn đề là: một là kinh tế thị trờng và chủ nghĩa xã hội,
hai là dân chủ và sự lãnh đạo của Đảng.
Về kinh tế thị trờng và chủ nghĩa xã hội có ý kiến cho rằng kinh tế thị trờng
không thể đi đôi với chủ nghĩa xã hội, nếu chấp nhận chủ nghĩa xã hội thì phải từ
bỏ kinh tế thị trờng, không thể bắt cá hai tay đợc. Làm nh hiện nay thì chỉ đẻ ra
một nền kinh tế hỗn loạn, không ra kinh tế thị trờng, không ra kinh tế chủ nghĩa xã
hội, kinh tế thị trờng theo định hớng xã hội chủ nghĩa chỉ là một cách nói nhập
nhằng, chỉ tạo ra tình trạng nớc đôi, nửa vời, vừa làm vừa run, chỉ có lợi cho những
kẻ đục nớc béo cò mà thôi. Từ đó đi đến nhận định: kinh tế thị trờng đảm bảo cho

trng ấy. Đó chính là định hớng xã hội chủ nghĩa mà các hội nghị Trung ơng (khoá
VII) đã cụ thể hoá để chỉ đạo thực hiện. Nói cách khác, định hớng xã hội chủ
nghĩa là khái niệm dùng để chỉ mục tiêu xã hội chủ nghĩa mà chúng ta cần đạt
tới cùng những phơng hớng cơ bản để từng bớc tiến tới mục tiêu đó.
Giữ vững định hớng Xã Hội Chủ Nghĩa trên con đờng phát triển kinh tế đất n-
ớc theo kịp nhip độ phát triển của thế giới là một vấn đề hết sức quan trọng, chính
vì thế nên em chọn đề tài: Con đờng đi lên Chủ Nghĩa Xã Hội của nớc ta".
Trong bài viết này em sẽ trình bày một số lý luận về Con đờng đi lên Chủ
Nghĩa Xã Hội cua nớc ta.
2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
I- Một số vấn đề lý luận về giữ vững định hớng xã hội
chủ nghĩa trong phát triển kinh tế.
Ngày nay chúng ta dùng định hớng xã hội chủ nghĩa, giữ vững định hớng
xã hội chủ nghĩa bao hàm ý:
Một là, dứt khoát đi theo con đờng tiến lên chủ nghĩa xã hội, không chọn lựa
con đờng phát triển t bản chủ nghĩa hay con đờng thứ ba nào khác.
Hai là, chúng ta không có đủ điều kiện thực hiện kiểu quá độ trực tiếp. Trong
điều kiện đó, chúng ta đã, đang và sẽ phải sử dụng một số nhân tố trớc hết là nền
kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trờng...mà do bản chất khách
quan của nó, khả năng phát triển theo định hớng t bản chủ nghĩa là có thật, bất cứ
lúc nào cũng có thể chệch hớng, nếu Đảng ta nói riêng, hệ thống chính trị nớc ta
không đủ mạnh.
Ba là, trong giai đoạn này, chúng ta cha thể thực hiện đợc ngay một lúc tất cả
những đặc trng của xã hội xã hội chủ nghĩa, mà là thực hiện từng bớc các đặc trng
đó.
1- Quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chủ nghĩa t bản-một tất
yếu lịch sử.
Toàn thế giới đã bớc vào thời đại quá độ từ chủ nghĩa t bản lên chủ nghĩa xã
hội. Thực tiễn đã khẳng định chủ nghĩa t bản là chế độ xã hộ đã lỗi thời về mặt

vào nớc của mình những lực lợng sản xuất hiện đại của thế giới và những kinh
nghiệm của các nớc đi trớc để thực hiện con đờng phát triển rút ngắn. Xu thế
toàn cầu hóa sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia trên thế giới ngày càng tăng
lên tuy có chứa đựng những nguy cơ và thách thức nhng vẫn tạo khả năng khách
quan cho việc khặc phục khó khăn về nguồn vốn và kỹ thuật hiện đại cho các nớc
chậm phát triển nếu có đờng lối chính sách đúng.
Về những tiền đề chủ quan:
Việt Nam là nớc có số dân tơng đối đông, nhân lực dồi dào, tài nguyên đa
dạng. Nhân dân ta đã lập nên chính quyền nhà nớc dân chủ nhân dân dới sự lãnh
đạo của Đảng cộng sản, làm nhiệm vụ lịch sử của chuyên chính vô sản, đã xây
dựng đợc những cơ sở ban đầu về chính trị, kinh tế của chủ nghĩa xã hội. So sánh
với Liên xô trớc đây khi bắt đầu thời kỳ quá độ ta tuy có mặt yếu, nhng cũng có
mặt thuận lợi hơn trong công cuộc xây dựng đất nớc quá độ lên chủ nghiã xã hội.
Cách mạng Việt Nam do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo-một Đảng giàu
tinh thần cách mạng, sáng tạo và trí tuệ khoa học, có đờng lối đúng đắn và gắn bó
quần chúng, đó là nhân tố chủ quan có ý nghĩa vô cùng quan trọng đảm bảo cho
thắng lợi của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã
hội chủ nghĩa.
Nhân dân ta dới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam đã từng chiến đấu,
hy sinh không chỉ nhằm mục đích giành lại độc lập dân tộc, mà còn vì cuộc sống
ấm no, tự do, hạnh phúc. Những yêu cầu đó chỉ có chủ nghĩa xã hội mới đáp ứng
đợc. Vì vậy, quyết tâm của nhân dân sẽ trở thành lực lợng vật chất đủ sức vợt qua
mọi khó khăn và xây dựng thành xã hội. công chủ nghĩa.
2- Bản chất và nội dung giữ vững định hớng xã hội chủ nghĩa.
2.1- Bản chất giữ vững định hớng xã hội chủ nghĩa.
Đại hội VII của Đảng đã xác định bản chất giữ vững định hớng xã hội chủ
nghĩa: xây dựng nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị
trờng, đi đôi với tăng cờng quản lý của nhà nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa,
...phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trờng có sự
quản lý của nhà nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa.

ớng xã hội chủ nghĩa là cần thiết, khách quan và cũng là nộ dung, yêu cầu của sự
phát triển rút ngắn. Sự nghiệp dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng và văn
minh vừa là mục tiêu, vừa là nội dung, nhiệm vụ của việc phát triển kinh tế thị tr-
ờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta.
Chúng ta đang phấn đấu xây dựng một nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội
chủ nghĩa đạt trình độ kinh tế thị trờng phát triển với đặc trng:
Hệ thống thị trờng đợc phát triển đầy đủ: thị trờng hàng hoá, thị trờng công
nghệ, các dịch vụ thông tin, t vấn, tiếp thị, pháp lý, tài chính, ngân hàng, kiểm
toán, bảo hiểm, bảo lãnh, thị trờng sức lao động, thị trờng khoa học, kỹ thuật, công
nghệ, thị trờng bất động sản, thị trờng vốn, thị trờng chứng khoán...Tất cả các loại
thị trờng đó liên kết chặt chẽ với nhau tạo thành một chỉnh thể hữu cơ. Hệ thống
thị trờng này trở thành đầu mối mọi tác động qua lại của hoạt động kinh tế xã hội.
Mỗi thực thể kinh tế có lợi ích riêng và là chủ thể của thị trờng, tham gia hoạt
động của thị trờng và cạnh tranh với nhau.
Việc vận hành kinh tế xã hội đợc thực hiện trong sự kết hợp giữa đờng lối, chủ
trơng, chính sách, kế hoạch với việc sử dụng các loại tín hiệu kinh tế mà thị trờng
cung cấp, việc lu trữ tài nguyên đợc điều tiết bởi thông tin thị trờng và kế hoạch
cân đối sản xuất.
Dựa trên quy luật thống nhất mà hình thành một trật tự thị trờng, sản xuất xã
hội, lu thông, hình thành mạng lới sản xuất xã hội có trật tự của kinh tế thị trờng,
chính phủ thực hiện việc điều chỉnh và khống chế vĩ mô cần thiết, hữu hiệu, vận
dụng chính sách kinh tế, pháp luật kinh tế, chỉ đạo kế hoạch và phơng pháp hành
chính cần thiết để hớng dẫn sự phát triển của kinh tế thị trờng.
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đã là kinh tế thị trờng thì có cơ chế vận hàng vốn có của nó-cơ chế thị trờng.
Cơ chế thị trờng chín là bộ máy kinh tế điều tiết toàn bộ sự vận động của kinh tế
thị trờng, điều tiết quá trình sản xuất và lu thông hàng hoá thông qua sự tác động
của các quy luật kinh tế trên thị trờng đặc biệt là quy luật giá trị-quy luật kinh tế
căn bản của sản xuất và lu thông hàng hoá.

yếu tố tự phủ định nó. Sự tác động của những yếu tố này không có tính nhất thời
mà là cả một quá trình. Chủ nghĩa t bản không phải là cả một hình thái kinh tế xã
hội vĩnh viễn. Theo quy luật tiến hoá và lý luận về hình thái kinh tế xã hội của
Mác thì sớm hay muộn chủ nghĩa t bản cũng phải nhờng chỗ cho một xã hội văn
minh hơn đó là chủ nghĩa hội. Đúng nh văn kiện Đại hội Đảng lần thứ VII, Đảng
cộng sản Việt Nam đã khẳng định: Lịch sử thế giới đang trải qua những bớc
quanh co song loài ngời cuối cùng nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa hội. Đó là quy
luật tiến hoá của lịch sử.
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Định hớng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trờng ở nớc ta là cần thiết và
có tính khách quan. Xây dựng nền kinh tế thị trờng không có gì mâu thuẫn với
định hớng xã hội chủ nghĩa. Đại hội lần thứ VIII của Đảng ta đã khẳng định: cơ
chế thị trờng đã phát huy tác dụng tích cực to lớn đên sự phát triển kinh tế xã hội.
Nó chẳng những không đối dập mà còn là một nhân tố khách quan cần thiết của
việc xây dựng và phát triển đất nớc theo con đờng xã hội chủ nghĩa.
2.2- Nội dung giữ vững định hớng xã hội chủ nghĩa.
2.2.1- Thực hiện nhất quán, lâu lài chính sách phát triển nền kinh tế hàng
hoá nhiều thành phần.
Tìm mọi biện pháp để khuyến khích phát triển các thành phần kinh tế và hình
thức tổ chức kinh doanh. Các thành phần kinh tế tiến hành sản xuất hàng hoá tuy
có bản chất kinh tế khác nhau, nhng chúng đều là những bộ phận của một cơ cấu
kinh tế quốc dân thống nhất với các quan hệ cung-cầu, tiền tệ, giá cả chung. Bởi
vậy, chúng vừa hợp tác, vừa cạnh tranh với nhau. Mỗi đơn vị kinh tế là một chủ
thể độc lập, tự chủ và tất cả đều bình đẳng trớc pháp luật.
Tuy nhiên, cần nhận thức rõ rằng mỗi thành phần kinh tế chịu sự tác động của
các quy luật kinh tế riêng. Chính sự tác động của các quy luật kinh tế khác nhau
này mà bên cạnh tính thống nhất của các thành phần kinh tế còn có những khác
nhau và mâu thuẫn khiến cho nền sản xuất hàng hoá ở nớc ta có khả năng phát
triển theo những phơng hớng khác nhau. Vì vậy cùng với sự khuyến khích làm

Thứ năm, kinh tế nhà nớc dẫn đầu trong việc ứng dụng khoa học- công nghệ
hiện đại, tiên tiến, do đó nó có nhịp độ phát triển nhanh, đóng góp phần lớn cho
ngân sách nhà nớc, và tự tích tụ để có thể không ngừng tái sản xuất và mở rộng.
Thứ sáu, kinh tế nhà nớc là lực lợng nòng cốt hình thành các trung tâm kinh tế,
đô thị mới, là lực lợng có khả năng đầu t vì đòi hỏi vốn quá nhiều mà thời gian thu
hồi vốn lại chậm...
2.2.3- Xác lập, củng cố và nâng cao địa vị làm chủ của ngời lao đông trong
nền sản xuất xã hội, thực hiện công bằng xã hội ngày một tốt hơn.
Đảng và nhà nớc phải có thiết chế tạo điều kiện cho mọi ngời dân, mọi thành
phần kinh tế chủ động tham gia phát triển kinh tế, làm giàu cho mình và góp phần
làm giàu cho đất nớc, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện tốt chủ trơng
dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra trong lĩnh vwc kinh tế xã hội.
Khẩn trơng xây dựng và ban hành quy chế bảo đảm quyền làm chủ của nhân
dân ở từng loại hình cơ sở. Phát huy quyền dân chủ đại diện và dân chủ trực tiếp
của nhân dân trong việc bàn, quyết định và giám sát việc thực hiện những chủ tr-
ơng kinh tế, xã hội trực tiếp liên quan đến lợi ích của dân trong việc xử lý theo
đúng pháp luật những việc làm sai,những cán bộ vi phạm. Đồng thời, đề cao kỷ
luật, kỷ cơng của nhà nớc.
Các đoàn thể nhân dân cần đổi mới tổ chức và hoạt động của mình hớng vào
việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong lĩnh vực kinh tế xã hội, thiết thực
giúp dân phát triển sản xuất, kinh doanh, xoá đói, giảm nghèo, nâng cao dân trí,
tiến lên làm giàu góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nớc.
2.2.4- Trong nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa, thực hiện
nhiều hình thức phân phối thu nhập:
phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế, phân phối dựa trên mức
đóng góp các nguồn lực vào sản xuất kinh doanh và phân phối thông qua các quỹ
phúc lợi xã hội, trong đó phân phối theo kết quả lao động giữ vai trò nòng cốt, đi
đôi với chính sách điều tiết thu nhập một cách hợp lý. Chúng ta không coi bất bình
đẳng xã hội nh là một trật tự tự nhiên, là điều kiện của sự tăng trởng kinh tế, mà
thực hiên mỗi bớc tăng trởng kinh tế gắn liền với cải thiện đời sống nhân dân, với

quan hệ nào khác ngoài mối lợi lạnh lùng và lối trả tiền ngay không tình nghĩa.
Ngày nay chính một nhà nghiên cứu phơng Tây Ê-gat Mô-ring đã đa ra nhân xét
chua chát : Trong các nền văn minh đợc gọi là phát triển của chúng ta, tồn tại
một tình trạng kém phát triển thảm hại về văn hoá, trí não, đạo đức và tình ngời.
Vì vậy, nền kinh tế thị trờng ở nớc ta không phải là kinh tế thị trờng tự do, thả nổi
mà là nền kinh tế có định hớng mục tiêu xã hội-xã hội chủ nghĩa. Sự phát triển nền
kinh tế thị trờng đợc xem là phơng thức, con đờng thực hiện mục tiêu của chủ
nghĩa xã hội: dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng văn minh.
Vai trò quản lý của nhà nớc trong nền kinh tế thị trờng hết sức quan trọng. Sự
quản lý của nhà nớc đảm bảo cho nền kinh tế tăng trởng ổn định, đạt hiệu quả, đặc
biệt là đảm bảo sự công bằng và tiến bộ xã hội. Không có ai ngoài nhà nớc lại có
thể giảm bớt đợc sự chênh lệch giữa giàu và nghèo, giữa thành thị và nông thôn,
giữa công nghiệp và nông nghiệp, giữa các vùng của đất nớc. Tuy vậy, cần nhấn
mạnh rằng sự can thiệp của nhà nớc vào kinh tế phải sao cho tơng hợp với thị tr-
ờng. Vì vậy, nhà nớc sử dụng biện pháp kinh tế là chính để điều tiết nền kinh tế.
2.2.6- Giữ vững độc lập, chủ quyền và bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc trong
quan hệ kinh tế với bên ngoài.
9