Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Li núi u
Kinh t t nhõn c xỏc nh l mt giai on phỏt trin cao ca kinh t hng
hoỏ.Trong lch s, ch ngha t bn l phng thc sn xut u tiờn bit t chc nn
kinh t theo mụ hỡnh kinh t th trng v ó t c nhng thnh tu khụng th ph
nhn. Ngy nay, nn kinh t th trng c xỏc nh l thnh tu chung ca nhõn loi.
Thc t cho thy cha cú nc no thnh cụng trong nn kinh t th trng li thiu khu
vc kinh t t nhõn. Kinh t t nhõn nh mt ng lc thỳc y sn xut hng hoỏ phỏt
trin trong nn kinh t th trng. Ngc li, nn kinh t th trng chớnh l mụi trng
hot ng v phỏt trin ca cỏc thnh phn kinh t trong ú cú kinh t t nhõn.
Nhỡn li lch s kinh t Vit Nam sau 20 nm thc hin cụng cuc i mi, khu vc
kinh t t nhõn nc ta (bao gm kinh t cỏ th, tiu ch v kinh t t bn t nhõn) b
phn cu thnh ca nn kinh t quc dõn ó phỏt trin rng khp trong c nc, úng
gúp quan trng vo phỏt trin kinh t, huy ng cỏc ngun lc xó hi vo sn xut kinh
doanh, to thờm vic lm, ci thin i sng nhõn dõn, tng ngõn sỏch Nh nc,gúp
phn gi vng n nh chớnh tr-xó hi ca t nc.
Tuy nhiờn, kinh t t nhõn ca nc ta cũn bc l nhiu hn ch, yu kộm nh quy mụ
nh, vn ớt,cụng ngh lc hu, hiu qu v sc cnh tranh yu v nhiu khú khn vng
mc v mụi trng phỏp lý v mụi trng tõm lý xó hi
Do vy, to iu kin cho kinh t t nhõn tip tc phỏt trin ỳng hng XHCN v
cú nhng úng gúp to ln cho nn kinh t t nc theo tinh thn i hi IX ca ng
cn nghiờn cu lm rừ c s lý lun, thc tin v ra gii phỏp i vi vic phỏt trin
kinh t t nhõn.
phát triển kinh tế t nhân trong thời kỳ quá độ
lên chủ nghĩa xã hội hiện nay ở Việt Nam
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Chương I. Nhận dạng về kinh tế tư nhân.
1.1. Cơ sở kinh tế nhiều thành phần phù hợp với quy luật khách quan của sự
phát triển kinh tế- xã hội.
1.1.1. Cơ sở lý luận đổi mới quan hệ sản xuất

là bước tập dượt và tích luỹ cho bước phát triển cao hơn về hoạt động sản xuất kinh
doanh la hình thức doanh nghiệp tư nhân.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
1.2.2.Kinh tế tư bản tư nhân
Kinh tế tư bản tư nhân là thành phần kinh tế mà sản xuất kinh doanh dựa trên cơ sở
chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất và bóc lột sức lao động làm
thuê.
Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay, thành phần kinh tế này
còn có vai trò đáng kể xét về phương diện phát triển lực lượng sản xuất, xã hội hoá sản
xuất cũng như về phương diện giải quyết các vấn đề xã hội.Đây cũng là thành phần kinh
tế rất năng động nhạy bén, do đó sẽ có những đóng góp không nhỏ vào quá trình tăng
trưởng kinh tế của đất nước. Hiện nay, kinh tế tư bản tư nhân bước đầu có sự phát triển,
nhưng phần lớn tập trung vào lĩnh vực thương mại, dịch vụ và kinh doanh bất động sản;
đầu tư vào sản xuất còn ít và chủ yếu quy mô vừa, nhỏ. Các doanh nghiệp tư nhân đã
góp phần sản xuất hàng hoá có chất lượng cao, tham gia tích cực vào xuất khẩu hàng
hoá, nhất là hàng nông sản,giúp nông dân tiêu thụ một khối lưọng hàng nông sản. Sự
hoạt động sôi nổi của doanh nghiệp tư nhân đã thúc đẩy nâng cao năng lực cạnh tranh
của nền kinh doanh.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Chương II_Tình hình kinh tế tư nhân trong thời kì đổi mới hiện nay
ở Việt Nam
2.1. Thực trạng của kinh tế tư nhân hiện nay ở Việt Nam
Sau thời kỳ cải tạo xã hội chủ nghĩa công thương nghiệp tư bản tư doanh, cho đến
đầu những năm 1980, khu vực kinh tế tư nhân trong nền kinh tế chỉ có kinh tế cá thể ,
tiểu chủ , kinh tế gia đình, chủ yếu phụ thuộc vào kinh tế tập thể và kinh tế nhà nước.
Từ khi thực hiện chính sách đổi mới, kinh tế tư nhân mới được khuyến khích phát triển,
đặc biệt phát triển mạnh từ khi nhà nước ban hành Luật doanh nghiệp tư nhân , Luật
công ty, Luật khuyến khích đầu tư trong nước và gần đây là Luật doanh nghiệp. Tất cả

USD đến năm 2002 là gần 3 tỷ USD (cao gần gấp 3 lần vốn đăng ký giai đoạn
1991_1999 theo giá hiện hành). Kết quả là tỷ trọng đầu tư của dân cư và doanh nghiệp
trong tổng đầu tư xã hội đã tăng từ 20% năm 2000 lên 28.8% năm 2002. Vốn đầu tư của
các doanh nghiệp dân doanh đã đóng vai trò quan trọng, thậm chí là nguồn vốn đầu tư
chủ yếu trong phát triển kinh tế địa phương.
Mức vốn đăng ký trung bình trên một doanh nghiệp đang có xu hướng tăng lên; từ
mức bình quân 0,57 tỷ đồng thời kỳ 1991_1999, đến năm 2000 đã là 0,96 tỷ đồng và là
1,8 tỷ đồng vào năm 2002.
2.1.3. Vấn đề lao động ở khu vực kinh tế tư nhân
Trong mấy năm qua , các hộ kinh doanh cá thể , các doanh nghiệp mới thành lập và
mở rộng quy mô, địa bàn kinh doanh theo Luật doanh nghiệp thực sự đã là nơi thu hút
chủ yếu chỗ làm việc mới cho xã hội. Chỉ sau 3 năm thực hiện , ước tính có khoảng
1,3_1,5 triệu chỗ làm việc mới đã được tạo ra nhờ hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp
mới thành lập hoặc mở rộng quy mô kinh doanh, đưa tổng số lao động trực tiếp làm việc
trong các doanh nghiệp tư nhân và hộ cá thể tăng lên khoảng 6 triệu người , chiếm hơn
16% lưc lượng lao động xã hội. Có không ít doanh nghiệp tạo công ăn việc làm trực tiếp
cho hàng nghìn lao động và hàng nghìn lao động gián tiếp.
So với tổng lao động trong toàn xã hội thì khu vực này chiếm tỷ lệ khoảng 12%.Năm
2000, lao động trong khu vực kinh tế tư nhân kể cả khu vực nông nghiệp là 21.017.326
người chiếm 56,3% lao động có việc làm thường xuyên trong cả nước.
- Trong lĩnh vực nông nghiệp có 16.373.482 người.
- Trong lĩnh vực phi nông nghiệp, số lao động trong khu vực kinh tế tư nhân năm là
4.643.844, tăng 20,12% so với1996. Tính từ 1996 đến 2000 lao động trong công nghiệp
tăng nhiều hơn ngành thương mại dịch vụ: công nghiệp tăng 363.442 người; thương
mại, dịch vụ 271.476 người.
2.1.4. Tăng trưởng sản xuất kinh doanh (GDP) của khu vực kinh tế tư nhân
Tống sản phẩm trong nước của khu vực kinh tế tư nhân tăng trưởng liên tục kể từ khi
đổi mới. Năm 1996 GDP khu vực kinh tế tư nhân đạt 68.518 tỷ đồng, đến năm 2000 đã
lên tới 86.929 tỷ đồng, tăng bình quân 7% / năm.
Đóng góp vào nguồn thu ngân sách của thành phần kinh tế tư nhân tăng lên từ khoảng

2.2. Những thành tựu đã đạt được trong việc phát triển kinh tế tư nhân định
hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
Thực tế phát triển kinh tế đã cho thấy kinh tế tư nhân có vai trò to lớn đối với nền kinh
tế nước ta trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.Sự phát triển của kinh tế tư nhân thời
gian qua đã khơi dậy những tiềm năng của đất nước. Nguồn tiềm năng này bao gồm trí
tuệ , kinh nghiệm năng lực quản lý, khả năng kinh doanh, quan hệ xã hội, tiền vốn, sức
lao động, tài nguyên…Dưới sự quản lý của Nhà nước kinh tế tư nhân đã góp phần xây
dựng cơ sở vật chất kĩ thuật, góp phần thúc đậy kinh tế_ xã hội phát triển.
Kinh tế tư nhân đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng GDP, huy động nguồn vốn
trong xã hội đầu tư vào sản xuất kinh doanh; tạo được nhiều việc làm, góp phần cải
thiện đời sống nhân dân, tăng thu ngân sách cho Nhà nước, tham gia sản xuất nhiều
hàng xuất khẩu, tác động tích cực đối với chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đổi mới kinh tế
_ xã hội.
2.2.1.Khơi dậy và phát huy tiềm năng của một bộ phận lớn dân cư tham gia vào công
cuộc phát triển đất nước, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm.
2.2.1.1.Huy động mọi nguồn vốn vào đầu tư phát triển.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Trong những năm đổi mới, vốn đầu tư của khu vực kinh tế tư nhân đã không ngừng
tăng lên và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng đầu tư của toàn xã hội.
Thời gian từ 2000 đến nay( tức là sau khi Luật doanh nghiệp được thi hành) khu vực
ngoài quốc doanh liên tục tăng trưởng về đầu tư.Đây chính là kết quả của chính sách
khuyến khích đầu tư và huy động nội lực của Đảng và Nhà nước.
2.2.1.2.Tạo việc làm, toàn dụng lao động trong toàn xã hội.
Khu vực kinh tế tư nhân đã góp phần đáng kể vào việc giải quyết việc làm cho toàn xã
hội.Năm 2000, trên lĩnh vực nông nghiệp có hơn 4,6 triệu người làm việc trong khu vực
kinh tế tư nhân. So với tổng lao động toàn xã hội thì khu vực này chiếm 12% và chiếm
gần 70% lực lượng lao động xã hội trong lĩnh vực phi nông nghiệp.
Trong giai đoạn 19996-2000, nếu tốc độ tăng lao động bình quân trong các hộ kinh
doanh cá thể, tiểu chủ la 2,01% thì trong doanh nghiệp và công ty tư nhân là

trong không ít ngành nghề. Chính sự phát triển phong phú, đa dạng các cơ sở, ngành nghề
sản xuất kinh doanh, các loại sản phẩm dịch vụ, các hình thức kinh doanh…đã tác động
buộc khu vực kinh tế nhà nước phải cải tổ, sắp xếp lại, đầu tư thay đổi công nghệ…để có
thể tồn tại và đứng vững trong cơ chế thị trường.
Qua đó, khu vực kinh tế tư nhân đã thúc đẩy sự cạnh tranh giữa các khu vực kinh tế,
làm cho nền kinh tế trở nên năng động; đồng thời cũng tạo nên sức ép lớn buộc cơ chế
quản lý hành chính của nhà nước phải đổi mới đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của các doanh
nghiệp cũng như nền kinh tế thị trường.
2.2.3.Hình thành và phát triển các chủ doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân,
góp phần xây dựng đội ngũ các nhà doanh nghiệp Việt Nam, làm đầu tàu thúc
đẩy nền kinh tế bước vào giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá, mở cửa hợp
tác với bên ngoài.
Nhờ đổi mới và phát triển khu vực kinh tế tư nhân chúng ta đã từng bước hình thành
được đội ngũ các nhà doanh nghiệp hoạt động trong hầu hết các lĩnh vực, các ngành
nghề của nền kinh tế quốc dân với số lượng ngày càng lớn: khoảng trên 40.000 chủ
doanh nghiệp trên 120.000 chủ trang trại.
Mặc dù hình thành một cách tự phát nhưng nhờ được đào luyện trong cơ chế thị
trường, đội ngũ các nhà doanh nghiệp tư nhân đã tỏ rõ bản lĩnh, tài năng, thích ứng khá
kịp với sự chuyển đổi của nền kinh tế thị trường. Họ vươn lên tham gia vào hầu hết các
lĩnh vực gồm cả những ngành kỹ thuật cao và làm chủ nhiều lĩnh vực, nhiều ngành
hàng.Tuy nhiên, đa số doanh nghiệp của nước ta có quy mô vừa và nhỏ mà nhất là trong
giai đoạn hội nhập kinh tế thị trường ngày càng mạnh mẽ và gay gắt như hiện nay thì
đòi hỏi sự nỗ lực, cố gắng rất lớn vào đội ngũ chủ doanh nghiệp.
2.2.4.Góp phần xây dựng quan hệ sản xuất mới phù hợp, thúc đẩy lực lượng sản
xuất phát triển, thực hiện công bằng xã hội.
Chính nhờ phát triển kinh tế tư nhân với nhiều loại hình kinh tế khác nhau đã góp phần
làm cho quan hệ sản xuất chuyển biến phù hợp với lực lượng sản xuất trong giai đoạn
chuyển đổi nền kinh tế nứơc ta:
Sự chuyển biến trong quan hệ sở hữu: trước đây chỉ bao gồm sở hữu toàn dân và sở hữu
tập thể, hiện nay có cả sở hữu tư nhân và sở hữu hỗn hợp.