1

I/ Lý do chọn đề tài
Việt Nam là quốc gia đa tôn giáo, có tôn giáo được tổ chức thành một hệ
thống thống nhất từ Trung ương đến cơ sở như Giáo hội Phật giáo Việt Nam,
giáo Hội Công giáo Việt Nam, nhưng có tôn giáo trong quá trình phát triển do
nhiều nguyên nhân bị tách ra thành nhiều hệ phái khác nhau, mỗi hệ phái tạo
thành một tổ chức hoạt động độc lập như đạo Cao đài, Tin lành.
Đa số các tổ chức tôn giáo có mối liên hệ đồng đạo với tổ chức tôn giáo
nước ngoài (đạo Công giáo, đạo Hồi, đạo Tin lành, đạo Phật…) tình hình đó đặt
ra nhiều vấn đề trong quản lý các hoạt động quan hệ quốc tế của tổ chức, cá
nhân tôn giáo.
Các tôn giáo ở Việt Nam là đối tượng trong âm mưu lợi dụng của các
thế lực thù địch. Trước đây khi xâm lược Việt Nam, thực dân Pháp, phát xít
Nhật, đế quốc Mỹ đều tìm cách lợi dụng các tôn giáo của các thế lực đế quốc đã
để lại nhiều hậu quả mà Đảng và Nhà nước ta đang phải giải quyết.
Ngày nay các thế lực thù địch ở trong nước và ngoài nước đang thực
hiện chiến lược diễn biến hòa bình để chống phá cách mạng nước ta. Trong
chiến lược này, các thế lực thù địch đặc biệt quan tâm lợi dụng vấn đề tôn giáo.
Vấn đề tôn giáo được chúng gắn với vấn đề dân chủ nhân quyền và được thực
hiện qua các thủ đoạn tinh vi.
Sự lợi dụng tôn giáo của các thế lực thù địch như nói trên đặt ra cho
công tác tôn giáo vừa phải đảm bảo nhu cầu tín ngưỡng, tôn giáo của quần
chúng tín đồ, vừa phải cảnh giác đấu tranh làm thất bại âm mưu và những hoạt
động lợi dụng tôn giáo của các thế lực thù địch để chống phá cách mạng Việt
Nam.
Vì vậy vấn đề tôn giáo là một trong những vấn đề quan trọng trong quá
trình xây dựng và phát triển đất nước tiến lên Xã hội, Xã hội Chủ nghĩa nói
chung và địa phương xã Phú Lập, huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai nói riêng.
Thông qua đề tài này muốn cho chúng ta thấy rõ hơn tầm quan trọng cũng như
những khó khăn, thuận lợi của công tác tôn giáo. Nêu cao vai trò vị thế của

phản ánh của tôn giáo luôn cần đến những biểu tượng thần linh, các lực lượng
siêu nhiên nhằm thiêng hóa sức mạnh tự phát của tự nhiên và xã hội.
1.2/ Nguồn gốc của tôn giáo
Chủ nghĩa Mác – Lênin là chủ nghĩa duy vật lịch sử cho nên khi giải
thích nguồn gốc, căn nguyên của tôn giáo cũng trên cơ sở quan điểm duy vật.
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - lênin thì tôn giáo có các nguồn gốc trong
kinh tế - xã hội, nguồn gốc nhận thức và nguồn gốc về tâm lý, tình cảm.
Về nguồn gốc kinh tế - xã hội, với tư cách là một hình thái ý thức xã hội,
tôn giáo nảy sinh từ những điều kiện kinh tế – xã hội nhất định, phản ánh trình
độ của lực lượng sản xuất, trình độ chinh phục các lực lượng tự phát của tự
nhiên và xã hội.
Về nguồn gốc nhận thức, tôn giáo phản ánh nhận thức, thế giới quan của
các bộ phận dân cư có đạo. Sự tồn tại nhận thức, thế giới quan theo quan điểm
duy tâm ngay trong điều kiện khoa học, kỹ thuật công nghệ phát triển là một
thực tế. Bởi vì, sự khác nhau trong thế giới quan liên quan trực tiếp đến quyền tự
do tín ngưỡng và không tín ngưỡng với tư cách là những quyền con người.
Về nguồn gốc tâm linh, tình cảm: Tôn giáo còn có nguồn gốc trong tâm
lý, tình cảm, sự sợ hại tạo ra thần linh. Tâm lý hoang mang, lo sợ, khủng hoảng
niềm tin, trước sức mạnh tự phát của tự nhiên, xã hội là mảnh đất làm nảy sinh
tôn giáo. Tình cảm tôn giáo gắn liền với tâm lý tôn giáo tạo nên tâm lý cộng
đồng của các nhóm xã hội theo các tôn giáo khác nhau.
1.3/ Những tính chất của tôn giáo
Quan điểm duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lênin cũng đã thể hiện
trong nhìn nhận đánh giá về tính chất của tôn giáo.
Tôn giáo có tính lịch sử. Mỗi một tôn giáo đều do con người sáng tạo ra
trong những điều kiện lịch sử - cụ thể. Tôn giáo có thể thay đổi, tồn tại hay mất
đi. Tôn giáo không phải là một phạm trù vĩnh viễn như các nhà duy tâm, thần
học khẳng định. Lịch sử phát triển của xã hội loài người từ không có tôn giáo
đến các tôn giáo đa thần rồi chuyển sang các tôn giáo độc thần (các tôn giáo có
một vị thần tối cao) đã chứng minh tính lịch sử của tôn giáo. Ở Việt Nam, có

Minh đã thể hiện thái độ khoan dung trong ứng xử với tôn giáo. Người không
đối lập máy móc, cực đoan giữa chủ nghĩa Mác – Lênin, chủ nghĩa xã hội và tôn
giáo. Người khẳng định trong xã hội xã hội Chủ nghĩa tôn giáo vẫn còn tồn tại.
Trong các tôn giáo có các ưu điểm cần khai thác, phát huy trong xây dựng Chủ
nghĩa xã hội.
Một số quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh về tôn giáo là:
Phải thực sự tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, không tín ngưỡng của
nhân dân.
Giải quyết vấn đề tôn giáo theo quan điểm Hồ Chí Minh là phải coi
trọng việc chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào, lấy công tác vận
động quần chúng làm trọng tâm.
Theo quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh, đối với công tác tôn giáo,
Đảng và Nhà nước phải đặt lên hàng đầu nhiệm vụ trọng tâm là công tác vận
động quần chúng; thường xuyên củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng, vào
chế độ bằng việc đưa cuộc sống ấm no, hạnh phúc đến toàn thể nhân dân.
III/ Thực trạng Công tác tôn giáo trên địa bàn xã Phú Lập, huyện
Tân Phú, tỉnh Đồng Nai trong năm 2012 – 2013.
1/ Đặc điểm tình hình của xã phú Lập, huyện Tân Phú, tỉnh Đồng
Nai
Xã Phú Lập hiện có 1.718 hộ với 6.840 khẩu trên tổng diện tích:
1.450,28 ha. Xã Phú Lập nằm trên vị thế phía Đông giáp xã Núi Tượng, xã Phú
Thịnh; phía Tây giáp xã tà Lài; phía Nam giáp xã Phú Thịnh; phía Bắc giáp Tà


4

Lài. Khoảng 80% số dân làm nông nghiệp, 20% còn lại làm lâm, ngư nghiệp và
tiểu thương buôn bán nhỏ, và đội ngũ tri thức.
Hiện xã Phú Lập có 04 cơ sở tôn giáo hợp pháp theo quy định Nhà
nước: Chùa Hồng Liên, chùa Trung Phú; giáo xứ Thạch Lâm và tu xá Tê rê xa,

sự phối hợp của các linh mục và ban hành giáo, các tu sĩ, ban trị sự. Kết quả
thanh niên lên đường nhập ngũ của địa phương luôn được đảm bảo đủ quân số
lên đường nhập ngũ đạt 100%.
Trong những năm qua được sự phối kết hợp của giáo xứ Thạch Lâm và
chùa Trung Phú trên địa bàn xã tình hình ANCT – TTATXH luôn được giữ
vững không có những tệ nạn xã hội như mại dâm, ma túy xảy ra … các cuộc vận
động toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc, phòng chống tội phạm luôn được đồng
bào có đạo và nhân dân trên địa bàn xã nhiệt tình hưởng ứng, nhiều năm qua
trên địa bàn không có sự việc phức tạp xảy ra.


5

Các cuộc vận động ủng hộ đồng bào lũ lụt, công tác đền ơn đáp nghĩa,
thu quỹ vận động “Tháng hành động vì trẻ em” luôn được các chức sắc tôn giáo
và bà con giáo dân nhiệt tình ủng hộ.
3/ Nội dung cốt lõi của công tác tôn giáo là công tác vận động quần
chúng nhân dân
Cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương xã Phú Lập luôn lấy các Nghị
quyết, Chỉ thị của Đảng và các Nghị định, Pháp lệnh của Nhà nước làm kim chỉ
nam cho mọi hành động như:
Nghị quyết 24-NQ/TW ngày 16/10/1990 của Bộ chính trị về tăng cường
công tác tôn giáo trong tình hình mới;
Thông báo số 145-TB/TW ngày 15/06/1998 của Bộ chính trị về thông
báo kết luận của Bộ chính trị về tăng cường lãnh đạo công tác tôn giáo trong
tình hình mới;
Chỉ thị 37-CT/TW ngày 02/07/1998 của Bộ chính trị về công tác tôn
giáo trong tình hình mới;
Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 12/3/2003 của Ban chấp hành Trung
ương Đảng khóa IX về công tác tôn giáo.

6

thống chính trị. Tạo được sự đồng thuận giữa Nhà nước và các tổ chức tôn giáo,
giữa người có đạo và người không có đạo, cùng nhau hướng đến một mục đích
chung “Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”. Cụ thể
như sau:
3.1/ Tuyên truyền, phổ biến giáo dục về chủ trương, chính sách của
Đảng và Nhà nước.
Tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một
tôn giáo nào, giúp đồng bào an tâm tu hành theo quy định của pháp luật. Bình
đẳng giữa các công dân, không phân biệt đối xử vì lý do theo hoặc không theo
tôn giáo; không được ép buộc quyền tự do tín ngưỡng của nhân dân. Bên cạnh
quyền lợi, công dân phải làm nghĩa vụ, thực hiện tốt chính sách, pháp luật, tham
gia hoạt động đoàn thể, xây dựng chính quyền.
Gìn giữ đoàn kết dân tộc, phát huy truyền thống và bản sắc văn hóa dân
tộc; tôn trọng tôn giáo khác.
Các công dân cùng tham gia công tác xã hội, làm việc thiện chăm lo cho
cộng đồng.
Đồng thời đài phát thanh xã đã phát được 20 bài về việc tuyên truyền,
phổ biến giáo dục về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.
3.2/ Chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào có đạo
theo lời Bác Hồ.
Đem lại lợi ích thiết thực về phần đời cho đồng bào theo đạo:
Hỗ trợ đồng bào có đạo làm ăn hiệu quả, trong đó có áp dụng sâu rộng tiến bộ
khoa học – công nghệ nhằm củng cố sự tin tưởng của họ vào sự lãnh đạo của
Đảng và Nhà nước như việc mở các lớp học nghề ngắn hạn miễn phí cho tất cả
người dân nhất là đồng bào có đạo. Giúp đỡ đồng bào có đạo làm việc lành, làm
việc thiện để tín đồ tôn giáo sống “tốt đạo, đẹp đời”.
Đảm bảo tín đồ các tôn giáo vừa sinh hoạt tôn giáo bình thường theo
quy định của pháp luật vừa tạo ra sinh hoạt văn hóa, tinh thần lành mạnh và

kiến thức Quốc phòng tại tỉnh. Bồi dưỡng và chọn, cử những thành viên tích cực
vào Ban Chấp hành các đoàn thể từ cơ sở, qua đó chọn người xuất sắc giới thiệu
ứng cử Hội đồng nhân dân, cán bộ trong hệ thống chính trị các cấp; xây dựng
đoàn viên, hội viên tích cực.
3.4/ Hướng dẫn quần chúng đấu tranh với các biểu hiện mê tín, các
hoạt động lợi dụng tôn giáo:
Đẩy mạnh xây dựng quy ước, hương ước cấp cơ sở nhằm khắc phục các
biểu hiện: chữa bệnh theo kiểu mê tín (cúng, nước thánh, cho bùa…); ma chay
kéo dài, mất vệ sinh, tốn kém, biến tướng trong lễ nghi; cúng giỗ kết hợp “hoạt
động tôn giáo” trái pháp luật…
Cụ thể điểm nhà bà Trần thị Ân tổ 9, ấp 4 đã có biểu hiện biến nhà riêng
thành nơi sinh hoạt tín ngưỡng (Mẫu). Chuyển cốt người nhà xây 03 mộ sát
nhau với mục đích lôi kéo tụ tập cúng bái.
Điểm nhà tu sĩ Võ Thị Túy Vân ấp 06, Phú Lập treo cờ phô trương nhân
lễ Phật Đản, không đúng với quy định của Nhà nước. UBND xã mời tu sĩ Võ
Thị Túy Vân làm việc nhắc nhở không được phép treo cờ và tụ tập đọc kinh
hàng đêm tại nhà ở của tu sĩ vì đây không phải là một cơ sở tôn giáo.
Tháng 02 năm 2012 mời hai hộ tại tổ 09, ấp 4 lên làm việc: nội dung tự
ý dựng tượng tại nhà. Gồm bà Nguyễn Thị Thu Ân; sn: 1954; và ông Lê Văn
Lang; sn: 1968 sau khi làm việc: Ông Lang cam kết di dời tượng vào nhà, bà Ân
xin giữ nguyên hiện trạng cam kết không tụ tập cúng bái; chỉ để sinh hoạt gia
đình.
Ngày 11/03/2012 tu sĩ Lê Văn Lang lợi dụng việc tín ngưỡng dân gian
gia đình cúng cầu an, đất đai. Mời một số chức sắc, tu sĩ ngoài địa phương đến
tổ chức cúng đàn nhằm mục đích khai trương am cốc của ông. Mặc dù UBND
xã nắm được ý đồ của ông ta nên đã mời về trụ sở nhắc nhở, nhưng ông ta vẫn
cố tình vi phạm. UBND xã đã mời về cơ quan làm công tác tư tưởng và cảnh
cáo ông Lê Văn Lang.
Đồng thời có phát hiện 05 tu sĩ phật giáo phái khất sĩ đi khất thực, quá
duyên tại chợ 13, ấp 03 xã Phú Lập. Cán bộ Tôn giáo dân tộc mời về Ủy ban

Điểm Lê Văn Lang ấp 4, Phú Lập cho một tu sĩ ngoài địa phương ở
chung là trái quy định của Đảng và Nhà nước. Hàng ngày tu sĩ này đi khất thực
tại trung tâm chợ, ngã ba 13.
Tháng 11/2012 điểm tu sĩ Võ Thị Túy Vân, ấp 6, Phú Lập có xuất hiện
thêm 01 tu sĩ chưa rõ họ tên. Hiện điểm tu sĩ này đang nhen nhóm vận động phật
tử quay lại sinh hoạt tôn giáo, họ đã phát tin ảo UBND xã cho sinh hoạt tôn
giáo.
Riêng Chùa Trung Phú xây dựng nhà ở trụ trì không xin phép cấp có
thẩm quyền, S: 99 m2. UBND xã đã lập biên bản đình chỉ việc xây dựng, khi nào
có đầy đủ giấy phép của cấp có thẩm quyền mới được phép tiếp tục xây dựng.
Về Cao đài:
Ngày 22/04/2012 ban cai quản Thánh Tịnh Ngọc Lâm Tiên Đàn gửi đơn
xin UBND xã cho phép xây dựng Thạch trụ; ngay trong ngày UBND xã có công
văn báo huyện về sự việc trên. Cũng trong ngày này ông Nguyễn văn Yên (tín
đồ của Cao đài) đã tự ý xây dựng và hoàn thành Thạch trụ trong 03 ngày sau,
cấp trên có văn bản chỉ đạo buộc tháo dỡ. Đồng thời CB. Tôn giáo – dân tộc
tham mưu UBND xã làm kế hoạch tháo dỡ thạch trụ xây dựng trái phép.
Vấn đề xây dựng Thạch trụ trái phép của Thánh Tịnh Ngọc Lâm Tiên
Đàn, huyện và tỉnh đã có văn bản chỉ đạo tháo dỡ. Thánh Tịnh họp nhân sanh tất
cả đồng tình tháo dỡ song gia đình ông Nguyễn Văn Yên không chấp hành (mục
đích muốn ly khai ra khỏi Hội thánh nhằm tạo cở sở ban đầu cho thánh địa
Hội thánh ly khai ). UBND xã Phú Lập mời ông Nguyễn Văn Yên lên làm công
tác tư tưởng, cuối cùng ông Yên cũng đồng ý việc tháo dỡ.


9

Ngày 15/10/2012 UBND xã giám sát Ban cai quản Thánh Tịnh Ngọc
Lâm Tiên Đàn tháo dỡ bia thạch trụ xây dựng trái phép.
Về Công giáo:

phong trào thi đua yêu nước, góp phần phát triển kinh tế - văn hóa, giữ gìn trật
tự an toàn xã hội, phát huy những yếu tố tích cực trong đạo đức tôn giáo, đấu
tranh loại trừ các biểu hiện tiêu cực và lợi dụng tôn giáo vì những mục đích
xấu…
4/ Một số giải pháp tình hình tôn giáo tại địa phương
Trước tình hình tôn giáo của xã Phú Lập đặt ra những trách nhiệm cho
cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, CB. Tôn giáo-dân tộc, các cơ sở tôn giáo
trên địa bàn và trách nhiệm của từng người dân.
Đảng và chính quyền địa phương cần có sự quan tâm sâu sát, thực hiện
các sách lược mềm mỏng hay đanh thép kịp thời đến các cơ sở tôn giáo trên địa
bàn.


10

CB. Tôn giáo – dân tộc cần được nâng cao trình độ nghiệp vụ để tham
mưu cấp trên một cách kịp thời đúng đắn nhất.
Ủy ban Mặt trận tổ quốc cũng như các ban, ngành đoàn thể là một trong
hai cánh tay đắc lực. Vì vậy phải hết mình, tận tâm, tận lực liên kết phối hợp
đồng bộ tạo nên sự thành công của công tác tôn giáo.
Riêng các cơ sở tôn giáo trên địa bàn xã Phú Lập được quyền tự do tổ
chức tín ngưỡng, nhưng luôn phải chấp hành tốt đúng đắn các chủ trương chính
sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác tôn giáo.
Nhân dân trên địa bàn xã Phú Lập được quyền tự do tín ngưỡng tôn
giáo, nhưng không được quên nghĩa vụ của mình là luôn phải chấp hành tốt
đúng đắn các chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công
tác tôn giáo. Tránh lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo của cá nhân mà
làm trái với quy định của Đảng và Nhà nước, hay biến tín ngưỡng tôn giáo của
cá nhân thành mê tín, dị đoan lạc hậu.
IV/ Kết luận



11

cho cán bộ làm công tác tôn giáo của cấp uỷ, chính quyền, mặt trận và các đoàn
thể quần chúng tạo sự thống nhất và có tính "liên hoàn" cao nhằm phát huy sức
mạnh và hiệu quả công tác tôn giáo trong tình hình mới.
Với những kết quả đã đạt được về công tác tôn giáo thời gian qua, với
sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, nhất là địa phương ta luôn thực hiện tốt các
Nghị quyết, Nghị định, Pháp lệnh, Chỉ thị, Kế hoạch… của Đảng và Nhà nước.
Thì tin tưởng rằng trong những năm tới các cấp uỷ Đảng, chính quyền,
Mặt trận, các đoàn thể quần chúng trên địa bàn ta cùng cả hệ thống chính trị
tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, nâng cao trách nhiệm của cả hệ
thống chính trị đối với công tác tôn giáo, góp phần tập hợp, động viên đồng bào
các tôn giáo hăng hái thi đua lao động sản xuất, xây dựng cuộc sống "tốt đời đẹp
đạo" thực hiện tốt chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần tích cực vào
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.