ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
KHOA SINH HỌC
WX
NGUYỄN THỊ HOÀI THƯƠNG
NGHIÊN CỨU TÁC DỤNG GIẢI ĐỘC
TRÊN CHUỘT CỦA CHẾ PHẨM
TỪ NGUỒN GỐC THIÊN NHIÊN
KHÓA LUẬN CỬ NHÂN KHOA HỌC
NGÀNH SINH HỌC
CHUYÊN NGÀNH SINH HỌC ĐỘNG VẬT
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN PHƯƠNG DUNG
Nguyễn Thò Hòai Thương
3
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC HÌNH ẢNH
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Đặt vấn đề ............................................................................................................................................ 1
Chương 1: Tổng quan ...................................................................................................................................... 3
1. Gan .............................................................................................................................................. 3
1.1. Đại cương ................................................................................................................................... 3
1.2. Vò trí và cấu tạo .......................................................................................................................... 3
1.3. Chức năng .................................................................................................................................. 4
1.3.1. Chuyển hóa các chất ........................................................................................................ 4
1.3.1.1. Chuyển hóa glucid ................................................................................................. 5
1.3.1.2. Chuyển hóa lipid .................................................................................................... 5
1.3.1.3. Chuyển hóa protein ................................................................................................ 6
1.3.2. Khử độc ............................................................................................................................ 6
1.3.2.1. Cơ chế khử độc và thải trừ ..................................................................................... 7
1.3.2.2. Cơ chế biến đổi hóa học ........................................................................................ 7
1.3.3. Tạo mật ............................................................................................................................ 8
1.3.3.1. Acid mật ................................................................................................................. 9
1.3.3.2. Muối mật ................................................................................................................ 10
1.3.3.3. Sắc tố mật .............................................................................................................. 10
1.3.4. Tuần hòan ........................................................................................................................ 10
1.3.4.1. Dự trữ máu ............................................................................................................. 10
3.3. Sản phẩm thiên nhiên ................................................................................................................ 20
3.4. Giới thiệu về tảo Spirullina ........................................................................................................ 22
3.4.1. Phân loại .......................................................................................................................... 23
3.4.2. Hình dạng ......................................................................................................................... 23
3.4.3. Đặc điểm sinh học ............................................................................................................ 23
3.4.4. Thành phần hóa học ......................................................................................................... 24
3.4.5. Ứng dụng của tảo Spirullina ............................................................................................ 25
3.4.6. Tác dụng của tảo Sirullina trong mô hình viêm gan chuột do nhiễm
độc gan CCl4 ....................................................................................................................... 25
3.5. Giới thiệu về diệp hạ châu ........................................................................................................ 25
3.5.1. Phân loại .......................................................................................................................... 25
3.5.2. Hình dạng ......................................................................................................................... 26
3.5.3. Phân bố ............................................................................................................................. 26
3.5.4. Thu hái và chế biến ......................................................................................................... 26
3.5.5. Tính vò .............................................................................................................................. 26
3.5.6. Công dụng ........................................................................................................................ 26
3.5.7. Phương thuốc của diệp hạ châu trong việc chữa trò viêm gan
.............................................................................................................................................. 27
3.6. Giới thiệu về xuyên tâm liên ..................................................................................................... 27
5
3.6.1. Phân loại .......................................................................................................................... 27
3.6.2. Hình dạng ......................................................................................................................... 27
3.6.3. Phân bố ............................................................................................................................. 28
3.6.4. Thu hái và chế biến ......................................................................................................... 28
3.6.5. Tính vò .............................................................................................................................. 28
3.6.6. Thành phần hóa học ......................................................................................................... 28
3.6.7. Công dụng ........................................................................................................................ 28
3.6.8. Bài thuốc của xuyên tâm liên trong việc chữa trò viêm gan
.............................................................................................................................................. 29
5.6. Phương pháp đònh lượng hemoticrit ........................................................................................... 37
5.6.1. Đại cương ......................................................................................................................... 37
5.6.2. Nguyên tắc ....................................................................................................................... 37
5.6.3. Dụng cụ và phương tiện ................................................................................................... 37
5.6.4. Kết quả ............................................................................................................................. 37
5.7. Phương pháp đònh lượng thời gian chảy máu ............................................................................. 37
5.7.1. Đại cương ......................................................................................................................... 37
5.7.2. Nguyên tắc ....................................................................................................................... 37
5.7.3. Dụng cụ và phương tiện ................................................................................................... 38
5.7.4. Kết quả ............................................................................................................................. 38
5.8. Phương pháp đònh lượng thời gian chảy máu ............................................................................. 38
5.8.1. Đại cương ......................................................................................................................... 38
5.8.2. Nguyên tắc ....................................................................................................................... 38
5.8.3. Dụng cụ và phương tiện ................................................................................................... 38
5.8.4. Kết quả ............................................................................................................................. 38
5.9. Phương pháp đo lượng enzyme GOT ......................................................................................... 38
5.9.1. Đại cương ......................................................................................................................... 38
5.9.2. Thuốc thử ........................................................................................................................ 38
5.9.2.1. Thuốc thử 1 ............................................................................................................ 38
5.9.2.2. Thuốc thử 2 ............................................................................................................ 39
5.9.3. Bệnh phẩm ....................................................................................................................... 39
5.9.4. Xét nghiệm ....................................................................................................................... 39
5.9.5. Kết quả ............................................................................................................................. 39
5.10. Phương pháp đo lượng enzyme GPT ........................................................................................ 39
5.10.1. Đại cương ....................................................................................................................... 39
5.10.2. Thuốc thử ...................................................................................................................... 39
5.10.2.1. Thuốc thử 1 .......................................................................................................... 39
5.10.2.2. Thuốc thử 2 .......................................................................................................... 39
5.10.3. Bệnh phẩm ..................................................................................................................... 39
5.10.4. Xét nghiệm ..................................................................................................................... 40
2. Tác dụng dự phòng và điều trò nhiễm độc gan .................................................................................... 46
3. Tác dụng dự phòng nhiễm độc gan ...................................................................................................... 48
4. Tác dụng lợi tiểu .................................................................................................................................. 50
5. nh hưởng của thuốc nghiên cứu khi sử dụng dài ngày đối với trọng lượng, trò số
huyết học và sinh hóa của chuột nhắt ...................................................................................................... 52
6. Bàn luận .......................................................................................................................................... 54
6.1. Tác dụng giải độc của CCl
4
........................................................................................................ 54
6.2. Tác dụng lợi tiểu ........................................................................................................................ 55
6.3. nh hưởng của thuốc nghiên cứu khi sử dụng dài ngày đối với trọng lượng,
8
trò số huyết học và sinh hóa của chuột nhắt ................................................................................................... 55
Chương 4: Kết luận và kiến nghò .................................................................................................................... 56
1. Kết luận .............................................................................................................................................. 56
2. Kiến nghò .............................................................................................................................................. 56
TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
AHCC Active hexose correlated compounds
GOT Glutamic oxaloacetic transaminase
GPT Glutamic pyruvic transaminase
LDH Lactat dehydrogenase
OCT Ornithin carbanyl transferase
ARN (RNA) Acid ribonucleic
ADN (DNA) Acid dehydroxynucleic
SNMC Stronger Neomino – phagen C
GU Giriola umbreallta
TNHH Trách nhiệm hữu hạn
Hình 16: Phyllanthus urinaria 27
Hình 17: Hình dạng cây Xuyên tâm liên 28
Hình 18: Công thức cấu tạo các chất có tác dụng tốt cho gan 29
Hình 19: Hàm lượng GOT(mmol/L) của chuột nhắt sau khi gây độc bằng CCl
4
44
Hình 20: Hàm lượng GPT(mmol/L) của chuột nhắt sau khi gây độc bằng CCl
4
45
Hình 21: Hàm lượng GOT(mmol/L) của chuột nhắt sau khi gây độc bằng CCl
4
46
Hình 22: Hàm lượng GPT(mmol/L) của chuột nhắt sau khi gây độc bằng CCl
4
47
Hình 23:Hàm lượng GOT(mmol/L) của chuột nhắt sau khi gây độc bằng CCl
4
49
Hình 24: Hàm lượng GPT(mmol/L) của chuột nhắt sau khi gây độc bằng CCl
4
50
Hình 25: Thể tích nước tiểu (ml) của chuột nhắt sau khi dùng thuốc nghiên cứu 51
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng biểu Trang
Bảng 1: Thành phần mật trong gan và túi mật 9
Bảng 2: Đặc tính các loại virus A, B, C, D và E 12
Bảng 3: Những thuốc gây ngộ độc gan 15
Bảng 4: Những chất độc từ môi trường có thể gây viêm gan 16
Bảng 5: Thành phần tảo Spirulina theo % trọng lượng khô 24
52 11
ĐẶT VẤN ĐỀ
Gan là một trong những bộ phận cơ thể quan trọng nhất trong cơ thể. Gan đảm nhận nhiều chức năng quan
trọng, trong đó có thể nói chức năng đặc thù và quan trọng nhất của gan là khử độc. Có thể nói gan là đội bảo
vệ cơ thể, giúp cơ thể loại các chất độc trong cơ thể. Để có thể làm tốt nhiệm vụ, các tế bào gan có khả năng
phục hồi rất cao và nhanh, tuy nhiên, do làm nhiệm vụ khử độc, gan cũng là nơi dễ bò nhiễm độc nhất. Vì vậy,
việc tìm hiểu thuốc, các sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên có tác dụng bảo vệ tế bào gan là rất cần thiết.
Hiện nay, các bệnh liên quan về gan như viêm gan, ung thư gan ... có tần suất xuất hiện cao ở các quốc gia
trên thế giới, đặc biệt ở các quốc gia nghèo đói và đang phát triển. Đa phần do nhiễm virus hoặc tiếp xúc
nhiều với chất độc, có thể kể đến các bệnh viêm gan A, viêm gan B, viêm gan C, viêm gan D, viêm gan E,
bệnh xơ gan (chủ yếu do uống rượu và sử dụng thuốc bừa bãi), có thể dẫn đến bệnh ung thư gan. Vì vậy, việc
tìm hiểu thuốc, các sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên chữa trò bệnh viêm gan là rất cần thiết.
Cùng với sự phát triển nhanh chóng của Tây dược, Đông dược và các sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên
cũng đang được quan tâm và đưa vào nhiều nghiên cứu do sự tác dụng lâu dài, ít gây tác dụng phụ, dễ tìm, rẻ
tiền, rất phù hợp với các quốc gia nghèo đói hoặc đang phát triển của Đông dược và các sản phẩm có nguồn
gốc thiên nhiên. Qua nhiều nghiên cứu ở nhiều quốc gia khác nhau, nhiều Đông dược và sản phẩm có nguồn
gốc thiên nhiên đã được ứng dụng trong y học, trong điều trò nhiều loại bệnh khác nhau, trong đó có các bệnh
liên quan về gan. Có thể kể đến nhiều rất nhiều bài thuốc Đông y hay các dược phẩm có nguồn gốc thiên
nhiên đã được ứng dụng như đan sâm, điền cơ hoàng, AHCC, tảo Spirulina, diệp hạ châu và xuyên tâm liên ...
Việc nghiên cứu và đánh giá tác dụng của các Đông dược và dược phẩm có nguồn gốc thiên nhiên lên tế bào
gan là rất cần thiết nhằm tìm ra các dược phẩm chữa trò bệnh viêm gan, bảo vệ gan thích hợp cho mỗi người.
Đề tài này được tiến hành với 3 mục tiêu sau:
1. Nghiên cứu tác dụng giải độc CCl
4
của cốm bổ sổ độc Hoàng Nam trên chuột nhắt trắng
2. Nghiên cứu tác dụng lợi tiểu của cốm bổ sổ độc Hoàng Nam trên chuột nhắt trắng
3. Khảo sát ảnh hưởng của cốm bổ sổ độc Hoàng Nam đối với một số chỉ tiêu huyết học, sinh hóa chuột nhắt
Mỡ trung tính 2%
Phosphatid 2,5%
Cholesterol 0,3%
Na
+
0,19%
K
+
0,21%
13
Một số muối vô cơ, kim loại, vitamin và
enzym
Protein của gan gồm albumin, globulin, một ít nucleoprotein, colagen. Đặc biệt trong gan có ferritin, một
số acid amin tự do, nhiều nhất là acid glutamic.
Glucid: Glycogen gan ở người trưởng thành tới 150g – 200g ở trạng thái no, dự trữ trong các tế bào cơ sở
của gan.
Lipid: Gan chứa một lượng lipid bằng 4,8% khối lượng của gan.
Enzym: Gan là cơ quan có nhiều enzym như Glutamic pyruvic transaminase (GPT), Lactat dehydrogenase
(LDH), Ornithin carbanyl transferase (OCT)….. Vitamin: Trong gan có nhiều caroten, vitamin A, các vitamin
nhóm B, gan còn là nơi dự trữ vitamin A và vitamin B
12
cho cơ thể .
Nhiều muối vô cơ và ion kim loại khác.
1.3. Chức năng
1.3.1. Chuyển hóa các chất
Gan có chức phận toàn diện trong chuyển hóa các chất. Gan có khả năng tiếp nhận, chọn lọc, biến đổi, dự
trữ, phân phối và thải trừ các chất. Hầu hết các chất được hấp thu qua dường tiêu hóa theo tónh mạch cửa vào
gan (trừ một số lipid theo đường bạch mạch). Một số chất trong chuyển hóa của cơ thể cũng được đưa về gan
như acid lactic, NH
của huyết tương, có nhiệm vụ tạo áp lục keo cho máu, vận chuyển acid béo, bilirubin và một số kim loại.
Toàn bộ feritin cũng được tổng họp ở gan để dự trữ sắt (sắt chiếm 20% feritin).
Tổ chức liên kết của gan tổng hợp một phần globulin của máu. Chức năng nay được tăng cường trong một
số trường hợp bò kích ứng và viêm nhiễm.
Gan là cơ quan sản xuất nhiều yếu tố tham gia quá trình đông máu như fibrinogen, prothrombin,
proaccelerin (yếu tố V), proconverti (yếu tố VII).
Gan còn có khả năng tổng hợp nhiều loại enzym tham gia quá trình chuyển hóa các chất như glutamic
pyruvic transaminase (GPT), phosphatase kiềm trong huyết thanh, lactat dehydrogenase (LDH) trong huyết
thanh, aldolase, cholinesterase, ornithin carbamyl transferase (OCT)….
Gan còn tham gia tổng hợp và chuyển hóa các acid amin, đặc biệt là quá trình khử hay trao đổi amin của
các acid amin.
1.3.2. Khử độc
Gan đóng vai trò chủ yếu trong việc khử độc nội sinh và ngoại sinh.
Quá trình khử độc có hai cơ chế: Cố đònh – thải trừ và biến đổi hóa học.
1.3.2.1. Cơ chế khử độc và thải trừ
Một số kim loại (như muối đồng, chì…), các chất màu (dẫn xuất của phtalein) vào cơ thể bò gan giữ lại rồi
thải trừ nguyên vẹn qua mật.
1.3.2.2. Cơ chế biến đổi hóa học
Quá trình khử độc bằng biến đổi hóa học có thể theo nhiều kiểu phản ứng khác nhau để tạo thành các chất
ít độc hơn và thải ra ngoài.
Các phản ứng tạo urê từ NH
3
: Khả năng này của gan rất lớn và xảy ra thường xuyên trong cơ thể.
Phản ứng phân giải: Gan có rất nhiều catalase để phân giải H
2
O
2
thành H
2
O và oxy nguyên tử.
Bảng 1: Thành phần mật trong gan và túi mật
Các thành phần Mật trong gan (%) Mật trong túi mật (%)
Nước
Chất khô
Acid mật
Mucin và sắc tố mật
Cholesterol
97
2,4
0,4
0,5
0,15
86
14
4 – 7
4
0,6
pH 7,5 6,8
1.3.3.1. Acid mật
Acid mật được tạo thành ở gan từ cholesterol. Về bản chất, acid mật là những dẫn xuất của acid cholanic.
Hình 7: Acid cholanic
Các acid mật đều không ở dạng tự do trong mật mà chúng liên kết với glycin hay taurin tạo thành acid
glycocholic và acid taurocholic, sau đó tạo muối mật.
Hình 8: Acid glycocholic và acid taurocholic 17
1.3.3.2. Muối mật
lý có tần suất xuất hiện cao nhất trong những bệnh về gan. Ngoài ra, viêm gan có thể dẫn đến bệnh lý nặng
hơn, đó là ung thư gan, hôn mê gan.
2. Các bệnh viêm gan [2, 5, 7, 11, 12, 14, 15, 17, 18, 19, 29]
Có nhiều loại viêm gan: viêm gan do virus, viêm gan do thuốc hoặc chất độc, viêm gan tự miễn.
2.1. Viêm gan do virus
Viêm gan do virus là bệnh nhiễm trùng toàn thân trong đó tổn thương chủ yếu ở gan. Bệnh do 5 loại virus
A, B, C, D và E gây ra. Trong đó, virus D là virus không hoàn chỉnh cần phải phối hợp với virus B hoặc C.
Viêm gan A và E được gọi là viêm gan nhiễm trùng, viêm gan B và C gọi là viêm gan huyết thanh vì chủ
yếu lây qua đường máu. Virus A và E chỉ gây viêm gan cấp, virus B và D gây viêm gan cấp và mạn.
Những nghiên cứu sử dụng Y học phân tử, công nghệ gen đã dẫn đến sự khám phá ra các virus GB (typ A,
B và C), virus TT, các virus liên quan đến virus TT như Soban, Yonban, virus nhỏ giống TTV, virus Sen. Các
virus đang được tìm hiểu rõ hơn trong cơ chế gây bệnh và khả năng lây nhiễm cũng như khả năng gây bệnh.
Bảng 2: Đặc tính các loại virus A, B, C, D và E
A B C D E
HỌ
Piconavirus Hepenovirus Virinovirus Flavivirus Calicivirus
Kích thước
(nm)
27 42 80 35 33
Gen ARN ADN ARN ARN ARN
Nucleotid 7500 3200 10000 1700 7600
Vỏ - + (AgHBs) + + (AgHBs) -
Virions/ml 105 108 1010 104 ?
Thời gian virus
trong máu
Ngắn Kéo dài hoặc
mạn tính
Kéo dài hoặc
mạn tính
Kéo dài hoặc
lấy từ huyết tương những người mang HBsAg mạn tính.
HBV lây truyền theo máu và các dòch tiết của cơ thể người nhiễm.
Thời gian ủ bệnh dài từ 6 tuần đến 16 tuần. Hầu hết viêm gan B ở người lớn có thể hồi phục hoàn toàn,
còn ở trẻ nhỏ dễ trở thành mạn tính.
Các triệu chứng: Chán ăn, buồn nôn và nôn, ốm yếu, mệt mỏi, đau bụng, vàng da và mắt, đau khớp.
Chẩn đoán thông thường dựa vào HBsAg hay kháng thể HBC typ IgM.
Cách phòng bệnh tốt nhất là thận trọng trong quan hệ tình dục, khi sử dụng kim tiêm và các sản phẩm máu.
Đặc biệt, nên xét nghiệm viêm gan B khi mang thai.
2.1.2.3. Viêm gan C
Năm 1989, những nghiên cứu của Choo và Kuo tìm ra được kháng thể kháng virus C (HCV). Năm 1990,
dùng kỹ thuật PCR đo được HCV ARN trong huyết thanh và gan.
Thời gian ủ bệnh từ 4 tuần đến 6 tuần. Diễn tiến mạn tính cao đến 50% và 20% là xơ gan.
Các triệu chứng: mệt mỏi nhẹ, buồn nôn và nôn, đau cơ và khớp, tức vùng gan, vàng da và mắt kéo dài,
sốt nhẹ.
Chẩn đoán dựa vào yếu tố lây nhiễm và kháng thể HCV.
Cách phòng bệnh tốt nhất là thận trọng trong quan hệ tình dục, khi sử dụng kim tiêm và các sản phẩm máu.
2.1.2.4. Viêm gan D
20
Năm 1977, tìm ra một hệ thống kháng nguyên – kháng thể mới kết hợp chặt chẽ với viêm gan B nhưng
tách khỏi kháng nguyên HBsAg trong máu bệnh nhân viêm gan mạn tính B, kháng nguyên này đặt tên là
kháng nguyên Delta, được tìm thấy trong nhân tế bào gan bằng kỹ thuật miễn dòch huỳnh quang.
Thời gian ủ bệnh từ 3 tuần đến 12 tuần và dược chẩn đoán bằng xét nghiệm kháng thể trong máu.
Các triệu chứng viêm gan D cũng như cách phòng bệnh giống viêm gan B.
2.1.2.5. Viêm gan E
Năm 1990, virus viêm gan E được phân lập từ phân bệnh nhân. Năm 1995, cấu trúc hệ gen của HEV được
xác đònh trình tự.
Thời gian ủ bệnh ngắn từ 2 tuần đến 3 tuần, thường có triệu chứng vàng da, rối loạn tiêu hóa. Bệnh không
bao giờ trở thành mạn tính.
2.2. Viêm gan do thuốc hoặc chất độc
Phalloidin Nấm Amanita Phalloides Viêm gan
Amanitin Nấm Amanita Phalloides Viêm gan
Aflatoxin Nấm Aspergillus flavus Viêm gan, xơ gan
Vinyl chlorid Sản xuất nhựa Ung thư gan
Dioxyt thori Sản xuất nhựa Ung thư gan
CCl
4
Viêm gan
Thiocetamide Viêm gan
Trong số các chất độc có thể gây viêm gan, paracetamol, aflatoxin, rượu etylic, amanitin và phalloidin…. là
những chất độc thường bò nhiễm vào súc vật và con người qua con đường ăn uống nhất.
2.2.1. Viêm gan do sử dụng thuốc paracetamol
Paracetamol có cường độ và thời gian tác dụng tương tự như aspirin về giảm đau và hạ sốt. Thông thường,
paracetamol chỉ đònh cho những người không dùng được aspirin do loét tiêu hóa, rối loạn đông máu.
Khi dùng paracetamol ở liều cao (trên 10g), sau thời gian tiềm tàng 24 giờ, xuất hiện hoại tử tế bào gan có
thể tiến triển đến chết sau 5 ngày đến 6 ngày.
Nguyên nhân là paracetamol bò oxy hóa ở gan cho N-acetyl parabenzoquinon-imin. Với liều lượng dùng
paracetamol cao, N-acetyl parabenzoquinon-imin quá thừa sẽ gắn vào protein của tế bào gan và gây hoại tử
tế bào.
2.2.2. Viêm gan do aflatoxin
aflatoxin được tìm thấy trong nấm aspergillus flavus, A.parasiticus, A.fumigatus. aflatoxin là một độc tố bền
vững với nhiệt vì vậy biện pháp đun sôi thông thường không có tác dụng đối với độc tố này.
Hình 10: aspergillus flavus 22
Trong các aflatoxin B, B
2
, G
1
2.2.5.1. Hóa tính
Công thức phân tử: CCl
4
.
Tên khoa học: Tetrachlorur carbon.
Là một chất lỏng, không màu, trung tính, mùi tương tự chlorofoc, không cháy, tính phân cực yếu, ít tan
trong nước, dễ tan trong dầu.
Tỉ trọng: 1,595.
Độ tan trong nước: 0,08.
Nhiệt độ sôi: 76,7
o
C.
Nhiệt độ nóng chảy: -22,9
o
C
23
p suất bay hơi: 90,7ppm.
2.2.5.2. Công dụng
CCl
4
là chất sát trùng và gây mê nhẹ, đôi khi làm thuốc trò giun, liều tối đa 2,5g/lần/ngày.
2.2.5.3. nh hưởng của CCl
4
lên gan
Bản thân CCl
4
không có độc tính mà sản phẩm chuyển hóa của nó mới có độc tính. Tác động gây hoại tử
Trong việc chữa viêm gan B và C, tìm ra Interferon và Lamivudin có hiệu lực tốt trong nhiều trường hợp,
đặc biệt khi phối hợp sử dụng Thymosin alpha.
Các chất chống oxy hóa như acid thiotic, vitamin E và N-acetylcytein có tác dụng ngăn chặn viêm gan.
3.2. Đông dược
Rễ chàm mèo (12g), bại tương thảo (15g), nhân trần (12g) chữa viêm gan cấp và mạn tính.
Hoàng bá (6g), nhân trần (12g), quả dành dành (9g), đại hoàng (6g) chữa viêm gan.
Đan sâm (15g), cây điền cơ hoàng (15g) chữa viêm gan mạn tính.
Thân hoặc rễ hoàng liên ô rô (25g), rễ hoàng liên gai (15g), nhân trần (15g) chữa viêm gan cấp tính.
Củ nghệ vàng, đan sâm, đương quy, đằng sâm, trạch tả, hoàng tinh, hoài sơn, sơn tra, thần khúc, tần giao,
cam thảo, sinh đòa, rễ chàm mèo mỗi vò 9g, bạch dược 3g, hoàng kỳ, nhân trần mỗi vò 18g chữa viêm gan mạn
tính, viêm gan do ngộ độc, xơ gan.
3.3. Sản phẩm thiên nhiên
Dược phẩm Stronger Neomino – phagen C (SNMC) là một thuốc của Nhật Bản có thành phần chính là
glycerizin chiết từ rễ cây Glyceriza Glabra làm hạ ALT, AST đồng thời làm ức chế quá trình ung thư hóa
trong điều trò viêm gan C.
24
AHCC (active hexose correlated compounds) là hợp chất hoạt hóa hexose được lý trích từ cây Lingzhi
(Ganoderma lucidum) và zhuling (Polyporus umbellaus) có tác dụng bảo vệ gan.
Hình 12: Ganoderma lucidum
“Dược phẩm 861” gồm 10 loại cây mà chủ yếu là Salvia miltiorrhiza (đan sâm) làm giảm bớt xơ hóa đồng
thời giảm viêm và hoại tử.
Trong số các chất độc có thể gây viêm gan, paracetamol, aflatoxin, rượu etylic, amanitin và phalloidin…. là
những chất độc thường bò nhiễm vào súc vật và con người qua con đường ăn uống nhất.
Hebevera được sản xuất ở Việt Nam chiết từ các cây nam y Herba Phyllanti amari (Hạ diệp châu), Herba
Andrographitis, Ructus Gardeniae… làm giảm tác dụng của virus viêm gan B.
Hình 13: Salvia miltiorrhiza
Haina bào chế từ cây cà gai leo (Silanunum hainanense) làm giảm tác dụng của virus viêm gan B.
viêm gan.
3.4.1. Phân loại
Ngành: Tảo lam Cyanophyta
Lớp: Hormogoniophyceae
Bộ: Nostocales
Họ: Oscillatoriaceae
Giống: Spirulina
3.4.2. Hình dạng
Tảo Spirulina có dạng hình sợi đa bào, dạng thẳng hay xoắn lò xo. Sợi tảo không phân nhánh, không có
bao, phân chia thành các tế bào có vách ngăn, chiều dài của sợi thay đổi từ 0,25mm đến 0,5mm.
3.4.3. Đặc điểm sinh học
Hình 15: Hình dạng tảo Spirulina
Copyright: Tài liệu đại học ©