LỜI MỞ ĐẦU
Ở thời đại chúng ta ai cũng phải khẳng định rằng báo chí là một phần của
cuộc sống, là cơm ăn, thức uống, môi trường trí thức của con người. Nhìn
vào đời sống của báo chí, người ta có thể đoán được mức sống của người
dân và sự tiến bộ của xã hội. Báo chí thực sự là sức mạnh trí thức, thông
tin muôn mặt đời sống đến mọi người dân. Báo chí phản ánh mọi hoạt
động của xã hội ngày càng đầy đủ, cập nhật toàn diện, phong phú, đa
dạng, nhiều chiều. Báo chí trở thành cầu nối giữa Chính phủ, doanh
nghiệp và người dân, kết nối Trung ương và địa phương, giữa trong nước
và quốc tế.
Những năm vừa qua, báo chí Việt Nam đã thực hiện tốt nhiệm vụ tuyên
truyền quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà
nước, phát hiện và phản ánh những tâm tư, nguyện vọng của quần chúng,
những vấn đề bức xúc trong đời sống xã hội, tích cực tham gia và kiên
quyết đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng, quan liêu, lãng phí và sự suy
thoái đạo đức, lối sống... góp phần và việc bổ sung, hoàn thiện đường lối,
chủ trương, chính sách, pháp luật; nâng cao vai trò của Đảng, hiệu lực
quản lý của Nhà nước, thực hiện dân chủ hoá đời sống xã hội, giữ vững
ổn định chính trị, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.Thông tin trên báo chí
nước ta đã góp phần quan trọng vào mọi mặt của đời sống xã hội.Trong
khuôn khổ bài tiểu luận, em xin phân tích vai trò chính của báo chí trong
xã hội hiện đại trong các lĩnh vực:
• Về chính trị
• Về kinh tế
• Về văn hóa
1
NỘI DUNG
I.
Theo Baomoi.com- báo chí cách mạng là công cụ tuyên truyền của Đảng và Nhà Nước
2
các giai tầng xã hội; là phương tiện cổ vũ tập thể, tuyên truyền tập thể.
Nhà báo không làm chính trị nhưng góp phần làm cho tư tưởng chính trị
“đơm hoa, kết trái” trong đời sống xã hội. Mọi thông tin chính xác, lý lẽ
sắc bén để cổ vũ các phong trào hành động cách mạng, đấu tranh với cái
xấu, cái ác, bênh vực công bằng, lẽ phải sẽ tạo nên những “hiệu ứng xã
hội” tốt đẹp, góp phần định hướng dư luận xã hội.
Báo chí cũng có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tính minh bạch và
trách nhiệm giải trình. Dù là theo dõi hoạt động của chính phủ, phát hiện
tham nhũng hay đưa tin về tội phạm, báo chí phải có khả năng đưa tin
một cách cởi mở và công bằng.
Vinashin là một ví dụ về việc báo chí đã giúp nhân dân hiểu hơn về hoạt
động kém hiệu quả của các doanh nghiệp nhà nước và kêu gọi chính phủ
phải hành động để cải thiện hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp
này.
2
.Báo chí giáo dục định hướng tư tưởng chính trị vững vàng cho
quần chúng nhân dân để ủng hộ chế độ xã hội chủ nghĩa.
Định hướng, giáo dục chính trị, tư tưởng thực chất là tuyên truyền và
bảo vệ hệ tư tưởng của giai cấp công nhân. Báo chí nước ta là công cụ
tuyên truyền của Đảng, vì vậy, trước hết, cần tuyên truyền, phổ biến
chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương
của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến mọi tầng lớp nhân
dân để tạo nên các phong trào, các hành động cách mạng mạnh mẽ.
II.
Vai trò của báo chí trong việc phát triển kinh tế
1. Báo chí góp phần thúc đầy kinh tế phát triển
2
Xã hội học về dư luận xã hội- Nguyễn Quý Thanh- NXB
4
Trong nền kinh tế thị trường, thông tin chính xác, kịp thời là sức mạnh
tạo nên thắng lợi cạnh tranh. Các phương tiện thông tin đại chúng có vai
trò to lớn trong việc cung cấp những thông tin có giá trị đó. Các lĩnh vực
thông tin kinh tế cần như: Thông tin thị trường, hàng hóa (bao gồm thông
tin giá cả, sức tiêu thụ, thị hiếu và xu hướng biến đổi thị hiếu tiêu dùng)
…; Thông tin thị trường tài chính (tiền tệ, vốn, giá cả, cổ phiếu, sự vận
động của các dòng tài chính), thị trường lao động, vật tư, thiết bị, đặc biệt
là thị trường công nghệ (chu kỳ công nghệ, sự chuyển giao công nghệ).
Báo chí không chỉ dừng lại trong việc cung cấp thông tin thuần túy mà
còn có thể hướng dẫn thị trường, hướng dẫn việc áp dụng khoa học kỹ
thuật và công nghệ mới, giới thiệu những mô hình, điển hình tiên tiến
trong sản xuất và kinh doanh. Với việc phổ biến các kinh nghiệm thành
công hay thất bại trong quản lý, kinh doanh và áp dụng công nghệ mới,
tiết kiệm chi phí trong sản xuất, báo chí góp phần tạo nên hiệu quả kinh tế
lớn cho xã hội.
Báo chí được xem là kênh chính quảng bá thương hiệu, sản phẩm của
doanh nghiệp bởi báo chí là phương tiện chính thống, phổ biến được cộng
viết.
Thứ hai, báo chí đăng tải các tác phẩm văn học nghệ thuật, khoa học, âm
nhạc và các lĩnh vực khác.
Thứ ba, qua các phương tiện thông tin đại chúng, công chúng có thể tiếp
nhận nhiều tri thức văn hóa của các tri thức dân tộc trên thế giới.
Thứ tư, báo chí góp phần nâng cao văn hóa, giải trí, làm cho mọi người
ngày càng hiểu nhau, xích lại gần nhau hơn, chia sẻ tâm tư, tình cảm,
đồng thời cùng học tập, tiếp thu được nền văn hóa đa dạng, phong phú
của các dân tộc khác để làm giàu cho văn hóa dân tộc mình. báo chí nước
ta trong quá trình đổi mới và hội nhập đã góp phần nâng cao chất lượng
thông tin đối ngoại, góp phần quan trọng giới thiệu đất nước, văn hóa con
người Việt Nam với bạn bè quốc tế; hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự
6
chủ, đa dạng, đa phương hóa các quan hệ quốc tế của Đảng, Nhà nước ta;
góp phần nâng cao uy tín và vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.
Trong xã hội hiện đại, báo chí cũng có vai trò thiết yếu trong giai đoạn
khủng hoảng, như trong thảm họa động đất và sóng thần ngày 11/3 vừa
qua ở Nhật Bản, nơi mà người dân đã có thể tìm được thân nhân và giữ
liên lạc nhờ Facebook và Twitter. Và rất nhiều thảm cảnh mà chúng ta
chứng kiến được ghi lại bằng điện thoại di động rồi được tải lên internet.
3
Vì thế mà người dân Nhật Bản nhanh chóng nhận được sự sẻ chia của
mọi người từ khắp nơi trên thế giới.
Báo chí trong việc nâng cao vai trò tuyên truyền về người tốt việc tốt.
Khi xây dựng một hình ảnh con người tôt, một việc làm tốt là những
8
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Vai trò của truyền thông đại chúng trong Giáo dục thẩm mỹ ở nước
ta hiện nay- Trần Ngọc Tăng, NXB chính trị QG 2001
2. Xã hội học về dư luận xã hội- Nguyễn Quý Thanh- NXB Đại học
QGHN
3. Trang Web Tin kinh tế :
http://www.tinkinhte.com/viet-nam/ho-so-tu-lieu/bao-chi-voi-su-phat-trien-kinhte-xa-hoi-cua-dat-nuoc.nd5-dt.56997.113207.htm
4. Baomoi.com
9