LỜI MỞ ĐẦU
Trải qua 79 mùa xuân, sống và hoạt động cách mạng chỉ vì một lý do duy nhất, đó là
“dân tộc Việt Nam luôn trong trái tim Hồ Chí Minh”. Không chỉ là một nước Việt Nam
hòa bình, ấm no; không chỉ là một nước Việt Nam độc lập, thống nhất, Nam Bắc về
chung một nhà, mà di sản vô cùng quý báu Người để lại muôn đời để các thế hệ Việt
Nam thời nay và mai sau, cùng với bạn bè năm châu quốc tế học hỏi và noi theo, di sản
ấy chính là Tư tưởng Hồ Chí Minh. Sinh thời, Hồ Chí Minh luôn trọng đạo đức, lấy đạo
đức làm gốc rễ của con người, lấy Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí Công Vô Tư làm giá trị
cơ bản của một Đảng viên, một con người hoạt động cách mạng cho nhân dân, vì lợi ích
của nhân dân. Người cũng không quên dành sự quan tâm đặc biệt cho giáo dục nước nhà,
với mong muốn không chỉ đào tạo ra những thế hệ trẻ có tri thức, mà thế hệ ấy còn phải
rèn đức để cùng với đức và tài, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc mới thành công,
dân tộc Việt Nam mới sánh vai được với các cường quốc năm châu. Thấm nhuần tư
tưởng ấy, chúng tôi chọn đề tài “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức và vai trò của đạo
đức trong xã hội hiện nay” để phân tích giá trị tư tưởng của Người về đạo đức, liên hệ với
thực tế hiện nay và cuối cùng là nêu lên tầm quan trọng của việc học tập và làm theo Tư
tưởng Hồ Chí Minh trong sinh viên, những thế hệ lãnh đạo đất nước, chèo chống cả vận
mệnh dân tộc Việt Nam đến một bến bờ hiện đại và phát triển, lấy đạo đức làm giá trị cơ
bản của con người.

MỤC LỤC

1


CHƯƠNG I: TỔNG QUAN
1. Mục đích nghiên cứu

Qua bài tiểu luận này, chúng tôi hướng tới đạt những mục đích sau: hiểu rõ Tư tưởng
Hồ Chí Minh về đạo đức, chỉ ra được những thực tế vận dụng tốt Tư tưởng Hồ Chí Minh
về đạo đức cũng như những cá nhân đã đi ngược lại với tư tưởng này và nâng cao ý thức

Đạo đức là cái gốc của người cách mạng
Khi đánh giá vai trò của đạo đức trong đời sống, từ rất sớm, Hồ Chí Minh đã khẳng
định đạo đức là nguồn nuôi dưỡng và phát triển con người, như gốc của cây, ngọn nguồn
của sông suối. Người cho rằng, làm cách mạng để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là
một sự nghiệp rất vẻ vang, nhưng cũng là nhiệm vụ rất nặng nề. Vì vậy mà họ cần có đạo
đức cách mạng làm nền tảng. Cán bộ, đảng viên muốn cho dân tin, dân phục thì phải có
tư cách, đạo đức, nếu không “ tự mình đã hủ hóa, xấu xa thì còn làm nổi việc gì?”
Thực tiễn cho thấy, trong hai cuộc kháng chiến hào hùng của dân tộc, biết bao tấm
gương cán bộ, công chức đã quên mình vì nước, vì dân, sẵn sàng chiến đấu và hy sinh
cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Thời nay, chúng ta lại có những người như Nguyễn Bá
Thanh, Trưởng ban Nội chính Trung ương Đảng, một người luôn dành thời gian để lắng
nghe dân, gặp gỡ, hỗ trợ khó khăn cho từng anh xe thồ, xích lô vào mỗi dịp tết; giúp chỗ
ở cho những phụ nữ đơn thân; gặp thanh thiếu niên chậm tiến, những ông chồng vũ phu
bày tỏ… để không chỉ răn đe, giáo dục mà để thấu hiểu và chia sẻ. Chính vì vậy, “di sản”
ông để lại cho Đà Nẵng đến ngày hôm nay là chính sách “5 không” (không có giết người
để cướp của, không có người nghiện trong cộng đồng, không có người mù chữ, không có
hộ đói, không có người lang thang xin ăn), rồi đến “3 có” (người dân có việc làm ổn định,
có nhà ở, có nếp sống văn minh đô thị)… Dù ông đã ra đi, “Dấu ấn Nguyễn Bá Thanh”
vẫn ở lại trong lòng người dân, đi vào tận nếp nghĩ, cách sống của từng người dân Đà
Nẵng.
Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận không nhỏ cán bộ, viên chức tự coi mình là “quan
cách mạng”, vẫn còn hiện tượng “quan tham”, làm việc trái phép, cậy thế, hủ hóa, tư
3


túng, chia rẽ, kiêu ngạo, những hiện tượng đó đều đối lập với tư tưởng của Chủ tịch Hồ
Chí Minh về đạo đức của cán bộ Đảng viên. Một số cán bộ sau khi tham gia vào cơ quan
nhà nước, có chức, có quyền đã xa dân, coi thường dân, tự cho mình quyền “hạch sách”
dân, hách dịch, cửa quyền, vòi vĩnh, nhũng nhiễu dân, chưa thật sự vì dân, không biết
lắng nghe dân và làm việc kém hiệu quả, theo kiểu “sáng cắp ô đi, tối cắp ô về”… Một bộ

Sự hấp dẫn đó được thể hiện qua đạo đức, lý tưởng cách mạng, nhân cách, lối sống
gương mẫu của người cán bộ đảng viên. Chính tấm gương đạo đức , lối sống cao đẹp của
từng cán bộ, đảng viên đã tạo nên nét riêng biệt, đực thù của chế độ mới mà ở các chế độ
khác không hề có, nhân dân không thấy được ở những con người của chế độ cũ. Vì thế
mà nhà thơ Tố Hữu, vào năm 1938, thời điểm bắt gặp lí tưởng cộng sản chủ nghĩa, ánh
sáng chủ nghĩa Mác-Lênin đã viết :
“ Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim”
(Trích “Từ ấy”- Tố Hữu)
Thời nay, củng cố hay làm suy giảm niềm tin của quần chúng vào tương lai của chủ
nghĩa xã hội không phải ở những sai lầm và thất bại tạm thời khó tránh khỏi trên con
đường mới khai phá mà chủ yếu ở sự sa sút, thoái hóa của những người được mệnh danh
là "những chiến sĩ tiên phong" trước thắng lợi hay khó khăn của cách mạng. Bởi lẽ, chủ
nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch chưa lúc nào từ bỏ âm mưu và thủ đoạn thâm độc
để chống phá sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của nước ta.
Chúng luôn thực hiện "diễn biến" về tư tưởng, đạo đức lối sống qua con đường giao lưu,
hội nhập kinh tế, qua các mạng thông tin để lôi kéo dân ta đi chệch khỏi các định hướng
giá trị của dân tộc, đánh phá từ bên trong.
Sự lành mạnh của đời sống đạo đức xã hội phụ thuộc một phần rất quan trọng vào sự
nêu gương của người lãnh đạo, nhất là những người đứng đầu các ngành, các địa phương,
5


các đơn vị. Điều này được Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn nhắc nhở: Muốn thực sự làm
người lãnh đạo, người chỉ huy, người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải hết sức giữ gìn và
nêu gương về mặt đạo đức.
Để thực hiện theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Đảng ta vừa qua đã ra nhiều nghị
quyết, chỉ thị học tập và làm theo Người. Đặc biệt Đảng ta yêu cầu những người lãnh đạo
cao cấp phải nêu tấm gương về đạo đức, lối sống lành mạnh, phải là những chiến sĩ đi
đầu trong việc đấu tranh chống tham nhũng, quan liêu, sa hoa, lãng phí, không chỉ trong

đức cách mạng. Ví dụ đối với cán bộ lãnh đạo, Đảng viên phải loại bỏ thói chạy theo
danh vọng, địa vị, giành giật lợi ích cho mình, lạm dụng quyền hạn, chức vụ để chiếm
đoạt của công, thu vén cho gia đình, cá nhân... Phải thẳng thắn, trung thực, bảo vệ chân
lý, bảo vệ đường lối, quan điểm của Đảng, bảo vệ người tốt; chân thành, khiêm tốn;
không chạy theo chủ nghĩa thành tích, không bao che, giấu giếm khuyết điểm...
Một trong những người rất đáng được ngưỡng mộ về chuẩn mực đạo đức này là ông
Nguyễn Bá Thanh - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam,
Trưởng Ban Nội chính Trung ương, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng,
Ủy viên Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Việt Nam, Phó Trưởng Ban chỉ đạo
Trung ương về phòng, chống tham nhũng - cơ quan trực thuộc Bộ Chính trị. Ông nổi
tiếng với những phát ngôn "nói là làm", "làm việc chứ đừng hô khẩu hiệu", "làm người
phải có lòng tự trọng"... Trong nhiệm kỳ làm Bí thư thành ủy Đà Nẵng (2003-2013), với
những quyết sách có phần "cứng rắn", "nói là làm" và luôn hành động vì lợi ích của nhân
dân, nên ông được người Đà Nẵng tin yêu và người dân trên cả nước ngưỡng mộ. Dưới
sự lãnh đạo của ông, Đà Nẵng được xếp loại thành phố thông thoáng và thuận lợi cho
kinh doanh hàng đầu của Việt Nam. Các dịch vụ công ích, chăm sóc người già, bệnh
nhân ung thư, người nghèo cũng được ông để tâm phát triển. Ở cương vị Trưởng ban Nội
chính, ông cũng được người dân kỳ vọng sẽ tác động mạnh mẽ vào công cuộc chống
tham nhũng.
Thế nhưng thực tế hiện nay cho thấy việc nhận đút lót, hối lộ, dùng của công vào việc
tư đang trở thành một trong những quốc nạn. Điển hình là đại án Dương Chí Dũng và
8


đồng phạm tham nhũng tại Tổng công ty Hàng hải Việt Nam Vinalines (gây thiệt hại cho
Nhà nước hơn 366 tỷ đồng, tham ô hơn 28 tỷ đồng). Những kẻ phạm tội đã lấy của nhà
nước một số tiền rất lớn và phần thất thoát trong quản lí cũng vô cùng lớn, gây bức xúc
trong nhân dân. Dư luận xã hội lên án kịch liệt và không thể chấp nhận tình trạng đó.
Thương yêu con người, sống có tình nghĩa
Tình yêu thương con người ở Hồ Chí Minh không chung chung, trừu tượng mà rất cụ

nhà trường cũng không biết tình trạng này cho đến khi đoạn băng về em nữ sinh bị đánh
ấy được đăng lên mạng. Từ đó có thể thấy được thói vô cảm đã bắt đầu “ăn sâu” trong
nhận thức của giới trẻ và nó đang ngấm ngầm đi vào nhận thức và dần trở thành một điều
hiển nhiên trong tính cách. Do đó, nhà trường và các bậc phụ huynh cần phải có những
biện pháp để có thể giáo dục nhân cách của con em mình ngay từ nhỏ hướng đến việc
sống đầy tình yêu thương, sống có tình, có nghĩa giữa con người với con người trong xã
hội hiện nay.
Có tinh thần quốc tế trong sáng
Chủ nghĩa quốc tế là một trong những đặc trưng của đạo đức cộng sản, bắt nguồn từ
vai trò của giai cấp công nhân và chế độ xã hội chủ nghĩa. Trong tư tưởng đạo đức Hồ
Chí Minh, chủ nghĩa quốc tế chính là quan hệ hữu nghị, hợp tác, giúp đỡ, tương trợ với
các dân tộc bị áp bức, với nhân dân lao động các nước, với những người yêu hòa bình,
công lý và tiến bộ trên thế giới. Chủ nghĩa quốc tế chỉ có thể tốt đẹp khi mỗi quốc gia
phải phát huy tinh thần chủ động, tự chủ tự cường và phải hoàn thành nghĩa vụ quốc tế
của mình, chống chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, nước lớn. Đó là tinh thần quốc tế cao đẹp mà
Hồ Chí Minh yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên đều phải thấm nhuần và rèn luyện trong
cuộc đấu tranh chung vì hòa bình, phát triển và tiến bộ trên toàn thế giới.
Cuộc thảm họa kép ( động đất – sóng thần ) diễn ra ở Nhật Bản vào 11/3/2011 đã gây
thiệt hại rất nặng nề cho Nhật Bản.Lúc này, Đảng ta đã đưa ra lời kêu gọi cán bộ, công
nhân viên chức, chiễn sĩ, sỹ quan, người lao động ủng hộ tối thiểu một ngày lương trở lên
để giúp nhân dân Nhật Bản bị động đất và sóng thần vượt qua những khó khan sau cơn
thảm họa này. Qua đó có thê thấy được tinh thần tương trợ lẫn nhau của Việt Nam với
10


Nhật Bản. Thể hiện “tinh thần quốc tế trong sáng “ trong quan điểm về những chuẩn mực
đạo đức cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Tuy nhiên, bên cạnh những hình ảnh về việc giúp đỡ, tương trợ trong những lúc khó
khăn của các quốc gia thì vẫn có một vài đất nước đã không thể hiện được “tinh thần
quốc tế trong sáng” của mình. Điển hình như vào tháng 5 năm 2014, Trung Quốc đã đặt

chúng nhân dân tự xây dựng dưới sự lãnh đạo của Đảng với mục đích cuối cùng là xây
dựng con người có đạo đức và nền đạo đức mới Việt Nam. Vì vậy, phải xác định đây là
nhiệm vụ chủ yếu và lâu dài.
Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời.
Tu dưỡng đạo đức là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc và văn hóa phương Đông.
Hồ Chí Minh nói: “Chúng ta phải nhớ câu “Chính tâm, tu thân” để “trị quốc bình thiên
hạ””. Dù khó khăn gian khổ, nhưng muốn cải tạo thì nhất định thành công. Mỗi người
cần phải nhìn thẳng vào mình, phải kiên trì rèn luyện, tu dưỡng bền bỉ suốt đời, phải như
công việc rửa mặt hàng ngày. Nếu không sẽ dễ sa vào chủ nghĩa cá nhân thì có thể ngày
hôm qua có công với cách mạng, nhưng ngày hôm nay lại có tội với nhân dân. Đạo đức
cách mạng là nhằm giải phóng và đem lại hạnh phúc, tự do cho con người, đó là đạo đức
của những con người được giải phóng.
Ngoài ra, thực tế cũng cho thấy, những quan điểm của Bác về việc rèn luyện, tu
dưỡng đạo đức dành cho cán bộ, Đảng viên và cả tầng lớp thanh niên vẫn còn nguyên ý
nghĩa, giá trị tới tận ngày hôm nay. Ở khắp nơi trên mọi miền đất nước không thiếu
những nơi luôn tồn tại truyền thống tuyên dương gương cán bộ, Đảng viên, thanh niên
tiên tiến làm theo lời Bác, thanh niên làm tình nguyện, hiến máu nhân đạo… Điển hình là
tấm gương bà Đỗ Thị Ngon (sinh năm 1951), Chủ tịch Hội Bảo trợ người tàn tật, trẻ mồ
côi và bệnh nhân nghèo thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long, đồng thời cũng là một cựu
chiến binh đi đầu tại địa phương trong phong trào “Xây dựng nông thôn mới”. Trong 3
năm qua, bà đã vận động hội viên, các tổ chức, cá nhân, trong đó có cả doanh nghiệp,
Việt kiều ở nước ngoài tài trợ, ủng hộ xây mới gần chục km đường nhựa, đường bê tông
nông thôn ở các xã, phường Thuận An, Đông Bình, Đông Thành; 5 cây cầu bê tông cốt
thép ở khu vực Thuận An, Mỹ Thuận và 36 căn nhà tình nghĩa, trong đó có 12 căn dành
cho các hộ cựu chiến binh nghèo… Ghi nhận đóng góp của bà Đỗ Thị Ngon trong công
12


tác an sinh xã hội tại địa phương, UBND thị xã Bình Minh, UBND tỉnh Vĩnh Long, Tỉnh
ủy Vĩnh Long và Ban Dân vận Trung ương tặng bà nhiều bằng khen, giấy khen. Tháng

toàn xã hội, mỗi người có công việc, tài năng và vị trí khác nhau, người làm việc to,
người làm việc nhỏ, nhưng ai giữ được đạo đức cách mạng đều là người cao thượng.
Kiên trì, tu dưỡng theo các phẩm chất đạo đức Hồ Chí Minh:
Sinh vên phải có “6 cái yêu”: Yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu chủ nghĩa xã hội, yêu
lao động, yêu khoa học và kỷ luật. Theo Người, để có được những phẩm chất như vậy,
thanh niên phải rèn luyện cho mình những đức tính như: trung thành, tận tụy, thật thà,
chính trực; phải xác định rõ nhiệm vụ của mình:
Trước hết, sinh viên cần phải học tập tốt, đây là nhiệm vụ hàng đầu của chúng ta.
Học tốt để có kiến thức, có khả năng tác nghiệp, khẳng định được bản thân mình và cống
hiến được cho đất nước, cho xã hội. Trong thực tiễn có biết bao tấm gương học sinh
nghèo vượt khó học giỏi; những học sinh làm rạng danh Việt Nam với các huy chương
trong kì thi Olympic quốc tế như vào năm 2013, đoàn học sinh Việt Nam dự kỳ thi
Olympic Toán học quốc tế đoạt giải cao, kết quả xếp hạng PISA học sinh VN đứng thứ
17 thế giới; những du học sinh với thành tích học tập xuất sắc được vinh danh tại nước
ngoài như bạn Nguyễn Trọng Nghĩa nhận giải thưởng kép “Sinh viên quốc tế tiêu biểu
tại Úc” và “Sinh viên xuất sắc” do tổ chức chính thức của sinh viên quốc tế tại bang
Nam Úc, StudyAdelaide trao tặng hay Ngô Di Lân, chàng trai 21 tuổi đạt học bổng tiến sĩ
toàn phần tại Mỹ… Học tập đạo đức của Bác Hồ, chúng ta còn có thể học tập qua chính
14


những tấm gương thầy cô, bè bạn xung quanh. Và hãy để việc học tập đó đi vào chính
cuộc sống hàng ngày của thanh niên, học sinh, sinh viên, chứ không phải là những hoạt
động có tính chất phong trào. Bởi học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là
để giúp chúng ta sống tốt hơn, đẹp hơn.
Hai là sinh viên nên trau dồi đạo đức, sống đẹp, sống lành mạnh, có kiến thức xã hội,
có văn hoá. Chúng ta dễ dàng bắt gặp hình ảnh đoàn viên thanh niên trong màu áo xanh
tình nguyện tham gia vào các hoạt động có ích cho xã hội: giúp người neo đơn, hiến máu
nhân đạo, xuân tình nguyện, mùa hè xanh, thăm bà mẹ Việt Nam anh hùng… Tham gia
những hoạt động đó sẽ giúp ta sống đẹp hơn, có ý nghĩa hơn cho bản thân và có ích cho

Thực trạng lối sống đạo đức trong sinh viên hiện nay.
Tư tưởng Hồ Chí Minh trong thời đại ngày nay,đi vào nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa, đã tạo nên một nền đạo đức mới, là nguồn động lực quan trọng
công cuộc phát triển đất nước. Đó là nền đạo đức vừa phát huy những giá trị truyền thống
của dân tộc, như: yêu nước, thương người, sống tình nghĩa,cần, kiệm, liêm , chính, chí
công vô tư… với những nội dung mới phù hợp với thời đại. Nhờ đó phần lớn sinh viên
vẫn giữ được lối sống tình nghĩa, trong sạch, lành mạnh, sáng tạo trong học tập. Đồng
thời, thế hệ trẻ ngày nay còn thể hiện lối sống có bản lĩnh, năng động, nhạy bén, dám đối
mặt với khó khăn thách thức; luôn gắn bó với nhân dân và phấn đấu cho sự nghiệp xây
dựng đất nước.
Thực tế cho thấy, sinh viên hiện nay đã trở thành lực lượng xung kích trên mọi lĩnh
vực của đời sống xã hội. Học sinh- sinh viên hang hái trong học tập, nghiên cứu khoa học
và trưởng thành trong hoạt động xã hội vì cộng đồng, như: phong trào “Sinh viên 5 tốt”,
các cuộc thi Eureka, Olympic các môn khoa học như Mac- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
Robocon… Tiêu biểu như sinh viên Trường đai học Bách khoa đã ba lần vô địch Cuộc
thi sáng tạo robocon châu Á- Thái Bình Dương (năm 2002,2004,2006); sinh viên Trường
Đại học Khoa học tự nhiên đoạt giải nhất Cuộc thi lập trình sinh viên thế giới năm 2007
(ACM/ICPC) khu vực châu Á.

16


Hình ảnh xung kích đi đầu trong các phong trào tình nguyện đã trở thành nét đẹp của
sinh viên Việt Nam trong thời kì Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Các chiến dịch
như “Mùa hè xanh”, “Xuân tình nguyện”, “Tiếp sức mùa thi” luôn thu hút một số lượng
lớn các bạn học sinh, sinh viên tham gia với sự nhiệt huyết của tuổi trẻ. Sinh viên còn
tham gia vào các hoạt động văn hóa, giáo dục, chăm sóc thiếu niên nhi đồng; tuyên
truyền pháp luật; tham gia giữ gìn trật tự an toàn giao thông; tổ chức hoạt động đền ơn
đáp nghĩa. Tất cả hoạt động trên đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc, tạo nên hình mẫu về
văn hóa lối sống của một sinh viên thời đại mới.

đã phản ánh liên tục thực trạng này trong thời gian gần đây. Hiện tượng sinh viên đánh
nhau ngay trên giảng đường không còn quá xa lạ. Đáng báo động hơn và việc sinh viên
đánh giảng viên cũng gia tăng. Bên cạnh đó, do ảnh hưởng từ lối sống và văn hóa phương
tây, tình trạng sống thử và quan hệ tình dục trước hôn nhân cũng ngày càng tăng cao. Từ
đó dấn đến tỉ lệ nạo phá thai gia tăng đến mức báo động. Mỗi năm Việt Nam có 1,2 triệu
ca nạo phá thai, trong đó có tới 20% trường hợp là học sinh, sinh viên. Đây là một con số
rất đáng lo ngại.
Bên cạnh đó lực lượng sinh viên còn là đối tượng mà các thế lực phản động ở nước
ngoài hướng đến để lôi kéo tham gia vào các hoạt động chống phá Nhà nước, chính
quyền Việt Nam. Năm 2012, Nguyễn Phương Uyên, sinh viên Trường Đại học Công
nghiệp thực phẩm TP Hồ Chí Minh bị khởi tố hình sự vì đã tiến hành các hoạt động tuyên
truyền chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Quá trình điều tra đã
chứng minh rằng sinh viên này thực hiện hành vi vi phạm pháp luật theo sự chỉ đạo của
một đối tượng phản động đang bỏ trốn ở nước ngoài. Vụ việc trên cho thấy rằng, dù đây
không phải là một vấn đề mới nhưng do tư tưởng chính trị, đạo đức của một số sinh viên
đã bị sai lệch, tạo điện kiện cho các phần tử xấu lợi dụng, đẩy vào các hoạt động phi
pháp. Đây là một vấn đề rất đáng lưu tâm hiện nay.
Tuy vậy, chúng ta không thể chỉ thông qua những con số, những trường hợp cá biệt
trên để vội kết luận rằng thanh niên ngày nay có một lối sống lệch lạc, vị kỷ, không có lý

18


tưởng cap đẹp. Đó chỉ là một phần rất nhỏ trong số hàng triêu sinh viên Việt Nam đang
ngày đêm học tập, cống hiến tài năng và trí tuệ của mình để phục vụ cho đất nước.
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về bồi dưỡng cách mạng cho đời sau. Đảng và
Nhà nước ta luôn quan tâm đến việc đào tạo, bồi dưỡng cho thế hệ trẻ nói chung và sinh
viên, thanh niên tri thức nói riêng cả về đức lẫn tài. Dưới đây là một số nội dung cơ bản:
Một là, học trung với nước, hiếu với dân, suốt đời đấu tranh cho sự nghiệp giải

cầu hạnh phúc cho dân. Toàn thể nhân dân Việt Nam và thế giới đều biết tới bộ ka ki bạc
màu, đôi dép lốp mòn, nhà sàn gỗ đơn sơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Tư tưởng cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư của Hồ Chí Minh không những được
sinh viên Việt Nam học tập mà còn noi theo. Điều đó thể hiện cụ thể qua các hành động
của các bạn sinh viên với tinh thần “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”: sinh viên tình
nguyện, hiến máu nhân đạo, sinh viên lập nghiệp, tuổi trẻ giữ nước, mùa hè xanh…Thanh
niên tri thức ngày càng thẳng thắng lên án những hiện tượng, hành vi lệch chuẩn ở nhiều
lĩnh vực của đời sống xã hội, như tình trạng làm hàng giả, sính ngoại, vi phạm dân chủ…
Bên cạnh đó sinh viên cũng cần có đức tính khiêm tốn. Đó là sự nhã nhặn, biết ứng xử
khéo léo, không khoa khoang, tự mãn. Qua đó giúp sinh viên rèn luyện được đạo đức,
phẩm chất chính trị, tạo cơ hội để sinh viên hoàn thiện bản thân và đóng góp cho xã hội.
Ba là, học đức tin tuyệt đối vào sức mạnh của nhân dân, kính trọng nhân dân và hết
lòng, hết sức phục vụ nhân dân; luôn nhân ái, vị tha, khoan dung và nhân hậu với
con người.
Hồ Chí Minh có tình thương yêu bao lao đối với con người, tin tưởng tuyệt đối vào
sức mạnh và trí tuệ của nhân dân. Người luôn dạy bảo cán bộ phải thương nhân dân,
đồng bào như chính những đứa con non nớt của chính bản thân mình. Việc gì có lợi cho
nhân dân thì mình cố gắng làm cho bằng được, còn những việc gì có hại thì hết sức tránh,
ngăn chặn để khỏi làm hại cho dân. Ngoài ra, cán bộ phải gần với nhân dân, thường
20


xuyên thăm hỏi, quan tâm để hiểu được những điều dân nghĩ, đáp ứng những nhu cầu
thích đáng của dân cũng như học hỏi kinh nghiệm và những bài học hay từ nhân dân.
Không dừng lại ở đó, hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân cũng là một hành động cần phải
xem xét hàng đầu, tiên quyết. Như một đạo lý, Hồ Chí Minh xem nỗi đau của nhân dân
như chính nỗi đau của mình. Người nói, trong” mỗi người, mỗi gia đình đều có một nỗi
đau khổ riêng và gộp cả những nỗi đau khổ riêng của mỗi người, mỗi gia đình lại thì
thành nỗi đau của tôi”. Lòng nhân ái, khoan dung, nhân hậu của Hồ Chí Minh bắt nguồn
từ đại nghĩa của dân tộc, nên có sức mạnh và sự cảm hóa to lớn to lớn trong việc xây

vượt lại số phận, hoàn cảnh của bản thân để sống có ý nghĩa. Là học sinh lớp 5, em
Hoàng Thị Hà học sinh trường tiểu học xã Khuôn Lùng, huyện Xín Mần tỉnh Hà Giang
mồ côi cả bố lẫn mẹ khi mới lên 7, hiện đang sống với ông bà ngoại. Tuy nhiên, Hà luôn
là một học sinh có ý thức học tập tốt, là một học sinh giỏi khi tới lớp và là một người con
người cháu ngoan ngoãn, hiếu thảo khi ở nhà. Liên tục trong 2 năm học 2013-2014 và
năm học 2014-2015 em được thầy cô và các bạn trong trường bầu làm Liên đội trưởng
của trường và lớp trưởng của lớp 5A, với trách nhiệm của mình được phân công em Hà
đã luôn gương mẫu đi đầu trong mọi hoạt động phong trào của trường, của lớp, đều tham
gia sôi nổi, nhiệt tình giúp đỡ các bạn học lực yếu. Sau này, Hà mong muốn được trở
thành một bác sĩ giỏi để chữa bệnh cho những người mắc bệnh hiểm nghèo để không ai
phải chết như bố mẹ em
Không có thế, ở đâu đó còn có những mảnh đời éo le hơn, kế đến đó là Nguyễn Văn
Huân. Em là học sinh lớp 4C trường tiểu học Kim Đức, Phú Thọ, một cậu bé khuyết tật
bẩm sinh, được sinh ra trong một gia đình bố mẹ đều làm nghề nông tại khu 2 xã Kim
Đức. Từ khi mới sinh ra em đã không được bình thường như những đứa trẻ khác. Gia
đình đã dồn hết tình cảm để chăm bẵm cho cậu bé nhưng cũng không dám hy vọng nhiều
vì chân, tay, cổ của em rất yếu, đi lại, nói và cầm đồ vật rất khó khăn. Nhiều người
khuyên nên gửi Huân vào Trung tâm bảo trợ trẻ em mồ côi tàn tật nhưng vì thương con
nên không muốn xa con mà để ở nhà chăm sóc và mong con được đi học ở trường làng
22


như các bạn cùng trang lứa. Tuy nhiên, không chịu đầu hàng trước số phận, Huân luôn tỏ
ra là một cậu bé thông minh, ham học và vượt khó. Năm học vừa qua Huân được Nhà
trường, được Hội chữ thập đỏ Thành phố tặng quà nêu gương “vượt khó học tập”. Em
tâm sự về ước mơ sau này là muốn có một nghề ổn định trong tương lai để giúp bố mẹ
bớt khổ.
Ông bà có câu: “không phải trời cho không ai cái gì và cũng không lấy đi bất cứ của
ai cái gì”. Thật vậy, dù tạo hóa không cho các em được như người bình thường nhưng đổi
lại các em lại có môt ý chí quật cường vượt lên số phận hoàn cảnh để trở thành người có

ta có thể rút ra sáu bài học như sau:
Thứ nhất, bộ máy lãnh đạo phải thực tâm chống tham nhũng, và trừng phạt bất cứ
ai có hành vi tai tiếng. Nếu chỉ 'những con cá nhỏ' bị bắt, thì toàn bộ chiến lược
chống tham nhũng sẽ mất uy tín và thất bại.
Thứ hai, phải có các biện pháp chống tham nhũng đầy đủ, không có lỗ hổng và
thường xuyên được xem lại để thay đổi, nếu cần thiết.
Thứ ba, cơ quan chống tham nhũng phải trong sạch. Không nhất thiết phải có quá
nhiều nhân viên, và bất kì thanh tra nào tham nhũng cũng phải bị trừng phạt và
đuổi ra khỏi ngành.
24


Thứ tư, cơ quan chống tham nhũng phải tách khỏi bộ máy cảnh sát. Singapore có
Cơ quan điều tra tham nhũng (CPIB) tách khỏi các cơ quan khác, trực thuộc Thủ
tướng Chính phủ, có quyền độc lập điều tra và ngăn chặn tham nhũng. Nếu cơ
quan này trực thuộc cảnh sát, sẽ khó hoạt động hiệu quả, đặc biệt nếu có tình trạng
tham nhũng ngay trong nội bộ cảnh sát.
Thứ năm, để giảm cơ hội tham nhũng tại các ngành dễ sa ngã như hải quan, thuế
vụ, công an giao thông, thì các cơ quan này phải thường xuyên kiểm tra và thay
đổi quy định làm việc.
Thứ sáu, động cơ tham nhũng trong khối nhân viên nhà nước và quan chức có thể
giảm bớt nếu lương và phụ cấp cho họ có tính cạnh tranh với khu vực tư nhân.
Phải làm sao duy trì được nhân tài trong khu vực nhà nước vì nếu họ bỏ đi làm cho
bên ngoài, những người kém khả năng ở lại sẽ càng dễ có nguy tham ô.
Một vấn đề quan trọng và đáng được quan tâm là bên cạnh những học sinh, sinh viên,
thanh niên sống tình nghĩa, trong sạch, lành mạnh còn tồn tại một bộ phận giới trẻ sống
thực dụng, dựa dẫm, ích kỷ, thiếu trung thực, thiếu trách nhiệm, thờ ơ với chính bản thân,
với gia đình và xã hội. Đây là hiện tượng không thể coi nhẹ và cần phải có biện pháp
ngăn chặn và xử lý.
Đầu tiên, công tác giáo dục về đạo đức trong nhà trường cần được đẩy mạnh hơn nữa.