BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO

TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
------------------

ðỖ THỊ BAN

ðÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN QUY HOẠCH
SỬ DỤNG ðẤT GIAI ðOẠN 2006 - 2010, HUYỆN YÊN MỸ TỈNH HƯNG YÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ

HÀ NỘI - 2013


BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO

TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
------------------

ðỖ THỊ BAN

ðÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN QUY HOẠCH
SỬ DỤNG ðẤT GIAI ðOẠN 2006 - 2010, HUYỆN YÊN MỸ TỈNH HƯNG YÊN

CHUYÊN NGÀNH

: QUẢN LÝ ðẤT ðAI

MÃ SỐ


- UBND tỉnh Hưng Yên, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hưng Yên,
UBND huyện Yên Mỹ, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Mỹ; các
phòng, ban và UBND các thị trấn, xã thuộc huyện Yên Mỹ;
- Các anh chị, em, bạn bè gần xa ñã giúp ñỡ tôi trong suốt thời gian
thực hiện ñề tài;
Tôi xin chân thành cảm ơn tới các cá nhân, tập thể và cơ quan nêu trên
ñã giúp ñỡ, khích lệ và tạo những ñiều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình
thực hiện ñề tài này.
Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn!
Tác giả luận văn

§ç ThÞ Ban

Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Nông nghiệp ………………………

iii


MỤC LỤC
Lời cam ñoan

ii

Lời cảm ơn

iii

Mục lục

iv


4

1.1.2

Những ñặc ñiểm của quy hoạch sử dụng ñất

8

1.1.3

Các bước chính của quy hoạch sử dụng ñất

11

1.1.4

Những nguyên tắc cơ bản của quy hoạch sử dụng ñất

11

1.1.5

Mối quan hệ giữa quy hoạch sử dụng ñất với các loại hình quy
hoạch khác

12

1.2



Một số vấn ñề lý luận cơ bản và thực tiễn ñánh giá tính khả thi và
hiệu quả của phương án quy hoạch sử dụng ñất

1.3

20

Tình hình thực hiện quy hoạch sử dụng ñất của một số nước trên
thế giới và Việt Nam

Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Nông nghiệp ………………………

27

iv


1.3.1

Tình hình thực hiện quy hoạch sử dụng ñất của một số nước trên
thế giới

27

1.3.2

Tình hình thực hiện quy hoạch sử dụng ñất của Việt Nam

31


2.2.2

ðánh giá hiện trạng và tình hình quản lý sử dụng ñất năm 2010

34

2.2.3

ðánh giá kết quả thực hiện phương án Quy hoạch sử dụng ñất,
giai ñoạn 2006 – 2010 huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên

35

2.3

Phương pháp nghiên cứu

36

2.3.1

Phương pháp ñiều tra, khảo sát

36

2.3.2

Phương pháp thống kê, so sánh


3.1.2

Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội

46

3.1.3

ðánh giá chung về ñiều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và môi
trường

56

3.2

ðánh giá hiện trạng sử dụng ñất năm 2010

58

3.3

ðánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng ñất giai ñoạn

3.3.1

2006-2010

11

Tình hình biến ñộng sử dụng ñất trong giai ñoạn 2006 – 2010


1

Kết luận

105

2

ðề nghị

106

TÀI LIỆU THAM KHẢO

107

PHỤ LỤC

112

Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Nông nghiệp ………………………

vi


DANH MỤC VIẾT TẮT
CHXHCN

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa


Mặt nước chuyên dùng

NXB

Nhà xuất bản

NTTS

Nuôi trồng thủy sản

PNN

Phi nông nghiệp

QH

Quy hoạch

QHSDð

Quy hoạch sử dụng ñất

QHSDðð

Quy hoạch sử dụng ñất ñai

THCS

Trung học cơ sở


3.2

Hiện trạng các tuyến ñường giao thông huyện Yên Mỹ năm 2010

52

3.3

Hiện trạng sử dụng các loại ñất huyện Yên Mỹ năm 2010

1

3.4

Hiện trạng ñất nông nghiệp huyện Yên Mỹ năm 2010

3

3.5

Hiện trạng ñất phi nông nghiệp huyện Yên Mỹ năm 2010

6

3.6

Diện tích ñất theo ñối tượng sử dụng của huyện Yên Mỹ năm 2010

7


3.12

Kết quả thực hiện các chỉ tiêu sử dụng ñất chưa sử dụng 2006 - 2010

85

3.13

Kết quả thực hiện ñất ở nông thôn theo phương án quy hoạch

86

3.14

Kết quả thực hiện ñất ở ñô thị theo phương án quy hoạch

87

3.15

Kết quả thực hiện ñất khu công nghiệp theo PA quy hoạch

90

3.16

Kết quả thực hiện ñất sản xuất kinh doanh theo phương án quy hoạch

91

11

Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Nông nghiệp ………………………

ix


MỞ ðẦU
1. Tính cấp thiết của ñề tài
ðất ñai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là bộ phận hợp thành
của môi trường sống, là tư liệu sản xuất ñặc biệt, là ñịa bàn phân bố khu dân
cư và các hoạt ñộng kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng.
Quy hoạch, kế hoạch sử dụng ñất là một trong những nội dung quan
trọng của quản lý Nhà nước về ñất ñai. ðiều này ñã ñược thể hiện rõ trong
Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1993 và Luật ðất
ñai năm 2003 (Chương II: Quyền của Nhà nước ñối với ñất ñai - Mục 2 - ñiều
21 ñến ñiều 30 Luật ðất ñai năm 2003). Trong thời gian qua, công tác lập quy
hoạch, kế hoạch sử dụng ñất các cấp luôn nhận ñược sự quan tâm chỉ ñạo của
ðảng, Chính phủ, ñược triển khai rộng khắp trên phạm vi cả nước và ñã ñạt
ñược một số kết quả nhất ñịnh.
Hiện nay nền kinh tế ñất nước phát triển theo hướng “Phát triển nền
kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự
quản lý của nhà nước”. Các ngành kinh tế và các nhu cầu trong xã hội về ñất
ñai ngày một tăng, biến ñộng ñất ñai ngày càng nhiều. Vì vậy, công tác quản
lý và sử dụng ñất ñai ñã và ñang ñược quan tâm, quản lý chặt chẽ và sử dụng
có hiệu quả.
Nghiên cứu tình hình thực hiện quy hoạch sử dụng ñất ñai, xem xét các
dự án quy hoạch sử dụng ñất ñai khi ñưa vào thực hiện ñạt ñược mục ñích ñề
ra, ñem lại hiệu quả và ñáp ứng ñược yêu cầu của thực tiễn.
Huyện Yên Mỹ là một trong 10 huyện, thị, nằm ở phía Bắc của tỉnh

cao chất lượng, hiệu quả và tính khả thi của phương án quy hoạch sử dụng ñất.
2. Mục ñích của ñề tài
2.1. Mục ñích
- ðánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng ñất giai ñoạn 2006 2010 của huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên; tìm ra những yếu tố tích cực, những
hạn chế bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện phương án quy hoạch.
- ðề xuất giải pháp ñể thực hiện có hiệu quả phương án quy hoạch sử
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Nông nghiệp ………………………

2


dụng ñất trong tương lai, ñảm bảo hài hoà giữa các mục ñích ngắn hạn và dài
hạn, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế của huyện, của tỉnh.
2.2. Yêu cầu
Phải ñánh giá ñược những tồn tại, tìm ñược những nguyên nhân chủ
quan, khách quan trong phương án quy hoạch sử dụng ñất cũ ñể ñề xuất Quy
hoạch sử dụng ñất huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên trong tương lai;
Chỉ ra ñược những vị trí quy hoạch treo, nhất là ñối với các khu quy
hoạch công nghiệp, các DA ñầu tư ñã nhận ñất nhưng còn ñể hoang hóa (chưa
lấp ñầy) ñang là vấn ñề bức xúc hiện nay.

Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Nông nghiệp ………………………

3


Chương 1. NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN
1.1. Cơ sở l ý luận và tầm quan trọng của quy hoạch sử dụng ñất
1.1.1. Cơ sở lý luận của quy hoạch sử dụng ñất
1.1.1.1. Hệ thống quy hoạch sử dụng ñất của Việt Nam

* Giai ñoạn 1987- 1993
Ngày 29/12/1987 Quốc hội khoá VIII thông qua Luật ðất ñai và Chủ
tịch Hội ñồng Nhà nước công bố ngày 08/11/1988. ðây là Luật ðất ñai ñầu
tiên ñược ban hành và dành một số ñiều cho quy hoạch như xác ñịnh vai trò,
vị trí của công tác quy hoạch và quản lý sử dụng ñất trong nền kinh tế quốc
dân. Tuy nhiên Luật ðất ñai 1988 chưa nêu ra nội dung của quy hoạch sử
dụng ñất ñai.
Ngày 15/4/1991 Tổng cục Quản lý ruộng ñất (nay là Bộ Tài nguyên và
Môi trường) ñã ra thông tư 106/QH-KHKð xây dựng quy hoạch sử dụng ñất
ñai tương ñối cụ thể và hoàn chỉnh ở các cấp.
Ngày 18/2/1992 Tổng cục Quản lý ruộng ñất ñã kịp thời hoàn thành tài
liệu hướng dẫn lập quy hoạch phân bổ ñất ñai cấp xã. Do ñó công tác quy
hoạch sử dụng ñất ñai ñược ñẩy mạnh một bước, ñặc biệt là công tác quy
hoạch sử dụng ñất cấp xã ñược thực hiện. (Bộ TN&MT, 1999); (Nguyễn
Dũng Tiến, 2005)
* Giai ñoạn 1993- 2003
Ngày 15/10/1993 Luật ðất ñai sửa ñổi ñược công bố và có hiệu lực.
Trong luật này, các ñiều khoản nói về quy hoạch ñã ñược cụ thể hoá hơn so
với Luật ðất ñai 1988. Luật ðất ñai 1993 tăng cường quyền hạn của cơ quan
quyền lực Nhà nước trong việc quy hoạch và kế hoạch sử dụng ñất. (Hiến
pháp, 1992)
Từ nhận thức rõ tầm quan trọng của Quản lý Nhà nước về ñất ñai nói
chung và quy hoạch sử dụng ñất nói riêng trong giai ñoạn này Luật ðất ñai
ñược sửa ñổi vào năm 1988 và năm 2001. ðồng thời trong cùng thời gian ñể
tăng cường công tác quy hoạch sử dụng ñất trong phạm vi cả nước và căn cứ
theo ñề nghị của Tổng cục trưởng Tổng cục ðịa chính, Chính phủ ra Nghị
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Nông nghiệp ………………………

5



6


hoạch sử dụng ñất, giá ñất, thu hồi ñất, bồi thường, hỗ trợ và tái ñịnh cư. Bộ
Tài nguyên và Môi trường cụ thể hóa bằng việc ban hành Thông tư số
19/2009/TT-BTNMT quy ñịnh chi tiết về việc lập, ñiều chỉnh và thẩm ñịnh
quy hoạch sử dụng ñất.
- Khái quát công tác lập quy hoạch trên phạm vi cả nước
Luật ðất ñai năm 1993 ra ñời tạo cơ sở pháp lý cho công tác quy hoạch sử
dụng ñất ñai tương ñối ñầy ñủ hơn. Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng ñất
ñã góp phần ñảm bảo tính thống nhất trong công tác quản lý nhà nước về ñất
ñai. Thông qua quy hoạch sử dụng ñất, Nhà nước thực hiện quyền ñịnh ñoạt
về ñất ñai, nắm ñược quỹ ñất ñai ñến từng loại, bảo ñảm cơ sở pháp lý cho
việc giao ñất, thuê ñất, chuyển mục ñích sử dụng ñất, gắn chuyển mục ñích sử
dụng ñất với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, có cơ sở ñể ñiều chỉnh chính
sách ñất ñai tại mỗi ñịa phương, chủ ñộng giành quỹ ñất hợp lý cho phát triển
các ngành, các lĩnh vực, góp phần thúc ñẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh
tế, vừa ñảm bảo ổn ñịnh các mục tiêu xã hội vừa ñáp ứng yêu cầu công
nghiệp hoá, hiện ñại hoá ñất nước. Từng bước chủ ñộng dành quỹ ñất hợp lý
cho xây dựng cơ sở hạ tầng xã hội, phát triển kết cấu hạ tầng cho công
nghiệp, dịch vụ, ñô thị. Qua công tác quy hoạch sử dụng ñất ñai, UBND các
cấp nắm chắc ñược quỹ ñất ñai của ñịa phương mình, có dự tính ñược nguồn
thu từ ñất cho ngân sách nhà nước. (Hiến pháp, 1992)
Theo kết quả báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường ñến hết năm
2007, cùng với quy hoạch sử dụng ñất ñai cả nước, ñến nay ñã có 63 tỉnh,
thành phố trực thuộc Trung ương xây dựng xong phương án ñiều chỉnh quy
hoạch sử dụng ñất ñến năm 2010 và lập kế hoạch sử dụng ñất 5 năm kỳ cuối
(2006 – 2010);
1.1.1.2. Tình hình quy hoạch ñất ñai trên thế giới

lịch cảnh quan thiên nhiên.
1.1.2. Những ñặc ñiểm của quy hoạch sử dụng ñất
Quy hoạch sử dụng ñất ñai thuộc loại quy hoạch có tính lịch sử - xã
hội, tính khống chế vĩ mô, tính chỉ ñạo, tính tổng hợp trung và dài hạn, là
bộ phận hợp thành quan trọng của hệ thống kế hoạch phát triển xã hội và
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Nông nghiệp ………………………

8


kinh tế quốc dân. Các ñặc ñiểm của quy hoạch sử dụng ñất ñược thể hiện
cụ thể như sau: (Niên giám thống kê, 2000, 2005, 2010)
* Tính lịch sử - xã hội:
Lịch sử phát triển của xã hội chính là lịch sử phát triển của quy hoạch
sử dụng ñất ñai. Mỗi hình thái kinh tế - xã hội ñều có một phương thức sản
xuất của xã hội thể hiện theo hai mặt: Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.
Trong quy hoạch sử dụng ñất ñai, luôn nẩy sinh quan hệ giữa người với ñất
ñai cũng như quan hệ giữa người với người về quyền sở hữu và sử dụng ñất
ñai. Quy hoạch sử dụng ñất ñai thể hiện ñồng thời vừa là yếu tố thúc ñẩy phát
triển lực lượng sản xuất, vừa là yếu tố thúc ñẩy các mối quan hệ sản xuất, vì
vậy nó luôn là một bộ phận của phương thức sản xuất của xã hội.
* Tính tổng hợp:
Tính tổng hợp của quy hoạch sử dụng ñất ñai biểu hiện chủ yếu ở hai
mặt: ðối tượng của quy hoạch là khai thác, sử dụng, cải tạo, bảo vệ... toàn bộ
tài nguyên ñất ñai cho nhu cầu nền kinh tế quốc dân; quy hoạch sử dụng ñất ñai
ñề cập ñến nhiều lĩnh vực về khoa học, kinh tế và xã hội như khoa học tự
nhiên, khoa học xã hội, dân số và ñất ñai, sản xuất nông, công nghiệp, môi
trường sinh thái...
* Tính dài hạn:
Căn cứ vào các dự báo xu thế biến ñộng dài hạn của những yếu tố kinh

giải pháp biến ñổi hiện trạng sử dụng ñất sang trạng thái mới thích hợp hơn
cho việc phát triển kinh tế trong một giai ñoạn nhất ñịnh. Khi xã hội phát
triển, khoa học kỹ thuật ngày càng tiến bộ, chính sách và tình hình kinh tế
thay ñổi, các dự kiến của Quy hoạch sử dụng ñất ñai không còn phù hợp. Việc
ñiều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện quy hoạch là biện pháp thực hiện và cần thiết.
ðiều này thể hiện tính khả biến của quy hoạch, Quy hoạch sử dụng ñất ñai luôn
là quy hoạch ñộng, một quá trình lặp lại theo chiều xoắn ốc "quy hoạch - thực
hiện - quy hoạch lại hoặc chỉnh lý - tiếp tục thực hiện ... " với chất lượng, mức
ñộ hoàn thiện và tính phù hợp ngày càng cao.

Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Nông nghiệp ………………………

10


1.1.3. Các bước chính của quy hoạch sử dụng ñất
- Bước 1 : Công tác chuẩn bị
- Bước 2 : ðiều tra, thu thập các thông tin, tài liệu, số liệu, bản ñồ
- Bước 3 : ðánh giá ñiều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tác ñộng ñến
việc sử dụng ñất
- Bước 4 : ðánh giá tình hình quản lý, sử dụng ñất, kết quả thực hiện kế
hoạch sử dụng ñất các năm trước và tiền năng ñất ñai
- Bước 5: Xây dựng phương án quy hoạch sử dụng ñất
- Bước 6: Xây dựng kế hoạch sử dụng ñất giai ñoạn 2006 - 2010
- Bước 7: Xây dựng báo cáo thuyết minh tổng hợp, hoàn chỉnh tài liệu
quy hoạch, kế hoạch sử dụng ñất trình thông qua, xét duyệt và công bố quy
hoạch sử dụng ñất.
1.1.4. Những nguyên tắc cơ bản của quy hoạch sử dụng ñất
Theo Luật ðất ñai năm 2003 thì QHSDð có những nguyên tắc cơ bản
sau (Luật ñất ñai, 1993):

hoạch cấp huyện là giao ñiểm giữa quy hoạch quản lý vĩ mô và vi mô, quy
hoạch cấp xã là quy hoạch vi mô và làm cơ sở ñể thực hiện quy hoạch thiết
kế chi tiết. (Nguyễn ðình Bồng, 2007)
b. Quan hệ giữa quy hoạch sử dụng ñất với dự báo chiến lược dài hạn
sử dụng tài nguyên ñất.
Nhiệm vụ ñặt ra cho QHSDðð chỉ có thể ñược thực hiện thông qua
việc xây dựng các dự án quy hoạch với ñầy ñủ cơ sở về mặt kỹ thuật, kinh tế
và pháp lý. Trong thực tế, việc sử dụng các tài liệu ñiều tra và khảo sát ñịa
hình, thổ nhưỡng, xói mòn ñất, thuỷ nông, thảm thực vật... các tài liệu về kế
hoạch dài hạn của tỉnh, huyện, xã; hệ thống phát triển kinh tế của các ngành ở
từng vùng kinh tế - tự nhiên; các dự án quy hoạch huyện, quy hoạch xí
nghiệp; dự án thiết kế về cơ sở hạ tầng là ñiều kiện thuận lợi ñể nâng cao chất
lượng và tăng tính khả thi cho các dự án quy hoạch sử dụng ñất ñai. (Hà Minh
Hoà, 2010)
ðể xây dựng phương án QHSDðð các cấp vi mô (xã, huyện) cho một
thời gian, trước hết phải xác ñịnh ñược ñịnh hướng và nhu cầu sử dụng ñất dài
hạn (dự báo cho 15 - 20 năm) trên phạm vi lãnh thổ lớn hơn (vĩ mô: tỉnh,
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Nông nghiệp ………………………

12


vùng, cả nước). Khi lập dự báo có thể sử dụng các phương án có ñộ chính xác
không cao, kết quả ñược thể hiện ở dạng khái lược (sơ ñồ). Việc thống nhất
quản lý Nhà nước về ñất ñai ñược thực hiện trên cơ sở thống kê ñầy ñủ và
chính xác ñất ñai về mặt số lượng và chất lượng. Dựa vào các số liệu thống kê
ñất ñai và nhu cầu sử dụng ñất của các ngành sẽ lập dự báo sử dụng ñất, sau
ñó sẽ xây dựng phương án quy hoạch, kế hoạch phân bổ, sử dụng và bảo vệ
quỹ ñất cho thời gian trước mắt cũng như lâu dài trên phạm vi cả nước, theo
ñối tượng và mục ñích sử dụng ñất (Nguyễn ðình Bồng, 2002).

trong cuộc sống. (Duyên Hà, 2006)
c. Quan hệ giữa quy hoạch sử dụng ñất với quy hoạch tổng thể phát
triển kinh tế - xã hội.
Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội là tài liệu mang tính khoa
học, sau khi ñược phê duyệt sẽ mang tính chiến lược chỉ ñạo vĩ mô sự phát
triển kinh tế - xã hội, ñược luận chứng bằng nhiều phương án kinh tế - xã hội
về phát triển và phân bố lực lượng sản xuất theo không gian (lãnh thổ) có tính
ñến chuyên môn hoá và phát triển tổng hợp sản xuất của các vùng và các ñơn
vị lãnh thổ cấp dưới. (Nguyễn ðình Bồng, 2010)
Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội là một trong những tài
liệu tiền kế hoạch cung cấp căn cứ khoa học cho việc xây dựng các kế hoạch
phát triển kinh tế - xã hội. Trong ñó, có ñề cập ñến dự kiến sử dụng ñất ñai ở
mức ñộ phương hướng với một số nhiệm vụ chủ yếu. Còn ñối tượng của quy
hoạch sử dụng ñất ñai là tài nguyên ñất. Nhiệm vụ chủ yếu của nó là căn cứ
vào yêu cầu của phát triển kinh tế và các ñiều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội
ñiều chỉnh cơ cấu và phương hướng sử dụng ñất; Xây dựng phương án quy
hoạch phân phối sử dụng ñất ñai thống nhất và hợp lý. Như vậy, quy hoạch sử
dụng ñất ñai là quy hoạch tổng hợp chuyên ngành, cụ thể hoá quy hoạch tổng
thể phát triển kinh tế - xã hội, nhưng nội dung của nó phải ñược ñiều hoà
thống nhất với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội. (Nguyễn ðình
Bồng, 2010)
d. Mối quan hệ giữa quy hoạch sử dụng ñất với các loại quy hoạch
chuyên ngành khác
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Nông nghiệp ………………………

14


* Quan hệ giữa Quy hoạch sử dụng ñất ñai với quy hoạch phát triển
nông nghiệp.