Trình bày các phương pháp tính thuế giá trị gia tăng ? Tại sao pháp luật lại
quy định có sự khác biệt trong phương pháp tính thuế giá trị gia tăng ?
Thuế là một trong những nguồn thu ổn định và quan trọng nhất của Ngân
sách nhà nước. Có nhiều loại thuế hợp thành hệ thống thuế của một quốc gia.
Trong đó: “Thuế giá trị gia tăng là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hoá,
dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng”. Có 4
phương pháp tính thuế GTGT trên thế giới là: phương pháp cộng trực tiếp, phương
pháp cộng gián tiếp, phương pháp trừ trực tiếp và phương pháp khấu trừ, trong đó
pháp luật Việt Nam thừa nhận hai phương pháp tính được quy định tại điều 9 luật
thuế GTGT: “Phương pháp tính thuế giá trị gia tăng gồm phương pháp khấu trừ
thuế giá trị gia tăng và phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng”.
1. Phương pháp khấu trừ thuế:
- Phương pháp khấu trừ thuế được quy định cụ thể tại điều 10 Luật thuế
GTGT, được hướng dẫn cụ thể tại điều 7 nghị định 123/2008/NĐ – CP và tiểu mục
1 mục III phần B thông tư 129/2008/TT – BTC. Theo đó nội dung cơ bản của
phương pháp này là: “Số thuế giá trị gia tăng phải nộp theo phương pháp khấu trừ
thuế bằng số thuế giá trị gia tăng đầu ra trừ số thuế giá trị gia tăng đầu vào được
khấu trừ”. Như vậy, đối với phương pháp này, số thuế được xác định một cách trực
tiếp là hiệu số thuế của các khâu trong quá trình sản xuất.
Thuế giá trị gia tăng đầu ra là số thuế xuất hiện ở khâu bán ra, chủ thể nộp
thuế đã xác định và tính trong giá bán cho người nhận hàng hóa dịch vụ. Thuế giá
trị gia tăng ghi trên hoá đơn giá trị gia tăng bằng giá tính thuế của hàng hoá, dịch
vụ chịu thuế bán ra nhân (x) với thuế suất thuế giá trị gia tăng của hàng hoá, dịch
vụ đó. Trong đó:
+ Giá tính thuế là giá bán chưa có thuế giá trị gia tăng theo quy định tại điều
7 luật Thuế GTGT, hướng dẫn cụ thể tại điều 4 nghị định 123/2008/NĐ – CP và
mục I phần B thông tư 129/2008/TT – BTC.
+ Thuế suất được quy định rõ cho từng loại ngành nghề kinh doanh, từng
chủng loại hàng hóa dịch vụ. Thuế suất được quy định tại điều 8 luật Thuế GTGT,
hướng dẫn tại điều 6 nghị định 123/2008/NĐ – CP và mục II phần B thông tư
129/2008/ TT – BTC.

129/2008/ TT – BTC
- Đối tượng áp dụng: Phương pháp tính trực tiếp trên GTGT áp dụng đối với
các đối tượng sau đây:
+ Cá nhân, hộ kinh doanh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ chế
độ kế toán, hoá đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật.
+ Tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh không theo Luật Đầu tư và các tổ
chức khác không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ chế độ kế toán, hoá đơn,
chứng từ theo quy định của pháp luật.
+ Hoạt động kinh doanh mua bán, vàng, bạc, đá quý, ngoại tệ.
Đối với những chủ thể không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ chế độ
kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật dẫn tới không có căn cứ
xác định phần “giá trị gia tăng”; pháp luật quy định về việc áp thuế, khoán thuế
thông qua biểu tỷ lệ GTGT(%) trên doanh số được quy định tại công văn số
763/BTC – TCT ngày 16/01/2009.
3. Ví dụ minh hoạ:
Trong tháng 07/2009 Công ty A nhập khẩu 10.000m vải, giá nhập khẩu
20.000đ/m, thuế nhập khẩu 5%, thuế GTGT hàng nhập khẩu 10%. Trong tháng
công ty đã bán toàn bộ số vải trên với giá bán chưa thuế GTGT là 25.000đ/m, thuế
GTGT 10%.
- Theo phương pháp khấu trừ thuế:
+ Số thuế GTGT đầu vào:
[(10.000 × 20.000) + 200.000.000 × 5%] × 10 % = 21.000.000 đồng
+ Số thuế GTGT đầu ra:
(25.000 × 10.000) × 10% = 25.000.000 đồng
+ Thuế GTGT của công ty trong tháng 07/2009:
25.000.000 – 21.000.000 = 4.000.000 đồng
- Theo phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng:
+ Giá thanh toán đầu vào:
210.000.000 + (210.000.000 × 10%) = 231.000.000 đồng
+ Giá thanh toán đầu ra:

Hà Nội, 2008
2. Luật thuế GTGT năm 2008
3. Nghị định 123/2008/NĐ – CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một
số điều của Luật thuế GTGT
4. Thông tư 129/2008/TT – BTC hướng dẫn thi hành một số điều của luật thuế
GTGT và hướng dẫn thi hành nghị định 123/2008/NĐ – CP.
5. Công văn số 763/BTC – TCT về việc hướng dẫn tỷ lệ GTGT áp dụng đối
với hoạt động kinh doanh, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thực
hiện hoặc thực hiện không đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn chứng từ theo quy
định của pháp luật