PHÒNG GD VÀ ĐT THÀNH PHỐ THANH HÓA
TRƯỜNG THCS
BÀI DỰ THI:
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
VÀO GIẢNG DẠY VẬT LÍ LỚP 9.
Chủ đề: Vận dụng kiến thức liên môn trong bài
“Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện”
Giáo viên:
Đơn vị:
Địa chỉ:
Điện thoại:
Gmail:
Thanh Hóa, tháng 11 năm 2015
Trong chương trình môn Vật lí ở trường THCS có rất nhiều phương pháp
và cách thức để truyền tải kiến thức đến học sinh. Nhưng để học sinh tiếp thu
kiến thức mà không còn cảm thấy "khó như Lý" hoặc để học sinh không còn
thấy ngại học thì người thầy phải cố gắng tìm tòi một phương pháp đi mới.
Trong đó, làm thế nào để học sinh thấy yêu thích môn học, giờ học không còn là
áp lực với học sinh. Học sinh thấy được học Vật lí là đã khám phá và giải thích
được hiện tượng trong tự nhiên nhờ kiến thức sách vở và kiến thức thực tế. Làm
thế nào để các em thấy rằng không chỉ học kiến thức sách vở mới là học hoặc
học môn nào chỉ biết môn đó mà có thể vận dụng kiến thức của môn này vào để
có thể giải thích được cho môn kia. Đó chính là nghệ thuật của người thầy trong
xu hướng dạy học ngày nay. Hiện nay, dạy học theo chủ đề tích hợp là một
Trong chương trình môn Vật lí ở trường THCS, học sinh có thể sử dụng
kiến thức của một số môn học, để giải quyết một số vấn đề như: Tích hợp kiến
thức môn Toán để hình thành kỹ năng tính toán, xử lý số liệu ,trong môn Tin
học để làm hiệu ứng các hiện tượng , môn Địa lí để giải quyết vấn đề liên quan
về địa cầu, vấn đề về sự biến đổi khí hậu và cách thức ứng phó với biến đổi khí
hậu trên từng vùng miền. Thông qua môn Giáo dục công dân giáo dục các em
học sinh lòng yêu thương con người, yêu môi trường. Tích hợp kiến thức môn
Sinh học trong việc sơ cứu người khi bị tai nạn điện. Dùng kiến thức môn Hóa
học để xác định mức độ ô nhiễm nguồn nước, không khí, ô nhiễm đất khi đặt
nhà máy điện. Có thể việc đặt nhà máy điện làm thay đổi hệ sinh thái của các
dòng sông, sự cố vỡ đập khi có lũ, sự rò rỉ chất phóng xạ trong các nhà máy điện
nguyên tử… để từ đó có các giải pháp xử lý kịp thời. Khi trình bày bài giải hay
giải thích các hiện tượng học sinh có thể sử dụng kiến thức môn Ngữ văn để viết
sao cho đúng ngữ pháp.
Như vậy, việc dạy học theo chủ đề tích hợp và vận dụng kiến thức liên môn
để giải quyết các tình huống của thực tiễn đã làm cho giờ học thêm sinh động,
sôi nổi. Học sinh cảm thấy thoải mái, bớt căng thẳng, nhàm chán, học sinh được
bày tỏ quan điểm của mình, có cách nhìn riêng của bản thân về một vấn đề. Từ
đó, giúp các em có được sự sáng tạo, năng động, độc lập trong giải quyết các
vấn đề phức tạp của cuộc sống. Tuy nhiên, để học sinh có thể hoàn thiện nhân
cách của mình, khi dạy tích hợp giáo viên cần sử dụng ngôn từ sao cho lôgic, hài
hòa và việc tích hợp phải được thực hiện ở tất cả các môn học. Giáo viên cũng
nên căn cứ vào khối, lớp, bài dạy mà lồng ghép ở mức độ như liên hệ, lồng ghép
bộ phận hay toàn phần một cách tự nhiên mà các em chỉ thấy việc tiếp thu có
hiệu quả mà không cứng nhắc thấy mình đang vận dụng môn nào vào học môn
nào trong chương trình.
Sau đây là một nội dung cụ thể để lồng ghép kiến thức liên môn:
Tiết 22.
Hậu quả tai nạn điện là gì?
Dây điện bị đứt rơi xuông đất do thiên
tai
Theo thống kê mới nhất, trong năm 2014 có:
+ 145 vụ tai nạn điện, làm 285 người chết và bị thương.
+ Khoảng 2,5 tỉ kWh điện bị tiêu hụt do nhiều nguyên nhân.
Vậy làm thế nào để phòng tránh các tai nạn do điện gây ra? Và làm thế nào
để sử dụng điện tiết kiệm?
? Với những tai nạn gặp phải các em sẽ ứng phó và xử lí như thế nào
2. Bài mới:
Hoạt động của giáo viên và
Nội dung kiến thức
học sinh
1. Tìm hiểu và thực hiện các quy tắc an toàn khi sử dụng điện
? Yêu cầu HS trả lời C1 đến C4 C1. Chỉ làm TN với U < 40V
C2. Phải sử dụng các dây dẫn có vỏ bọc
cách điện đúng tiêu chuẩn.
C3. Mắc cầu chì có Iđm phù hợp với thiết bị
điện.
C4. * lưu ý:
+ Phải rất thận trọng khi tiếp xúc với mạng
gia đình.
+ Chỉ sử dụng các thiết bị điện với mạng
điện gia đình, khi đảm bảo cách điện đúng
tiêu chuẩn.
chập điện, rò điện, nổ sứ, đứt
đường dây, cháy nổ trạm biến
áp… để lại những hậu quả rất
nghiêm trọng.
Những hộ sống gần đường dây
cao áp phải di dời. Tuân thủ các
Bước 1
qui tắc an toàn khi sử dụng
điện.
2. Tìm hiểu ý nghĩa và các biện pháp sử dụng tiết kiệm điện năng
- Gọi 1 em đọc mục 1 SGK
HS : Nêu lợi ích của việc tiết kiệm điện
? Điện do đâu mà có
năng.
? Điện có sẵn trong tự nhiên
+ Ngắt điện khi ra khỏi nhà để tránh lãng
không
phí điện và tránh nguy cơ hỏa hoạn.
? Muốn sản xuất điện cần
+ Dành phần điện năng tiết kiệm để xuất
nguồn năng lượng gì (than, củi, khẩu.
dầu, nước, chất phóng xạ...)
+ Giảm bớt việc xây dựng nhà máy điện
? Các nguồn chất đốt có sẵn
góp phần giảm ô nhiễm môi trường.
trong tự nhiên không. Nếu ta sử C 8: Công thức tính điện năng sử dụng:A =
dụng cạn kiệt các nguồn chất
việc tiết kiệm điện năng ?
HS lắng nghe.
- Giáo viên gợi ý một số yêu
cầu tiết kiệm điện.
Ở Việt Nam, các nhà khoa học và quản lý
cũng đã bắt đầu lên tiếng cảnh báo về tác
động tiêu cực của đập thủy điện. Theo các
chuyên gia, nếu tính theo quan điểm tài
chính, nghĩa là đồng vốn bỏ vào đầu tư xây
đập, làm hồ, xây nhà máy, đền bù cho dân
phải rời nơi sinh sống tới một nơi xa lạ để
tái định cư thì giá thủy điện rẻ gấp nhiều lần
so với nhiệt điện hoặc các dạng điện năng
khác. Thế nhưng việc mất rừng nhiệt đới,
mất đa dạng sinh học, làm giảm sút hệ thủy
sinh, mất những loài cá di cư đẻ trứng vùng
thượng nguồn, xói lở ở dòng sông, mất
những vùng đập nước… nhất là những khó
khăn về xã hội do di dân thì chắc chắn việc
đầu tư thủy điện là không rẻ.
Đèn hình hoa phát sáng không
cần điện lưới. Vào ban ngày,
loại đèn này lấy năng lượng từ
mặt trời và gió. Khi màn đêm
buông xuống nó chỉ phát ra ánh
sáng yếu, độ sáng tăng lên khi
có người hoặc vật đi qua đèn,
W/m2 diện tích bề mặt) và không có sự phát
triển trở lại của bất cứ loài thực vật nào đã bị
phát quang, thì lượng khí nhà kính phát thải
từ đập khi sản xuất điện cũng ngang như
Và vấn đề làm tăng ảnh hưởng việc đốt dầu mỏ để sản xuất cùng một lượng
của bão lụt
điện.
Một trong các tác động của biến
đổi khí hậu được thấy rõ nhất là
tần suất xuất hiện của các trận
thiên tai như bão lũ - hạn hán
ngày một nhiều, mạnh hơn và
phức tạp hơn do nhiệt độ nước
bề mặt của biển tăng. Một câu
hỏi lớn được đặt ra là các đập
nước - hồ chứa có ảnh hưởng
thế nào đến tình trạng lũ lụt hạn hán.Vậy các em hãy là
người sử dụng điện thông thái,
các em sẽ hành động gì để có
lợi cho đất nước ta ngày nay?
Các hồ thủy điện hình thành trên các con
đập làm ngập chìm các khu rừng nhiệt đới
cũng đồng nghĩa với việc làm mất đi những
bể chứa CO2 hữu hiệu. Hay làm tăng phát
thải CO2 vào khí quyển. Hiện nay, chưa có
con số thống kê về diện tích rừng bị mất do
làm thủy điện trên toàn thế giới cũng như ở
8000giờ :
+ Bóng đèn dây tóc :
A1 = P1. t = 0,075. 8 000 = 600kWh
= 2160.106J
+ Bóng đèn compact:
A2 = P 2 . t = 0,015. 8 000=120kWh= 432 .
- Trong các nhà nghỉ, khách sạn
để giảm bớt sự lãng phí điện
của khách nghỉ khi ra khỏi
phòng quên không tắt điện.
Người ta đã thiết kế thẻ từ để
thay chìa khóa cửa hoặc thẻ
chìa khóa khi ra phỏi phòng thì
rút khỏi ổ, hệ thống phòng nghỉ
tự động cắt điện khi vào phòng
cắm thẻ chìa khóa vào ổ sẽ có
điện.
- Trên đường phố, dùng hệ
thống đèn chiếu sáng LED cảm
biến ánh sáng để tiết kiệm điện.
Nếu thời tiết sáng thì sẽ tự động
cắt điện, nếu thời tiết tối sẽ tự
động chiếu sáng.
- Giờ Trái đất năm 2015 sẽ diễn
ra vào ngày 28/3 với chủ đề:
"Tiết kiệm năng lượng - ứng
phó biến đổi khí hậu". Hãy tắt
những thiết bị điện khi không
bộ chi phí cho 1loại bóng.
- Sau đó, so sánh để đưa ra lý
do điện lực khuyến cáo sử dụng
đèn compact thay cho đèn sợi
đốt .
3. Củng cố:
GV đưa ra hệ thống bài tập trắc nghiệm để kiểm tra kiến thức được học:
Chọn câu trả lời đúng:
1. Những dụng cụ nào dưới đây có tác dụng bảo vệ mạch điện khi sử dụng:
A. Am pe kế
B. Cầu chì
C. Vôn kế
D. Công tơ điện
2. Khi sửa chữa điện trong nhà để an toàn điện ta phải làm gì?
A. Ngắt cầu dao điện
B. Sử dụng các dụng cụ sửa chữa điện phải có chuôi cách điện bằng cao su.
C. Mang dép nhựa hoặc đứng trên ghế gỗ khô và giữ tay chân, cơ thể khô
ráo
D. Thực hiện theo 3 cách trên.
3. Không nên tự mình tiếp xúc với mạng điện gia đình vì lí do nào sau đây?
A. Vì trong gia đình sử dụng quá nhiều các dụng cụ dùng điện
B. Vì nó rất nguy hiểm.
C. Vì mạng điện dễ bị hỏng.
D. Vì các dây dẫn dễ bị đứt
4. Cầu chì mắc trong mạch điện có tác dụng gì?
A. Bảo vệ các dụng cụ dùng điện.
B. Bảo vệ mạch điện.
C. Tránh gây hỏa hoạn khi có sự cố đoản mạch.
D. Cả 3 phương án trên
2
3
4
5
6
7
8
Phương án lựa chọn đúng
B
D
B
D
A
D
C
C
4. Hướng dẫn học ở nhà:
- Học thuộc phần ghi nhớ/SGK. Làm bài tập 19. 1 19.5/SBT
- Trả lời câu hỏi phần tự kiểm tra tr 54/ sgk vào vở.
- Liên hệ bài học vào thực tế : Các em cần hành động gì để bảo vệ hành
tinh của chúng ta.
Ý nghĩa của việc áp dụng kiến thức liên môn:
- Qua thực tế giúp các em thấy rằng việc kết hợp các môn học để "tích hợp"
các kiến thức để giải quyết tình huống là một điều hết sức cần thiết. Qua đó các
em có thể tổng hợp các kiến thức áp dụng, củng cố kiến thức đã học.
-Theo như xã hội ngày nay "học đi đôi với hành" thì việc giải quyết vấn đề
nào đó giúp các em vừa vận dụng kiến thức đã học vừa củng cố kiến thức một
cách khoa học mà toàn diện về mặt lí thuyết lẫn thực hành.
36
9A
32
Độ nhanh
nhạy
Khả năng
tìm tòi
sáng tạo
Trung
bình
Thấp
Cao
Cao
Số điểm bài kiểm tra đạt
Giỏi
Khá
TB
HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN.
Chủ đề: Vận dụng kiến thức liên môn trong bài
“Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện”
Giáo viên:
Đơn vị:
Địa chỉ:
Điện thoại:
Gmail:
Thanh Hóa, tháng 11 năm 2015
PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
1. Tên hồ sơ dạy học: Dạy học tích hợp kiến thức liên môn trong bài:
"SỬ DỤNG AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN"
2. Mục tiêu dạy học
2.1 Về kiến thức :
- Cần vận dụng môn Toán học trong xây dựng công thức tính toán số liệu
về công của dòng điện, số tiền điện phải trả.
- Môn Sinh học trong việc liên hệ thực tế về cấp cứu người bị tai nạn điện,
bị đuối nước.
- Môn Hóa học để thấy được do biến đổi khí hậu và vấn đề ô nhiễm môi
trường do việc xây dựng các nhà máy thủy điện, nhiệt điện và điện nguyên tử
tràn lan, ô nhiễm đất khi đặt nhà máy điện, có thể việc đặt nhà máy điện làm
thay đổi hệ sinh thái của các dòng sông, sự cố vỡ đập khi có lũ, sự rò rỉ chất
phóng xạ trong các nhà máy điện nguyên tử…. Việc phá rừng đầu nguồn để xây
dựng các nhà máy điện ảnh hưởng đễn lũ lụt, việc các hộ dân sống gần các
đường dây cao thế có thể ảnh hưởng về lâu về dài đến sức khỏe…
- Môn Địa lí để giải quyết vấn đề liên quan về địa cầu, vấn đề về sự biến
Học sinh có ý thức sử dụng hợp lí và tiết kiệm điện năng.
Biết tuyên truyền cho mọi thành viên trong gia đình nâng cao ý thức tiết
kiệm điện năng vì lợi ích gia đình và lợi ích quốc gia.
Học sinh được học kiến thức sách vở nhưng lại biết cách sử dụng kiến thức
của mình để giải quyết tình huống trong cuộc sống, dạy kĩ năng sống cho học
sinh.
Biết được vì sao phải có ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ hành tinh xanh
và những việc làm thiết yếu, cụ thể của mình là gì, có thái độ và hành động đúng
đắn và tuyên truyền để mọi người cũng có ý thức và hành động đúng.
Giáo dục cho học sinh có tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, sống có
trách nhiệm với bản thân, với gia đình, với xã hội, không thờ ơ vô cảm với bất
kỳ một tình huống nào gặp phải.
5. Thiết bị dạy học, học liệu
Các thiết bị, đồ dùng dạy học, học liệu sử dụng trong dạy học: Sưu tầm
tranh ảnh có liên quan, dây dẫn, cầu chì, nguồn điện, bóng đèn sợi đốt, đèn
compact, các vật liệu cách điện.
Các ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dạy và học của bài học:
Máy chiếu.
6. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
Dạy theo chủ đề và dạy theo phương pháp mở, có tranh ảnh minh họa cho
các tình huống đưa ra, các bước đi theo tiến trình từng nội dung trong bài học,
có kiểm tra mức độ nhận thức, mức độ vận dụng kiến thức được học vào thực tế
cuộc sống.
7. Kiểm tra đánh giá kết quả học tập:
Cách thức: Dạy hai lớp đối chứng: Lớp 9B không sử dụng lồng ghép kiến
thức liên môn để so sánh với lớp 9A có sử dụng kiến thức liên môn.
Kiểm tra khả năng tìm tòi sáng tạo các vấn đề xã hội có liên quan.
Kiểm tra việc vận dụng kiến thức của bài học vào trả lời câu hỏi về kiến
9A
32
Độ nhanh
nhạy
Khả năng
tìm tòi
sáng tạo
Trung
bình
Thấp
Cao
Cao
Số điểm bài kiểm tra đạt
Giỏi
Khá
TB
Yếu
4
(11%)
9
(28%)