SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

PHƯƠNG PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH
YẾU KÉM MÔN ĐỊA LÍ


A. đặt vấn đề .
Nâng cao chất lượng dạy học là một chủ trương của ngành GD&ĐT, là yêu
cầu khách quan của công cuộc xây dựng đất nước trong thời kì đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đặc biệt bắt đầu từ năm học 2006-2007 toàn ngành giáo
dục thực hiện chỉ thị 33/2006 của bộ GD&ĐT về “Chống tiêu cực trong thi cử và
bệnh thành tích trong giáo dục” và năm 2007-2008 về “Chống học sinh ngồi nhầm
lớp”. Đặc biệt chủ đề của năm học 2008-2009 là “Xây dựng trường học thân
thiện-Học sinh tích cực”. Vì vậy mà nâng cao chất lượng dạy học không chỉ là
nâng cao chất lượng tỉ lệ học sinh khá giỏi mà phải giảm tối đa tỉ lệ học sinh yếu
kém, giúp các em học sinh yếu kém, những học sinh có hoàn cảnh khó khăn vươn
lên trong học tập, có điều kiện tiếp tục học lên ở các lớp trên đối với trường
THCS nói chung và môn Địa lí nói riêng là rất quan trọng. Để trao đổi những
kinh nghiệm lẫn nhau trong công tác giảng dạy, phụ đạo, hỗ trợ đối với học sinh
yếu kém ở trường THCS Dương Thủy, bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp
giảng dạy môn Địa lí ở trường xin đưa ra một số kinh nghiệm của tôi về phương
pháp phụ đạo học sinh yếu kém để có thể nâng cao chất lượng dạy học và có khả
năng sánh vai với các trường bạn trong huyện. Với những lí do trên nên tôi chọn
đề tài “Phương pháp phụ đạo học sinh yếu kém môn Địa lí” ở trường THCS
Dương Thủy.
B. Nội dung.
i. cơ sở lí luận.
Trung học cơ sở là cấp học mang tính chất kế thừa kiến thức ở cấp Tiểu học
và khởi đầu cho việc hình thành vốn kiến thức cơ bản cho học sinh làm nền tảng
vững chắc cho cấp học THPT và Cao Đẳng Đại học. Nó tạo mối quan hệ mật
thiết giữa các môn học tự nhiên trong nhà trường, Địa lý là một trong những môn



Để học sinh yếu kém học tốt thì giáo viên phải gây được hứng thú học tập.
Muốn làm được như thế thì giáo viên định hướng giúp, hỗ trợ kiến thức cũ mà
học sinh đã khuyết hoặc những câu hỏi gợi mở trên cơ sở tranh ảnh, bản đồ, lược
đồ, biểu đồ hoặc suy luận từ những kiến thức cũ, ... để học sinh có cơ sở định
hướng trao đổi tìm ra kiến thức mới như: Tự tay vẽ hình, tính toán và rút ra kết
luận. Công việc này học sinh yếu còn gặp rất nhiều khó khăn.
Vì vậy, nhiệm vụ cần thiết của người giáo viên là phải đầu tư, nghiên cứu
các phương pháp giảng dạy áp dụng phù hợp cho từng đối tượng học sinh, đặc
biệt là giáo viên tổ chức nhóm học tập; học sinh khá, giỏi phụ đạo học sinh yếu,
kém nếu được như thế thì giúp ta từng bước nâng dần chất lượng, hiệu quả giảng
dạy và học tập của học sinh yếu kém ngày được nâng cao.
II.cơ sở thực tiễn
Trong chương trình SGK bậc THCS hiện nay rèn luyện kỹ năng suy luận
trên cơ sở hình ảnh minh họa trực quan, sinh động hoặc mô hình, bản đồ, biểu đồ,
lược đồ, ... Để từ đó học sinh rút ra kiến thức và cách trình bày lập luận trên hệ
thống kiến thức trên mang tính lôgíc, tạo ra một chuỗi hệ thống lôgíc về mặt khoa
học ... Vậy làm thế nào để sử dụng phương tiện phục vụ cho việc truyền thụ kiến
thức của giáo viên cho học sinh yếu kém, lĩnh hội kiến thức, thu hút khả năng tìm
tòi, nghiên cứu của học sinh một cách có hiệu quả vẫn là mối quan tâm hàng đầu,
là điều kiện khó nhất của giáo viên tìm phương pháp dạy học.
Trong nhiều năm qua có nhiều giáo viên quan tâm, nghiên cứu, tìm những
giải pháp thích hợp để giảng dạy và sử dụng các dụng cụ thiết thực kết hợp với
các phương pháp cũng như tổ chức phân phân bố các em học sinh khá giỏi kèm
học sinh yếu kém.
Để đảm bảo việc giảng dạy phụ đạo học sinh yếu kém đạt hiệu quả thì đòi
hỏi người giáo viên có vốn kiến thức vững vàng, chịu khó học hỏi ở đồng nghiệp,
lắng nghe ý kiến đóng góp từ các đồng nghiệp, các giáo viên nhiều năm có kinh


dạy trái giáo án, không đảm bảo truyền tải hết nội dung kiến thức. Đây là một khó
khăn chung của người giáo viên.
2) Về giáo viên:
Việc bố trí giáo viên giảng dạy bậc THCS chưa chuyên môn, một môn dạy
nhất định, một giáo viên phải đảm nhiệm đến hai, ba môn nên việc đầu tư giảng
dạy còn gặp rất nhiều hạn chế.
Do tình hình thực tế của trường nên một số giáo viên chỉ tập huấn chương
trình thay SGK môn này và phải dạy môn khác không được tập huấn mới dẫn đến
việc giảng dạy chưa đạt hiệu quả cao.
Do một số giáo viên chưa chịu khó đầu tư, nghiên cứu, mày mò, tìm hiểu đối
tượng học sinh yếu kém dẫn đến giáo viên rất ngại tổ chức cho học sinh học
nhóm, trong giờ học còn hạn chế.
Giáo viên sợ không khống chế được thời gian nên một số giáo viên còn
mang tính hình thức, áp đặt kiến thức cho học sinh khá giỏi, chưa quan tâm đến
học sinh yếu kém. Dẫn đến việc học tập của học sinh bị thụ động và không phát
huy được khả năng chịu khó trong học tập.
- Giáo viên bộ môn rất khó khăn được phối hợp gặp phụ huynh để trao đổi
cụ thể về việc học tập của con em mình tại lơp để từ đó có biện pháp phù hợp cho
con em mình học tốt từ nhà đến trường, nên việc học tập của học sinh yếu kém
chưa được nâng cao.

3) Về gia đình:
Đa số các gia đình phụ huynh có hoàn cảnh khó khăn và trình độ nhận thức
của phụ huynh còn hạn chế nên phần lớn phụ huynh chỉ quan tâm theo cách riêng
của mình như tạo điều kiện cho con em mình đến lớp. Nhưng chưa có biện pháp


theo dõi quá trình đi học, chưa có biện pháp giúp con học ở nhà, chưa kiểm tra
được khả năng tiếp thu của con em ở trường học cũng như chưa kiểm tra thời
gian học hành của con em tại nhà. Dẫn đến chất lượng học tập không cao. Đây là

+ Khách quan:
- Cần cho học sinh nhận thức rõ tầm quan trọng của việc học tập đối với thực
tế sau này khi đi vào công tác.
- Chỉ ra cho học sinh thấy giá trị của việc lao động trí óc và lao động chân tay
của một chuỗi dày tương lai sau này.
+ Giá trị kiến thức môn địa lý:
- Giáo viên chỉ cho học sinh thấy giá trị đích thực của môn Địa lý nó làm cơ sở
giúp và hỗ trợ rất nhiều cho các môn học khoa học xã hội, khoa học tự nhiên khác
như: Sinh, Hóa, Địa,...
- Giúp chúng ta rất nhiều trong việc áp dụng trong thực tế, đời sống hàng ngày
...
+ Tích cực chủ động trong học tập:
- Chuẩn bị tốt dụng cụ, kiến thức và xem kiến thức mới ở nhà trước khi lên
lớp.
- Giáo viên giới thiệu chuẩn bị kiến thức mới ở nhà và phân chia thời gian học
tập cụ thể. Bên cạnh đó cần tổ chức thảo luận nhóm, trai đổi cùng các bạn ở gần
nhà để có điều kiện hỗ trợ, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.
- ở lớp biết tổ chức nhóm thảo luận trao đổi, giúp đỡ nhau, em khá kèm em
yếu đẻ cùng nhau tiến bộ và chiếm lĩnh tri thức.
2) Giáo viên:


Để dạy tốt phụ đạo học sinh yếu kém trong lớp học đại trà giáo viên cần định
hướng nội dung, kỹ năng và phương pháp cụ thể.
+ Chuẩn bị:
- Khi soạn giáo án giáo viên nên có hệ thống câu hỏi dành riêng cho đối tượng
học sinh yếu kém.
- Đối với giáo viên chủ nhiệm phải có sơ đồ bố trí chổ ngồi hợp lí cho học sinh
yếu kém để giúp việc đi lại của giáo viên dể dàng tiếp cận với các em hơn.
- Giáo viên cho học sinh chuẩn bị tốt các dụng cụ, thiết bị, kiến thức bài cũ

em yếu kém của các nhóm đã chuẩn bị ở nhà (kiến thức dặn dò ở tiết trước) để
nhận xét, so sánh và tuyên dương gây được hưng phấn khi bước vào tiết học mới.
- Trong từng tiết dạy giáo viên cần ưu tiên tập trung vào đối tượng học sinh
yếu kém để uốn nắn cho các em về những kiến thức kĩ năng mà các em còn chưa
lĩnh hội được.
- Ngoài việc phụ đạo cho các em trong từng tiết dạy thì giáo viên cần phải phụ
đạo thêm cho các em ngoài giờ bằng các buổi học riêng, trong từng buổi học giáo
viên cần phải có giáo án phụ đạo riêng, cần kiểm diện sỉ số từng lớp.
- Giáo viên cần phải có hồ sơ theo dõi diễn biến chất lượng qua từng tháng
từng kì
- Trong tiết dạy giáo viên chuẩn bị các dụng cụ, tranh ảnh, hệ thống câu hỏi
gợi mở sinh động, dễ hiểu cho từng đối tượng học sinh.
- Giáo viên phải phân bố được thời gian và định hướng trước tình huống học
sinh trả lời để có hướng chủ động giải quyết, chỉ ra những sai sót, nhầm lẫn của
học sinh. Đặc biệt, cần tạo ra được tình huống nhẹ nhàng, gợi mở, gây kích thích,
hưng phấn trong học tập.
- Khi tổ chức các nhóm phải có đủ các đối tượng như khá, giỏi, yếu, kém để có
điều kiện trao đổi, hỗ trợ nhau cùng tiến bộ.
- Giáo viên khắc sâu kiến thức trọng tâm và cách học và lưu nhớ kiến thức
dưới dạng tổng quát cơ bản làm nền tảng cho việc vận dụng học tập và làm bài
tập ở nhà.


Theo tôi để thực hiện dạy phụ đạo tốt và đạt hiệu quả cao thì người giáo viên
phải chịu khó đầu tư, nghiên cứu từ nhiều vấn đề.
- Chọn lựa, sử dụng các phương pháp, phát huy tính tích cực, chủ động của
học sinh trong học tập và phát huy khả năng tự học. Hoạt động hóa việc học bằng
những phương pháp dẫn dắt cho học sinh tự thân trải nghiệm chiếm lĩnh tri thức,
tận dụng ưu thế của từng phương pháp dạy học tích cực, chú trọng phương pháp
dạy học. Phát hiện và giải quyết vấn đề thiết thực, trọng tâm cơ bản cần truyền

Năm học 2008-2009, tôi đảm nhiệm phần hành Địa khối 7 (84 học sinh), đầu
năm tôi đã tiến hành phân loại đối tượng học sinh với kết quả như sau:
Giỏi

Khá

Trung bình

Yếu - Kém

Số
lượng

%

Số
lượng

%

Số
lượng

%

Số
lượng

%


Số
lượng

%

Số
lượng

%

Số
lượng

%

12

14,3

22

26,2

35

41,7

15

17,8