MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU, KÉM - MÔN TOÁN LỚP 4

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ĐỀ TÀI

MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU, KÉM MÔN TOÁN LỚP 4
I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Chương trình toán lớp 4 là một bộ phận của chương trình toán ở
tiểu học, là sự kế thừa và phát triển những thành tựu về dạy toán 4
ở nước ta. Thực hiện đổi mới cấu trúc nội dung và phương pháp dạy
học, mục tiêu chương trình toán lớp 4, yêu cầu giáo viên trang bị cho
học sinh một số chuẩn kiến thức và kỉ năng cơ bản để các em áp
dụng kiến thức và kỹ năng vào học tập và cuộc sống .
Năm học 2013 -2014 tôi được phân công dạy lớp 4C. Đầu năm
nhận lớp qua khảo sát chất lượng, tôi đã phát hiện một số em còn
yếu toán tiếp thu bài quá chậm không nắm được kiến thức cơ bản.
Các em còn lơ là trong việc học toán ảnh hưởng đến giờ học của các
em trong thời gian kế tiếp. Các em thực hiện sai đối với những bài toán rất đơn
giản. Trên lớp các em không hứng thú với môn học này. Điều đó đã thôi thúc tôi tìm
tòi, nghiên cứu để đưa ra những giải pháp tốt nhất giúp các em có kiến thức cơ bản về
môn Toán để theo kịp chương trình làm tiền đề cho việc tiếp thu kiến thức ở các lớp
sau. Đó chính là lý do tôi chọn nghiên cứu đề tài: “ Một số biện pháp phụ đạo học
sinh yếu, kém môn Toán lớp 4” nhằm chia sẻ cùng đồng nghiệp.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
Qua thực tế giảng dạy tôi thấy còn rất nhiều học sinh khi học bài mới nhưng
nhũng kiến thức cũ có liên quan thì không nắm được, chẳng hạn: Khi học phép cộng,
phép trừ số có nhiều chữ số nhưng các em chưa biết đặt tính sao cho các chữ số “Cùng
hàng phải thẳng cột”, học phép nhân nhưng các em không thuộc bảng nhân, học chia
1

* Phương pháp quan sát
Tôi đã vận dụng phương pháp này ở khâu quan sát việc giảng dạy của giáo viên
và khả năng tiếp thu bài của học sinh kết hợp với ghi chép tỉ mỉ khi đi dự giờ giáo
viên khối 4, 5.
*Phương pháp điều tra.
2

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Người thực hiện: Phạm Thị Huế
Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng


MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU, KÉM - MÔN TOÁN LỚP 4

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Phương pháp này nhằm điều tra thực trạng của học sinh lớp 4 trong trường, trong
lớp mình. Từ đó, nắm bắt được khả năng của học sinh.
+ Điều tra trực tiếp từng học sinh bằng cách giáo viên phát phiếu học tập cho các
em học sinh.
+ Điều tra gián tiếp: Thông qua phụ huynh học sinh, giáo viên chủ nhiệm các lớp
khối 4 để biết thêm được ý thức, kết quả học tập của các em.
Với phương pháp này, có thể nắm bắt được khá chính xác về đối tượng. Từ đó tôi
có những phương pháp phù hợp để dạy giải toán cho học sinh.
* Phương pháp khảo nghiệm
Để so sánh đối chiếu khả năng nhận thức của học sinh thông qua phương pháp
truyền đạt của giáo viên giữa phương pháp cũ và phương pháp mới, tôi đã tiến hành
dạy cho 2 đối tượng (thử nghiệm và đối chứng) và kiểm tra chất lượng thông qua một
bài kiểm tra để so sánh kết quả một cách cụ thể.

II. NỘI DUNG

Bản thân tôi đã nhiều năm đứng lớp, tiếp xúc được nhiều đối tượng học sinh,
hiểu và nắm được tâm lí của những học sinh yếu. Đồng thời đã qua nhiều năm giảng
dạy lớp 4 nên đã tích luỹ được một số kinh nghiệm trong việc hướng dẫn và giúp đỡ
học sinh lớp 4 học toán một cách hiệu quả.
Bản thân tôi đã nhận thức đúng ý nghĩa, tầm quan trọng của việc học toán nên
tôi đã tìm hiểu kĩ mục tiêu, nội dung bài dạy rồi soạn bài, lên lớp truyền đạt đầy đủ
những nội dung mà mục tiêu yêu cầu, kết hợp nhiều phương pháp, hình thức tổ chức
thích hợp nhằm phát huy tính tích cực của học sinh.
Trong giảng dạy tôi có mở rộng nội dung bài dạy cho phù hợp với nhiều đối
tượng học sinh, học tập thực hành phù hợp để ôn tập kiến thức và kĩ năng trong từng
giai đoạn học tập của học sinh. Nhìn chung, học sinh có hứng thú học tập, tất cả đều
hiểu bài và làm bài tập tốt, biết cách trình bày bài và giải đúng kết quả.
* Khó khăn.
Do điều kiện kinh tế còn khó khăn và trình độ học vấn chưa cao nên đa số phụ
huynh là người dân tộc thiểu số chưa chú ý đến việc học hành của con, đặc biệt là
chưa nhận thức đúng vai trò của môn toán trong trường Tiểu học. Học sinh chưa ý
thức được nhiệm vụ của mình, chưa chịu khó, chưa tích cực tư duy suy nghĩ tìm tòi
cho mình những phương pháp học đúng, để biến tri thức của thầy thành của mình.
Cho nên sau khi học xong bài, các em chưa nắm bắt được lượng kiến thức thầy giảng,
rất nhanh quên và kĩ năng tính toán chưa nhanh, nhất là đối với những học sinh khó
khăn.
4

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Người thực hiện: Phạm Thị Huế
Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng


MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU, KÉM - MÔN TOÁN LỚP 4

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Người thực hiện: Phạm Thị Huế
Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng


MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU, KÉM - MÔN TOÁN LỚP 4

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

do. Bên cạnh đó, có học sinh yếu kém do chưa nhận thức đúng mục đích, động cơ học
tập. Một số em do hoàn cảnh khó khăn thỉnh thoảng lại nghỉ ở nhà để trông nhà giúp
bố mẹ nên đã yếu lại càng yếu hơn, không theo kịp chương trình học tập.
Với rất nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến học sinh yếu môn toán nhưng
trong đó có một số nguyên nhân khác từ phía giáo viên như sau:
Giáo viên chưa theo dõi sát sao, kịp thời các biểu hiện sa sút của HS nên nhiều
HS đã kém lại càng thêm kém, lỗ hổng kiến thức ngày càng lớn.
Giáo viên chỉ chú trọng đến HS đại trà, trong giảng dạy chưa nắm vững yêu cầu
kiến thức kĩ năng của từng bài dạy dẫn đến dạy dàn trải, không xoáy sâu trọng tâm.
Trong lúc HS chưa nắm vững kiến thức cơ bản thì GV lại muốn nâng cao, mở rộng
kiến thức một cách tùy tiện, tốc độ giảng dạy bài mới và luyện tập còn nhanh khiến
cho HS yếu không theo kịp. Trong khi đó, việc thực hiện lập kế hoạch bộ môn và điều
chỉnh dạy học cho phù hợp với tình hình thực tế lớp học là rất quan trọng và rất cần
thiết nhưng một số giáo viên lại cho là phiền phức mất thời gian nên chỉ thực hiện
hình thức, đối phó dẫn đến chất lượng học tập của học sinh yếu ngày càng yếu hơn.
e) Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.
Do sự chú ý, óc quan sát, trí tưởng tượng đều phát triển chậm khi phân tích tổng
hợp thường dựa vào các dấu hiệu dễ thấy bên ngoài, khó phân biệt được các dấu hiệu
bản chất của bài tập khả năng phân tích tổng hợp kém, phát triển chậm. Hoạt động tư
duy kém linh hoạt, các em gặp khó khăn khi chuyển từ hình thức thao tác tư duy này
sang hình thức tư duy khác. Lý thuyết sang thực hành vào bài toán cụ thể. Sự phát
triển nhận thức của học sinh cùng lứa tuổi không đều trong hoạt động tư duy. Có

văn nghệ… Nhận thức được rõ vấn đề này do đó cần có những mục tiêu giải pháp phù
hợp với lứa tuổi và thực tế để tạo điều kiện cho các em có điều kiện tham gia học tập
tốt nhất.
b) Nội dung và cách thức thực hiện.
Vào những ngày đầu năm học, giáo viên theo dõi từng học sinh trong quá trình
học tập và kết quả khảo sát phát hiện ra các em học yếu toán, cộng , trừ, nhân, chia sai
tính toán chậm và không nắm cách tính. Tìm hiểu lý do học yếu từng em, sau đó liên
hệ với gia đình học sinh đề ra kế hoạch phụ đạo phù hợp. Ngay sau khi khảo sát chất
lượng của lớp đầu năm, giáo viên đã theo sát lớp tìm hiểu kĩ từng đối tượng. Sau 2
tuần lễ, giáo viên lên kế hoạch phụ đạo học sinh yếu toán, giúp các em nhớ lại các
kiến thức đã hỏng dần dần giúp các em lắp lại chổ hỏng kiến thức, nắm chắc kiến thức
cơ bản đã học để các em tiếp tục học tốt trong thời gian còn lại.
7

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Người thực hiện: Phạm Thị Huế
Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng


MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU, KÉM - MÔN TOÁN LỚP 4

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Tổ chức phân dạng HS yếu môn toán: Mỗi học sinh yếu môn toán đều có
nguyên nhân riêng rất đa dạng. Có thể chia ra một số đối tượng thường gặp là:
* Đối tượng 1: Do quên kiến thức cơ bản, kỹ năng tính toán yếu.
* Đối tượng 2: Do chưa nắm được phương pháp học môn Toán, năng lực tư
duy bị hạn chế (loại trừ những học sinh bị bệnh lý bẩm sinh). Nhiều học sinh thể lực
vẫn phát triển bình thường nhưng năng lực tư duy toán học kém phát triển.
* Đối tượng 3: Do lười học, phương pháp học tập chưa tốt
* Đối tượng 4: Do thiếu điều kiện học tập hoặc do điều kiện khách quan tác

Chương trình giảng dạy đựơc tiến hành theo các bước sau:
* Tổ chức học nhóm vào các buổi chiều ngày thứ 4 ,6
Bước 1: Tiến hành kiểm tra lại chất lượng 4 học sinh để đánh giá thực chất (ngày
10/10/2013)

* Đề kiểm tra:

Bài 1: Đọc, viết số
a) Đọc số : 10 672
b) Viết số : Sáu mươi hai nghìn ba trăm bốn mươi hai.

Bài 2: Đặt tính rồi tính
a) 1486 + 2740 = ?

c) 65 x 7 =?

b) 8314 - 195 = ?

d) 189 : 9 =?
Kết quả cụ thể một số em học yếu:

STT

Họ và tên

ĐÁNH GIÁ
BÀI 1
a

BÀI 2

Sai

Sai

Đúng

Sai

3

HVon

Đúng Đúng

Sai

Sai

Sai

Sai

4

Y Tũ

Đúng Đúng

Đúng


+ Hướng dẫn cách cộng, trừ nhẩm
Ví dụ 1 : 8 +5 ( tách 5 thành 2 và 3 để có 2+8 = 10; 10 +3 = 13 )
Ví dụ 2: 15-7 (tách 15 thành 10 và 5, lấy 10- 7 =3; 3+5 = 8)
Tiếp tục giúp bạn mình học thuộc bảng cửu chương bằng cách nắm được cấu tạo
của từng bảng nhân, chia sau đó bạn khá soát lỗi giúp bạn học yếu.
Tổ chức thi đua giữa 4 bạn của 4 cặp để đánh giá sự tiến bộ của 4 cặp đôi.
Bước 4: Khảo sát chất lượng môn Toán của 4 em lần 2 ( ngày 10/ 11/2013)
*Đề kiểm tra lần 2 như sau:
Bài 1. Đặt tính rồi tính
a) 7282 + 1386 =

c) 126 x 8=

b) 981287 – 783299 =

d) 18418 : 4 =

Bài 2. Thùng thứ nhất có 16 lít dầu. Thùng thứ hai nhiều gấp đôi thùng thứ nhất. Hỏi
thùng thứ hai có bao nhiêu lít dầu?
10

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Người thực hiện: Phạm Thị Huế
Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng


MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU, KÉM - MÔN TOÁN LỚP 4

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Kết quả bài làm của 4 em đó như sau:


Đúng Đúng

Đúng

Sai

Đúng

3

HVon

Đúng Đúng

Đúng

Đúng

Sai

4

Y Tũ

Đúng Đúng

Đúng

Đúng

Tìm 2 số khi biết tổng và hiệu của 2 số đó. Bằng cách cho xem 3 đề toán thuộc 3 dạng
này và chỉ rõ sự khác nhau giữa chúng.
Trong từng mạch kiến thức giáo viên cần cốt lại cách thực hiện bằng lời nói
đơn giản, dễ hiểu, “Nôm na” nhằm khắc sâu kiến thức. Nói rõ hơn đó là giúp học sinh
thấy rõ cách nhớ của từng đơn vị kiến thức.
* Ví vụ:
Để nắm cách tìm thành phần chưa biết của phép tính: Số bị chia và số chia, thừa
số, số hạng, số trừ và số bị trừ không bị lẫn lộn, ta có thể cho học sinh nắm cách nhận
biết đơn giản nhất. Thực hiện một phép tính cụ thể đơn giản có liên quan đến phép
tính của đề, sau đó cho học sinh nhận dạng tìm số nào trong phép tính đó. (Tìm các
thành phần còn lại; tìm số bị trừ ; thực hiện cộng, tính nhân khi tìm số bị chia…)
Chẳng hạn trong bài: Tìm x biết

365 : x = 73. Đối với dạng bài này tôi đưa ra

ví dụ cụ thể như sau: 15 : 3 = 5. Như vậy học sinh sẽ dễ dàng nhận thấy trong phép
chia 15 : 3 = 5 thì( số 3) chính là thành phần cần tìm trong phép tính 365 : x = 73. Sau
đó hỏi muốn tìm số 3 ta phải làm như thế nào? ( lấy 15 : 5 = 3 ), vậy muốn tìm x ta
làm như thế nào? ( 365 : 73 ). Làm tương tự với các dạng tìm x khác.
Hoặc dạng đổi đơn vị đo khối lượng từ đơn vị lớn đổi ra đơn vị nhỏ hơn: ta thực
hiện phép tính nhân (2kg =….g. Ta có: 2 x 1000 = 2000 g) và ngược lại từ đơn vị nhỏ
đổi ra đơn vị lớn ta thực hiện tính chia (chẳng hạn: 36000 kg = …..tấn, ta có: 36000:
1000 = 36 tấn.)
Khi phụ đạo về phép chia ở 1,2 tiết đầu tôi cho các em làm việc nhóm đôi, tôi
quan sát thấy nhóm nào thực hiện chia tốt sẽ cho các em làm việc cá nhân. Đôi lúc tổ
chức cho các em thi đua thực hiện phép chia, đố vui về bảng nhân bảng chia. Hay khi
dạy về đơn vị đo thời gian (giây; thể kỉ) tôi cho học sinh quan sát sự chuyển động trên
mặt đồng hồ có 3 kim và nêu khoảng thời gian kim giây đi từ một vạch nhỏ đến vạch
nhỏ liền kề là 1 giây, khoảng thời gian kim giây đi hết một vòng trên đồng hồ là 60
giây tức là 1 phút, và giới thiệu 1 phút bằng 60 giây.

Lớp tôi được trang bị loại bàn ghế 2 chỗ ngồi. Tôi đã phân công nhiệm vụ cho
từng em (bàn trưởng, bàn phó) để mỗi em đều được giữ một chức vụ và đều phải xác
định được nhiệm vụ của mình, góp phần trong việc đưa thành tích của nhóm đôi ngày
một đi lên.
Tạo phong trào thi đua sôi nổi giữa các nhóm, tổ nhằm nâng cao chất lượng học
tập, tính đoàn kết, thi đua lành mạnh giữa các tổ, tăng cường trách nhiệm đối với
những bạn tổ truởng, tổ phó về chất lượng học tập của tổ mình. Tổ chức bình bầu tổ
13

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Người thực hiện: Phạm Thị Huế
Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng


MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU, KÉM - MÔN TOÁN LỚP 4

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

học tốt vào các tiết sinh hoạt lớp ngày thứ 6 hàng tuần về nhiều mặt như : Chuyên cần,
vệ sinh, học tập…
c) Điều kiện thực hiện giải pháp.
Các biện pháp đã trình bày trên đây cần được tiến hành đồng bộ, thường xuyên
và đều khắp thì kết quả đạt được sẽ khả quan. Tuy nhiên tuỳ từng đối tượng, điều kiện
giảng dạy mà giáo viên vận dụng những biện pháp trên một cách linh hoạt và mềm
dẻo.
d) Mối quan hệ giữa các biện pháp và giải pháp
Trước đây, khi chưa áp dụng những biện pháp trên, số lượng học sinh yếu kém
bộ môn này thường là rất khó tiến bộ. Các em gần như mất gốc lượng kiến thức cơ
bản, gây tâm lý chán nản lười học thậm chí có những em có tư tưởng muốn bỏ học
giữa chừng. Trong thời gian qua, nhờ áp dụng những biện pháp này đối với 4 em học
sinh yếu kém môn toán lớp 4C đã dần nắm được kiến thức cơ bản, tạo cơ sở ban đầu

HKII

1

Y Wel Êcăm

4

5

6

7

2

Y Si-măn Hđơk

3

5

5

6

3

Hvon Bya


Xây dựng nề nếp, phương pháp tự học tự rèn ở học sinh. Duy trì khối đoàn kết
trong lớp học. Giáo dục cho học sinh thấy tầm quan trọng của phong trào “Xây dựng
trường học thân thiện- Học sinh tích cực”
4. Kết quả.
Qua các biện pháp nêu trên đã giúp các em học sinh yếu của lớp có sự tiến bộ
một cách rõ rệt, đưa chất lượng học tập của các em nâng dần. Cụ thể đầu năm học
2013-2014 các em trong lớp như: Y Si-măn Hđơk, Hvon Bya, Y Tũ Enuôl, Y Wel
Êcăm học rất yếu toán, kĩ năng tính toán rất chậm. Đến cuối năm các em đã cơ bản
15

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Người thực hiện: Phạm Thị Huế
Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng


MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU, KÉM - MÔN TOÁN LỚP 4

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

thực hiện được các dạng toán nhân, chia, cộng, trừ cho số có nhiều chữ số, phân biệt
được việc tìm số chia, số bị chia, thừa số, số trừ, số bị trừ trên số tự nhiên và phân số,
nắm rõ các dạng toán hình, toán điển hình …Và quan trọng hơn là biết cách thử lại khi
thực hiện xong 1 bài toán, không có học sinh nào phải kiểm tra lại, đạt chỉ tiêu mà lớp
đã đề ra.
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Với những kinh nghiệm trên tôi đã góp phần nâng cao chất
lượng của giờ dạy học toán nói riêng và chất lượng giáo dục nói
chung. Đồng thời tạo sự say mê hứng thú cho học sinh khi học toán
và từ đó học sinh ngày càng yêu thích môn toán hơn
Một số kinh nghiệm mang nội dung “Biện pháp phụ đạo học sinh yếu kém môn

4 là một yêu cầu tối thiểu mà mỗi học sinh lớp 4 đều phải đạt được.
Đó là cơ sở để các em học tốt môn toán ở các lớp trên, để các em áp
dụng những đều đã học vào thực tế cuộc sống. Đồng thời giáo viên
phải biết sử dụng đội ngũ học sinh giỏi trong lớp hỗ trợ giáo viên
trong việc phụ đạo. Bản thân giáo viên thường xuyên nghiên cứu
thay đổi phương pháp hình thức tổ chức giờ học, phụ đạo sao cho
học sinh hứng thú học tập.
Nhà trường cần tạo điều kiện hơn nữa về cơ sở vật chất để học sinh yếu kém
được phụ đạo thường xuyên. Tổ chức nhiều các hoạt động ngoại khoá, kích thích sự
hứng thú để học sinh cảm thấy “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”
Krông Ana, ngày 10 tháng 12 năm 2014
Người thực hiện

Phạm Thị Huế

17

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Người thực hiện: Phạm Thị Huế
Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng


MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU, KÉM - MÔN TOÁN LỚP 4

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM CẤP TRƯỜNG
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………