SKKN 2012
Tên sáng kiến kinh nghiệm :
CÁC GIẢI PHÁP NGĂN CHẶN BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG
TẠI TRUNG TÂM
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Thời gian gần đây, trên các phương tiện thông tin đại chúng "rộ" lên
những cảnh quay, hình ảnh đánh nhau giữa các học sinh, đau lòng hơn là đa
phần số vụ trên thuộc về các em nữ sinh. Có nhiều ý kiến, phân tích nguyên
nhân của những hiện tượng trên.dư luận xã hội lên tiếng khá nhiều về bạo lực
học đường, với những lo ngại về sự đa dạng và mức độ nguy hiểm của hành vi
này. bạo lực học đường mức độ càng ngày có tính chất nguy hiểm, phức tạp
hơn.
Đây cũng là vấn đề, là mối quan tâm của Trung tâm Kỹ thuật Tổng hợp Hướng nghiệp Đồng Nai, đồng thời cũng là bài toán nan giải trong công tác
quản lý của Ban lãnh đạo, Trung tâm cũng đã đưa ra nhiều biện pháp ngăn
chặn hiện tượng bạo lực trong học sinh.
II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI:
1. cơ sở lý luận:
Theo số liệu được đưa ra tại "Hội thảo giải pháp phòng ngừa từ xa và
ngăn chặn tình trạng học sinh đánh nhau" do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức
ngày 28/07/2010 thì trong khoảng thời gian từ năm 2009 đến ngày diễn ra hội
thảo, các trường trên toàn quốc đã xử lý kỷ luật, khiển trách gần 900 học sinh,
buộc thôi học hơn 730 học sinh và cảnh cáo gần 1.600 học sinh do tham gia vào
các vụ đánh nhau trong và ngoài nhà trường
Lứa tuổi học sinh có những biến đổi cơ bản về mặt sinh học dẫn đến sự
thay đổi về mặt tâm lý. Quá trình hình thành nhân cách của học sinh không phải
bao giờ cũng diễn ra một cách phẳng lặng mà có nhiều phức tạp, đầy mâu thuẫn
và đây được xem là lứa tuổi có những “khủng hoảng trầm trọng”. Cùng với sự
trưởng thành chung, các em ngày càng muốn được khẳng định mình trong tập
thể và trong xã hội. Nhưng do còn “non nớt” và thiếu kinh nghiệm trong giao
sinh chưa đủ sức làm thay đổi nhận thức, hành vi của các em. Các em thiếu hẳn
kỹ năng sống, kỹ năng điều chỉnh hành vi, kỹ năng tự bảo vệ bản thân.
Xét về mặt thực tế, bạo lực học đường trong học sinh xảy ra là do nhiều
nguyên nhân tác động nên. Nhưng có thể nói, nguyên nhân khách quan chung
có tác động mạnh mẽ đến hầu hết các em học sinh, chi phối nhận thức, hành vi
của các em đó là môi trường xã hội đang bị “ô nhiễm” nghiêm trọng: phim ảnh
bạo lực, trò chơi điện tử và các game đầy màu sắc bạo lực, văn hóa phẩm xấu…
tràn lan, khó lòng kiểm soát hết được. Môi trường xã hội bị “ô nhiễm” thì chắc
hẳn bản thân các em học sinh cũng ít nhiều bị ảnh hưởng theo, bởi lứa tuổi của
các em là lứa tuổi bắt đầu sự tự khám phá, ưa bắt chước, muốn khẳng định “cái
tôi” của mình và hành động bộc phát, không có định hướng. Còn về nguyên
nhân chủ quan, nhìn chung ở gia đình và trong nhà trường, người lớn chúng ta,
vì nhiều lý do, không phải ai cũng là người luôn quan tâm, tâm sự, chia sẻ, có
những định hướng và dẫn dắt các em một cách kịp thời. Tác động xấu của môi
trường xã hội cộng với sự thiếu quan tâm, định hướng kịp thời của người lớn dễ
làm cho các em tiêm nhiễm cái xấu, dẫn đến hành vi bạo lực là điều khó tránh
khỏi.
Người thực hiện : LƯƠNG VĂN HÀ
Trang
SKKN 2012
(Hình ảnh trong clip nữ sinh đánh bạn ở Hà Nội)
Trên đây là những nguyên nhân chung và cốt lõi. Chúng ta cần phân tích
các nguyên nhân cụ thể để thấy được hết thực trạng “bức tranh toàn cảnh” về
bạo lực học đường.
Trước hết là nguyên nhân từ phía gia đình. Thực tế, không ít những bậc
nhà trường thì có những nguyên nhân gì làm cho bạo lực trong học sinh cứ tồn
tại? Phải khách quan thừa nhận rằng, nhà trường nói chung tuy có quan tâm
giáo dục đạo đức, lối sống, hành vi ứng xử văn hóa cho học sinh nhưng thực tế
không đạt được kết quả như mong muốn. Một phần vì nhà trường nói chung,
bản thân mỗi giáo viên nói riêng, lo tất bật với việc dạy chữ, truyền thụ kiến
thức văn hóa cho học sinh sao cho giảm tỉ lệ học sinh yếu kém, nâng tỉ lệ học
sinh khá giỏi, ít có thời gian đầu tư cho công tác định hướng, rèn luyện kỹ năng
sống cho học sinh.
Học sinh dễ bị “đầu độc” bởi những trò game bạo lực. (Ảnh minh họa)
III. GIẢI PHÁP:
1. Đối với xã hội:
Các ngành, các cấp cần có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ trong vấn đề
quản lý, ngăn chặn có hiệu quả những vi phạm pháp luật, bạo lực trong học
sinh. Chủ động phói hợp với địa, tổ chức các đoàn thể và gia đình học sinh
trong công tác bảo đảm an ninh trật tự trường học. Định kỳ tổ chức giao ban với
công an địa phương để nắm tình hình, kịp thời xử lý các mâu thuẫn ngăn chặn
các biểu hiện vi phạm pháp luật, bạo lực trong học sinh. Thường xuyên kiểm
tra, ngăn chăn học sinh mang vũ khí,chất nổ chất cháy cào trường học.
2. Đối với gia đình:
Trong gia đình, ông bà, cha mẹ là những người thầy đầu tiên của con em
mình. Gia đình là môi trường giáo dục đầu tiên ảnh hưởng đến việc hình thành
nhân cách của học sinh, có những tác động quan trọng đến thái độ, nhận thức,
hành vi của học sinh khi các em bước tiếp vào môi trường giáo dục cộng đồng,
đó là ở nhà trường và ngoài xã hội. Sẽ rất nguy hại nếu học sinh chịu ảnh hưởng
từ một nền giáo dục khiếm khuyết của gia đình. Chính vì thế, người lớn trong
Người thực hiện : LƯƠNG VĂN HÀ
đánh nhau được tung lên mạng. Nhưng điều khiến dư luận lo ngại hơn cả lại
chính là thái độ thờ ơ của những người đứng xem, mà hầu hết là học sinh!
(Ảnh minh họa)
3.2 Tổ chức các giờ chơi “đóng kịch” về tình huống bày tỏ lòng yêu
thương và sự tôn trọng nhau. Ban đầu thầy cô, hoặc cha mẹ có thể thiết kế
nhiều tình huống “đóng kịch” để chơi với các em. Sau đó, để phát huy tính tích
Người thực hiện : LƯƠNG VĂN HÀ
Trang
SKKN 2012
cực, sáng tạo của các em, người lớn tạo điều kiện cho các em tự thiết kế các
tình huống. Sau mỗi lần diễn kịch, cần có sự phân tích, đánh giá mỗi cách ứng
xử, giúp các em lựa chọn cách ứng xử tốt nhất. Đây là cách làm hay để hình
thành kỹ năng sống phù hợp với chuẩn mực đạo đức cho các em.
3.4 Tạo cho các em cơ hội thể hiện lòng yêu thương và tôn trọng
người khác. Khi tham gia các mối quan hệ xã hội rộng mở, các em sẽ học hỏi
và thiết lập các mối quan hệ tích cực cho sự phát triển tâm lý của chúng. Nhà
trường cần phối hợp với gia đình và các tổ chức khác tạo điều kiện cho các em
được bày tỏ lòng thương yêu và tôn trọng người khác, như tham gia các hoạt
động tập thể đi thăm các gia đình thương binh liệt sĩ, thăm người ốm đau hay
các trại trẻ mồ côi, trại dưỡng lão… để các em biết được giá trị cao cả của lòng
yêu thương và sự chia sẻ.
Đến với những mảnh đời bất hạnh sẽ giúp học sinh rút ra được nhiều bài học nhân ái.
(Ảnh minh họa)
- Thể hiện tình yêu thương và sự quan tâm chân thành tới các em.
- Trò chuyện thân tình cùng các em, không nên nói chuyện theo kiểu bề trên với
các em. Tránh ra những chỉ thị hay mệnh lệnh, chỉ nên đưa ra cho các em những
gợi ý và lời khuyên.
- Luôn giữ mối liên hệ thông tin cởi mở thường xuyên trên tinh thần luôn biết
lắng nghe và cho các em lời khuyên.
- Thông cảm, chia sẻ khi các em tỏ ra bất an và không hài lòng về một vấn đề
nào đó, hướng dẫn các em tự ra quyết định.
- Sẵn sàng bỏ qua lỗi lầm của các em, hỗ trợ bằng cách đặt niềm tin vào các em
và cho các em thấy rằng GVCN luôn tin tưởng vào sự thay đổi tốt của các em.
- Tránh sửa sai các em một cách thường xuyên hay “lên lớp” các em. Tránh
trách mắng hay vạch ra sai lầm của các em trước mặt bạn bè khi các em mắc
phải sai lầm; nên đưa ra những lời nhận xét tích cực và khen ngợi khi các em
làm được việc tốt dù là việc nhỏ.
Ngoài ra, GVCN còn cần hỗ trợ cho học sinh một số kỹ năng cần thiết :
- Kỹ năng giao tiếp có hiệu quả.
- Kỹ năng đối phó với những cảm xúc tiêu cực.
- Kỹ năng ra quyết định.
- Kỹ năng chống lại những áp lực tiêu cực từ bạn bè.
4. Kết quả đạt :
Theo thống kê sổ quyết định kỹ luật học sinh năm 2010-2011 tại trung
tâm thì không có hình thức kỹ luật khiển trách, cảnh cáo về tình hình vi phạm
pháp luật, bạo lực trong học sinh sảy ra tại trung tâm.
Kết quả trên cũng nhờ vào sự quan tâm của ban lãnh đạo trung tâm, cán
bộ nhân viên, mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp.
Tổ chức vận động các gia đình, các đoàn thể XH cùng phối hợp, thống
nhất nội dung, mục đích, biện pháp giáo dục HS trong trường và cụm dân cư.
Thuyết phục bằng lời lẽ có lý, có tình, bằng tình cảm và phép tắc tác động lên
nhận thức và tình cảm của HS như: trò chuyện, nêu gương tốt, thưởng việc tốt.
Người thực hiện : LƯƠNG VĂN HÀ
lực học đường cho học sinh sinh viên.
- Thành lập tổ tâm lý học đường.
- Phối hợp với các chủ quán kinh doanh xung quanh trường học để kịp
thời nhận thông tin khi phát hiện học sinh và thanh thiếu niên có biểu hiện đánh
nhau, gây rối.
- Dáng công khai số điện thoại của lảnh đạo trường, công an địa phương
để học sinh, phụ huynh và các quán kinh doanh gần trường tiện liên lạc.
- Phối hợp Công đoàn, Doàn thanh niên mở lớp về kỹ năng sống cho
thanh niên trường học và các lớp ngoại khóa phong phú.
Người thực hiện : LƯƠNG VĂN HÀ
Trang
SKKN 2012
V . TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Công văn số 1241/BGDĐT- CTHSSV ngày 12/03/2010 của Bộ Giáo dục và
Đào tạo về việc ngăn chặn tình trạng vi phạm pháp luật, bạo lực trong học sinh.
2. Công văn số 1548/SGD&ĐT-HSSV ngày 27/9/2011của Sở GD&ĐT về ngăn
chặng tình trạng vi phạm pháp luật, bạo lực trong học sinh, sinh viên.
3. Báo cáo số 101/BC-TTHN về tình hình vi phạm pháp luật, bạo lực trong học
sinh năm 2010-2011 tại trung tâm KTTH Hướng Nghiệp ĐN.
4. Báo cáo số 106/BC-TTHN báo cáo tổng kết năm học 2011 – 2012.
5. Tham khảo một số tài liệu, hình ảnh trên Internet.
Biên Hòa ngày 12/05/2012
Người thực hiện.