Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Quản lý giáo dục

SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT NGÔ SĨ LIÊN
Mã số: ................................

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM


MỘT SỐ BIỆN PHÁM GIẢM THIỂU TỶ LỆ
HỌC SINH BỎ HỌC Ở TRƯỜNG THPT NGÔ SĨ LIÊN


Người thực hiện : Hoàng Văn Bắc
Lĩnh vực nghiên cứu :
Quản lý giáo dục


Có đính kèm :
 Mô hình
 Phần mềm

Người thực hiện : Hoàng Văn Bắc
Liên

 Phim ảnh

 Hiện vật khác


thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” ở
trường THPT Ngô Sĩ Liên (năm học 2009 - 2010). Một số biện pháp tổ chức thực hiện
cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” ở trường
THPT Ngô Sĩ Liên giai đoạn II ( năm học 2010 – 2011).

Người thực hiện : Hoàng Văn Bắc
Liên

2
Trường THPT Ngô Sĩ


Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Quản lý giáo dục

Tên sáng kiến kinh nghiệm
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU TỶ LỆ
HỌC SINH BỎ HỌC Ở TRƯỜNG THPT NGÔ SĨ LIÊN
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Qua gần ba mươi năm công tác trong ngành giáo dục, với vai trò là người
lãnh đạo, quản lý nhà trường, tôi luôn trăn trở về tình trạng bỏ học khá phổ biến của
học sinh những năm gần đây ở trường THPT Ngô Sĩ Liên. Từ thực tiễn ấy, đòi hỏi
người quản lý phải nghiên cứu, tìm tòi các giải pháp hữu hiệu để giảm thiểu tỷ lệ học
sinh bỏ học, từng bước tiến tới đạt chuẩn quốc gia vào năm 2015.
Có thể khẳng định rằng, giáo dục luôn đóng một vai trò quan trọng trong sự
nghiệp phát triển của đất nước. Từ đó mà các quốc gia trên thế giới luôn nỗ lực tìm
kiếm các giải pháp, các chính sách phù hợp và hiệu quả nhằm xây dựng một nền giáo
dục tiên tiến, đáp ứng được nhu cầu của thời đại và bắt kịp sự tiến bộ của các quốc gia
trên thế giới. Việt Nam là một quốc gia đang phát triển cũng đặt ra yêu cầu cao đối

lẫn tài. Đức là đạo đức cách mạng, đó là cái gốc rất quan trọng”. Vì vậy, nhiệm vụ của
nhà trường là phải làm sao tìm ra những giải pháp có hiệu quả trong công tác giáo dục
học sinh. Trọng trách giáo dục đào tạo thế hệ trẻ có đủ năng lực, phẩm chất, trí tuệ,
niềm tin và quyết tâm cao trong học tập và lao động sáng tạo được đặt lên vai các nhà
trường, nhất là các nhà trường phổ thông.
Hiện nay, tuy nước ta đã đạt được những thành tựu đáng kể về mặt kinh tế,
đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng cao, nhưng bên cạnh đó những
mặt trái của cơ chế thị trường đã tác động đến một bộ phận thanh thiếu niên như: lối
sống thực dụng, thiếu ước mơ và hoài bão, không có lý tưởng rõ ràng. Một bộ phận
dân cư đã không nhận thức được vai trò của tri thức trong nền kinh tế thị trường, trong
nền sản xuất công nghiệp hóa – hiện đại hóa, từ đó có sự dễ rãi đối với việc bỏ học từ
bậc học phổ thông của con em mình.
Bên cạnh đó, những tệ nạn xã hội và ma túy, bạo lực học đường đã và đang
xâm nhập vào các nhà trường và có xu hướng gia tăng. Lối sống hưởng thụ, buông

Người thực hiện : Hoàng Văn Bắc
Liên

4
Trường THPT Ngô Sĩ


Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Quản lý giáo dục

thả, lười lao động lười học tập đang tác động không nhỏ đến học sinh, nhất là những
học sinh có hoàn cảnh kinh tế gia đình khá giả.
Trong thực tế, tình hình học sinh bỏ học những năm qua của trường THPT
Ngô Sĩ Liên là đáng báo động. Vì vậy, việc nghiên cứu để tìm ra những giải pháp


Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Quản lý giáo dục

quản lý, giáo dục học sinh, nhằm duy trì và phát huy những thành tích tốt đẹp, tạo
dựng thương hiệu của nhà trường.
Sự tin tưởng và sự đòi hỏi ngày càng cao đối với người lãnh đạo quản lý,
người Hiệu trưởng nhà trường của tập thể thầy giáo, cô giáo, cán bộ, công nhân viên,
cùng các em học sinh luôn là động lực lớn thôi thúc tôi phải suy nghĩ, tìm cách tổ
chức thực hiện các biện pháp tích cực, vận dụng vào công tác quản lý, điều hành các
hoạt động của nhà trường nhằm đem lại hiệu quả cao nhất.
Trong những năm qua, từ những chỉ đạo đổi mới phương pháp quản lý, đổi mới
phương pháp dạy học của Bộ Giáo dục và Đào tạo, của Sở GD& ĐT Đồng Nai và đặc
biệt là quá trình thực hiện đổi mới phương pháp quản lý, phương pháp giảng dạy, thực
hiện phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” của
trường THPT Ngô Sĩ Liên đã tạo điều kiện cho tôi thực hiện và kiểm nghiệm những
giải pháp đổi mới của mình trong thực tế.
Tuy nhiên trường THPT Ngô Sĩ Liên có chất lượng đầu vào của học sinh còn
khá thấp, tinh thần đổi mới phương pháp giảng dạy của một bộ phận giáo viên chưa
cao, ý thức tự giác trong học tập và rèn luyện của nhiều học sinh còn yếu.
Lực lượng giáo viên trẻ, mới ra trường chiếm số lượng đông, tuy có ưu thế là
tích cực năng động nhưng còn nhiều hạn chế về kinh nghiệm, thiếu phương pháp
giảng dạy và phương pháp giáo dục học sinh.
Những năm học qua, tình trạng bỏ học của học sinh trường THPT Ngô Sĩ
Liên chiếm tỷ lệ khá cao, cần phải có biện pháp khắc phục kịp thời. Học sinh bỏ học
với nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể xác định các nhóm nguyên nhân cơ bản đó
là: do lực học yếu kém, không có gốc kiến thức cơ bản; do điều kiện kinh tế gia đình
gặp khó khăn; do điều kiện tinh thần thiếu vững chắc, bị khủng hoảng; do điều kiện


giỏi giúp đỡ học sinh yếu kém vươn lên.
- Nhóm giải pháp thứ hai: Giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn về kinh tế
bằng việc vận động và cấp học bổng thường xuyên cho học sinh.
Phân công giáo viên chủ nhiệm tìm hiểu hoàn cảnh kinh tế của từng học sinh,
lập danh sách học sinh có hoàn cảnh khó khăn giử về nhà trường để tổng hợp, có biện
pháp hỗ trợ học sinh ngay từ đầu năm học.

Người thực hiện : Hoàng Văn Bắc
Liên

7
Trường THPT Ngô Sĩ


Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Quản lý giáo dục

- Nhóm giải pháp thứ ba: Giúp đỡ những học sinh bị khủng hoảng tinh thần do
điều kiện gia đình ly tán.
Giao cho giáo viên chủ nhiệm kết hợp cùng Đoàn trường, giáo viên dạy hướng
nghiệp thực hiện tư vấn, động viên học sinh vượt qua sự khủng hoảng về tinh thần
trước các hoàn cảnh éo le của gia đình.
- Nhóm giải pháp thứ tư: Giúp học sinh phương tiện, điều kiện đi học an toàn.
Đầu năm học nhà trường tổ chức phân công và giới hạn thời gian để giáo viên
chủ nhiệm thống kê những học sinh nhà xa trường đi học khó khăn, tập hợp danh sách
về nhà trường để bố trí hợp đồng phương tiện đưa rước học sinh các buổi học, đảm
bảo an toàn cho học sinh đến trường.
- Nhóm giải pháp thứ năm: Giúp học sinh thoát khỏi các cám dỗ của cuộc sống
hưởng thụ, loại bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại.

giao chỉ tiêu phấn đấu cho từng giáo viên.
Trên cơ sở phân loại học sinh theo trình độ kiến thức, kỹ năng, tôi tổ chức các
lớp bồi dưỡng theo bộ môn. Phân công giáo viên có năng lực, có kinh nghiệm và nhiệt
tình, tận tụy với học sinh tham gia dạy bồi dưỡng cho học sinh yếu kém.
Giáo viên được phân công xây dựng kế hoạch, xây dựng chương trình và biên
soạn nội dung bồi dưỡng sao cho phù hợp với đối tượng học sinh, thông qua tổ bộ
môn thảo luận, góp ý, và có sự bàn bạc thống nhất trong nhóm những giáo viên giảng
dạy (nếu bộ môn và khối lớp có nhiều lớp, nhiều người dạy).
Giáo viên bộ môn kết hợp với giáo viên chủ nhiệm phân nhóm học sinh, phân
công những học sinh khá giỏi giúp đỡ các học sinh yếu kém và thực hiện kiểm tra,
đôn đốc thường xuyên, đánh giá sự tiến bộ và động viên kịp thời để học sinh vươn lên.
Thực hiện giao việc cho học sinh theo mức độ tăng dần để các em có thể thực hiện
được, cá biệt hóa đối với từng học sinh (các lớp này chỉ biên chế 30 đến 35 học sinh).
Cuối mỗi học kỳ tổ chức kiểm tra chặt chẽ, nghiêm túc, đánh giá đúng sự nắm
bắt kiến thức, kỹ năng của học sinh theo chuẩn kiến thức kỹ năng từng bộ môn, từng
khối lớp của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Giáo viên chủ nhiệm gặp gỡ với CMHS, bàn biện pháp, đề nghị gia đình hỗ trợ
việc quản lý, động viên học sinh vươn lên. Yêu cầu giáo viên bộ môn, giáo viên chủ
nhiệm thực hiện tuyên dương, động viên khuyến khích thường xuyên, hạn chế trách
phạt tránh làm cho học sinh nản lòng khi giáo viên đã nắm chắc thực lực các em.
Bằng sự tận tụy của giáo viên, sự chỉ đạo quyết liệt và kiểm tra thường xuyên,
kiên trì của nhà trường, kết quả học tập của học sinh được nâng lên ở từng học kỳ,
Người thực hiện : Hoàng Văn Bắc
Liên

9
Trường THPT Ngô Sĩ


Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Liên

10
Trường THPT Ngô Sĩ


Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Quản lý giáo dục

500.000 đồng. Học kỳ I năm học 2011-2012 vận động được 16 suất học bổng trao cho
học sinh vào lễ sơ kết học kỳ, mỗi suất 500.000 đồng. Cuối năm học 2011-2012 vận
động được 70 suất học bổng cho các học sinh giỏi, học sinh có hoàn cảnh khó khăn
vươn lên đạt học sinh tiên tiến từ công ty Hansoll, mỗi suất học bổng 1 triệu đồng trao
trong lễ tổng kết năm học. Trao 5 suất học bổng của APTECH cho 5 học sinh khối 12
có nguyện vông học công nghệ thông tin từ tập đoàn APTECH, mỗi suất học bổng trị
giá 11.000.000 đồng. Đang làm hồ sơ đề nghị cấp học bổng cho 5 học sinh từ các
nguồn của Hội khuyến học tỉnh, “Tiếp bước cho em đến trường”...
Qua các hoạt động, các học sinh có hoàn cảnh khó khăn thấu hiểu hơn về tình
cảm của các thầy cô giáo, các bạn, và tấm lòng hảo tâm của các mạnh thường quân
giành cho các em và từ đó có quyết tâm, cố gắng học tập tốt hơn.
Chính qua hoạt động này tạo dựng được môi trường thân thiện hơn, tạo mối
quan hệ thân thiết, gắn bó hơn trong tình cảm thầy trò, tình cảm bạn bè. Và cũng qua
đó giáo dục truyền thống “ lá lành đùm lá rách” cho cán bộ giáo viên, công nhân viên
và học sinh toàn trường.
c/ Nhóm giải pháp thứ ba: Giúp đỡ những học sinh bị khủng hoảng tinh thần
do điều kiện gia đình ly tán.
Thực hiện nhóm giải pháp này, tuy có ít học sinh có hoàn cảnh éo le về tình
cảm gia đình nhưng cực kỳ khó khăn và cần phải tế nhị. Đòi hỏi người thực hiện phải
là nhà giáo thật sự tâm huyết, thật sự thương yêu học sinh và kiên trì, tốn nhiều thời

sinh đến học từ 17 xã, thị trấn thuộc huyện Trảng Bom cùng các xã lân cận thuộc các
huyện Long Thành, Vĩnh Cửu, Thống Nhất ... Có những học sinh nhà cách trường gần
20 cây số như xã Thanh Bình, Cây Gáo, Tân Cang ... đi học bằng xe đạp rất vất vả,
không có xe buýt, các em lại chưa đủ điều kiện đi xe gắn máy ...
Đầu mỗi năm học nhà trường họp với cha mẹ học sinh nhà xa trường để bàn
biện pháp đưa rước học sinh đi học sao cho đảm bảo an toàn và thuận tiện nhất cho
các em. Trên từng tuyến đường đến trường, nhà trường tổ chức hợp đồng xe đưa rước
học sinh và yêu cầu nhà xe ký cam kết đảm bảo thời gian và an toàn chở học sinh đến
trường và về nhà trong suốt năm học.
Qua 3 năm thực hiện hợp đồng xe đưa rước học sinh, các nhà xe đã thực hiện tốt
cam kết và đảm bảo an toàn cho học sinh đến trường, cha mẹ học sinh an tâm hơn và
học sinh đi học đầy đủ, đúng giờ. Khi có xe đưa rước các em được đưa đón an toàn,
đúng giờ. Từng quý nhà trường làm việc với các tài xế đưa đón học sinh kết hợp hỗ

Người thực hiện : Hoàng Văn Bắc
Liên

12
Trường THPT Ngô Sĩ


Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Quản lý giáo dục

trợ giáo dục và quản lý không cho học sinh bị lôi kéo tham gia vào các tệ nạn xã hội,
nếu phát hiện họ sẽ thông tin nhanh đến trường để có biện pháp giúp đỡ các em thoát
khỏi sự cám dỗ. Từ các tài xế nhà trường đã có nhiều thông tin về học sinh để tích cực
giáo dục, nhắc nhở thường xuyên.
e/ Nhóm giải pháp thứ năm: Giúp học sinh thoát khỏi các cám dỗ của cuộc sống

Quản lý giáo dục

Tổ chức các buổi tuyên truyền giáo dục pháp luật, mời chuyên gia tư vấn giáo
dục sức khỏe, giáo dục tâm lý tuổi vị thành niên về giảng giải, nói chuyện chuyên đề
cho học sinh các khối lớp ở từng năm học, từng học kỳ.
Nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập trường (1991 – 2011), trường đã tổ chức
nhiều hoạt động, tập thể thầy cô giáo, cán bộ công nhân viên và học sinh trường
THPT Ngô Sĩ Liên đã thi đua lập nhiều thành tích về giảng dạy, học tập và các hoạt
động tập thể tích cực và đạt nhiều thành tích mới. Thể hiện quyết tâm cao trong việc
nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo của nhà trường.
Qua thời gian tổ chức thực hiện các giải pháp, các hoạt động, trường đã tạo
được phong trào thi đua “Dạy thật tốt, học thật tốt ” góp phần vào công cuộc công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thực hiện nhiệm vụ đào tạo thế hệ trẻ trở thành
chủ nhân tương lai của đất nước, sẽ là lực lượng tiên phong xây dựng và bảo vệ tổ
quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Góp phần thực hiện mục tiêu: Dân giàu, nước mạnh,
xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.

III. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:
Mặc dù tham gia công tác quản lý trường học chưa lâu, nhưng với mong muốn
tạo ra sự đổi mới trong công tác quản lý, động viên kịp thời tập thể cán bộ, giáo viên,
học sinh trong lao động, học tập và sáng tạo, tôi đã nghiên cứu đề ra một số biện pháp
nhằm giảm thiểu tỷ lệ bỏ học của học sinh ở trường THPT Ngô Sĩ Liên và tổ chức
thực hiện hai năm qua đã đem lại những kết quả bước đầu đáng khích lệ.
Qua hai năm thực hiện đồng bộ các giải pháp nêu trên, tôi nhận thấy tỷ lệ học
sinh bỏ học đã giảm nhiều, năm học 2010-2011 tỷ lệ học sinh bỏ học của trường
THPT Ngô Sĩ Liên còn 2,4%; đến năm học 2011-2012 tỷ lệ bỏ học chỉ còn 1,12%, kết
quả này đã thực sự tác động đến chất lượng dạy và học của nhà trường.

Người thực hiện : Hoàng Văn Bắc
Liên

sinh khá giỏi và 88,5% tỷ lệ học sinh có hạnh kiểm khá - tốt. Đặc biệt tỷ lệ học sinh
bỏ học giảm nhiều, chỉ còn 1,12%. Đây chính là những bước tạo đà vững chắc để nhà
trường phấn đấu đạt chuẩn quốc gia vào năm 2015.
Nhà trường đã có được sự tin tưởng và đánh giá cao của cấp uỷ, chính quyền
địa phương, cha mẹ học sinh và nhân dân Huyện Trảng Bom.
Người thực hiện : Hồng Văn Bắc
Liên

15
Trường THPT Ngơ Sĩ


Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Quản lý giáo dục

Học sinh khối 12 hàng năm của nhà trường thi đua học tập tốt, ôn thi thật tốt và
dự thi tốt nghiệp THPT hàng năm đạt kết quả cao và ổn định trên 96% (2009 đạt
96,16%; 2010 đạt 96,43%; 2011 đạt 96,98 %).
Qua hai năm thực hiện đề tài bản thân tự nhận thấy đã có những thành công
nhất định bởi vì các giải pháp được thực hiện đã tạo ra nhận thức và tình cảm gắn bó
trong tập thể cán bộ, giáo viên và học sinh. Trường đã bước đầu giảm thiểu đáng kể tỷ
lệ học sinh bỏ học. Cụ thể kết quả thu được trong năm học 2010 – 2011 và năm học
2011 – 2012 như sau ( số liệu trước khi thi lại và rèn luyện về hạnh kiểm ):
Năm học 2010 – 2011:
a. Xếp loại Học lực:
TSHS

Giỏi
SL

Kém
SL
TL%

16,57

4

0,26

b. Xếp loại hạnh kiểm:
TSHS
1557

HK Tốt
SL
TL%
796
51,12

HK Khá
SL
TL%
568
36,48

HK Trung bình
SL
TL%
164

SL
TL%

SL

Yếu
TL%

865

245

16,2

57,3

SL
5

Kém
TL%
0,3

b. Xếp loại hạnh kiểm:
TSHS

HK Tốt

Người thực hiện : Hoàng Văn Bắc
Liên


TL%
9,6

SL
22

TL%
1,5

Qua hai năm thực hiện đề tài đánh giá kết quả thu được khả quan. Coâng việc
duy trì sĩ số học sinh được cải thiện rõ nét, không còn tình trạng học sinh bỏ học tùy
tiện...Tỷ lệ học sinh bỏ học của trường THPT Ngô Sĩ Liên đã giảm nhiều.
Đây là lĩnh vực mà bản thân tôi mới tiếp cận công tác quản lý, với mong
muốn luôn tạo ra sự đổi mới phương pháp quản lý để đem lại hiệu quả cao nhất, tôi
tha thiết đề nghị các nhà giáo, các đồng nghiệp cùng tham gia đóng góp ý kiến, tư vấn
để tôi thực hiện nhiệm vụ đạt hiệu quả cao nhất.
Chân thành cảm ơn quý thầy cô giáo, các nhà giáo.
IV. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Đề tài của bản thân mới được nghiên cứu ứng dụng trong phạm vi trường
THPT Ngô Sĩ Liên hai năm qua và bước đầu thu được kết quả khả quan, đã giảm
thiểu được tình trạng học sinh bỏ học ở trường. Triển khai thực hiện đề tài đòi hỏi
người lãnh đạo, quản lý, người chỉ huy phải kiên trì theo đuổi và quyết tâm bám sát
thực hiện chỉ đạo, kiểm tra giám sát, đôn đốc kịp thời mới có sự chuyển biến tích cực.
Đề tài có thể triển khai áp dụng ở các trường có điều kiện hoàn cảnh tương tự.
NGƯỜI THỰC HIỆN

Hoàng Văn Bắc

Người thực hiện : Hoàng Văn Bắc

Chức vụ:

Hiệu trưởng

Người thực hiện : Hoàng Văn Bắc
Liên

18
Trường THPT Ngô Sĩ


Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Quản lý giáo dục

Đơn vị: Trường THPT Ngô Sĩ Liên
Lĩnh vực:
- Quản lý giáo dục 
- Phương pháp dạy học bộ môn: 
- Phương pháp giáo dục



- Lĩnh vực khác: 
Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị 

Trong Ngành 

Tính mới
- Có giải pháp hoàn toàn mới 

Khá 

Đạt 

- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu quả
trong phạm vi rộng:
Người thực hiện : Hoàng Văn Bắc
Liên

Tốt 

Khá 

Đạt 
19
Trường THPT Ngô Sĩ


Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

XÁC NHẬN CỦA BAN CHUYÊN MÔN

Người thực hiện : Hoàng Văn Bắc
Liên

Quản lý giáo dục

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

20