MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU.........................................................................................1
PHẦN I: ĐẶC ĐIỂM CỦA CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN
DỊCH VỤ TƯ VẤN TÀI CHÍNH KẾ TOÁN VÀ KIỂM TOÁN ........3
1.1 Đặc điểm hình thành và phát triển Công ty ............................................3
1.2 Đặc điểm ngành nghề kinh doanh của Công ty ......................................6
1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của Công ty ảnh hưởng tới kiểm toán
doanh thu.......................................................................................................9
PHẦN II: THỰC TRẠNG KIỂM TOÁN DOANH THU TRONG
QUY TRÌNH KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY
TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN DỊCH VỤ TƯ VẤN KẾ TOÁN VÀ
KIỂM TOÁN........................................................................................ 14
2.1 Kiểm toán doanh thu trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán cho khách
hàng.............................................................................................................14
2.1.1 Giai đoạn khảo sát và đánh giá khách hàng...................................14
2.1.2 Giai đoạn thoả thuận cung cấp dịch vụ..........................................16
2.1.3 Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán..................................................16
2.2 Kiểm toán doanh thu trong giai đoạn thực hiện kiểm toán tại khách
hàng.............................................................................................................26
2.2.1 Thực hiện các thử nghiệm kiểm soát...............................................26
2.2.2 Thực hiện các thủ tục phân tích......................................................31
2.2.3 Thực hiện các bước kiểm tra chi tiết...............................................36
2.3 Kiểm toán doanh thu trong giai đoạn kết thúc kiểm toán tại khách hàng
.....................................................................................................................43
2.3.1 Soát xét chất lượng và giải thích các phát hiện .............................43
2.3.2 Phát hành báo cáo kiểm toán và thư quản lý..................................47
2.4 Một số đánh giá về kiểm toán doanh thu tại Công ty............................47
PHẦN III: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
QUY TRÌNH KIỂM TOÁN DOANH THU TẠI CÔNG TY TNHH
DỊCH VỤ TƯ VẤN TÀI CHÍNH KẾ TOÁN VÀ KIỂM TOÁN.......53
3.1 Các giải pháp hoàn thiện kiểm toán doanh thu tại Công ty ..................53
Chuyên đề thực tập chuyên nghành Khoa Kế toán
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của chuyên đề
Việt Nam đang trên đường hội nhập với những kết quả đạt được đáng tự
hào, tạo đà phát triển cho tương lai. Đứng trước thách thức cũng như cơ hội
mới trên thị trường, ngày càng có nhiều công ty kiểm toán ra đời. Các công ty
kiểm toán đã và đang chuẩn bị những điều kiện cần thiết, cho tiến trình hội
nhập với khu vực và thế giới. Doanh thu là một chỉ tiêu không thể thiếu để
phản ánh tình hình tài chính và kết quả hoạt động kinh doanh của các doanh
nghiệp, và doanh thu lại ảnh hưởng rất lớn đến các chỉ tiêu cũng không kém
phần quan trọng, như lợi nhuận, thuế... Vì vậy, trong quy trình kiểm toán báo
cáo tài chính, kiểm toán khoản mục doanh thu là một phần rất quan trọng.
Đặc biệt đối với Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Dịch vụ Tư vấn Tài chính
Kế toán và Kiểm toán thì quy trình kiểm toán doanh thu đã được xây dựng
khá hoàn thiện, tuy vậy, vẫn còn một số điểm còn hạn chế. Nhận thấy sự cần
thiết trong kiểm toán doanh thu, em đã chọn Đề tài “Hoàn thiện kiểm toán
doanh thu trong quy trình kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty Trách
Nhiệm Hữu Hạn Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán”.
2. Nội dung của chuyên đề thực tập chuyên nghành
Ngoài Lời mở đầu và Kết luận, Đề tài gồm có ba phần:
Phần I: Đặc điểm của Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Dịch vụ Tư vấn
Tài chính Kế toán và Kiểm toán.
Phần II: Thực trạng kiểm toán doanh thu trong quy trình kiểm toán báo
cáo tài chính tại Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế
toán và Kiểm toán.
1
Chuyên đề thực tập chuyên nghành Khoa Kế toán
Phần III: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán
doanh thu tại Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế
toán và Kiểm toán.
đơn vị.
Tháng 3/1992, Công ty đã thành lập Chi nhánh tại Thành phố Hồ Chí
Minh và tháng 3/1995, được phép của Bộ Tài chính, Chi nhánh này đã tách ra
khỏi Công ty, và thành lập Công ty Kiểm toán Sài Gòn (viết tắt là: AFC).
Tháng 4/1993 các chi nhánh của Công ty tại Vũng Tàu và Đà Nẵng đã ra
đời. Sau này, Chi nhánh của Công ty tại Đà Nẵng kết hợp với Chi nhánh của
3
Chuyên đề thực tập chuyên nghành Khoa Kế toán
Công ty Kiểm toán Việt Nam (viết tắt là: VACO) tại Đà Nẵng thành lập Công
ty Tư vấn và Kiểm toán (viết tắt là: A&C).
Giai đoạn thứ hai: Đến ngày 4/9/1993, Quyết định 639/TC/QĐ/TCCB
đã giao cho Công ty triển khai thêm một dịch vụ mới là dịch vụ kiểm toán, và
đã đổi tên Công ty thành Công ty Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và Kiểm
toán (viết tắt là: AASC). Từ đó, kiểm toán BCTC là một trong những hoạt
động chủ yếu của AASC. Kế hoạch kiểm toán doanh thu được AASC thiết lập
theo trình tự cụ thể cho từng cuộc kiểm toán bởi mỗi khách hàng của AASC
có đặc điểm hoạt động kinh doanh khác nhau.
Ngày 14/4/1995, Chi nhánh của Công ty tại Thanh Hóa đã được thành
lập, và đi vào hoạt động. Và ngày 2/2/1996, Văn phòng đại diện của Công ty
tại Hải Phòng đã được thành lập. Ngày 13/3/1997, Công ty đã thành lập Văn
phòng đại diện ở Thành phố Hồ Chí Minh, để thay thế cho Chi nhánh trước
đây đã tách ra. Tháng 5/1998 Văn phòng đại diện này đã được phát triển
thành Chi nhánh tại Thành phố Hồ Chí Minh – đây là Chi nhánh lớn nhất của
Công ty. Cũng trong năm 1998, Công ty đã mở thêm một chi nhánh mới tại
Quảng Ninh. Đến năm 2003 Văn phòng đại diện tại Hải Phòng đã được phát
triển thành Chi nhánh Hải Phòng. Từ ngày 31/12/2004 cho đến nay Chi nhánh
tại Hải Phòng đã ngừng hoạt động.
Tháng 04/2005 AASC chính thức trở thành hội viên của Hội Kiểm toán
viên hành nghề Việt Nam (VACPA). Và tháng 07/2005, AASC đã trở thành
thành viên của tổ chức kế toán kiểm toán quốc tế INPACT. Cũng trong năm
Đơn vị: Tỷ đồng
STT Chỉ tiêu
Năm
2004
Năm
2005
Năm 2006
Năm
2007
Năm
2008
1 Doanh thu 25,409 31,165 38,026 50,958 71,568
2
Lợi nhuận
sau thuế
2,643 1,420 1,845 1,554 1,429
(Nguồn: Phòng Tổng hợp – AASC)
Dựa vào bảng trên ta thấy rằng, doanh thu của Công ty tăng đều đặn
trong các năm và tăng nhanh trong hai năm 2006 và năm 2007. Lợi nhuận của
Công ty cũng đạt ở mức khá cao. Có được điều này là do Công ty đã không
ngừng mở rộng quy mô và thị trường Kiểm toán BCTC là một trong những
hoạt động mà AASC chú trọng, trong đó, kiểm toán doanh thu liên quan đến
tất cả khách hàng nên được đánh giá là một trong những hoạt động kiểm toán
chủ chốt. Các hợp đồng kiểm toán ngày càng tăng lên về số lượng, và về giá
trị của hợp đồng.
1.2 Đặc điểm ngành nghề kinh doanh của Công ty
Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán hoạt
động chủ yếu trong lĩnh vực kế toán kiểm toán. Các loại hình dịch vụ mà
Công ty cung cấp bao gồm:
Thứ nhất: Dịch vụ kế toán: AASC cung cấp các dịch vụ kế toán hướng
Kiểm toán các doanh nghiệp nhà nước, phục vụ công tác cổ phần và
giám định tài liệu tài chính kế toán;
Thứ ba: Dịch vụ tư vấn tài chính kế toán, thuế: AASC cung cấp các
dịch vụ tư vấn cho khách hàng giải pháp tốt nhất, giúp khách hàng cải tiến hệ
7
Chuyên đề thực tập chuyên nghành Khoa Kế toán
thống KSNB, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, chất lượng sản phẩm,
dịch vụ, giảm chi phí hoạt động, không ngừng tăng doanh thu… Những dịch
vụ chủ yếu bao gồm:
Tư vấn rà soát chuẩn đoán hoạt động của doanh nghiệp nhà nước;
Tư vấn tái cơ cấu, và mô hình hoạt động của tổng công ty nhà nước;
Tư vấn quản lý;
Tư vấn thuế: Bao gồm, tư vấn lập kế hoạch thuế, đăng ký, tính toán và
kê khai thuế phải nộp với cơ quan thuế rà soát đánh giá việc vận hành sắc
lệnh, chính sách thuế hiện hành của Việt Nam...
Thứ tư: Dịch vụ công nghệ thông tin: AASC có đội ngũ chuyên gia
giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ thông tin để trợ giúp cho khách
hàng trong thiết kế, phát triển, thử nghiệm, và vận hành hệ thống thông tin
quản lý mới nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý, hoạt động của khách hàng. Các
phần mềm công nghệ thông tin chủ yếu mà Công ty cung cấp là:
Một là, Phần mềm kế toán, bao gồm, các phần mềm là kế toán doanh
nghiệp (E-ASPlus 3.0), kế toán đơn vị hành chính sự nghiệp (A-ASPlus 3.0),
kế toán đơn vị chủ đầu tư (P- ASPlus 2.0).
Hai là, Phần mềm quản lý, bao gồm, các phần mềm là phần mềm quản
lý công văn, phần mềm quản lý doanh nghiệp, phần mềm quản lý nhân sự,
phần mềm quản lý tài sản cố định.
Thứ năm: Dịch vụ đào tạo và hỗ trợ tuyển dụng: AASC luôn đặt vấn
đề nguồn lực con người lên hàng đầu chú trọng chất lượng lao động. Do đó
đào tạo nhân viên là chiến lược để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của
doanh nghiệp. Dịch vụ này giúp cho khách hàng lựa chọn được nhân viên phù
và chuyên môn dầy dạn. Nhân viên của AASC được đào tạo chính quy tại các
9
Chuyên đề thực tập chuyên nghành Khoa Kế toán
trường đại học lớn tại Việt Nam; được tuyển chọn vào làm việc thông qua các
vòng thi nghiêm túc, chất lượng về trình độ chuyên môn, và khả năng tiếng
Anh. AASC cũng chú trọng vào việc đào tạo nâng cao trình độ của nhân viên
trong quá trình làm việc tại Công ty. AASC thường xuyên tổ chức khoá đào
tạo cho nhân viên mới, để truyền đạt kinh nghiệm, giúp các nhân viên mới
nhanh chóng làm quen với công việc; bên cạnh đó, Công ty cũng tổ chức
khoá đào tạo nội bộ để phổ biến cập nhật thông tin và văn bản pháp lý mới
ban hành liên quan đến hoạt động tài chính kế toán và kiểm toán. Đồng thời,
hàng năm tất cả nhân viên của AASC trừ cấp lãnh đạo phòng trở lên đều phải
trải qua các kỳ thi sát hạch định kỳ. AASC rất coi trọng công tác tổ chức cũng
như chất lượng của các kỳ thi sát hạch này, bởi qua đó, giúp cho Ban Lãnh
đạo thấy được trình độ chuyên môn và sự tiến bộ của nhân viên trong Công
ty, đồng thời, là động lực cho nhân viên không ngừng phấn đấu học hỏi. Nhân
viên có năng lực chuyên môn tốt sẽ được gửi đi đào tạo ở các tổ chức đào tạo
trong và ngoài nước, dưới những hình thức khác nhau.
Hàng năm Công ty luôn tổ chức các vòng thi nghiệp vụ bao gồm tài
chính doanh nghiệp, kế toán, kiểm toán, ngoại ngữ, tin học nhằm đánh giá tay
nghề của nhân viên.
Vị trí cán bộ trong Công ty từ trên xuống dưới được phân cấp rõ ràng:
Ban Giám đốc;
Phụ trách phòng;
Kiểm toán viên chính: Được phân nhỏ thành ba cấp, là kiểm toán viên
cấp 1, cấp 2 và cấp 3 (Kiểm toán viên cao cấp);
Trợ lý kiểm toán: Được phân nhỏ thành năm cấp, là trợ lý kiểm toán viên
cấp 1, cấp 2, cấp 3, cấp 4 và cấp 5;
Nhân viên hành chính;
10