Đề tài: “Lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 9”

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO QUẬN TÂN BÌNH

TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH
TỔ : SỬ - ĐỊA – GDCD

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI
“ LỒNG GHÉP GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG
ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH TRONG DẠY
HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 9 ”
MÔN: LỊCH SỬ (LỚP 9)
GIÁO VIÊN: HUỲNH VĂN TUẤN EM

NĂM HỌC 2012 - 2013

Trường THCS Tân Bình

1

Năm học: 2012 – 2013


Đề tài: “Lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 9”

ĐỀ TÀI
“LỒNG GHÉP GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH TRONG
DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 9”
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

2

Năm học: 2012 – 2013


Đề tài: “Lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 9”

1. THUẬN LỢI:
- Được sự quan tâm của BGH nhà trường.
- GV có kinh nghiệm trong giảng dạy lịch sử
- Tài liệu tham khảo bộ môn lịch sử tương đối đầy đủ
2. KHÓ KHĂN:
Ảnh hưởng tác động của phim, ảnh, lối sống hưởng thụ, các trò chơi điện tử mang
nặng lối sống bạo lực….. bên cạnh đó một số phụ huynh lo công việc, ít có thời gian quan
tâm đến con cái chỉ phó mặc cho nhà trường. Một khía cạnh khác là suy nghĩ của một số
phụ huynh và học sinh chỉ quan tâm đến các môn học tự nhiên, coi môn lịch sử là “môn
phụ”. Vì vậy, việc lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh vẫn gặp khó
khăn.
Hầu như, các em chưa có thói quen tìm hiểu, sưu tầm mà chỉ quen nghe, quen ghi
chép những gì mà giáo viên nói. Hơn nữa, chương trình lịch sử quá rộng, tư tưởng đạo đức
của Người thì nhiều mà giáo viên chưa rút gọn được những gì cần truyền đạt, những gì chỉ
giới thiệu qua và vấn đề nào cần nhấn mạnh, giáo dục cho các em. Cụ thể qua điều tra thực
tế học sinh các lớp 9 năm học 2011 -2012 ở học kì I. Tôi thấy ý thức học tập bộ môn lịch
sử chưa cao và kết quả cụ thể qua khảo sát chất lượng về hiểu biết tư tưởng đạo đức Hồ
Chí Minh như sau:
3. SỐ LIỆU THỐNG KÊ:

TT Lớp
1
2

Giỏi
Khá
TB
Yếu
Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
22 55.0 14 35.0 4 10.0 0 0.0 0 0.0
25 58.1 10 23.3 5 11.6 2 4.7 1 2.3
16 38.1 18 42.9 5 11.9 3 7.1 0 0.0
20 47.6 12 28.6 6 14.3 3 7.1 1 2.4
17 41.5 11 26.8 10 24.4 2 4.9 1 2.4
17 40.5 12 28.6 11 26.2 2 4.8 0 0.0
31 96.9 1 3.1 0 0.0 0 0.0 0 0.0
29 96.7 1 3.3 0 0.0 0 0.0 0 0.0

3

Trên TB
SL %
40 100.0
40 93.0
39 92.9
38 90.5
38 92.7
40 95.2
32 100.0
30 100.0

Năm học: 2012 – 2013


mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Từng bước hội nhập
quốc tế để đưa nước ta trở thành nước công nghiệp, sánh vai cùng với các nước trong khu
vực và trên thế giới, thực hiện mục tiêu “xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ

Trường THCS Tân Bình

4

Năm học: 2012 – 2013


Đề tài: “Lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 9”

vững chắc Tổ quốc Việt Nam chủ nghĩa xã hội”. Học sinh khi ra trường phải là người vừa
có tài, có đức “vừa hồng, vừa chuyên”
Cùng với các môn Ngữ văn, GDCD …. Giáo dục đạo đức cho học sinh qua tiết học
lịch sử là rất quan trọng. Vì môn lịch sử xuyên suốt tiến trình lịch sử của dân tộc, mỗi thời
đại đều xuất hiện những anh hùng dân tộc có đầy đủ phẩm chất đạo đức để giữ gìn nền độc
lập của Tổ quốc đưa đất nước ta phát triển. Tiêu biểu trong các vị anh hùng dân tộc đó là
chủ tịch Hồ Chí Minh vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc ta. Người đã dâng hiến cả cuộc đời
cho sự nghiệp cách mạng. Người là kết tinh phẩm chất cao đẹp của dân tộc ta suốt mấy
nghìn năm dựng nước và giữ nước. Người đã đi xa nhưng Người đã để lại cho dân tộc một
di sản tinh thần hết sức to lớn trên mọi lĩnh vực. Những tư tưởng của Người là “ Kim chỉ
nam” cho mọi hoạt động của Đảng và nhà nước ta. Hiện nay, toàn Đảng, toàn quân, toàn
dân đang thực hiện học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Là giáo viên dạy học lịch sử, qua một số năm giảng dạy, tôi nhận thấy rằng việc
lồng ghép giáo dục đạo đức tư tưởng Hồ Chí Minh trong các bài giảng là vô cùng cần thiết
nhằm nâng cao được tư tưởng đạo đức cách mạng cho học sinh.
Trước những biến động phức tạp của thế giới. Một bộ phận nhỏ cán bộ, đảng viên
có lối sống thiếu mẫu mực, thậm chí biểu hiện suy thoái về đạo đức. Lối sống đã ảnh

dụng một tư tưởng nào đó để lồng ghép vào bài dạy. Khi áp dụng phải chú ý đến thời gian
phân bố trong tiết học. Không được “tham” kiến thức, sa đà, không được biến giờ dạy lịch
sử thành tiết kể chuyện đạo đức Hồ Chí Minh.
3.2. Tiến hành lồng ghép trong giờ học:
Đối với việc lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch
sử có thể thông qua nhiều hình thức. Trong một bài dạy có thể dùng hình ảnh tư liệu, phim
tư liệu, kể chuyện đạo đức Hồ Chí Minh, trích dẫn những câu nói của Bác hoặc trích dẫn
những danh nhân, tư liệu văn học về Bác để giáo dục tư tưởng của Bác đối với học sinh.
Trong quá trình dạy học tôi đã lồng ghép giáo dục cho học sinh một số tư tưởng đạo đức
của Bác Hồ thông qua một số bài học như sau:
3.2.1 Để giáo dục cho học sinh “tinh thần cứu nước, quyết tâm ra đi tìm đường
cứu nước cho dân tộc”.
Các em đã được học bài 30 chương trình lịch sử lớp 8: Phong trào chống Pháp từ
đầu thế kỉ XX đến năm 1918. Khi các phong trào yêu nước ở đầu thế kỉ XX phong trào
Cần Vương, Đông Du, Đông kinh nghĩa thục, Duy tân, phong trào chống thuế ở Trung
kì…..các phong trào này đều bị thất bại. Cách mạng Việt Nam bị khủng hoảng về con
đường cứu nước. Trong hoàn cảnh đó, Nguyễn Tất Thành đã đáp ứng được yêu cầu của
lịch sử.
Nguyễn Tất Thành sinh ra trong gia đình trí thức yêu nước, quê hương có truyền
thống cách mạng. Người rất khâm phục tinh thần yêu nước của các cụ Phan Bội Châu,
Phan Châu Trinh, ….nhưng Người không tán thành đường lối cứu nước của các cụ. Người
quyết định tìm con đường cứu nước mới cho dân tộc. Ngay từ nhỏ Người sớm có tinh thần
yêu nước. Khi vào học trường Quốc học ở Huế, Người tham gia phong trào chống thuế ở
Trung kì bị buộc thôi học. Người ra nước ngoài tìm đường cứu nước
Để giáo dục cho học sinh tinh thần yêu nước, ý chí quyết tâm tìm con đường cứu
nước cho dân tộc, giáo viên kể chuyện “Hai bàn tay”. Khi vào Sài gòn Nguyễn Tất

Trường THCS Tân Bình

6

Sau khi dùng lược đồ giới thiệu hành trình cứu nước của Bác. Từ năm 1911-1917
Bác đi khắp thế giới Bác từng đi thăm khu phố Hac-lem nơi ở của người da đen ở Mĩ,
Người hiểu rõ được bản chất tàn bạo của chủ nghĩa thực dân. Vì vậy, muốn đánh đổ đế
quốc thực dân thì vô sản quốc tế phải đoàn kết lại. Qua việc lồng ghép giáo dục tư tưởng
tình đoàn kết quốc tế “Bốn phương vô sản đều là anh em” từ đó hình thành cho học
sinh cách nhìn nhận “bạn” “thù” một cách rõ ràng, rành mạch. Chúng ta căm thù chủ
nghĩa đế quốc, thực dân kẻ đã xâm lược đất nước ta, gây bao nỗi đau khổ cho dân tộc ta
chứ nhân dân tiến bộ các nước là anh em, như nhân dân Pháp, Mĩ trong hai cuộc kháng
chiến chống Pháp, Mĩ họ đã tích cực ủng hộ cuộc kháng chiến của ta như anh Hăng -ri mác tanh không chịu sang Đông Dương giết hại nhân dân Đông Dương, chị Ray- mông điêng nằm trên đường ray để cản đoàn tàu chở vũ khí sang Đông Dương của Pháp, anh
Mo-ri-xơn tự thiêu trước nhà quốc hội Mĩ để phản đối cuộc chiến tranh của đế quốc Mĩ ở
Việt Nam và bao nhiêu thanh niên Mĩ đốt thẻ quân dịch không chịu sang Việt Nam tàn sát
đồng bào ta…
Ngày nay, đất nước đã thống nhất, Nhà nước ta thực hiện đường lối đối ngoại tích
cực quan hệ giao lưu với thế giới, nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Chúng ta
“hòa nhập chứ không hòa tan, Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước trên thế giới”. Cả
dân tộc ta khép lại quá khứ hướng tới tương lai để xây dựng đất nước. Chúng ta khép lại
quá khứ chứ không bao giờ quên quá khứ, “Ai bắn vào quá khứ bằng phát súng lục, thì
tương lại sẽ trả lời bằng đại bác”. Vì vậy trong dạy học lịch sử lồng ghép tư tưởng này để
học sinh nhìn nhận đúng đắn đường lối đối ngoại của Đảng ta.
3.2.3 Để giáo dục tư tưởng “suốt cuộc đời hoạt động của Bác là giải phóng giai cấp,
giải phóng loài người xây dựng một xã hội tốt đẹp không còn người bóc lột người”.
Khi dạy bài 16 chương trình lịch sử lớp 9: Hoạt động của Nguyễn Ái Quốc ở
nước ngoài.
I. Thời gian Nguyễn Ái Quốc ở Pháp (1917-1923)

Trường THCS Tân Bình

8

Năm học: 2012 – 2013

trong tổ chức “Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên” giáo dục, bồi dưỡng chủ nghĩa Mác
– Lênin cho thanh niên. Người mở lớp huấn luyện, đào tạo cho thanh niên yêu nước từ
trong nước sang. Một số thanh niên xuất sắc được chọn đi học trường Đại học Phương
Đông ở Liên xô, một số học trường quân sự ở Trung Quốc và Liên xô, còn lại về nước
hoạt động. Những người này trở thành những cán bộ cốt cán của Đảng sau này như đồng
chí Trần Phú, Nguyễn Thị Minh Khai, Lê Hồng Phong….còn lại cử về nước hoạt động đi
vào phong trào công nhân tổ chức, giác ngộ quần chúng đấu tranh gây dựng cơ sở cách
mạng.
Qua việc lồng ghép giáo dục tư tưởng cho HS thấy được suốt cuộc đời hoạt động
của Bác lúc nào Người cũng chăm lo bồi dưỡng đội ngũ kế cận, chăm lo giáo dục tưởng
cách mạng cho thế hệ trẻ. Ngày nay trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa thanh
niên là lực lượng nòng cốt của sự nghiệp này. Vì thanh niên là lực lượng có sức khỏe, có
hoài bão, có nghị lực, có văn hóa….. Từ việc giáo dục tư tưởng này để cho học sinh nhận
thức được vài trò của thế hệ thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc từ đó
ra sức học tập, chiếm lĩnh đỉnh cao tri thức nhân loại góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc.
Bác không chỉ chăm lo bồi dưỡng tư tưởng cách mạng cho thế hệ thanh niên mà
Người còn quan tâm đến các cháu Thiếu niên Nhi đồng.
Khi dạy bài 24 lịch sử 9: Cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng chính quyền dân
chủ nhân dân (1945-1946).
Tình hình nước ta sau cách mạng tháng Tám.

Trường THCS Tân Bình

10

Năm học: 2012 – 2013


Đề tài: “Lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 9”

Đề tài: “Lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 9”

luyện, tu dưỡng phẩm chất đạo đức, chiếm lĩnh đỉnh cao của tri thức. Để sau này góp phần
xây dựng đất nước.

3.2.5 Giáo dục cho học sinh “tinh thần vì dân vì nước của Bác”.
Tư tưởng này xuyên suốt trong cuộc đời hoạt động của Bác, thể hiện qua nhiều bài
dạy. Suốt cuộc đời của chủ tịch Hồ Chí Minh, từ khi ra đi tìm đường cứu nước đến khi
vĩnh biệt chúng ta Người chỉ có một ham muốn “Ham muốn tột bậc là làm sao cho nước
nhà hoàn toàn độc lập, dân ta hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai
cũng được học hành….” Bác đã từng căn dặn các vị lãnh đạo “ Độc lập dân tộc phải gắn

Trường THCS Tân Bình

13

Năm học: 2012 – 2013


Đề tài: “Lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 9”

liền với chủ nghĩa xã hội đem lại cơm no, áo ấm cho dân, nếu độc lập, dân còn nghèo đói
thì độc lập không có nghĩa lí gì”.
Khi dạy bài 24 lịch sử 9: Cuộc đấu tranh bảo vệ chính quyền dân chủ nhân dân:
Mục tình hình nước ta sau cách mạng tháng Tám
Ngay sau khi Hà Nội khởi nghĩa thắng lợi từ chiến khu Bác về Hà Nội, Người rất
đau lòng khi thấy nhân ta trải qua trận đói khủng khiếp hậu quả chính sách cai trị tàn bạo
của thực dân, phong kiến. Vì vậy ngay sau khi đọc Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước
Việt Nam dân chủ cộng hòa Người đã ra sắc lệnh diệt “giặc đói” Bản thân Bác cũng nhịn
ăn để dành gạo cứu đói.

15

Năm học: 2012 – 2013


Đề tài: “Lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 9”

Bác Hồ của chúng ta lối sống giản dị nhưng không tầm thường, nhân hậu nhưng
không yếu đuối. Khi Thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta Người và Đảng chủ trương
nhân nhượng để tránh cho dân tộc ta một cuộc chiến tranh, nhưng càng nhân nhượng thực
dân Pháp càng lấn tới quyết tâm cướp nước ta một lần nữa Người kiên quyết kêu gọi nhân
dân chiến đấu đến giọt máu cuối cùng để bảo vệ nền độc lập tự do của Tổ quốc.
Khi dạy bài 29 lịch sử lớp 9: Cả nước trực tiếp chiến đấu chống Mĩ cứu nước
(1965-1973)
III. Chiến đấu chống chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh, Đông Dương hóa
chiến tranh”
Sau khi trình bày âm mưu của Mĩ trong chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh và
Đông Dương hóa chiến tranh”. Giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ của nhân dân ta ở hai
miền Nam Bắc trên đà thắng lợi thì ngày 2-9-1969 chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời. Một tổn
thất lớn đối với dân tộc ta. Suốt cuộc đời Người chiến đấu, hi sinh vì độc lập dân tộc vì sự
ấm no của nhân dân ta. “ Nước Việt Nam đã sinh ra chủ tịch Hồ Chí Minh Người đã làm
rạng rỡ non sông ta, đất nước...” Người không còn nữa, biến đau thương thành hành động,
nhân dân hai miền Nam -Bắc đẩy mạnh cuộc kháng chiến đánh cho Mĩ cút, đánh cho Ngụy
nhào làm nên đại thắng mùa xuân năm 1975 thống nhất đất nước……
Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh rất rộng trải dài trên nhiều lĩnh vực. Vì vậy việc
lồng ghép giáo dục tư tưởng của Bác vào dạy học để góp phần giáo dục đạo đức, tư tưởng
cáh mạng cho học sinh là rất nhiều, có thể áp dụng lồng ghép vào nhiều tiết dạy. Trên đây
là một vài ví dụ nhỏ áp dụng lồng ghép, giáo dục tư tưởng của Bác vào dạy học lịch sử
IV. KẾT QUẢ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
1. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:

Giỏi
Sĩ
Số SL %

Khá
SL %

TB
SL %

1
2
3
4
5
6
7
8

40
42
42
41
40
41
32
30

15
23

21
23
22

Trường THCS Tân Bình

37,5%
54,8%
35,7%
53,7%
37,5%
51,2%
71,9%
73,3%

37,5%
54,8%
35,7%
53,7%
37,5%
51,2%
71,9%
73,3%

17

87,5%
92,9%
83,3%
87,8%

0
0
0
0
0

0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%

Trên TB
SL %
35
39
35
36
32
37
31
30

87,5%
92,9%
83,3%
87,8%

Trên TB
SL %

1
2
3
4
5
6
7
8

40
42
42
41
40
41
32
30

14
22
13
20
11
15
26
25


39
37
40
32
30

9/7
9/8
9/9
9/10
9/11
9/12
9/13
9/14

14
22
13
20
11
15
26
25

35,0%
52,4%
31,0%
48,8%
27,5%
36,6%

50,0%
42,9%
42,9%
46,3%
50,0%
46,3%
87,5%
100,0%

100,0%
97,6%
95,2%
95,1%
92,5%
97,6%
100,0%
100,0%

Kết quả Học kì I năm học 2012 – 2013
TT Lớp

Giỏi
Sĩ
Số SL %

Khá
SL %

TB
SL %


18
12
17
15
23

46,2%
32,4%
45,9%
40,5%
82,1%

43,6%
35,1%
29,7%
27,0%
17,9%

5,1%
27,0%
13,5%
27,0%
0,0%

Yếu
SL %
2
1
4


94,9%
94,6%
89,2%
94,6%
100,0%

Qua kết quả đạt được đó cho thấy rằng các em đã yêu thích bộ môn lịch sử, nhận
thức đúng đắn về tầm quan trọng của lịch sử và thấm nhuần đạo đức tư tưởng của Hồ Chí
Minh.
2. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Từ kết quả thu được trong quá trình vận dụng thực hiện các giải pháp lồng ghép
trên để nâng cao chất lượng dạy học lịch sử cần:

Trường THCS Tân Bình

18

Năm học: 2012 – 2013


Đề tài: “Lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 9”

- Tổ chức cho học sinh thi kể chuyện tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh qua các buổi
ngoại khóa.
- Các bài dạy có liên quan giáo viên phải phát động cho học sinh sưu tầm ảnh tư liệu lịch
sử về Bác.
- Nếu có điều kiện phải chú trọng sử dụng thiết bị dạy học hiện đại để thông qua các kênh
hình, kênh chữ để trực quan cho học sinh thấy và dễ hiểu, dễ nắm bắt.
- Giáo viên cần hướng dẫn học sinh chuẩn bị nội dung bài học ở nhà, sau đó kiểm tra sự

hoạt động của Đảng và nhân dân ta trong sự nghiệp CNH, HĐH, trong công cuộc đổi mới
hiện nay. Trên đây là một số giải pháp để “Lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí
Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 9” chắc chắn nó còn nhiều thiếu sót. Rất mong
sự trao đổi, đóng góp của đồng nghiệp để nhiệm vụ dạy học được tốt hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Tân Bình, ngày 19 tháng 02 năm 2013
Giáo viên

HUỲNH VĂN TUẤN EM

Trường THCS Tân Bình

20

Năm học: 2012 – 2013


Đề tài: “Lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 9”

NHẬN XÉT VÀ ĐỀ NGHỊ CỦA HỘI ĐỒNG SKKN CẤP TRƯỜNG
Đã thông qua xét duyệt của Hội đồng SKKN cấp trường
Với nhận xét và đề nghị như sau:
SKKN có giá trị: ……………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
Đã tiến hành kiểm nghiệm tại: ……………………………………………………………....
Vào thời gian:………………………………………………………………………………...
Và mang lại kết quả: ………………………………………………………………………...
Đề nghị Hội đồng SKKN Quận công nhận SKKN đạt cấp: ………………………………...
Năm học 2012 - 2013

Tân Bình, ngày

tháng

năm 2013

TM. HỘI ĐỒNG SKKN
CHỦ TỊCH

Trường THCS Tân Bình

22

Năm học: 2012 – 2013