Trường Đại Học Thương mại Khoa Quản trị doanh nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Văn hóa là một trong những yếu tố quan trọng góp phần gắn kết các thành viên
trong một tổ chức. Doanh nghiệp là một tổ chức, một cộng đồng xã hội, cùng thống
nhất hoạt động vì mục tiêu chung là lợi nhuận. Để có thể tạo nên sức mạnh cho mình,
bên cạnh sức mạnh về vốn, nguồn nhân lực, khoa học công nghệ… doanh nghiệp còn
có một sức mạnh vô hình, đó là văn hóa của doanh nghiệp. Văn hóa doanh nghiệp là
sự kết nối tính rời rạc về bản chất các yếu tố: kinh tế doanh nghiệp, chính trị doanh
nghiệp, xã hội doanh nghiệp, sinh thái doanh nghiệp thành một khối đậm đặc với nhau
vì một mục tiêu chung: Tồn tại và phát triển bền vững.
Trong những năm gần đây, khái niệm văn hóa doanh nghiệp ngày càng được sử
dụng phổ biến, vấn đề văn hóa doanh nghiệp đã và đang được nhắc đến như một “tiêu
chí” khi bàn về doanh nghiệp. Nền kinh tế thị trường trong bối cảnh hội nhập là điều
kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hình thành và hoạt động, giữa hàng trăm hàng
nghìn các doanh nghiệp hoạt động cùng lĩnh vực với mình, để có thể tạo ra một ấn
tượng riêng có trong tâm trí khách hàng, để thu hút người tài, tạo ra một tập thể vững
mạnh.. trên hết là tăng cường năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp cần phải xây dựng
cho mình một văn hóa mạnh.
Tuy nhiên hiện nay, vấn đề văn hóa doanh nghiệp tại các doanh nghiệp Việt
Nam nói chung còn chưa được quan tâm đúng mức, còn mang một số hạn chế nhất
định: Nền văn hóa được xây dựng một cách rời rạc, chưa có hệ thống và mang tính
chuyên nghiệp, nhiều doanh nghiêp chưa coi trọng vai trò của văn hóa như một vũ khí
cạnh tranh,..Để có thể cạnh tranh trong điều kiện hội nhập, các doanh nghiệp Việt Nam
cần phải nhanh chóng khắc phục những hạn chế này, xây dựng cho mình một bản sắc
văn hóa doanh nghiệp riêng có, cụ thể hơn đó là xây dựng cho mình một thương hiệu
Luận văn tốt nghiệp inh ThĐ ị Thúy Ngà-
K40A4
1
Trường Đại Học Thương mại Khoa Quản trị doanh nghiệp
mạnh. Công ty cổ phần khóa Việt Tiệp là một doanh nghiệp khá lâu đời với trên 30
CHƯƠNG 1. Cơ sở lý luận về văn hóa doanh nghiệp và các
giá trị văn hóa điển hình trong doanh nghiệp
1.1. Văn hóa doanh nghiệp và các giá trị văn hóa doanh nghiệp
1.1.1 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp
* Khái niệm về văn hóa
Văn hóa là một phạm trù thường xuyên xuất hiện trong đời sống con
người. Ở đâu có con người, có các hoạt động xã hội, ở đó có văn hóa. Vậy văn
hóa là gì? Từ xưa tới nay có rất nhiều các quan niệm khác nhau về văn hóa:
“Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo
và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn
học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các
phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa"
1
Hồ Chí Minh
Theo E.Heriôt thì “Cái gì còn lại khi tất cả những cái khác bị quên đi - cái
đó là văn hoá”.
2
Còn UNESCO lại có một định nghĩa khác về văn hoá: “Văn hoá phản ánh
và thể hiện một cách tổng quát, sống động mọi mặt của cuộc sống (của mỗi cá
nhân và của mỗi cộng đồng) đã diễn ra trong quá khứ, cũng như đang diễn ra
trong hiện tại, qua hàng bao nhiêu thế kỷ nó đã cấu thành một hệ thống các giá
trị, truyền thống, thẩm mỹ và lối sống và dựa trên đó từng dân tộc khẳng định
bản sắc riêng của mình”.
3
1
HCM toàn tập NXB chính trị quốc gia, Hà nội 1995, t.3 tr.431
2
,
3
Văn hóa doanh nghiệp, yếu tố vàng của thành công- diễn đàn doanh nghiệp 20/10/2006 www.dddn.com.vn
Trần Ngọc Thêm, Tìm về Bản sắc Văn hóa Việt Nam, NXB TP. Hồ Chí Minh, 1996
Luận văn tốt nghiệp inh ThĐ ị Thúy Ngà-
K40A4
4
Trường Đại Học Thương mại Khoa Quản trị doanh nghiệp
Thuật ngữ “văn hóa tổ chức” xuất hiện lần đầu tiên trên báo chí Mỹ vào
khoảng thập niên 1960. Thuật ngữ tương đương “văn hóa công ty”/“văn hóa
doanh nghiệp” xuất hiện muộn hơn, khoảng thập niên 1970, và trở nên hết sức
phổ biến sau đó. Vậy có thể hiểu thế nào là văn hóa doanh nghiệp? Có rất nhiều
định nghĩa xung quanh khái niệm này.
Marvin Bower - Tổng giám đốc McKinsey Co. đã nói “Văn hóa doanh
nghiệp là tất cả các thành tố mà chúng ta đang thực hiện trong quá trình kinh
doanh và di sản để lại cho thế hệ kế tiếp.”
Còn theo ông Akihiko Urata, chuyên viên kinh tế công ty TNHH dịch vụ
phát triển Nhật Bản thì văn hóa doanh nghiệp có thể hiểu như nét đặc trưng của
giá trị văn hóa, hành vi ứng xử dựa trên một mục tiêu nào đó mà các thành viên
cùng chia sẻ giữ gìn.
Theo TS. Tạ Thị Mỹ Linh
1
: văn hóa doanh nghiệp là tài sản, là nét đẹp thu
hút con người từ cách ứng xử thông qua các mối quan hệ có liên quan tới kinh
doanh, nó là linh hồn cho sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp.
Theo TS Đào Duy Quát
2
: Văn hóa doanh nghiệp là toàn bộ hoạt động sáng
tạo của toàn thể cán bộ, công nhân viên của doanh nghiệp nhằm tạo ra các giá trị,
các sản phẩm vật chất, tinh thần ngày càng hoàn thiện theo hướng chân, thiện,
mỹ, góp phần phát triển doanh nghiệp mạnh mẽ và bền vững. Tinh tuý nhất văn
hoá của một doanh nghiệp là những phẩm chất văn hoá cao của mọi thành viên
trong doanh nghiệp. Những phẩm chất chủ yếu đó là:
gắt, các yếu tố vốn, công nghệ... doanh nghiệp có thể khắc phục dễ dàng hơn. Để
xây dưng được văn hóa doanh nghiệp đòi hỏi mỗi một doanh nghiệp phải đầu tư
tiền bạc, thời gian, công sức... và xây dựng văn hóa doanh nghiệp là cả một quá
trình lâu dài, liên tục.
* Văn hóa mạnh
Luận văn tốt nghiệp inh ThĐ ị Thúy Ngà-
K40A4
6
Trường Đại Học Thương mại Khoa Quản trị doanh nghiệp
Văn hóa doanh nghiệp được đặc trưng trước hết với tầm nhìn/sứ mệnh của
doanh nghiệp. Một tầm nhìn ngắn hạn, ích kỷ sẽ tạo ra một thứ văn hóa yếu kém,
khó tồn tại. Một tầm nhìn/sứ mệnh lâu dài hướng tới những lợi ích của cộng đồng sẽ
góp phần tạo nên văn hóa mạnh. Một doanh nghiệp xuất sắc có tầm nhìn rộng lớn,
tham vọng lâu dài, phải xây dựng được một văn hóa mạnh, đặc thù, nổi trội và bền
vững.
Văn hóa mạnh là một tổng thể thống nhất dựa trên các thành tố : mục tiêu,
chiến lược, chính sách kinh doanh., các quá trình hoạt động kinh doanh hằng ngày,
các giá trị, con người, sinh hoạt, giao tiếp... Biểu hiện tổng quan của văn hóa mạnh
là một khối thống nhất bao gồm hai mối quan hệ bên trong và bên ngoài có tác động
qua lại với nhau
Trong cứng : là duy trì kỷ luật, thống nhất quan điểm tư tưởng, hành động
chuẩn hóa mọi hoạt động quản lý, sản xuất kinh doanh... từ đó xây dựng các chuẩn
mực chung của tổ chức và kiên trì thực hiện một cách liên tục nhằm tiến tới một định
hướng chuẩn rõ ràng.
Ngoài mềm : Là những mối quan hệ với khách hàng, nhà cung cấp, đối thủ
cạnh tranh..., là hệ thống các dịch vụ chăm sóc khách hàng... phải hoàn hảo, mềm
dẻo, linh hoạt trong ứng xử.
Doanh nghiệp có văn hóa mạnh là doanh nghiệp phải giữ vững tư tưởng cốt
lõi đồng thời không ngừng phấn đấu tiến bộ. Đó phải là một tổ chức được thiết kế
tốt, thích ứng với sự thay đổi trong quá trình hoạt động mà không phụ thuộc và cá
nhau. Môi trường làm việc lý tưởng sẽ giúp cho doanh nghiệp thu được rất nhiều
lợi ích : tỷ lệ nhân viên nghỉ việc thấp, dịch vụ khách hàng có chất lượng cao, dễ
Luận văn tốt nghiệp inh ThĐ ị Thúy Ngà-
K40A4
8
Trường Đại Học Thương mại Khoa Quản trị doanh nghiệp
dàng trong việc thu hút lực lượng lao động... Môi trường làm việc gồm những yếu
tố :
- Mối quan hệ giữa các thành viên trong doanh nghiệp
Không có một con người nào sống giữa xã hội mà lại không có những mối
quan hệ giữa người với người. Đặc biệt trong thời đại ngày nay, khi người ta
thường dành hơn 8 giờ đồng hồ mỗi ngày tại nơi làm việc thì vấn đề giao tiếp giữa
các thành viên trong một doanh nghiệp là vô cùng quan trọng. Có thể thấy, giao
tiếp trong nội bộ đóng một vai trò vô cùng quan trọng, mặc dù lương bổng và các
phúc lợi khác cũng quan trọng nhưng không phải là yếu tố duy nhất giúp gắn kết
các thành viên trong doanh nghiệp với nhau.
- Phong cách, tác phong làm việc chung của đội ngũ nhân viên
Phong cách làm việc là một trong những yếu tố đầu tiên tác động tới khách
hàng và các đối tác khi làm việc với doanh nghiệp. Phong cách ấy hình thành bởi
truyền thống làm việc trong doanh nghiệp, bởi tác phong làm việc của đội ngũ lãnh
đạo và có ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng hoàn thành công việc. Một doanh
nghiệp muốn đứng vững phát triển thì cần có một phong cách làm việc chuyên
nghiệp.
* Thương hiệu
Thương hiệu là một dạng tài sản phi vật chất của doanh nghiệp, là một yếu
tố văn hóa đem lại năng lực cạnh tranh to lớn cho doanh nghiệp. Theo định nghĩa
của Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO):Thương hiệu là một dấu hiệu ( hữu hình
và vô hình ) đặc biệt để nhận biết một sản phẩm hàng hoá hay một diịch vụ nào đó
được sản xuất hay được cung cấp bởi một cá nhân hay một tổ chức
Sản phẩm của doanh nghiệp có thương hiệu sẽ giúp cho doanh nghiệp nhanh
Luận văn tốt nghiệp inh ThĐ ị Thúy Ngà-
K40A4
10
Trường Đại Học Thương mại Khoa Quản trị doanh nghiệp
Triết lý kinh doanh là nền tảng văn hóa của doanh nghiệp, thường được phát
biểu trong những nội dung hết sức cô đọng. Mỗi doanh nghiệp khi mới hình thành
đều phải xây dựng cho mình một triết lý kinh doanh cụ thể. Ví dụ như triết lý kinh
doanh của Viettel:“ Tiên phong, đột phá trong lĩnh vực ứng dụng công nghệ hiện
đại, sáng tạo đưa ra các giải pháp nhằm tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới, chất lượng
cao, với giá cước phù hợp đáp ứng nhu cầu và quyền được lựa chọn của khách
hàng”
Triết lý kinh doanh sẽ là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình hoạt động của doanh
nghiệp, là chuẩn mực cho quá trình doanh nghiệp hoạt động. Nội dung của triết lý
kinh doanh bao hàm ba bộ phận cơ bản: mục đích kinh doanh, phương châm hành
động, cách ứng xử trong quan hệ nội bộ và với bên ngoài.
* Trách nhiệm xã hội, đạo đức kinh doanh
Doanh nghiệp là một chủ thể trong nền kinh tế, được tập hợp từ nhiều cá
nhân khác nhau. Doanh nghiệp hoạt động không chỉ vì mục đích lợi nhuận mà còn
vì các lợi ích xã hội khác nữa: Tạo công ăn việc làm, nâng cao thu nhập, nộp thuế
vào ngân sách, thỏa mãn nhu cầu xã hội… Việc thực hiện trách nhiệm xã hội của
doanh nghiệp mang tính chất tự nguyện và phải dung hòa cả lợi ích kinh tế, lợi ích
xã hội.
Trách nhiệm tự nguyện
Trách nhiệm công dân trong xã
hội
Trách nhiệm theo quy định của
pháp luật
Trách nhiệm kinh tế
Trách nhiệm xã hội, đạo đức kinh doanh bao gồm các mặt cụ thế:
Luận văn tốt nghiệp inh ThĐ ị Thúy Ngà-
1.1.3.1 Văn hóa doanh nghiệp là nền tảng cho sự phát triển của doanh nghiệp
Doanh nghiệp là một tập thể gồm nhiều cá nhân rất khác nhau về trình độ
nhận thức, văn hóa. Ban đầu họ gắn kết với nhau chủ yếu chỉ bằng những ràng
buộc mang tính chất công việc. Sự gắn kết này sẽ rất lỏng lẻo nếu không được bồi
dưỡng kịp thời bằng các giá trị tinh thần khác, đó là văn hóa doanh nghiệp.
* Văn hóa doanh nghiệp tạo ra sự gắn kết giữa các thành viên trong doanh
nghiệp
Mọi doanh nghiệp đều được gắn kết bởi các thành viên khác nhau, và mỗi
thành viên đều hoạt động vì những mục đích riêng của mình, làm sao để thống
nhất lợi ích giữa các cá nhân với nhau, giữa cá nhân với tập thể là một bài toán
khó. Đôi khi, lợi ích của cá nhân không đi cùng với lợi ích của tập thể . Trong khi
doanh nghiệp nỗ lực để tối đa hóa lợi nhuận, cá nhân có thể có mối quan tâm khác
và sẵn sàng hy sinh quyền lợi tập thể để theo đuổi mục đích riêng.
Văn hóa doanh nghiệp là tổng hợp các đặc tính do lịch sử và các thành viên
trong doanh nghiệp tạo ra và phát triển lên, vì vậy nó quyết định nền tảng tâm lý
trong toàn bộ tổ chức. Văn hóa doanh nghiệp cung cấp một sự hiểu biết chung về
các mục đích và các giá trị của doanh nghiệp, tạo nên sự nhất trí, đồng lòng của đội
ngũ cán bộ công nhân viên, thúc đẩy họ cùng hành động và làm việc hết mình vì
sự phát triển của công ty, sự thành đạt của mỗi cá nhân. Chính điều này đem lại
hiệu quả cho quá trình kế hoạch hóa và phối hợp hành động giữa các thành viên
trong toàn doanh nghiệp.
Có thể nói văn hóa doanh nghiệp cũng đóng một vai trò then chốt trong việc
giải quyết tận gốc rễ vấn đề xung đột quyền lợi giữa cá nhân và tập thể. Nếu văn
hóa doanh nghiệp hình thành nên giá trị và lòng tin của mọi thành viên trong tập
thể, người lao động sẽ làm việc mà không nghĩ đến tiền thưởng. Chẳng hạn, nếu
Luận văn tốt nghiệp inh ThĐ ị Thúy Ngà-
K40A4
13
Trường Đại Học Thương mại Khoa Quản trị doanh nghiệp
lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp xoay quanh nguyên tắc sáng tạo và chất lượng
bởi tại những doanh nghiệp có môi trường văn hóa mạnh sẽ nảy sinh sự tự lập đích
thực ở mức độ cao nhất, các thành viên sẽ được khuyến khích để đưa ra sang kiến.
Đây chính là tiền đề cho những sang chế được sản sinh, phát triển.
1.1.3.2 Văn hóa doanh nghiệp giúp nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh
nghiệp.
Năng lực cạnh tranh của mỗi doanh nghiệp nói chung đựợc cấu thành từ rất
nhiều yếu tố khác nhau, nó bao gồm các yếu tố vật chất: Vốn, công nghệ, sản
phẩm… hay các yếu tố vô hình: thương hiệu,uy tín…dù là yếu tố nào đi chăng nữa
cũng đều xoay quanh một nhân tố trung tâm: Con người. Trong khi đó, các giá trị
văn hóa doanh nghiệp lại là những yếu tố quan trọng góp phần phát huy tối đa
nhân tố con người, nó tạo ra các chuẩn mực, quy tắc hướng dẫn cho con người làm
việc, tạo ra các quan điểm, niềm tin nơi con người, đề ra các mục tiêu cho họ
hướng tới. Vì vậy việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp mạnh là hết sức quan
trọng, tạo ra sức mạnh nội sinh thúc đẩy doanh nghiệp phát triển.
* Văn hóa doanh nghiệp giúp xây dựng hình ảnh riêng của doanh nghiệp
trong tâm trí khách hàng
Doanh nghiệp có văn hóa mạnh sẽ có một thương hiệu mạnh. Thương hiệu
sẽ giúp cho khách hàng nhận biết một cách khái quát nhất các thuộc tính của sản
phẩm, giúp phân biệt sản phẩm của doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác, sản
phẩm khác. Và một thương hiệu nổi tiếng bao giờ cũng tạo cho khách hàng sự tin
tưởng về chất lượng của sản phẩm.
* Văn hóa doanh nghiệp là điều kiện thu hút nguồn nhân lực có chất lượng.
Luận văn tốt nghiệp inh ThĐ ị Thúy Ngà-
K40A4
15
Trường Đại Học Thương mại Khoa Quản trị doanh nghiệp
Tài chính là một trong những yếu tố để thu hút nguồn nhân lực, tuy nhiên,
người lao động gắn bó với doanh nghiệp không chỉ vì mục đích duy nhất kinh tế
mà còn vì nhiều yếu tố khác nữa: đó là yếu tố văn hóa, môi trường làm việc. Văn
hóa doanh nghiệp hướng đến việc xây dựng một nề nếp quản trị sinh lợi và xây
nhà quản trị phải thay đổi quyết định hoặc thay đổi giá trị văn hóa truyền thống,
mà thông thường việc thay đổi các giá trị văn hóa là vô cùng khó khăn và đôi khi
là không thể. Một công ty nếu phải chọn lựa giữa hai chiến lược để theo đuổi thì
chiến lược nào không đi ngược lại các giá trị văn hóa truyền thống sẽ được lựa
chọn. Văn hóa doanh nghiệp là một nền tiểu văn hóa, cũng giống như văn hóa dân
tộc, nó có thể tác động tiêu cực tới sự phát triển của doanh nghiệp nếu nền tiểu văn
hóa đó lệch lạc, tiêu cực. Khi doanh nghiệp muốn thay đổi chiến lược kinh doanh
cho phù hợp sự phát triển, nhưng nếu điều đó đòi hỏi sự thay đổi một số tác phong,
niềm tin vốn là văn hóa truyền thống của doanh nghiệp, nó có thể vấp phải sự phản
đối của các thành viên trong doanh nghiệp, điều này nhất định sẽ gây khó khăn cho
hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đôi khi đó là sự khởi đầu cho thất bại của
doanh nghiệp.
Những yếu tố văn hóa doanh nghiệp lỗi thời cũng có tác động tiêu cực tới
sự phát triển của doanh nghiệp. Môi trường hoạt động kinh doanh là luôn thay đổi,
nếu văn hóa doanh nghiệp cứ đứng yên một chỗ không vận động, nó sẽ trở lên lạc
hậu, tác động tới các thành viên trong doanh nghiệp, tạo nên một sự trì trệ, ảnh
hưởng tới sự phát triển của doanh nghiệp. Do vậy, xây dựng văn hóa doanh nghiệp
cần phải liên tục học hỏi, tiếp thu những giá trị mới phù hợp.
Luận văn tốt nghiệp inh ThĐ ị Thúy Ngà-
K40A4
17
Trường Đại Học Thương mại Khoa Quản trị doanh nghiệp
1.2 Các giá trị văn hóa điển hình trong doanh nghiệp
1.2.1 Triết lý kinh doanh
Triết lý kinh doanh của doanh nghiệp là tổng hợp các nguyên tắc và chuẩn
mực có tác dụng định hướng hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và ứng xử
của đội ngũ cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp
Có thể nói, triết lý kinh doanh của doanh nghiệp phản ánh rõ cách thức
doanh nghiệp đã được hình thành và phát triển như thế nào, đang hoạt động ra sao.
Triết lý kinh doanh của doanh nghiệp có thế được thể hiện trong một mệnh dề
chính là những giá trị văn hóa điển hình mà các doanh nghiệp cần quan tâm..
1.2.2 Thương hiệu của doanh nghiệp
Theo hiệp hội Marketing Hoa Kỳ, Thương hiệu là “một cái tên, từ ngữ, ký
hiệu, biểu tượng hoặc hình vẽ kiểu thiết kế,..., hoặc tập hợp của các yếu tố trên
nhằm xác định và phân biệt hàng hóa hoặc dịch vụ của một người bán hoặc nhóm
người bán với hàng hóa và dịch vụ của các đối thủ cạnh tranh.
Trong thời đại ngày nay, khi các sản phẩm hàng hóa tràn ngập thị trường, để
tồn tại và phát triển, các doanh nghiệp cần phải xây dựng thương hiệu cho mình.
Thương hiệu sẽ giúp cho khách hàng nhận biết được sản phẩm, dịch vụ của doanh
nghiệp, cảm nhận sự khác biệt với các sản phẩm khác, đồng thời thương hiệu cũng
tạo cho khách hàng sự tin tưởng khi tiêu dùng sản phẩm.Trong doanh nghiệp,
thương hiệu là một tài sản vô hình rất lớn. trong hầu hết các trường hợp, phần vô
hình này lớn hơn phần hữu hình rất nhiều ( theo Interbrand.com năm 2004, giá trị
thương hiệu của Coca-cola là 67,5 tỷ USD trong khi doanh số cả năm lại chưa đến
Luận văn tốt nghiệp inh ThĐ ị Thúy Ngà-
K40A4
19
Trường Đại Học Thương mại Khoa Quản trị doanh nghiệp
20 tỷ. Giá trị thương hiệu của Microsoft là 60 tỷ còn doanh số cũng chỉ nhỉnh hơn
30 tỷ USD )
Giá trị của thương hiệu gồm 2 phần, phần giá trị vật chất là các lợi ích lý tính
mà thương hiệu mang lại, phần giá trị tinh thần là những lợi ích về tinh thần mà
thương hiệu tạo ra: niềm tin của khách hàng.. Sức mạnh của thương hiệu đem đến
cho doanh nghiệp một số các lợi ích
- Thuyết phục người tiêu dùng sử dụng sản phẩm
- Thuyết phục người bán hàng phân phối sản phẩm.
- Tạo niềm tự hào cho nhân viên trong công ty
- Tạo lợi thế cạnh tranh
- Tăng hiệu quả quảng cáo tiếp thị
- Làm tăng giá trị khối tài sản vô hình của doanh nghiệp
tham gia vào doanh nghiệp phải thích nghi.
* Các chuẩn mực trong thái độ, hành vi giao tiếp nội bộ
Giao tiếp là một hoạt động không thể thiếu trong tập thể, nhất là hiện nay,
khi người lao động có hơn 8 giờ đồng hồ mỗi ngày tại nơi làm việc. Giao tiếp là
một quá trình giúp con người dần hòan thiện mình hơn. Chuẩn mực giao tiếp trong
các doanh nghiệp phải phù hợp với chuẩn mực giao tiếp chung của xã hội. Cách
thức giao tiếp trong nội bộ doanh nghiệp sẽ phản ánh nét văn hóa giao tiếp của
doanh nghiệp đó, và văn hóa giao tiếp là một yếu tố quan trọng của văn hóa doanh
nghiệp.
* Các hoạt động truyền thống, sinh hoạt tập thể trong doanh nghiệp
Luận văn tốt nghiệp inh ThĐ ị Thúy Ngà-
K40A4
21
Trường Đại Học Thương mại Khoa Quản trị doanh nghiệp
Đây là những yếu tố dễ nhận thấy nhất trong tổng thể cấu trúc văn hóa của
doanh nghiệp và là phần không thể thiếu. Những hoạt động nghi lễ truyền thống,
giao lưu sinh hoạt tập thể là điều kiện cho các thành viên trong doanh nghiệp giao
tiếp, thêm hiểu biết và gắn bó với nhau nhiều hơn. Bên cạnh đó, thông qua các
hoạt động này, các thành viên được thư giãn, có đời sống tinh thần thêm phong
phú. Văn hóa doanh nghiệp hình thành và có thể phát triển được hay không là nhờ
các hoạt động sinh hoạt truyền thống này, nếu không, nó mãi mãi chỉ nằm trong
các quyết định của ban lãnh đạo, được thực hiện nhưng không có sức sống lâu bền.
1.2.4 Môi trường làm việc của doanh nghiệp
Nền văn hóa của tổ chức còn được thể hiện thông qua môi trường làm việc
bên trong doanh nghiệp, nó được hình thành và phát triển cùng với quá trình vận
hành của doanh nghiệp. Môi trường làm việc ấy bao gồm các yếu tố: cơ sở vật
chất, nhân sự, mối quan hệ giữa các thành viên trong doanh nghiệp, cách thức tác
động của nhà quản trị…
* Chính sách nhân sự
Là các nguyên tắc chỉ đạo, quy tắc, phương pháp,thủ tục gắn với các hoạt
sự phát triển của doanh nghiệp, trong quá trình đó, nó chịu ảnh hưởng của cá yếu
tố văn hóa dân tộc: những quan điểm, niềm tin, phong tục, tập quán..
Đầu tiên, các yếu tố văn hóa dân tộc ảnh hưởng tới việc hình thành văn hóa
cá nhân của các thành viên: tư tưởng, quan niệm,.. sau đó, các yếu tố văn hóa cá
nhân này góp phần hình thành văn hóa doanh nghiệp, sau khi hình thành, văn hóa
doanh nghiệp tiếp tục chịu ảnh hưởng của văn hóa dân tộc trong quá trình phát
Luận văn tốt nghiệp inh ThĐ ị Thúy Ngà-
K40A4
23
Trường Đại Học Thương mại Khoa Quản trị doanh nghiệp
triển của mình.. Mỗi nền văn hóa khác nhau có thể đưa ra một hệ thống văn hóa
doanh nghiệp khác nhau. Theo ông A. Urata, văn hóa truyền thống của Nhật Bản,
do hoàn cảnh sau chiến tranh thế giới đã tạo ra những nét đặc trưng. Đó là những
người lao động Nhật Bản thường làm việc suốt đời cho một công ty, công sở. Họ
được xếp hạng theo bề dày công tác. Trong các công ty của Nhật Bản đều có tổ
chức công đoàn. Các quyết định sẽ được ra theo quyết định của tập thể và các hoạt
động đặc trưng đó có tên là Kaizen. Trong khi đó ở Mỹ và các nước phương Tây,
người lao động không có xu hướng làm việc lâu dài tại một công ty, họ luôn muốn
có sự thay đổi trong công việc, làm việc tại nơi nào họ cảm thấy tốt nhất.
Người Việt Nam với hệ thống giá trị chung, các chuẩn mực, niềm tin, giá trị,
cách thức ứng xử, quan niệm truyền thống…sẽ ảnh hưởng tới việc hình thành các
giá trị văn hóa doanh nghiệp Việt Nam. Chính vì vậy để các giá trị văn hóa doanh
nghiệp được các thành viên chấp nhận thì bản thân văn hóa doanh nghiệp cần phải
phù hợp với các chuẩn mực văn hóa chung của dân tộc, nếu không, nó sẽ bị đào
thải, rất khó hòa nhập.
Xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp cần phải gắn với việc phát huy
các giá trị tốt đẹp của dân tộc: tinh thần đoàn kêt, tự lực tự cường, cần cù sáng tạo..
bên cạnh đó là đấu tranh, khắc phục những ảnh hưuởng tiêu cực của văn hóa dân
tộc: bệnh quan liêu, tùy tiện, bệnh gia đình chủ nghĩa, làm ăn chộp giật…
Quá trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp ngoài tiếp thu những giá trị tốt đẹp
việc mới, hướng mọi người đến một điểm chung là tiềm năng con người. Tầm nhìn
tạo nên các giá trị nền tảng cho sự phát triển bền vững.
Luận văn tốt nghiệp inh ThĐ ị Thúy Ngà-
K40A4
25
Copyright: Tài liệu đại học ©