Chương 1

ĐẠI CƯƠNG VỀ
KHOA HỌC BẢN
ĐỒ


NỘI DUNG CHÍNH
 Khái quát về Bản đồ và Bản đồ địa lý: Định
nghĩa; Đối tượng nghiên cứu, nhiệm vụ; Các tính
chất cơ bản; Lịch sử phát triển;
 Phân loại bản đồ: Nguyên tắc và ý nghĩa; Các hệ
thống phân loại chính.
 Ứng dụng của bản đồ: Vai trò của bản đồ trong
đời sống, nghiên cứu và sản xuất.


ĐỊNH NGHĨA
Tại Đại hội lần thứ X của Hội Bản đồ thế giới,
năm 1995, họp ở Baccelona, Tây Ban Nha đã đưa
ra định nghĩa về Bản đồ học và Bản đồ địa lý như
sau:

 Bản đồ học: là ngành khoa học giải quyết những
vấn đề lí luận, sản xuất, phổ biến và nghiên cứu về
bản đồ.


ĐỊNH NGHĨA
 Bản đồ địa lý: là hình ảnh của thực tế địa lý, được
ký hiệu hóa, phản ánh các yếu tố hoặc các đặc

Ý nghĩa:

 Mở ra hướng nghiên cứu, xác lập cơ sở phương
pháp luận, những quy luật biểu thị.

 Tổ chức thành lập, sản xuất, biên tập.
 Hệ thống hóa các danh mục bản đồ, hỗ trợ cho
công tác lưu trữ, tra cứu và sử dụng bản đồ.


PHÂN LOẠI BẢN ĐỒ
Nguyên tắc:

 Phải đảm bảo tính liên tục logic của hệ thống
khái niệm.

 Phải đảm bảo tính nhất quán trong quá trình
phân loại.

 Các khái niệm hẹp phải tương đương với khái
niệm rộng hơn.


CÁC HỆ THỐNG PHÂN LOẠI CHÍNH
Theo lãnh thổ biểu hiện (không gian biểu hiện):

 Bản đồ thế giới.
 Bản đồ bán cầu.
 Bản đồ châu lục.
 Bản đồ quốc gia.

> 1:200.000

 Trung bình:

1:200.000 – 1.000.000

 Nhỏ:

< 1:1.000.000


CÁC HỆ THỐNG PHÂN LOẠI CHÍNH
Theo tỷ lệ bản đồ:
1. Kiểu 4 loại:

 Bình đồ:

> 1:5.000

 Lớn:

1:5.000 – 200.000

 Trung bình:

1:200.000 – 1.1.000.000

 Nhỏ:

< 1:1.000.000

nổi, sa bàn, quả cầu địa lý,…

 Theo kiểu mô hình bản đồ: Bản đồ tương tự
và Bản đồ số.


VAI TRÒ CỦA BẢN ĐỒ
 Trong dân dụng.
 Trong nghiên cứu khoa học.
 Trong giảng dạy và học tập.
 Ứng dụng trong công việc chuyên ngành.
 Phương tiện hỗ trợ làm việc.
 An ninh quốc phòng.
 Trong thành lập bản đồ.