SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG XƯƠNG

-----0O0-----

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP LỒNG GHÉP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
VÀO DẠY TRẺ 5 - 6 TUỔI

Người thực hiện: Đỗ Huyền Trang
Ch

Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị: Trường mầm non Quảng Đức
1


THANH HOÁ, NĂM 2014

Phần thứ nhất: Phần mở đầu.
1. Lý do chọn đề tài.
Trong mỗi chúng ta ai cũng nhận thức được tầm quan trọng của sức khỏe đối
với bản thân, nhưng vấn đề đặt ra là làm thế nào để có một sức khỏe tốt, ngoài
những yếu tố về dinh dưỡng , thể dục thể thao, tinh thần thoải mái thì môi trường
sống trong sạch đóng một vai trò vô cùng quan trọng. Vậy làm thế nào để có một
môi trường sống trong sạch? Mỗi chúng ta đã đóng góp những gì để góp phần làm
cho môi trường ngày càng trong sạch hơn? Điều này hoàn toàn phụ thuộc vào
chính chúng ta và những chủ nhân tương lai của đất nước.
Trước hết chúng ta cần phải hiểu thế nào là môi trường? Môi trường bao
gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng



giữ gìn sức khỏe cho bản thân trẻ, biết chăm sóc và bảo vệ cây cối, bảo vệ con vật
nơi mình ở. Biết về một số ngành nghề, văn hóa, phong tục tập quán của địa
phương, xây dựng cho trẻ niềm tự hào và ý thức giữ gìn, bảo tồn văn hóa dân tộc.
Từ đó trẻ biết cách sống tích cực với môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành
mạnh của cơ thể và trí tuệ.
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài .
Nghiên cứu đề tài nhằm tìm ra " Một số biện pháp lồng ghép giáo dục bảo
vệ môi trường vào dạy trẻ 5 - 6 tuổi", nhằm nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ
môi trường cho trẻ 5 - 6 tuổi trong trường mầm non.

Phần thứ hai: Nội dung
1. Cơ sở lí luận.
Môi trường trong trường mầm non bao gồm tổng thể các không gian được
giới hạn bởi các phòng học, nhóm lớp theo các độ tuổi, các phòng chức năng, sân
chơi, cây xanh, nguồn nước và hệ thống thoát nước...
Các chuyên gia giáo dục đã khẳng định giáo dục bảo vệ môi trường là rất
cần thiết và cấp bách bắt đầu từ lứa tuổi mầm non, bởi trẻ con lứa tuổi này dễ hình
thành những nề nếp thói quen tạo cơ sở cho việc hình thành nhân cách tốt. Tuy
nhiên giáo dục bảo vệ môi trường không thể đặt ra thành một môn học riêng mà
chỉ có thể tích hợp trong các môn học của chương trình giáo dục mầm non.
Chuyên đề giáo dục và bảo vệ môi trường trong trường mầm non đã
được Bộ giáo dục và đào tạo triển khai thực hiện lồng ghép trong chương trình
Giáo dục Mầm non. Việc lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ luôn là
một hoạt động mang tính giáo dục cao, nó đòi hỏi chúng ta phải nhạy bén linh
hoạt, tận dụng nguồn nguyên liệu phế thải để biến chúng thành những đồ dùng dạy
học, đồ chơi cho trẻ một cách đơn giản nhưng thể hiện rõ nét sự sáng tạo và ý
tưởng phong phú qua mỗi sản phẩm. Xuất phát từ những trăn trở đó tôi xây dựng
kế hoạch tổ chức cũng như biện pháp để hoạt động này mang đến hiệu quả nhất

nhiều như: thùng rác chưa có đủ và đúng cách, giá tủ đồ chơi ít và nhiều cái hư
hỏng, nguồn nước chưa đảm bảo như chưa qua xử lí, nước vàng và bẩn...
Một số trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn nói lên suy nghĩ và việc làm của
mình và của mọi người xung quanh đối với môi trường.
Qua khảo sát thực trạng về kiến thức, hành vi bảo vệ môi trường ở lớp tôi
đầu năm học 2013 - 2014 với số trẻ 30 cháu tôi thấy kết quả trên trẻ như sau:

Nội dung khảo sát

Tốt
SL %

Đạt
Khá
SL %

TB
SL %

Chưa
đạt
SL %

Có thói quen sống gọn gàng ngăn
nắp, vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi
3
10
5 16.6 18 60
4 13.4
trường sạch sẽ.



cách khéo léo giúp trẻ nhận ra được những việc làm tốt, không tốt, những hành
động đúng, không đúng đã kích thích trẻ suy nghĩ bộc lộ tình cảm, có thái độ phù
hợp với môi trường trong và ngoài lớp học. Dựa vào tình hình của lớp, khả năng
thực tế của trẻ tôi đã lựa chọn các nội dung, hoạt động tích hợp để đưa vào kế
hoạch giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ theo từng chủ đề như sau:
* Chủ đề: Trường mầm non. Ngoài việc cung cấp cho trẻ kiến thức về chủ đề, tôi
còn giáo dục trẻ có ý thức giữ gìn vệ sinh trường lớp sạch sẽ, không hái hoa, bẻ
cành cây xung quanh trường lớp.
Khi tổ chức cho trẻ làm quen bài thơ Rửa tay ( Phạm Mai Chi - Hoàng Dân
sưu tầm), tôi cho trẻ thể hiện các động tác minh họa theo nội dung của bài thơ,
trong khi tổ chức hoạt động để tránh nhàm chán cho trẻ tôi còn cho trẻ chơi trò
chơi Tay đẹp( Đọc theo lời đồng dao) nhằm nội dung giáo dục trẻ ý thức giữ gìn vệ
sinh cơ thể, ý thức tiết kiệm nước khi rửa tay và đánh răng.... Hay khi cho trẻ làm
quen bài thơ Bé giữ vệ sinh môi trường ( Tác giả Minh Châu, tôi tổ chức cho trẻ
học ngoài trời sau đó cho trẻ cùng nhặt lá rơi, nhặt rác trên sân trường để bỏ vào
thùng rác.
Kết quả: Tôi thấy trẻ rất hứng thú tham gia vào các trò chơi và các hoạt động, trẻ
thể hiện ý thức Bảo vệ môi trường như: Đi lại nhẹ nhàng, không làm ồn ào nơi
công cộng, cùng cô sắp xếp bàn ghế, quét lớp, sắp xếp sách vở đồ chơi, trồng cây
xanh vào góc thiên nhiên, biết giữ gìn vệ thân thể, rửa tay bằng xa phòng trước khi
ăn, sau khi đi vệ sinh...

5


Trẻ biết lau bàn và sắp xếp bàn ghế gọn gàng ngăn nắp sau khi ăn.
* Chủ đề: Bản thân. Khi thực hiện chủ đề này tôi đã lồng ghép giáo dục bảo vệ
môi trường vào các hoạt động mục đích là giáo dục trẻ biết lợi ích của việc giữ gìn

công việc hàng ngày như: vệ sinh cá nhân, quét lớp, lau bàn, lau các giá góc, kê
bàn ghế gọn gàng khi ăn xong.
* Chủ đề: Gia đình. Trẻ nhận biết môi trường gia đình bao gồm: các phòng ở, nhà
vệ sinh, sân vườn, các nguồn nước...trẻ thấy được sự thay đổi của môi trường xung
quanh nhà của trẻ, nhận biết được môi trường sạch, môi trường bẩn trong gia đình.
Biết quý trọng, giữ gìn đồ dùng trong gia đình, cất đồ dùng, đồ chơi đúng chỗ, bỏ
rác đúng nơi quy định, không khạc nhổ bừa bãi... có ý thức về những điều nên làm
như: Tắt điện khi ra khỏi phòng, dùng cốc hứng nước đánh răng, rửa mặt để tiết
kiệm nước, không để vòi nước chảy liên tục, thấy nước chảy tràn ra biết kháo vòi
lại...
Với đề tài Thơ Em yêu nhà em, tôi sử dụng bài giảng điện tử kết hợp làm sa
bàn có nhiều cây xanh để trẻ cảm nhận tốt hơn về vẻ đẹp của thiên nhiên, từ đó
giáo dục trẻ biết giữ gìn môi trường sống xung quanh nơi trẻ ở và học tập, trẻ nhận
7


biết phân biệt được môi trường bẩn, môi trường sạch, trẻ hiểu được ích lợi khi sống
trong môi trường sạch, tác hại ra sao khi sống trong môi trường bẩn.
Bên cạnh đó với chủ đề nhánh: Đồ dùng trong gia đình bé, thông qua các hoạt
động giúp trẻ nhận biết một số đồ dùng sử dụng bằng điện trong gia đình như:
bóng điện để thắp sáng, quạt, tivi, tủ lạnh, máy giặt...Cô giáo dục trẻ kĩ năng sử
dụng đồ dùng bằng điện đúng cách vừa tiết kiệm lại có thể bảo quản đồ dùng,
tránhđược những vấn đề gây cháy nổ hay nguy hiểm khác.
Kết quả: Trẻ có ý thức giữ gìn nhà cửa, lớp học sạnh sẽ, , sắp xếp đồ dùng
ngăn nắp, có ý thức về những điều nên làm như: tắt điện khi ra khỏi phòng, cất đồ
dùng, đồ chơi đúng nơi quy định, khóa vòi nước khi rửa tay, rửa mặt xong..., trẻ
hứng thú và tích cực sưu tầm các vật liệu phế thải và làm đồ chơi từ chúng.
* Chủ đề: Thế giới thực vật: giáo dục trẻ biết quá trình phát triển của cây, ích lợi
của cây xanh với môi trường sống và biết chặt phá rừng bừa bải làm cho môi
trường ô nhiễm, thiên tai xảy ra nhiều làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống

Ví dụ ở chủ đề nhánh: Một số con vật sống dưới nước, tôi cho trẻ cùng quan sát thí
nghiệm với 2 con cá ở 2 bình nước khác nhau( bình nước sạch và bình nước bẩn ),
cho trẻ nhận xét về sự tồn tại của 2 con cá đó, sau đó cho trẻ thể hiện sự quan tâm
của trẻ về sự tồn tại của con các sống trong bình nước bẩn bằng các cách như thay
bình nước sạch khác.... Tôi sử dụng các hình ảnh từ tranh, video để mở rộng về
một số động vật đang sống trong lòng Đại dương như: Con mực, tôm, ngao, cá
thu, cua... để trẻ biết thêm về sự đa dạng phong phú của thế giới động vật, nhưng
chúng đang có nguy cơ tuyệt chủng do ý thức con người... Cô nhấn mạnh trong tự
nhiên các rất nhiều các con vật, chúng sống ở môi trường khác nhau, có đặc điểm,
tên gọi khác nhau, nhưng chúng đều cần được chăm sóc và bảo vệ.
Kết quả: Trẻ biết yêu quý các loài động động vật, biết chăm sóc và bảo vệ
các con vật gần gũi và tránh những con vật hung dữ.
* Chủ đề Giao thông. Tôi giúp trẻ hiểu được:
- Một số nơi nguy hiểm, một số quy định đơn giản để đảm bảo an toàn khi tham
gia giao thông.
- Các hành vi văn minh khi tham gia giao thông.
- Trẻ phải nắm được phương tiện giao thông thải ra khói bụi: ô tô, xe máy, tàu
hỏa... thả khói vào không khí.
Với đề tài thơ: Cô dạy con, tôi sử dụng tranh ảnh và bài giảng điện tử với nhiều
hình ảnh động tạo hứng thú cho trẻ, sau khi kết thúc bài học tôi cho trẻ xem video
hình ảnh của các phương tiện giao thông gây ô nhiễm môi trường. Hình ảnh người
đi xe máy không đội mũ bảo hiểm, ngồi trên xe thò đầu ra cửa sổ, người ngồi sau
đứng lên xe đạp, xe máy, người đi bộ đi trên vỉa hè, đi đúng luật giao thông, trẻ em
đá bóng dưới lòng đường, hình ảnh người đi xe máy đeo kính, khẩu trang, đội mũ
bảo hiểm..., sử dụng tranh về các hành vi khi tham gia giao thông, cho trẻ gạch
hành vi sai, tô màu tranh có hành vi đúng...
Bên cạnh đó giáo dục trẻ khi đi đường biết đeo kính, bịt khẩu trang, đội mũ
bảo hiểm khi ngồi trên xe máy... trẻ biết nhận ra cái đẹp trong việc giữ gìn đồ
dùng, phương tiện đi lại của gia đình sạch sẽ, gọn gàng, ngăn nắp.
Kết quả: Trẻ đã có thói quen đội mũ bảo hiểm khi ngồi xe máy, đeo khẩu

khu vực trong trường, phía trước trường... Yêu cầu trẻ nhận xét về vệ sinh môi
trường ở tại nơi đó và tìm ra cách khắc phục bảo vệ môi trường. Ví dụ khi cho trẻ
dạo chơi trên sân trường quan sát cây xanh và bồn hoa, cô cho trẻ nêu lên nhận xét
của trẻ về cảnh vật, môi trường tại nơi đây, trẻ biết được khu vực này luôn được
quan tâm, nhổ cỏ nên sạch sẽ, tôi tổ chức cho trẻ nhặt lá rụng, nhổ cỏ, tưới cây làm
cho khu sân trường thêm sạch, cho trẻ tham gia trồng cây và chăm sóc cây cùng
bác bảo vệ và các cô giáo.

10


Trẻ chăm sóc cây xanh trong giờ lao động( Hoạt động ngoài trời).
Bên cạnh đó tôi luôn kết hợp với kế hoạch lao động tổng vệ sinh của nhà
trường để sắp xếp lịch lao động vệ sinh cho lớp mình. Cụ thể: vào buổi chiều thứ 6
tuần 1, và tuần 3 hàng tháng cả cô và trò vệ sinh trong lớp học, tôi chia theo tổ cho
trẻ thực hiện:
- Tổ 1: lau đồ dùng, đồ chơi, lau cửa sổ.
- Tổ 2: Lau các giá để đồ chơi của lớp.
- Tổ 3: Sắp xếp đồ chơi đúng nơi quy định.
Vào chiều thứ 6 của tuần 2 và tuần 4 tổ chức cho trẻ cùng cô vệ sinh ngoài sân
trường, cụ thể phân công từng tổ:
- Tổ 1: Thu gom rác xung quanh trường( nhặt giấy vụn, vỏ bimbim, vỏ hộp sữa, lá
khô) bỏ vào thùng rác.
- Tổ 2: Nhổ cỏ trong các bồn hoa cây cảnh.
- Tổ 3: Tưới cây.
Sau mỗi buổi lao động tôi tổ chức cho trẻ vệ sinh tay, chân bằng xà phòng, gợi ý
cho trẻ nêu lên các bước rửa tay bằng xà phòng, qua đó giáo dục trẻ ý thức giữ gìn
vệ sinh thân thể và tiết kiệm nguồn nước sạch.
* Kết quả: Tôi thấy trẻ lớp tôi rất hứng thú khi tham gia các hoạt động ngoài trời
và hoạt động lao động, trẻ có ý thức tự lập, tự giác và tinh thần đoàn kết cùng nhau