Đề án Tài chính - Tiền tệ
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU .................................................................................................. 2
PHẦN 1
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ....................... 3
PHẦN 2
THANH KHOẢN VÀ RỦI RO THANH KHOẢN ...................................... 6
I. KHÁI NIỆM .................................................................................................. 6
1.1. Tính thanh khoản của tài sản ............................................................... 6
1.2. Tính thanh khoản của nguồn ................................................................ 6
1.3. Cung và cầu thanh khoản, mua và bán thanh khoản ............................ 7
1.4. Rủi ro thanh khoản .............................................................................. 7
II. CÁC CHỈ TIÊU THANH KHOẢN ............................................................ 9
PHẦN 3
QUẢN LÝ THANH KHOẢN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ......... 11
I. KHÁI NIỆM ................................................................................................ 11
II. MỤC TIÊU QUẢN LÝ THANH KHOẢN .............................................. 12
III. NỘI DUNG QUẢN LÝ THANH KHOẢN ............................................ 12
3.1. Xác định cầu thanh khoản .................................................................. 13
3.2. Xác định cung thanh khoản ................................................................ 14
IV. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ
THANH KHOẢN ........................................................................................... 20
4.1. Nhân tố chủ quan ............................................................................... 20
4.2. Nhân tố khách quan ........................................................................... 21
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 22
1
Đề án Tài chính - Tiền tệ
LỜI MỞ ĐẦU
Trong nền kinh tế hiện đại, sự phát triển của các ngân hàng thương mại
đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong việc cung cấp và điều chuyển vốn.
Ngân hàng kinh doanh trên lĩnh vực vô cùng nhạy cảm là tiền tệ, các vấn đề

Đề án Tài chính - Tiền tệ
PHẦN 1
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
Có rất nhiều cách định nghĩa về ngân hàng thương mại (NHTM). Hệ
thống các ngân hàng thương mại là bộ phận chiếm vị trí quan trọng nhất và
lớn nhất trong các ngân hàng trung gian. Ngân hàng trung gian là một đơn vị
kinh doanh có giấy phép của chính quyền, có chức năng quan trọng là trung
gian trong việc dẫn vốn cho nền kinh tế. Hoạt động chính là kinh doanh trên
đồng tiền bằng việc mở các khoản tiền gửi trả lãi để thu hút vốn nhàn rỗi, rồi
dùng chính những khoản đó để cho vay lại vào nền kinh tế. Do vậy người ta
có thể định nghĩa “Ngân hàng thương mại là một ngân hàng trung gian mà tỷ
lệ vốn cho vay vào mục đích thương mại và công nghiệp chiếm đa số trong tài
sản có của nó.”
Các ngân hàng thưưong mại cũng có thể được định nghĩa qua chức năng,
các dịch vụ hoặc vai trò của chúng trong nền kinh tế “Ngân hàng thương mại
là các tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng
nhất – đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều
chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền
kinh tế.”
Các ngân hàng thương mại có 3 chức năng cơ bản là trung gian tài chính
với những hoạt động chủ yếu là chuyển tiết kiệm thành đầu tư, tạo phương
tiện thanh toán và làm trung gian thanh toán. NHTM hoạt động bằng các
nguồn vốn chủ yếu sau :
• Tiền gửi của công chúng (có kỳ hạn, không có kỳ hạn và tiết kiệm)
• Vốn tự có của ngân hàng do các cổ đông đóng góp
• Vốn vay của các tổ chức kinh doanh, NHTG, NHTW, các tổ chức
quốc tế …
• Vốn vay của công chúng bằng cách phát hành giấy nợ
• Vốn hoặc tài sản do các đơn vị đem lại cầm cố
Đối tượng cho vay của NHTM chủ yếu là thương mại, sản xuất công

Tài trợ các hoạt động của Chính phủ : Ngày nay, các ngân hàng được
cấp giấy phép thành lập với các điều kiện là họ phải cam kết thực hiện ở một
mức độ nào đó các chính sách của chính phủ và tài trợ cho chính phủ ví dụ
4
Đề án Tài chính - Tiền tệ
như mua trái phiếu chính phủ theo một tỷ lệ nhất định trên tổng lượng gửi mà
ngân hàng huy động được.
Bảo lãnh : Ngân hàng thường bảo lãnh cho khách hàng của mình mua
chịu hàng hoá và trang thiết bị , phát hành chứng khoán, vay vốn của tổ chức
tín dụng khác…
Cho thuê thiết bị trung và dài hạn : Ngân hàng mua các thiết bị và máy
móc cần thiết và cho khách hàng thuê với điều kiện khách hàn phải trả tới hơn
70% hoặc 100% giá trị của tài sản cho thuê.
Cung cấp dịch vụ uỷ thác và tư vấn : Uỷ thác vay hộ, uỷ thác cho vay hộ,
uỷ thác phát hành, uỷ thác đầu tư… trong đó ngân hàng thực hiện việc quản
lý tài sản và quản lý tài chính hộ cho các cá nhân và doanh nghiệp.
Cung cấp các dịch vụ bảo hiểm : Ngân hàng bán bảo hiểm cho khách
hàng, cung cấp dịch vụ tiết kiệm gắn với bảo hiểm.
Cung cấp các dịch vụ đại lý : Đại lý cho các ngân hàng khác như thanh
toán hộ, phát hành hộ các chứng chỉ tiền gửi làm ngân hàng đầu mối trong
đồng tài trợ…
5
Đề án Tài chính - Tiền tệ
PHẦN 2
THANH KHOẢN VÀ RỦI RO THANH KHOẢN
I. KHÁI NIỆM
Để đi sâu tìm hiểu về hoạt động quản lý thanh khoản tại ngân hàng
chúng ta cần biết một số khái niệm cơ bản sau :
1.1. Tính thanh khoản của tài sản
Là khả năng chuyển tài sản thành tiền, được đo bằng thời gian và chi phí.

Việc ngân hàng bán các tài sản để đáp ứng nhu cầu thanh khoản gọi la
bán thanh khoản. Việc mở rộng nguồn để đáp ứng nhu cầu thanh khoản gọi là
mua thanh khoản trên thị trường. Cả bán và mua thanh khoản đều gắn liền với
chi phí: đó là tổn thất mà ngân hàng phải chấp nhận khi bán tài sản với giá
thấp hơn dự tính và lãi suất cao hơn mà ngân hàng phải trả để có nguồn mới.
Chi phí này là cái giá mà ngân hang phải trả để có được thanh khoản. Do yêu
cầu cấp bách trong thanh toán nên chi phí huy động (mua thanh khoản) của
ngân hàng thường cao hơn huy động bình thường.
Hoạt động thanh khoản tại ngân hàng thương mại :
Tính thanh khoản của ngân hàng là khả năng của ngân hàng trong việc
đáp ứng các nhu cầu thanh toán của khách hàng (ví dụ như rút tiền và yêu cầu
vay của khách hàng) được tạo bởi tính thanh khoản của tài sản và tính thanh
khoản của nguồn. Khả năng thanh khoản tại các ngân hàng là mục tiêu di
động luôn được hình thành từ những thay đổi trên thị trường tài chính. Một
ngân hàng được coi là có tính thanh khoản cao khi nó có đủ ngân quỹ và các
tích sản lưu hoạt khác cùng với khả năng tăng vốn nhanh từ các nguồn khác
nhau với chi phí thấp, khiến nó có khả năng đáp ứng các nghĩa vụ chi trả và
các ràng buộc tài chính, theo một phương pháp thích hợp.
1.4. Rủi ro thanh khoản
Là khả năng xảy ra tổn thất cho ngân hàng khi cung thanh khoản không
đáp ứng được cầu thanh khoản.
Rủi ro thanh khoản chỉ là một vấn đề thông thường xảy ra hàng ngày đối
với hoạt động ngân hàng. Chỉ trong trường hợp đặc biệt hạn hữu nó mới đe
doạ đến khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Vì thanh khoản là vấn đề
7
Đề án Tài chính - Tiền tệ
thường nhật, cho nên một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu đối với
nhà quản lý là đảm bảo khả năng thanh khoản một cách thường xuyên và đầy
đủ.
Tại sao ngân hàng phải đối mặt với rủi ro thanh khoản ?