MỤC LỤC
TT

NỘI DUNG

TRANG

Đặt vấn đề

02

I

Tổng quan

02

II

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

04

III

Kết quả và bàn luận

05

IV


cải thiện. Để đánh giá sơ bộ quá trình quản lý điều trị ARV trên bệnh nhân nhiễm
HIV trong 6 năm qua và đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng cũng như số
lượng điều trị, góp phần vào việc thực hiện chiến lược phòng chống HIV/AIDS
chúng tôi tiến hành nghiên cứu:
“ Sự tuân thủ điều trị thuốc kháng retrovirus của người nhiễm HIV/AIDS tại Phú
Yên từ năm 2007-2012” với các mục tiêu sau:
Mô tả một phần thực trạng việc tuân thủ điều trị ARV của bệnh nhân AIDS tỉnh
Phú Yên từ 01/ 2007 đến tháng 9/ 2012;
Đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng cũng như số lượng điều trị.
I. TỔNG QUAN:
Đại dịch HIV đang là vấn đề toàn cầu, gây ảnh hưởng nghiêm trọng không
những đối với sức khỏe, tính mạng con người và tương lai nòi giống, mà còn tác
động trực tiếp đến phát triển kinh tế, văn hóa, trật tự an toàn xã hội của mỗi quốc
gia và trên toàn thế giới. Hiện tại Y học vẫn chưa tìm ra được vacxin dự phòng và
các thuốc đặc hiệu để điều trị khỏi bệnh AIDS. Các thuốc điều trị bệnh nhân AIDS
hiện nay tuy không điều trị khỏi bệnh AIDS nhưng đã làm giảm tối đa và ngăn
chặn lâu dài sự nhân lên của virus HIV, vì thế phục hồi chức năng miễn dịch , giảm
tần suất mắc và tử vong do các bệnh liên quan đến HIV, cải thiện sức khỏe và kéo
dài thời gian sống, làm giảm sự lây truyền HIV và ngăn ngừa sự lây nhiễm HIV sau
phơi nhiễm.
2


Tình hình dịch HIV/AIDS ở Phú Yên qua các năm:
1. Lũy tích các trường hợp nhiễm HIV phát hiện từ năm 2007 – 9/2012
600
500
400

425

2008

2009

2010

206
151

2011

223
156

AIDS
Tử vong

100
0
Sep-12

2. Tỷ lệ Nam/Nữ nhiễm HIV qua từng năm từ 2007- 9/2012.
40
35
30
25
20
15
10
5

8

2011

8

Sep-12

Nữ

3. Phân bố nhiễm HIV theo độ tuổi 2007- 9/2012.
20
15

50
2007

2008


16

7
Đông Tây Hòa TP. Tuy
Hòa
Hòa

Sơn
Hòa

Sông
Hinh

HIV

25
5

Sông Phú Hòa Đồng
Cầu
Xuân

12

Tuy An

Phú Yên chưa thành lập phòng khám ngoại trú, điều trị ngoại trú cho bệnh nhân
AIDS do Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS đảm nhiệm, thực hiện từ cuối năm
2006 đến cuối tháng 9/2012 tổng tích lũy là 42 ca. Việc triển khai điều trị ARV cho
bệnh nhân nhiễm HIV gặp không ít khó khăn từ vấn đề tiếp cận dịch vụ, tuân thủ

trị có thể thất bại.
Số lần quên uống thuốc
≤ 3 lân
4-8 lần
≥ 9 lần

Mức độ tuân thủ
Tốt
Trung bình
Kém

2.7. Các chỉ số nghiên cứu:
- Đặc điểm chung của đối tượng: tuổi, giới, nơi ở;
- Tình hình bệnh nhân điều trị ARV hàng năm;
-Tỷ lệ có cải thiện cân nặng sau điều trị 6 tháng, 12 tháng, 18 và 24 tháng;
-Tỷ lệ có cải thiện CD4 sau điều trị 12 tháng và 24 tháng;
- Tỷ lệ bệnh nhân bỏ trị;
- Tỷ lệ bệnh nhân chết;
- Đánh giá sự hiểu biết về HIV/AIDS và sự tuân thủ điều trị đối với bệnh nhân
còn sống hiện đang điều trị.
2.8. Xử lý số liệu: Phân tích và xử lý số liệu bằng phần mềm Excel 2003.
2.9. Đạo đức nghiên cứu:
- Trong quá trình nghiên cứu không sử dụng bất kỳ yếu tố tác động đến đối
tượng nghiên cứu, các thông tin cá nhân cũng như kết quả xét nghiệm của các đối
tượng được giữ bí mật hoàn toàn theo đúng Luật phòng, chống nhiễm virus gây ra
hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS); bệnh nhân đồng ý để
phỏng vấn trả lời các câu hỏi liên quan.
III. KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
3.1. ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ HỌC VÀ THEO DÕI ĐIỀU TRỊ:
Biểu đồ 3.1: Phân bố bệnh nhân điều trị ARV theo giới :

4

2
0

Nữ
Nam

11

8

0
50

0

Nhóm tuổi



6

5

Sơn Hòa

2

6

Phú Hòa

4

7

Tuy An

2

8

Sông Cầu

2

9

Đồng Xuân

5

4

Điều trị mới

2
0
2007

2008

2009

2010

2011

Sep-12

Nhận xét: Số bệnh nhân điều trị mới hàng năm tăng dần.
Biểu đồ 3.4: Phân tích tình hình bệnh nhân điều trị ARV trong 5 năm:
Số người
40

20

11

10


2010

Bỏ trị

1

2011

2

0
9/1012
năm

tử vong

Nhận xét:
Tổng số bệnh nhân điều trị tăng gấp 8 lần trong 6 năm từ 2007-2012. Tỉ lệ bỏ trị
năm 2010 (1/18), năm 2011 (1/26), năm 2012 không có trường hợp bỏ trị
Trong năm 2009 không có tử vong. Tỉ lệ tử vong các năm không tăng, năm 2007(
1/4), năm 2008 (2/11), năm 2011(3/26).năm 2012( 2/32) Đây là một kết quả đáng
phát huy trong công tác theo dõi điều trị ARV của Tỉnh.
7


Biểu đồ 3.5: Theo dõi tử vong sau điều trị:

4
4

49
48
47
46
45
44
43
42

51,9± 3,6

52,1±1,7

51,9± 2,6

49,4±2,9

46± 0,1
Thời gian
T-0

T-6

T-12

T-18

T-24

Nhận xét: Sự tiến triển của bệnh nhân qua theo dõi cân nặng so với lúc bắt đầu


T-12

T-24

Thời gian

Nhận xét: Sự tiến triển của bệnh nhân qua theo dõi xét nghiệm CD4 cho thấy sau
12 và 24 tháng điều trị CD4 trung bình tăng rõ ràng. Điều này có ý nghĩa thống
kê với P < 0,2.
Bảng 3.1 Bệnh nhân hiểu biết về HIV/AIDS
Nội dung
Lây truyền qua đường máu
Lây truyền qua quan hệ tình dục
Lây từ mẹ sang con

Bệnh nhân (n=30)
Không biết
Biết
01 (3%)
29 ( 97%)
00
30 ( 100%)
04 ( 13%)
26 ( 87%)

Nhận xét: Bệnh nhân HIV/AIDS muốn tuân thủ tốtt việc điều trị bằng ARV thì
trước hết phải hiểu biết về HIV/AIDS. Qua nghiên cứu chúng tôi quan sát thấy có
94% bệnh nhân trả lời đúng các đường lây của HIV. Trong đó lây truyền qua
đường máu và quan hệ tình dục không an toàn có số bệnh nhân biết nhiều nhất

Có
00
30 ( 100%)
2 ( 7%)
28 (93%)
00
30 ( 100%)
2 ( 7%)
28 ( 93%)

Nhận xét: 100% bệnh nhân uống thuốc đúng giờ và tuân thủ điều trị tốt.
IV. KẾT LUẬN
Khảo sát sự tuân thủ điều trị thuốc kháng retrovirus của người nhiễm
HIV/AIDS tại Phú Yên từ năm 2007 đến năm 2012 chúng tôi nhận thấy
- Số bệnh nhân HIV/AIDS được tiếp cận với thuốc điều trị ARV hầu hết ở độ
tuổi 30-39 tuổi, chủ yếu là nam giới
- 100% bệnh nhân điều trị ARV có hồ sơ sổ sách theo dõi và thường xuyên cập
nhật thông tin, tuy nhiên một số hồ sơ cần bổ sung các xét nghiệm cơ bản ban đầu
theo quy định của Bộ Y tế.
- Tình hình thu nhận điều trị ARV mới hằng năm và số bệnh nhân đang điều trị
ngày càng tăng,
- Sự tiến triển về cân nặng của bệnh nhân sau 12 tháng, 18 tháng và 24 tháng rất
rõ rệt.
- Sự hồi phục về miễn dịch (CD4) của bệnh nhân sau 12 tháng và 24 tháng rất
rõ
- Tỷ lệ bệnh nhân tử vong chủ yếu < 6 tháng
- Mức độ tuân thủ điều trị thuốc ARV của người nhiễm HIV/AIDS rất cao 100%
Một trong những tiêu chuẩn tuân thủ và sẵn sàng điều trị của bệnh nhân HIV/AIDS
là hiểu biết về HIV/AIDS. 94% bệnh nhân trả lời đúng các đường lây của HIV
- Tỷ lệ tuân thủ của bệnh nhân trong nghiên cứu này đạt 100% tương ứng với