PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang là một xu thế phát
triển khách quan. Điều đó đặt sự nghiệp hiện đại hóa, công nghiệp hóa của đất
nước ta nói chung, sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo của chúng ta nói riêng trước
những thời cơ và thách thức không nhỏ.
Đảng, Nhà nước ta đã xác định: GD - ĐT là quốc sách hàng đầu. Điều 27,
Luật Giáo dục 2005 quy định mục tiêu giáo dục phổ thông như sau:
“Giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ
và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo,
hình thành nên nhân cách con người Việt Nam XHCN, xây dựng tư cách và
trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc
sống năng động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc…”.
Đại hội XI của Đảng (2011) tiếp tục chỉ rõ nhiệm vụ: “Tập trung nâng
cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực
sáng tạo, kỹ năng thực hành”, “Xây dựng con người Việt Nam giàu lòng yêu
nước, có ý thức làm chủ, trách nhiệm công dân, có tri thức, sức khỏe, lao động
giỏi, sống có văn hóa, nghĩa tình, có tinh thần quốc tế chân chính” .
Trường THPT số 1 thành phố Lào Cai thành lập từ năm 1961. Trường có
bề dày truyền thống hơn nửa thế kỷ xây dựng và trưởng thành. Đến năm 2011
trường được tặng phần thưởng cao quý – Huân chương Độc lập hạng 3. Trường
vinh dự được chọn xây dựng đơn vị Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới và
xây dựng đề án trường THPT trọng điểm chất lượng cao của Tỉnh. Nhà trường đã
bồi dưỡng học sinh giỏi, đào tạo nguồn nhân tài cho địa phương, góp phần vào
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trường THPT số 1 thành phố
Lào Cai đã có những đổi mới đáng kể về công tác quản lý dạy học.
Tuy nhiên, trong quá trình phát triển nhà trường cũng có những bất cập trong
quản lý giáo dục đào tạo như:
- Trình độ, năng lực chuyên môn nghiệp vụ của một bộ phận đội ngũ giáo
1



CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA SÁNG KIẾN
1.1. Khái niệm về quản lý trường học
Quản lý trường học về bản chất là quản lý con người (tập thể cán bộ, giáo
viên và học sinh). Do đó, có thể hiểu quản lý trường học là những tác động tối ưu
của chủ thể quản lý (lãnh đạo trường học) đến giáo viên, học sinh và các cán bộ
khác nhằm tận dụng các nguồn lực hướng vào đẩy mạnh các hoạt động của nhà
trường. Tiêu biểu là thúc đẩy quá trình đào tạo thể hệ trẻ, thực hiện có chất lượng
mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên trạng thái mong muốn.
Quản lý nhà trường là một hoạt động được thực hiện trên cơ sở những quy
luật chung của quản lý, đồng thời có những nét đặc thù riêng của nó. Quản lý nhà
trường khác với các loại quản lý xã hội khác, được quy định bởi bản chất lao
động sư phạm của người giáo viên, bản chất của quá trình dạy học, giáo dục.
Trong đó mọi thành viên của nhà trường vừa là đối tượng quản lý vừa là chủ thể
tự hoạt động của bản thân mình. Sản phẩm tạo ra của nhà trường là nhân cách
người học sinh được hình thành trong quá trình học tập, tu dưỡng rèn luyện và
phát triển theo yêu cầu của xã hội và được xã hội thừa nhận.
Vì thế, muốn thực hiện có hiệu quả công tác giáo dục phải xem xét đến
những điều kiện đặc thù của mỗi nhà trường, phải chú trọng thực hiện việc cải
tiến công tác quản lý giáo dục đối với nhà trường, nền tảng của hệ thống giáo
dục quốc dân.
1.2. Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT
Hoạt động dạy và học là hoạt động trung tâm chi phối tất cả các hoạt động
giáo dục khác trong nhà trường. Đó là con đường trực tiếp và thuận lợi nhất để
giúp cho học sinh lĩnh hội được tri thức của xã hội loài người.
Hoạt động dạy học làm cho học sinh nắm vững tri thức khoa học một cách
có hệ thống, cơ bản, có những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết trong học tập, lao động
và trong đời sống. Hoạt động này làm phát triển tư duy độc lập sáng tạo, hình
3

2.1. Đặc điểm tình hình chung
2.1.1.Đặc điểm tình hình địa phương
Thành phố Lào Cai, Thành phố miền biên giới của Tổ quốc. Lịch sử đã ghi
nhận Lào Cai là mảnh đất biên cương anh dũng trong sự nghiệp đấu tranh và xây
dựng Tổ quốc. Người dân Lào Cai vốn cần cù chịu thương chịu khó biết phát
huy lịch sử và truyền thống văn hoá.
Ngày nay nền kinh tế xã hội Lào Cai đã và đang phát triển, kết cấu hạ tầng
được tăng cường. Cơ cấu kinh tế có mhững bước chuyển dịch theo hướng khai
thác được các lợi thế. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững,
quan hệ đối ngoại được mở rộng, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân
được cải thiện.
Sự nghiệp Giáo dục- Đào tạo của thành phố tiếp tục phát triển, giữ vững lá
cờ đầu của tỉnh. Nhận thức của nhân dân về Giáo dục & Đào tạo được nâng lên,
công tác xã hội hoá giáo dục được tăng cường và ngày càng có hiệu quả.
Với khí thế cách mạng của quê hương, truyền thống đoàn kết, ý trí tự
cường, Đảng bộ và nhân dân thành phố Lào Cai quyết tâm thực hiện thắng lợi
các mục tiêu, phương hướng đại hội đại biểu lần thứ XXI nhiệm kỳ 2010-2015
đề ra. Xây dựng thành phố Lào Cai giàu - đẹp - văn minh xứng đáng là trung tâm
kinh tế- chính trị - văn hoá xã hội của tỉnh, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu
"dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh".
2.1.2. Đặc điểm tình hình của nhà trường.
Trường PTTH số 1 thành phố Lào Cai được thành lập năm 1961 trải qua
53 năm phát triển và trưởng thành cùng với sự nghiệp GD&ĐT của tỉnh Lao Cai,
nhà trường đã khẳng định chất lượng giáo dục toàn diện luôn giữ vững và phát
triển. Những năm gần đây, tỉ lệ học sinh chuyển lớp luôn đạt từ 98 - 99%, tỉ lệ
học sinh 12 đỗ tốt nghiệp luôn duy trì từ 98 - 100%, tỉ lệ thi đỗ vào các trường
đại học và cao đẳng hàng năm từ 72 - 90 %.
5



6


Hiện nay ở trường còn một bộ phận giáo viên tuổi cao, chậm cải tiến
phương pháp giảng dạy, ít áp dụng CNTT …
Những giáo viên trẻ mới về trường được đào tạo bài bản, cập nhật kiến
thức mới, song kinh nghiệm cuộc sống và giảng dạy còn non nớt. Có giáo viên
viết chuyên đề thì tốt, nhưng lên lớp giảng dạy thì phạm phải không ít lỗi nghề
nghiệp, hiệu quả bài giảng chưa cao; còn một số giáo viên có sức ỳ lớn, ỷ lại,
chưa có tinh thần quyết tâm cao trong tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp
vụ và kỹ năng nghề nghiệp.
Thực tế cho thấy: Trình độ, năng lực, trách nhiệm nghề nghiệp của giáo
viên quyết định đến chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.
- Quản lý việc lập kế hoạch và thực hiện công tác giảng dạy
Chương trình dạy học quy định nội dung, phương pháp, hình thức giảng
dạy, quy định lượng thời gian dạy học từng môn. Đây là yêu cầu bắt buộc đối với
giáo viên.
Hiệu trưởng đã tổ chức quản lý việc lập kế hoạch giảng dạy bộ môn của
giáo viên. Việc nộp và thông qua kế hoạch, ký duyệt và điều hành việc thực hiện
kế hoạch, kiểm tra đánh giá kết quả, hoàn thành kế hoạch giảng dạy trong năm
học. Thư ký hội đồng dưới sự lãnh đạo, điều hành của lãnh đạo nhà trường lập
thời khóa biểu từng tuần, từng tháng, từng học kỳ. Tổ trưởng chuyên môn có
trách nhiệm đôn đốc, kiểm tra sát sao việc thực hiện của giáo viên.
Để quản lý tốt việc lập kế hoạch và thực hiện chương trình giảng dạy của
giáo viên, nhất là đối với giáo viên dạy các lớp chất lượng cao, lãnh đạo nhà
trường đã kết hợp nhiều biện pháp và xử lý triệt để hơn những trường hợp vi
phạm.
- Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp của giáo viên
Lãnh đạo nhà trường đã có nhiều biện pháp để quản lý hoạt động giảng
dạy, quản lý việc soạn giáo án và chuẩn bị lên lớp của giáo viên.

chế. Tình trạng này làm hạn chế chất lượng bài giảng. Việc triển khai sinh
hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, thảo luận soạn giảng những bài
8


hay, bài khó ở tổ nhóm chuyên môn chưa có tính đồng bộ. Mỗi kỳ, các tổ
nhóm chuyên môn được kiểm tra hồ sơ chuyên môn hai lần.
+ Về phương pháp giảng dạy:
Trong các cuộc họp, lãnh đạo nhà trường luôn nhấn mạnh tầm quan trọng
của việc thường xuyên cải tiến phương pháp giảng dạy, tích cực vận dụng các
phương pháp dạy học hiện đại, lấy học sinh làm trung tâm; giáo viên là người
chủ đạo hướng dẫn, học sinh là người chủ động chiếm lĩnh kiến thức; thường
xuyên tăng cường kỹ năng thực hành cho học sinh. Nhằm tạo điều kiện cho giáo
viên thực hiện được yêu cầu giảng dạy tốt nhất, nhà trường đã thực hiện các giải
pháp tích cực, như:
+ Thường xuyên mua sắm bổ sung sách giáo khoa, sách tham khảo và các
tài liệu phục vụ cho bộ môn để giáo viên sử dụng.
+ Mua sắm các đồ dùng thí nghiệm, các trang thiết bị (máy vi tính, các
loại bản đồ, biểu đồ, tranh ảnh minh hoạ, hóa chất....) để phục vụ cho hoạt động
giảng dạy của thầy và học tập của trò.
+ Động viên, khuyến khích giáo viên làm đồ dùng dạy học, cải tiến
phương pháp giảng dạy.
+ Tổ chức các cuộc hội thảo, các chuyên đề hay các buổi ngoại khoá nhằm
trao đổi kinh nghiệm trong tổ, nhóm và giữa các tổ trong trường.
+ Phát động phong trào dạy giờ hiệu suất cao, giáo viên đăng ký thao
giảng để cả nhóm, tổ cùng dự, sau đó rút kinh nghiệm chung.
+ Lãnh đạo nhà trường có sự phân công phụ trách từng tổ để cùng đi dự và
cùng góp ý kiến rút kinh nghiệm với giáo viên để động viên phong trào.
Tuy vậy, vấn đề tồn tại cần giải quyết trong nhiều năm nay ở trường, đó là:
Phương pháp giảng dạy chưa khắc phục được thói quen giảng dạy cũ của một bộ

Quản lý học sinh, nhất là quản lý các giờ trên lớp được nhà trường đặc biệt
chú trọng.
Vai trò của Đoàn thanh niên, nhất là Đội thanh niên tự quản của các chi
đoàn đã phát huy vai trò to lớn trong việc theo dõi thi đua; công khai kết quả
đánh giá, xếp loại thi đua các lớp. Ý thức chuyên cần, việc thực hiện nội quy nhà
trường của học sinh được thực hiện tốt. Nhà trường đã tạo được một “thương
hiệu” trong toàn tỉnh và điều này cũng đã thu hút học sinh các huyện và học sinh
một số tỉnh lân cận.
10


Tuy nhiên, do trường đang trong thời kỳ quá độ, nên có lớp chất lượng cao
giáo viên được phân công giảng dạy chưa đồng bộ, chưa đều tay. Cơ sở vật chất
nhà trường đang bị xuống cấp nghiêm trọng vì trường xây dựng đã quá lâu. Có
thời gian các em phải học tập trong tình trạng vừa học vừa tu bổ, sửa chữa. Điều
này ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng đào tạo của nhà trường.
- Về nội dung học tập
Học kỹ lý thuyết và làm bài tập cơ bản trong sách giáo khoa là nhiệm vụ bắt
buộc đối với tất cả học sinh. Nhờ nắm vững lý thuyết, học sinh vận dụng làm được
bài tập. Ngược lại, nhờ làm bài tập với các dạng cơ bản của sách giáo khoa mà học
sinh hiểu thêm lý thuyết, rèn thêm được kỹ năng tư duy và ứng dụng. Nhiệm vụ này
được học sinh các lớp chất lượng cao thực hiện thường xuyên và có chất lượng.
Nội dung học tập định hướng nghiên cứu theo chủ đề và định hướng ngoại khoá
theo chuyên đề bộ môn do quỹ thời gian có hạn, do quan niệm của giáo viên, do các
em chưa biết cách thức soạn chuyên đề và tổ chức ngoại khoá nên những nội dung này
số học sinh quan tâm chưa nhiều.
Điều này đặt ra cho nhà trường cần có những biện pháp quản lý thích hợp
về các nội dung và phương pháp học tập của học sinh, sao cho các em có đủ thời
gian tự học tập, tự nâng cao và đi sâu vào các môn thi đại học. Bên cạnh đó, cũng
cần chú ý nội dung học tập sao cho cân đối, hài hoà để học sinh được rèn luyện

văn bản, chỉ thị hướng dẫn của cấp trên thành những nhiệm vụ cụ thể của nhà
trường; có kế hoạch, biện pháp chỉ đạo và tổ chức các hoạt động dạy học để đạt
mục tiêu đề ra trong năm học. Lãnh đạo nhà trường, mỗi người đều biết phát huy
thế mạnh của riêng mình, đồng thời góp phần từng bước nâng cao, cải tiến công
tác quản lý; xây dựng các biện pháp quản lý với nội dung phong phú, sát hợp với
đặc thù dạy và học ở nhà trường. cụ thể như sau:
* Về quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên
- Các cán bộ quản lý có trình độ chuyên môn giỏi, năng lực quản lý tốt,
làm việc khoa học, biết phát huy nội lực, nhất là tinh thần trách nhiệm của đội
ngũ cán bộ, giáo viên nhà trường. Lãnh đạo điều hành bằng một hệ thống quy
chế về quản lý chi tiết, rõ ràng. Quản lý chuyên môn và nền nếp học tập của giáo
viên, học sinh chặt chẽ, nghiêm khắc xử lý các trường hợp vi phạm .
- Đội ngũ giáo viên được bổ sung một lực lượng trẻ, sung sức, nhiệt tình
và có nhiều tiềm năng bồi dưỡng học sinh giỏi, học sinh năng khiếu. Giáo viên
12


đều thực hiện nghiêm túc quy chế chuyên môn. Nhiều giáo viên giỏi, tận tâm với
nghề, có nhiều bài giảng hay, phát huy được năng lực sáng tạo của học sinh, bồi
dưỡng được nhiều học sinh giỏi các cấp. Chế độ khen thưởng của nhà trường
ngày càng có động lực “kích cầu” giáo viên hoàn thành nhiệm vụ, có những
thành tích cao trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi và hướng dẫn học sinh
nghiên cứu khoa học…
- Tuy nhiên, còn giáo viên hạn chế về năng lực chuyên môn và nghiệp vụ
sư phạm, chất lượng bài soạn chưa thật cao; khâu chuẩn bị đồ dùng thí nghiệm
và các giáo cụ trực quan chưa chu đáo; việc tổ chức, quản lý học sinh trong giờ
học chưa tốt nên hiệu quả còn hạn chế. Những bất cập cần sớm khắc phục:
Hướng dẫn học sinh tự học, hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới phương
pháp học tập chưa được nhiều. Vấn đề sinh hoạt tổ chuyên môn nhà trường còn
mang nặng tính sự vụ, hành chính. Các hoạt động mang tính chuyên đề, câu lạc

số 1 thành phố Lào Cai
- Nguyên nhân thành công:
+ UBND tỉnh Lào Cai và Sở Giáo dục - Đào tạo Lào Cai dành sự quan
tâm, đầu tư đặc biệt đối với trường, thông qua việc tạo nguồn kinh phí, chỉ đạo
chuyên môn, tạo điều kiện về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên.
+ Về quản lý của nhà trường
Chi bộ vững mạnh, Lãnh đạo nhà trường đoàn kết, có năng lực lãnh đạo
quản lý; biết phát huy nội lực của Hội đồng giáo dục nhà trường. Hoạt động có
kế hoạch, chặt chẽ trên cơ sở của các quy chế quản lý trong chuyên môn.
Lãnh đạo nhà trường thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các chế độ chính sách
đối với cán bộ - giáo viên, thực hiện tốt quy chế dân chủ, quan tâm bồi dưỡng đội
ngũ giáo viên và học sinh giỏi.
Đội ngũ giáo viên nhiệt tình, gắn bó với sự nghiệp. Nhiều giáo viên có trình
độ chuyên môn cao và nghiệp vụ sư phạm tốt, có ý chí vươn lên.
+ Về học sinh và cha mẹ học sinh:
Học sinh được tuyển chọn ngày càng có chất lượng. Phần đông học sinh
có năng lực học tốt, có ý thức học tập và lập nghiệp.
Được phụ huynh học sinh quan tâm và tạo điều kiện để nâng cao hiệu quả
dạy học của cả giáo viên lẫn học sinh nhà trường.
- Nguyên nhân của tồn tại cần khắc phục
14


+ Về quản lý của nhà trường (từ GVCN, tổ trưởng chuyên môn đến lãnh
đạo nhà trường)
Đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường còn hạn chế nhất định về nghiệp vụ và
năng lực quản lý; chưa được trang bị đồng bộ và đầy đủ về lý luận khoa học
quản lý (đặc biệt là đội ngũ tổ trưởng, trưởng các tổ chức đoàn thể), cho nên
phương pháp quản lý thường xuất phát từ kinh nghiệm của bản thân, của đồng
nghiệp đã đúc rút, tổng kết. Điều này làm cho hiệu quả quản lý chưa đạt được kết

về chất lượng giáo dục toàn diện và hiệu quả giáo dục, nhằm từng bước tiếp cận
với chất lượng và hiệu quả giáo dục vùng phát triển của đất nước…”.
Chỉ thị số 12/CT-UBND, ngày 24/8/2012 về nhiệm vụ trọng tâm năm học
2012-2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh Lao Cai đã nêu rõ: Tuyên truyền, vận động,
nâng cao nhận thức của nhân dân về quan điểm, đường lối, chính sách của
Đảng, Nhà nước để thực hiện” Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào
tạo”. “…thực sự coi giáo dục, đào tạo là quốc sách hàng đầu”, “…Chú trọng
giáo dục lý tưởng, truyền thống cách mạng, đạo đức, lối sống, thể chất, kỹ năng
sống, giá trị văn hóa, năng lực thực hành cho học sinh…”
Những định hướng chung.
Cấp ủy Đảng, chính quyền, các đoàn thể trong nhà trường và nhân dân, các
tổ chức kinh tế - xã hội, các gia đình và các cá nhân đều có trách nhiệm tích cực
góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục.
Tiếp tục tham mưu với Đảng bộ, chính quyền thành phố, tỉnh đầu tư cơ sở
vật chất xây dựng nhà trường theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa.
Tiếp tục tuyên truyền sâu rộng để nâng cao nhận thức của các cấp ủy Đảng,
16


chính quyền, các tổ chức và cộng đồng dân cư về vị trí, vai trò quan trọng của
giáo dục và đào tạo trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Xây dựng cơ
chế phối hợp giữa các tổ chức đoàn thể, các hội với nhà trường trong việc chăm
lo phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo.
3.2. Các biện pháp chủ yếu
3.2.1. Biện pháp 1: Tăng cường nâng cao nhận thức và năng lực quản lý,
trình độ chuyên môn đạt chuẩn của đội ngũ cán bộ, giáo viên.
Hiệu trưởng cần quán triệt cho toàn thể CB, GV, NV thấy được vai trò, vị
trí, mục tiêu phát triển của nhà trường trong bối cảnh hiện nay và trách nhiệm
của mỗi thành viên trong sự nghiệp phát triển nhà trường.
- Đối với đội ngũ cán bộ quản lý (Lãnh đạo, thư ký hội đồng, tổ trưởng

+ Trong quá trình tổ chức xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, Hiệu trưởng
cần có biện pháp phát huy được đúng năng lực, sở trường của mỗi cá nhân. Đội
ngũ cán bộ quản lý này ngoài trình độ chuyên môn vững và giỏi, còn phải có uy
tín trước tập thể và quần chúng, có tinh thần trách nhiệm cao với công việc được
giao, phải có năng lực quản lý.
+ Thông qua chất lượng đào tạo, bồi dưỡng để điều chỉnh quy hoạch cán
bộ quản lý cho hợp lý.
- Đối với đội ngũ giáo viên
Hàng năm xác định rõ nội dung bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, nâng
cao trình độ cho giáo viên. Kế hoạch sử dụng và bồi dưỡng chuyên môn cho giáo
viên phải được triển khai thành một nội dung chính trong kế hoạch của tổ chuyên
môn.
Kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn được lập một cách chi tiết, cụ thể
về các nội dung. Mỗi giáo viên ngoài chương trình bồi dưỡng chung, có kế hoạch tự
bồi dưỡng nâng cao về chuyên môn nghiệp vụ phù hợp.
Hiệu trưởng phải tiến hành phân loại đánh giá đội ngũ giáo viên về các
mặt (theo chuẩn), từ đó xác định được yêu cầu nội dung cần bồi dưỡng đối với
từng giáo viên.
- Hiệu trưởng phải tạo ra bầu không khí giáo dục lành mạnh, tạo nên nền nếp
giảng dạy nghiêm túc để giáo viên tự giác thực hiện các yêu cầu đề ra.
- Tổ chức chỉ đạo thống nhất các tổ chuyên môn trong nội dung sinh hoạt
18


tổ nhóm, đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học ... Duy trì chế
độ thăm lớp, dự giờ thao giảng tham dự hội thi để thể hiện năng lực sư phạm và
tay nghề của giáo viên. Qua đó thấy được những mặt hạn chế của giáo viên để
cùng góp ý trao đổi về nội dung kiến thức, phương pháp, năng lực quản lý, tổ
chức một giờ dạy hiệu quả.
- Tổ chức các buổi hội thảo chuyên đề chuyên sâu về nội dung kiến thức,

- Bồi dưỡng cho các TTCM cách thức nắm bắt và phân tích thực trạng của
tổ.
Hiệu trưởng phải quan tâm hướng dẫn các TTCM cách thức nắm bắt và
phân tích thực trạng của tổ. Trong quá trình tổng kết năm học trước, người
TTCM phải ý thức được những vấn đề đặt ra cho năm sau. Có thể hướng dẫn các
TTCM cách phân tích thực trạng tiêu biểu. Chẳng hạn phương pháp phân tích
Swot. Nội dung cơ bản của phương pháp này là dựa trên cơ sở hiểu rõ thực trạng
những điểm mạnh, điểm yếu, thời cơ, nguy cơ của TCM để từ đó đưa ra biện
pháp nhằm phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu, tận dụng thời cơ, hạn chế
nguy cơ. Hiệu trưởng khắc phục tình trạng một số TTCM chưa thực sự coi trọng
việc nắm bắt thực trạng dẫn đến tình trạng những mục tiêu đề ra cao quá hoặc
thấp quá so với khả năng của tổ. Các biện pháp thực hiện không dựa trên cơ sở
chính là phát huy nội lực.
- Hướng dẫn TTCM phân chia hệ thống mục tiêu của tổ thành mục tiêu
phấn đấu của từng nhóm, từng cá nhân.
Hiệu trưởng hướng dẫn các TTCM phân chia hệ thống mục tiêu của tổ
thành mục tiêu phấn đấu của từng nhóm, từng cá nhân. Ví dụ, mục tiêu mà TCM
đặt ra là có học sinh giỏi thì TTCM phải chỉ ra cụ thể nhóm nào? Những giáo
viên nào làm việc này? Có bao nhiêu học sinh có thể đạt được? Ở những lớp
nào? Học sinh nào? Giúp cho các tổ viên biết mình cần làm gì để đạt được mục
tiêu đề ra. Từ đó mới có thể huy động được sự nỗ lực của các thành viên trong
việc thực hiện mục tiêu chung đã đặt ra.
- Giúp cho các TTCM biết cách cụ thể hóa mục tiêu bằng hệ thống những
tiêu chí có thể đo lường được về lượng cũng như có thể đánh giá được về chất.
Hiệu trưởng hướng dẫn các TTCM biết gắn mục tiêu phấn đấu với quá
trình hoạt động của từng nhóm, từng cá nhân, với những sản phẩm mà hoạt động
của tổ sẽ đạt được. Những sản phẩm đó có thể là số giờ dạy đạt được theo thang
20



21


ra đề kiểm tra, chọn lựa và bồi dưỡng học sinh giỏi, đổi mới phương pháp giáo
dục, giảng dạy…
3.2.3. Biện pháp 3: Tăng cường chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học
theo hướng phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh .
- Hiệu trưởng chỉ đạo các tổ chuyên môn cải tiến phương pháp dạy học
theo hướng phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh để nâng cao
chất lượng giờ dạy trên lớp của giáo viên.
+ Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp
dạy học và sự hiểu biết của giáo viên về các phương phỏp dạy học; những ưunhược điểm của từng phương pháp, để họ có cách lựa chọn cho phù hợp với nội
dung bài dạy, với từng đối tượng học sinh, dưới hình thức bồi dưỡng chuyên đề,
hội thảo về phương pháp dạy học tích cực.
+ Phổ biến các tài liệu hướng dẫn giảng dạy, soạn giáo án thể hiện được
phương pháp dạy học mới.
+ Nghiên cứu một cách có hệ thống các kinh nghiệm thực tiễn, tổng kết và
phổ biến rộng rãi đến giáo viên, giúp họ có ý thức và cách thức đổi mới phương
pháp giảng dạy sao cho đạt được hiệu quả cao nhất ở mỗi lớp, mỗi tiết dạy.
+ Yêu cầu và hướng dẫn các tổ chuyên môn nghiên cứu, trao đổi và thống
nhất phương pháp dạy một số bài hay, bài khó trong chương trình; tích cực soạn
giảng và báo cáo các chuyên đề. Mời các chuyên gia về phương pháp giảng dạy đến
dự, truyền đạt kinh nghiệm và góp ý kiến xây dựng.
+ Hướng dẫn và quán triệt việc thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy
của giáo viên. Giáo viên cần phải chú ý đến trình độ kiến thức, đặc điểm tâm lý,
khả năng nhận thức, trình độ tư duy và hoàn cảnh sống cũng như điều kiện học
tập của học sinh.
+ Yêu cầu giáo viên nghiên cứu kỹ chương trình, nhất là việc chuẩn bị lên
lớp cho từng tiết dạy, từng bài học; cần vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy
học; chú ý ưu điểm của các phương pháp dạy học truyền thống: Thuyết trình, gợi

- Hướng dẫn học sinh cách đọc sách hiệu quả.
- Hướng dẫn học sinh tích cực tìm tòi trong thực hành thí nghiệm, phải tự
đặt nhiều câu hỏi và luôn tích cực giải quyết các câu hỏi tự mình đặt ra.
- Từng bước gắn phương pháp tự học và phương pháp nghiên cứu khoa học
song song với nhau, thường xuyên kiểm tra, đánh giá quá trình học tập của học
sinh gắn với khả năng tự học. Đánh giá cao những bài làm với ý tưởng sáng tạo
23


của học sinh, những kiến thức học sinh chiếm lĩnh, sáng tạo trong quá trình học
và tự học. Thực hiện được vấn đề này chắc chắn học sinh sẽ đạt được nhiều
thành công trong quá trình học tập.
3.2.5. Biện pháp 5: Tăng cường chỉ đạo giáo dục toàn diện cho học
sinh .
- Trước hết là phải bồi dưỡng động cơ, thái độ học tập, kích thích sự ham
học, ý thức chuyên cần của học sinh.
Hiệu trưởng nhà trường chỉ đạo những hoạt động tăng cường giáo dục
động cơ học tập, ý thức tự giác, thái độ tích cực để học sinh có ý chí vươn lên:
Phối hợp với Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, với giáo viên chủ nhiệm
các lớp để tổ chức các hội thảo chuyên đề, “Đại hội học tốt” theo đơn vị lớp hoặc
chi đoàn. Mời những người thành đạt, những cựu học sinh thành công trong sự
nghiệp nhờ nỗ lực học tập tới giao lưu, nói chuyện với học sinh, hun đúc trong
các em ý chí nỗ lực, quyết tâm lập thân lập nghiệp, noi gương những “thần
tượng” mà các em ngưỡng mộ.
Có sự phối hợp với gia đình học sinh, với các đoàn thể và chính quyền địa
phương để làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục. Thông qua cha mẹ học sinh, tổ
chức các buổi sinh hoạt chuyên đề để nâng cao nhận thức về động cơ học tập, có
biện pháp quản lý quá trình học tập của học sinh tại nhà trường và gia đình.
- Tăng cường xây dựng nền nếp, kỷ cương trong học tập của học sinh.
Việc tăng cường xây dựng nền nếp, kỷ cương trường lớp đối với học sinh

động ngoài giờ lên lớp đối với học sinh; chỉ đạo Đoàn thanh niên xây dựng kế
hoạch ngắn hạn, dài hạn, đồng thời có các biện pháp tổ chức, hướng dẫn, đánh
giá, rút kinh nghiệm công tác kịp thời, thường xuyên.
- Làm tốt công tác thi đua- khen thưởng đối với giáo viên và học sinh.
+ Tổ chức biểu dương, khen thưởng kịp thời các điển hình tiên tiến trong
việc nghiên cứu khoa học, có những tìm tòi, sáng tạo và thực hiện thành công các
phương pháp dạy học mới; có thành tích cao trong công tác chủ nhiệm và bồi
dưỡng học sinh giỏi.
+ Hiệu trưởng chỉ đạo để giáo viên có sự nhận xét, khen - chê kịp thời đối
với tất cả các hoạt động giáo dục trong nhà trường. Hàng tuần, hàng tháng, có sơ
kết, đánh giá thi đua qua các đợt phát động. Phần thưởng được trao tặng đúng
25