NÂNG CAO KỸ NĂNG NGHE MÔN TIẾNG ANH CHO HỌC SINH KHỐI 10
TRƯỜNG THPT DTNT TỈNH LÀO CAI
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHON ĐỀ TÀI:
Mục tiêu của môn Tiếng Anh là nhằm hình thành và phát triển ở học sinh những kiến
thức kỹ năng cơ bản về tiếng anh và những phẩm chất trí tuệ cần thiết để tiếp tục học nâng
cao hoặc sử cuộc sống hang ngày. Vì vậy SGK Tiếng Anh THPT mới (từ lớp 10 đến lớp 12 )
đều được biên soạn theo cùng một quan điểm xây dựng chương trình phù hợp, đó là quan
điểm chủ điểm (thematic approach) và đề cao các phương pháp học tập chủ động của học
sinh.
Cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết đều được quan tâm và được phối hợp trong
các nhiệm vụ của các hoạt động trên lớp.
Một trong bốn kỹ năng mà người học tiếng Anh nói chung cũng như học sinh THPT
nói riêng thường gặp những khó khăn nhất định trong quá trình học đó là kỹ năng nghe.
Trên thực tế để có được kỹ năng nghe tiếng Anh, người học ngoại ngữ phải có quá
trình luyện tập nghe thường xuyên, lâu dài với những hình thức và nội dung nghe khác nhau.
Việc dạy và học nghe môn tiếng Anh tuy không còn mới mẽ nhưng khó đối với tất cả giáo
viên và học sinh bậc THPT. Trong chương trình SGK cũ không có tiết dạy nghe. Việc dạy
nghe môn tiếng Anh bậc THPT mới được đưa vào chương trình kể từ khi học sinh học theo
chương trình phân ban.
Với việc nghiên cứu đề tài này, tôi mong muốn sẽ phần nào giúp giáo viên dần khắc
phục những khó khăn để tiến hành dạy nghe môn tiếng Anh có hiệu quả hơn, học sinh tích
cực, chủ động hơn khi tiếp thu và lĩnh hội kiến thức của bài học một cách tốt nhất.
II. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Khi nghiên cứu đề tài này, tôi cần phải thực hiện các nhiệm vụ sau:
1.

Nghiên cứu các tài liệu hướng dẫn dạy và học tiếng Anh, các kỹ thuật dạy nghe.

2.


4. Phương pháp điều tra: Giáo viên đặt câu hỏi để kiểm tra, đánh giá việc nắm kiến
thức và sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp thực.
B. PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
1. Mục đích dạy học:
Mục đích của việc dạy ngoại ngữ không phải là cung cấp cho học sinh kiến thức
của ngôn ngữ đó, mà mục đích cuối cùng của việc dạy ngoại ngữ là dạy cho học sinh khả
năng giao tiếp bằng ngôn ngữ đó. Khả năng giao tiếp của học sinh thể hiện qua các kỹ năng:
Nghe, Nói, Đọc, Viết. Kỹ năng nghe của học sinh được hình thành qua một quá trình học tập

2


rèn luyện trong môi trường Anh ngữ. Ngoài việc học tập ở trường lớp, học sinh phải tự học
tập và rèn luyện nghe thông qua các hình thức và các phương thức khác nhau.
Kỹ năng nghe là khả năng sử dụng kiến thức ngôn ngữ vào mục đích nghe hiểu
bằng tiếng Anh.
2. Các yếu tố cơ bản trực tiếp tác động đến hiệu quả của tiết dạy nghe.
a. Giáo viên:
-Với phương pháp dạy học mới, tích cực thì giáo viên đóng vai trò chỉ đạo, điều khiển
học sinh trong giờ học.
- Để tiến hành một tiết dạy nghe có hiệu quả thì giáo viên cần thực hiện tốt các
yếu tố cơ bản sau:
+Chọn và sử dụng linh hoạt các kỷ thuật dạy nghe phù hợp với từng nội dung
bài dạy
+ Tổ chức, điều khiển lớp học, phân bố thời gian hợp lý.
+ Sử dụng thành thạo các phương tiện, các thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ
dạy nghe.
+ Sáng tạo ra các đồ dùng dạy học phù hợp phục vụ cho tiết dạy.
+ Truyền cảm, lôi cuốn, hấp dẫn học sinh.

Mặc dù có những điều kiện khách quan và chủ quan ảnh hưởng trực tiếp trong quá
trình giảng dạy nhưng tôi đã biết khắc phục vượt lên những khó khăn trước mắt, từng bước
nâng cao chất lượng giờ dạy nghe môn tiếng Anh nhằm đáp ứng mục đích, yêu cầu của
chương trình SGK mới.
a. Về phía giáo viên:
-

Bước đầu đã tiếp cận sử dụng tương đối tốt các kỹ thuật dạy học đặc trưng của kỹ

thuật dạy nghe.
-

Đã quen và chủ động vói cách thức tổ chức một tiết dạy nghe.

-

Phối hợp khá linh hoạt các kỹ thuật dạy học.

-

Sáng tạo nhiều đồ dùng dạy học phù hợp với nội dung bài học, vì vậy
nhiều tiết dạy nghe trở nên sinh động, có sức lôi cuốn học sinh và đạt hiệu quả cao.
- Sử dụng vận hành các trang thiết bị dạy học hiện đại, phục vụ tốt cho quá trình
dạy nghe: băng đĩa máy cat sét, đèn chiếu…
b. Về phía học sinh:
- Học sinh dã quen dần với môn học nghe.
- Nhiều học sinh đã nghe và nhận biết được giọng đọc, nói của người bản ngữ.
- Phần lớn học sinh đã nghe được những bài nghe có nội dung đơn giản.
- Một số học sinh đã hình thành kỹ năng, kỹ xảo nghe khác nhau để hoàn thành các
dạng bài tập nghe khác nhau.

TSHS G ỏi
SL
35
10

TL
28%

Kh á
SL
TL
6
17 %

T.B
SL
4

TL
11 %

Y ếu
SL
TL
14
42 %

Kém
SL
1

tốt và pin dự phòng khi mất điện.
+ Phải đảm bảo tính an toàn khi thao tác
+ Xem xét sự cần thiết, hiệu quả mang lại, thời gian cụ thể cho từng công
đoạn…
*Sử dụng tranh minh hoạ:
+ Kênh hình trong SGK: Một trong những thế mạnh của bộ SGK soạn theo chương
trình mới là có nhiều tranh hình minh hoạ. Việc tận dụng đến mức tối đa các tranh hình trong
SGK để giúp học sinh hiểu bài học là điều cần chú trọng.
+ Tranh hình minh hoạ phải có sự liên hệ thực tế gần gũi với nội dung bài
học.
+ Cần phải soạn giáo án hợp lý, khoa học: Giáo viên cần hoạch định rõ hoạt
động của thầy, hoạt động của trò, các yêu cầu của từng bài tập, các phương án trả lời của học
sinh.
+ Trao đổi thảo luận về phương pháp giảng dạy với đồng nghiệp.
b. Đối với học sinh:
Giáo viên yêu cầu học sinh chuẩn bị tốt cho tiết học sau bằng cách:
- Ra hệ thống các câu hỏi gợi mở về bài mà các em sắp được học để học sinh có
thời gian suy nghĩ , tìm hiểu tài liệu.
6


- Yêu cầu học sinh thực hiện một số bài tập liên quan đến nội dung tiết dạy.
- Khuyến khích, động viên học sinh tự tin, chủ động, sáng tạo nêu ra những vấn
đề, câu hỏi có liên quan đến bài dạy.
2. Thực hiện tốt tiến trình dạy nghe
Tiến trình của một tiết dạy nghe bao gồm ba giai đoạn: Pre-Listening,While-Listening,
và Post-Listening. Tiến trình này không những giúp học sinh nắm hiểu bài mà còn giúp các
em sử dụng kỹ năng nghe trong giao tiếp thực tế. Song vấn đề tiên quyết là giáo viên cần
phải xác định rõ ràng mục đích yêu cầu của từng bài nghe cụ thể để từ dó định hướng cho
học sinh thực hiện tốt nhiệm vụ trong những giai đoạn tiếp theo.

bố cục bài và làm bài tập, sau đó có thể cho nghe lại từng đoạn để nắm kết quả hoặc nghe lại
những chỗ khó để khẳng định đáp án. Nên hạn chế cho học sinh nghe từng từ vì làm như vậy
sẽ khiến người học có thói quen phải hiểu từng câu từng từ trước khi nghe.
c. Post-Listening: (10 phút)
(Roleplay, Recall the story, Write- it – up, further practice…)
Đây là giai đoạn luyện tập sau khi nghe. Ở giai đoạn này học sinh sử dụng kiến thức,
kỹ năng ngôn ngữ đã được luyện tập ở giai đoạn “While – Listening” vào các tình huống
giao tiếp thực tế, có ý nghĩa. Sau khi nghe học sinh cần thực hiện một số bài tập như: báo cáo
trước lớp hay trong nhóm về kết quả bài tập, các học sinh khác nghe, cho ý kiến nhận xét,
hoặc chữa bài cho bạn. Giáo viên cần kết hợp các kỹ năng khác như recall, write-it-up,
discussion…
3. Bài thực hành:
Period: 48

UNIT 8
LESSON C: LISTENING

I. OBJECTIVE: By the end of the lesson, Ss will be able to better their ability to listen to
news editions through Gap-filling exercise.
II. MATERIALS: handouts, textbook and cassette.
III. PROCEDURE:
Stages & Content
A.WARM – UP: Questions

T’s activities

Ss’ activities

-What is it?
-What is it used for?

- T models and checks notes.

- surban (n) ngoại ô

meanings, stress and Whole class

- destroy (v) phá hủy

pronunciation.

- pull out (v) kéo sập xuống
* Rub out and Remember
* Task 1: Describing Pictures
1. Are these two pictures the same or different?
Different

- T asks ss to look at

Whole class.

2. How are they different? Which of them are more the pictures and answer
beautiful?...

the questions.

Ex:

- T talks about the

1. The roads used to be small but now they are example of difference


- T plays the recording

England.

the last time to check

2.

F. IT used to be a small quiet town.

the key.

3.

T.

- T gives feedback.

4.

F. A lot of trees have been cut down for
9


wider streets.
F. Some people don’t like the changes, they

5.


8.

- T plays the recording

expensive

the last time to check

Tapescript:

the key.

Popffero used to be a small quiet town on the - T gives feedback.
sound coast of England. But it has become a
crowded and busy tourist resort now. They’ve
completely destroyed its old atmosphere. The
small old houses have been pulled down, and tall
buildings have been put there instead. They’ve also
built a big hotel in the middle of the town. The
narrow streets have been widened and resurfaced,
so the big trees on the two sides of the streets have
been cut down. The large area of grass land in the
suburbs of the town has been turned into an ugly
car park. Even the old corner shop isn’t there
anymore. It has been replaced by a big department
store. And there is an expensive restaurant where
there used to be an old tea shop. Many people in
Popffero are happy with the changes as there are
more jobs for them. But some people don’t like the
changes, they miss the quiet and peaceful life of

− listen to get specific information
II. MATERIALS: handouts, textbook and cassette.
III. PROCEDURE:
Stages & Content
A.WARM – UP: Questions

T’s activities

- Can you name some musicians that you know?

- T asks ss some questions

- What do you know about him/ her?

to introduce the new lesson.

Ss’ activities
Whole class

 Introduce the new lesson.
B. PRE – LISTENING:
Talking about Van Cao
Answers:

− T asks Ss to look at the

+ Van Cao’s songs: Suoi Mo (1), Tien Quan Ca

picture on page 127 and tell


Whole class

1. Rousing (adj): filling people with passion,

- T elicits some VOC

emotion

- T models and checks

and enthusiasm (làm phấn chấn)

meanings,

2. Lyrical (adj): widely enthusiastic and emotional

pronunciation.

stress

and

about sth (trữ tình)
3. Rural (adj): found in or living in the countryside
(thuộc về nông thôn)
* Rub out and Remember
B. WHILE – LISTENING:

− Before Ss listen and do


4. F (It was written in 1944)

− T asks Ss to work in

5. F (He always feels proud of his country when he groups of 4 to compare their
hears the song)

answers.
12

Groupwork


− T checks Ss’ answers by
Task 2: Answering questions

calling on some Ss to give

Answers:

and explain their answers.

1. It’s “My Favourite Musician”.

− T gives the correct

2. Tien Quan Ca

answers.



- Prepare next lesson WRITING.

− T gives homework.

LESSON C: LISTENING
I. OBJECTIVE: By the end of the lesson, the Ss will be able to:

13

Whole class


− Develop such listening micro-skills as listening for specific information and listening for
detailed information.
− Use the information in the listening passage to talk about Hoi An
II. MATERIALS: textbook and cassette.
III. PROCEDURE:
Stages & Content
A.WARM – UP: Guessing game

T’s activities
− T asks Ss to look at the

Look at the pictures then answer the following

pictures in the textbook and

questions.


T teaches some new Whole class

•

Pre – teach new words:

words.

-

Merchant (n): nhà buôn

− T asks Ss to listen and

-

Vessel = big ship

repeat.

-

Ornamental (a): dùng để trang trí

-

Pillar (n): cột

-


− T calls on Ss to give their
answers .
− T gives the correct

Task 2: Answering the questions

answer.

Answers:
1. On The Thu Bon River, 30 km south of Da
Nang.

− T should encourage Ss to

2. As a major trading centre in Southeast Asia

read through all the

between the 16th and 17th century.

questions before listening

3. It is famous For its old temples, pagodas, small

and predict the answers.

title-roofed houses and narrow streets.

− T plays the tape again


Groupwork

about the ancient town of
Hoi An, using the cues in
textbook.
T goes around checking and
offering help . Then T calls
on some Ss to present in
front of the class. T takes
notes of Ss’errors and
corrects after that.
E. HOMEWORK:
- Prepare next lesson WRITING.

− T gives homework.
15

Whole class


IV. NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỚC SAU KHI ÁP DỤNG ĐỀ TÀI
Việc vận dụng sáng kiến kinh nghiệm này ngay từ đầu năm học cho đến thời điểm
giữa học kỳ II, bản thân tôi đã đạt được một số kết quả khả quan. Trước hết những kinh
nghiệm này rất phù hợp với chương trình, SGK mới; học sinh có hứng thú học tập hơn, tích
cực chủ động, sáng tạo để mở rộng vốn hiểu biết, đồng thời cũng rất linh hoạt trong việc lĩnh
hội kiến thức và phát triển kỹ năng. Không khí học tập sôi nổi nhẹ nhàng. Học sinh có cơ hội
để khẳng định mình, không còn lúng túng lo ngại khi bước vào giờ học. Đây cũng chính là
những nguyên nhân đi đến kết quả tương đối khả quan của kì II vừa qua:
L ớp
10a


V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Sau khi áp dụng thành công đề tài này bản thân tôi đã gặt được những kết quả đáng kể
và những kinh nghiệm quý báu cho bản thân như sau:
1. Giáo viên phải luôn tạo môi trường ngoại ngữ trong giờ học và phải sử dụng tiếng
Anh như là ngôn ngữ chính để giao tiếp. Tuỳ theo khối lớp và đối tượng học sinh, giáo viên
có thể sử dụng những câu tiếng Anh ngắn gọn, đơn giản, dể hiểu, dể nhớ, dễ thuộc.
- Giáo viên phải luôn biết khích lệ học sinh sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp bằng
kiến thức đã học.
- Giáo viên không nên quá chú ý đến lỗi của học sinh trong khi nói. Hãy để các em
nghe và nói tự nhiên. Đừng bao giờ buộc học sinh phải dừng nói trong khi học sinh đó đang
cố gắng diễn tả ý nghĩ của mình bằng tiếng Anh; làm như vậy sẽ khiến các em cảm thấy sợ
khi nghe và nói.
- Giáo viên nên lồng ghép các hoạt động nghe và nói tiếng Anh với hình thức “vừa
chơi vừa học.”
- Hướng dẫn các em tập nghe tiếng Anh qua đài , Tivi …
2. Giáo viên cần lôi cuốn, thu hút học sinh bằng các hình thức hoạt động, các kỹ thuật
dạy nghe phù hợp cho từng giai đoạn của một tiết nghe.
3. Sử dụng những đồ dùng dạy nghe phù hợp với nội dung của bài nghe như tranh
ảnh, mô hình. Sủ dụng băng, đĩa sáng tạo (Thu một bài nghe tiếng Anh vào băng hoặc đĩa 3
đến 4 lần. Điều này rất thuận tiện trong thao tác và tiết kiệm thời gian trên lớp.) .
16


4. Ở giai đoạn luyện tập sau khi nghe, giáo viên cần đưa ra các bài tập phù hợp, có
tính năng giao tiếp thực tế cao.
VI. NHŨNG KIẾN NGHỊ:
Xuất phát từ cơ sở lý luận, thực tiễn, mục đích dạy học cũng như những thành công và
hạn chế khi thực hiện đề tài, để góp phần cho việc dạy tiếng Anh nói chung, dạy nghe nói
riêng đạt chất lượng ngày càng tốt hơn bản thân tôi có những kiến nghị thiết thực sau:

( Trang 1)
( Trang 1)
17


B. PHẦN NỘI DUNG

( Trang 2 )

I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
( Trang 2 )
1. Mục đích dạy học:
2. Các yếu tố cơ bản trực tiếp tác động đến hiệu quả của tiết dạy nghe.
a. Giáo viên:
b. Phương pháp kỷ thuật dạy nghe (Listening Techniques)
c. Các phương tiện thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ cho viêc dạy nghe:
d. Học sinh:
II. THỰC TRẠNG DẠY NGHE MÔN TIẾNG ANH TRƯỜNG THPT DTNT TỈNH
LÀO CAI.
( Trang 3 )
1. Ưu đi ểm:
* . Về phía học sinh:
*. Về phía giáo viên:
2. Tồn tại:
* Giáo viên:
* Học sinh
*Phương tiện đồ dùng dạy học:
* Điều tra cụ thể:
III. MỘT SỐGIẢI PHÁP THỰC TẾ ĐỂ TIẾN HÀNH MỘT TIẾT DẠY NGHE ĐẠT
HIỆU QUẢ

3. Tài liệu tập huấn đổi mới phương pháp môn tiếng Anh
4. English language Teaching Methodology của Bộ GD- ĐT 2003.
5. Đánh giá trong Giáo dục của Bộ GD-ĐT.

19