I. Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua, công tác sinh hoạt chuyên môn (SHCM) ở các trường
phổ thông nói chung và ở trường THPT số 3 – Bảo Thắng nói riêng đã được tổ
chức thực hiện và duy trì tốt. Sinh hoạt chuyên môn không chỉ giúp mỗi giáo viên
nâng cao năng lực chuyên môn cho bản thân mà SHCM còn là môi trường để giúp
giáo viên hỗ trợ lẫn nhau trong công tác; hình thành môi trường học tập ở mỗi nhà
trường.
Sinh hoạt tổ chuyên môn là nơi thực hiện các hoạt động chia sẽ đồng nghiệp
về chuyên môn, là môi trường tốt nhất cho những giáo viên còn hạn chế về năng
lực và chưa có kinh nghiệm trong giảng dạy, nhất là giáo viên tập sự có dịp để trao
đổi, học tập kinh nghiệm, nâng cao trình độ tay nghề. Tuy nhiên, hiện nay ở nhiều
nhà trường, hoạt động của tổ chuyên môn thông thường là xây dựng kế hoạch, quy
định chế độ sinh hoạt, tổ chức nhận xét dự giờ thăm lớp, hội thi giáo viên dạy giỏi
cấp tổ, cấp trường, tiến hành các hoạt động kiểm tra….nên chưa phát huy được
hiệu quả của tổ chuyên môn. Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chưa phong phú,
hình thức còn đơn điệu, gò bó, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới
phương pháp dạy học và tháo gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ. Trong các
buổi sinh hoạt, không khí thường trầm lắng, giáo viên ít phát biểu ý kiến, chủ yếu
tổ trưởng triển khai nội dung; những vấn đề mới và khó ít được mang ra bàn bạc,
thảo luận.
Làm thế nào để giáo viên hào hứng tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn là cả
một vấn đề cần quan tâm của công tác quản lí chuyên môn trong nhà trường, đòi
hỏi phải có sự quản lý về mặt thời gian và nội dung. Nội dung sinh hoạt phải thiết
thực, gắn bó với nhiệm vụ của giáo viên, làm cho giáo viên thấy sinh hoạt chuyên
môn là rất quan trọng nó quyết định đến công tác bồi dưỡng, phát triển đội ngũ,
chất lượng hiệu quả dạy và học của nhà trường.
Nghị quyết số 29-NQ/TW – Nghị quyết Hội nghị lần thứ Tám Ban chấp hành
Trung Ương Đảng Khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp
ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế nêu rõ: “Phát triển đội ngũ nhà giáo và
cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo Xây dựng quy hoạch,
điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi và khó khăn của từng giáo viên trong quá trình
giảng dạy và giáo dục. Là một bộ phận chủ yếu, giữ vai trò quyết định trong công
tác bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên. Chỉ có ở tổ
chuyên môn, giáo viên mới có điều kiện trực tiếp và thuận lợi nhất để rèn luyện và
từng bước nâng cao trình độ tay nghề của mình. Bởi vì, sinh hoạt tổ chuyên môn có
tính tổ chức, chủ động và mang tính tập thể cao.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ của cán bộ quản lý phụ trách chuyên môn và
nhiệm vụ năm học tôi thấy cần phải đổi mới nâng cao chất lượng các buổi sinh hoạt
tổ chuyên môn để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường. Do đó
tôi thực hiện sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp đổi mới nâng cao chất
lượng các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn của trường THPT số 3 – Bảo Thắng trong
năm học 2013 - 2014”.
II. Giải quyết vấn đề
1. Cơ sở lý luận về nhiệm vụ chuyên môn trường trung học phổ thông
(THPT) và vị trí, nhiệm vụ tổ chuyên môn.
1.1. Nhiệm vụ chuyên môn của trường THPT
Nhiệm vụ chuyên môn của trường THPT dựa trên mục tiêu giáo dục đã được
quy định Luật Giáo dục. Trong Điều 2 của Luật Giáo dục năm 2005 quy định
mục tiêu giáo dục: “ Mục tiêu Giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát
triển toàn diện, có đạo đức, trí thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp……”
Mặt khác mục tiêu giáo dục THPT được quy định Điều 27 của Luật Giáo dục
2
2005 là: “ Giáo dục THPT nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những
kết quả giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông….”
1.2. Vị trí của tổ chuyên môn
Theo Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường
phổ thông có nhiều cấp học ban hành theo Thông tư số 12/2007/TT-BGD&ĐT
ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, cơ cấu tổ chức của trường
3. Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất theo yêu
cầu công việc hay khi Hiệu trưởng yêu cầu.
Như vậy tổ chuyên môn giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ
chuyên môn liên quan đến dạy và học gồm: Trực tiếp quản lý giáo viên trong tổ
3
theo nhiệm vụ quy định, là đầu mối để Hiệu trưởng quản lý nhiều mặt, nhưng chủ
yếu vẫn là hoạt động chuyên môn, tức là hoạt động dạy học trong trường.
Tổ chuyên môn trong trường trung học có vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ
rất quan trọng đối với chất lượng, hiệu quả của quá trình dạy và học. Để thực hiện
thành công những vấn đề đó đều phải thông qua hoạt động thực tiễn của người tổ
trưởng và các thành viên trong TCM. Do vậy, người tổ trưởng cần phải nhận thức sâu
sắc, đúng đắn, có tinh thần trách nhiệm cao, có đầy đủ phẩm chất và năng lực và biết
quản lý tổ một cách khoa học.
1.4. Nhiệm vụ, quyền hạn của tổ trưởng chuyên môn(TTCM)
Người TTCM có nhiệm vụ thực hiện các nội dung ở điều 16 của Điều lệ
trường Trung học. Trong đó nhấn mạnh đến các nhiệm vụ trọng tâm: Xây dựng kế
hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần tháng, học kì và cả năm học nhằm thực
hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác theo kế hoạch giáo dục,
phân phối chương trình môn học của Bộ GD&ĐT và kế hoạch năm học của nhà
trường. Xây dựng kế hoạch cụ thể dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, dạy
bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém. Xây dựng kế hoạch cụ thể về
sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết trong phân phối.
Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ, giáo viên
mới tuyển dụng (đổi mới phương pháp; đổi mới kiểm tra, đánh giá; dạy học theo
chuẩn kiến thức kĩ năng; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học, ứng dụng công
nghệ thông tin trong dạy học.
Điều hành hoạt động của tổ (tổ chức các cuộc họp tổ theo định kì quy định
về hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và các hoạt động giáo dục khác; lưu trữ hồ sơ
hoạt động của tổ chuyên môn đặc biệt là các buổi SHCM phụ thuộc rất lớn vào
phẩm chất, năng lực và tính năng động của người TTCM.
2. Thực trạng buổi sinh hoạt chuyên môn nhà trường
2.1. Đặc điểm tình hình nhà trường
Năm học 2013 - 2014 trường THPT số 3 – Bảo Thắng gồm có 15 lớp với
500 học sinh và 42 cán bộ giáo viên nhân viên được biên chế thành 04 tổ chuyên
môn và 01 tổ Văn phòng. Tổ Văn - Sử - Địa - GDCD có 10 thành viên; Tổ Toán l ý
10 thành viên; Tổ Hóa – Sinh – Tin có 9 thành viên; Tổ Ngoại ngữ - TD – KTCN
có 8 thành viên; Tổ Văn phòng 5 thành viên.
Năm học 2012 – 2013 nhà trường đã có nhiều giải pháp tích cực ngay từ đầu
năm học trong công tác giáo dục toàn diện học sinh nên kết quả học tập và rèn
luyện của học sinh được nâng lên rõ rệt so với năm học trước cụ thể:
Tỷ lệ HS đạt học lực giỏi đạt 3,4% ( năm học trước đạt 1,79%); tỷ lệ học
sinh đạt học lực khá là 39,4% (năm học trước là 30,28%); học lực trung bình đạt
44,2% (năm trước đạt 50,79%); học lực yếu kém còn: 13%, (năm học trước là
15,7%).
Về xếp loại hạnh kiểm: khá, tốt đạt 94%, năm học trước là 92%; Hạnh kiểm
yếu còn: 1,8% so với năm học trước là 3,0 %.
Kết quả duy trì tỷ lệ chuyên cần: 97%
Số lượng học sinh giảm: 39 (trong đó bỏ học 16 chiếm 3%) giảm hơn so với
năm học trước, giảm 66 HS ( trong đó bỏ học 35 chiếm 7%)
Kết quả thi HSG cấp tỉnh: có 8 học sinh thi đạt giải trong đó có 02 HS được
lọt vào vòng 2 để tiếp tục ôn tập để tham gia thi chọn đội tuyển Quốc gia.
Kết quả thi tốt nghiệp: đạt 93,25%, trong đó có 02/161 HS đạt loại giỏi (1,25
%); 34/161 HS đạt loại khá (21,0%)
Kết quả thi đại học, cao đẳng: điểm trung bình thi đại học đạt 12,45 điểm xếp
thứ 8/ toàn tỉnh ( nếu tính điểm học sinh thi đủ cả 03 môn thì xếp thứ 7), và là 01
trong 05 trường trung học phổ thông trong toàn tỉnh tăng bậc so với năm 2012.
Nhà trường đạt danh hiệu tập thể lao động tiên tiến, có 9 đồng chí cán bộ
giáo viên đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp cơ sở; 22 đồng chí đạt danh hiệu lao
dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém... Những nội dung này thường được
giao cho các giáo viên có kinh nghiệm và năng lực chuyên môn tốt xây dựng thành
các báo cáo chuyên đề trong các buổi SHCM.
Nội dung sinh hoạt thứ hai là dự giờ trao đổi rút kinh nghiệm về giờ dạy,
được nhà trường tổ chức thường xuyên hơn. Trong mỗi buổi dự giờ có sự tham gia
của lãnh đạo nhà trường, tổ trưởng và giáo viên trong tổ. Sau dự giờ tổ chuyên môn
tiến hành thảo luận rút kinh nghiệm và đánh giá xếp loại giờ dạy giáo viên.
Cả hai nội dung trên một số tổ chuyên môn đã thực hiện khá tốt góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh nhà trường.
Tuy vậy, SHCM hiện nay còn bộc lộ nhiều vấn đề bất cập cần phải thay đổi
đó là:
Chất lượng các buổi SHCM chưa cao. Nội dung sinh hoạt chuyên đề chưa
được chú trọng, đối với công tác dự giờ và đặc biệt là việc trao đổi rút kinh nghiệm
tiết học giáo viên cũng không mấy hứng thú nên buổi thảo luận thường trầm lắng, ít
ý kiến phát biểu.
6
Hoặc ở một số tổ chuyên môn nội dung một buổi sinh hoạt chuyên môn thực
hiện chưa đúng quy trình, chuẩn bị nội dung sinh hoạt của tổ trưởng chưa chu đáo.
Trong buổi họp tổ chủ yếu tổ trưởng đánh giá, triển khai, còn ý kiến thảo luận của
các thành viên trong tổ rất ít. Do đó dẫn đến các buổi SHCM chất lượng chưa cao
thường mang tính hình thức, chiếu lệ, thời gian dành cho buổi SHCM còn ít.
3. Một số biện pháp đổi mới nâng cao chất lượng các buổi sinh hoạt
chuyên môn.
3.1. Bồi dưỡng cho đội ngũ tổ trưởng, tổ phó chuyên môn
3.1.1. Ý nghĩa, tác dụng
Hoạt động chuyên môn trong nhà trường chiếm vị trí đặc biệt quan trọng,
trong đó tổ chuyên môn là một tổ chức đảm nhận chức năng thực thi nhiệm vụ
chuyên môn. Thế nên vai trò của tổ trưởng chuyên môn là người trục tiếp quản lí
trong tổ; phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong tổ đúng người, đúng việc;
kiểm tra, đôn đốc để điều chỉnh và giúp đỡ giáo viên một cách kịp thời; Bồi dưỡng
kĩ năng đánh giá giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp.
Yêu cầu tổ trưởng nắm vững các văn bản chỉ đạo, của Đảng, Nhà nước, Bộ,
Sở về chủ trương phát triển giáo dục đào tạo. Nắm được nhiệm vụ trọng tâm năm
học, Chỉ thị của Bộ Giáo dục, của tỉnh về hướng dẫn nhiệm vụ năm học. Hiểu được
mục tiêu phát triển của nhà trường, nắm được chủ trương, chính sách, tình hình địa
phương. Đặc biệt nắm vững chương trình, chuẩn kiến thức kĩ năng cơ bản các môn
học trong tổ phụ trách dựa trên nguyên tắc tự bồi dưỡng là chính.
3.2. Hướng dẫn tổ trưởng xây dựng kế hoạch năm học tổ chuyên môn
3.2.1. Ý nghĩa, tác dụng
Victor Hugo đã từng nói: “Nếu bạn biết lập kế hoạch cho những việc cần làm
trong ngày và thực hiện theo đúng kế hoạch đó thì bạn sẽ tìm thấy được ngọn đèn
soi đường để sẵn sàng tiến bước”.
Như vậy có thể khẳng định lập kế hoạch hoạt động cho tổ chuyên môn là rất
quan trọng. Kế hoạch năm học của tổ chuyên môn là bản dự kiến kế hoạch triển
khai tất cả các hoạt động của tổ chuyên môn trong một năm học, nhằm thực hiện
những mục tiêu phát triển của tổ chuyên môn và của nhà trường.
Xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn trong nhà trường là sự xác định một cách
có căn cứ khoa học những mục tiêu, nhiệm vụ, chỉ tiêu của tổ chuyên môn và định
ra những giải pháp để thực hiện có kết quả những nhiệm vụ, chỉ tiêu đó. Khi xác
định các mục tiêu nhiệm vụ, cần đưa ra những chỉ tiêu, xác định mức độ, các chỉ
tiêu phải được định lượng và biểu thị cụ thể bằng những con số, tỷ lệ % ...
Như vậy, kế hoạch tổ chuyên môn được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa kế
hoạch năm học, kế hoạch chuyên môn, kế hoạch bồi dưỡng của nhà trường. Khi
xây dựng cần căn cứ vào điều kiện thực tiễn của nhà trường, tình hình đội ngũ giáo
viên, điều kiện về cơ sở vật chất và thực tiễn học sinh trong tổ. Trong kế hoạch tổ
chuyên môn thì nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn là một phần quan trọng. Nội
đội ngũ, cơ sở vật chất, học sinh…)
2. Mục tiêu ( Mục tiêu chung, chỉ tiêu cụ thể, lĩnh vực tạo chuyển biển
của tổ chuyên môn cần căn cứ lĩnh vực tạo chuyển biến của nhà trường)
3. Nội dung và biện pháp thực hiện:
3.1. Thực hiện chương trình dạy học
- Nội dung thực hiện ( Dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng, dạy học
theo đối tượng, thực hiện phân phối chương trình,….)
- Biện pháp thực hiện( Mỗi nội dung gắn với biện pháp cụ thể)
3.2. Thực hiện đổi mới phương pháp, đổi mới kiểm tra đánh giá.
- Nội dung:
- Biện pháp:
3.3. Thực hiện công tác bồi dưỡng giáo viên
- Nội dung:
- Biện pháp thực hiện:
………………………….
4. Tổ chức thực hiện
- Tổ trưởng, tổ phó chuyên môn:
- Nhóm trưởng chuyên môn:
- Giáo viên:
Nơi nhận:
TT CHUYÊN MÔN
- BGH(B/c)
- Tổ chuyên môn, Gv(T/h)
- Lưu tổ
PHÊ DUYỆT CỦA LÃNH ĐẠO NHÀ TRƯỜNG
9
3.3. Hướng dẫn tổ trưởng nội dung, quy trình buổi sinh hoạt chuyên
môn.
trong cuộc họp phần 1( 60 phút)
Tổ trưởng điều hành để từng giáo viên đưa ra các giải pháp nhằm thực hiện
được nhiệm vụ đã đề ra trong công tác giảng dạy, công tác chủ nhiệm lớp, công tác
bồi dưỡng học sinh, công tác kiểm tra đánh giá (nêu rõ những khó khăn, vướng
mắc và đưa ra những giải pháp thực hiện có hiệu quả) ( Các nội dung này tổ
trưởng phải là người định hướng nội dung để thành viên trong tổ phát biểu, tập
trung những đồng chí giáo viên còn yếu chuyên môn nghiệp vụ, giáo viên mới ra
trường…)
10
Sau khi các thành viên trong tổ góp ý, tổ trưởng tóm tắt lại, lấy ý kiến thống
nhất bổ sung vào biên bản tổ và đó là nghị quyết của tổ, mọi thành viên trong tổ
phải thực hiện.
Tổ chức rút kinh nghiệm các tiết hội giảng, các tiết dự giờ thăm lớp cách tỉ
mỉ, cụ thể đi sâu đánh giá nhận xét về khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh,
những khó khăn của học sinh trong học tập, những lỗi học sinh gặp phải trong tiếp
thu kiến thức…Từ đó mỗi giáo viên, tổ, nhóm chuyên môn điều chỉnh phương
pháp và hình thức tổ chức, sử dụng thiết bị dạy học vào giảng dạy phù hợp với đối
tượng học sinh.
Phần 3: Tổ trưởng thông báo nội dung khác ( 10 phút).
Triển khai văn bản chuyên môn cấp trên, của nhà trường - phân công người
thực hiện, thời gian hoàn thành; văn bản tuyên truyền khác ( nếu có)
Mời Lãnh đạo có ý kiến (nếu có thành viên Ban giám hiệu dự).
Thư ký tổ thông qua biên bản.
Sinh hoạt tổ chuyên môn theo chuyên đề:
Chuyên đề là vấn đề chuyên môn được nghiên cứu sâu cả về lí luận và thực
tiễn, được xem xét toàn diện và thực hiện trong một thời gian tương đối dài, các
biện pháp đưa ra phải được kiểm chứng trước khi báo cáo và áp dụng. Chuyên đề
thường xuất phát từ yêu cầu thực tiễn công tác như dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ
chuyên môn nêu chung chung, không nêu rõ được nhiệm vụ chính của tổ chuyên
môn là gì. Điều hành một buổi SHCM chưa hiệu quả, chưa phát huy năng lực của
giáo viên trong tổ chuyên môn.
Khi thực hiện áp dụng sáng kiến sinh hoạt tổ chuyên môn thì vai trò của tổ
trưởng đã được phát huy. Tổ trưởng chủ động trong việc xây dựng và thực hiện kế
hoạch, nắm bắt nguyện vọng của giáo viên trong tổ. Trong vấn đề chuyên môn, kịp
thời nắm bắt, và dự đoán được những khó khăn của giáo viên trong quá trình thực
hiện nhiệm vụ để xây dựng nội dung sinh hoạt chuyên môn phù hợp với tổ chuyên
môn của mình, phân công nhiệm vụ cho giáo viên rõ ràng, cụ thể; chỉ đạo, tổ chức
các hoạt động của tổ khoa học, linh hoạt và sáng tạo. Công tác bồi dưỡng giáo viên
được nâng lên thông qua kết quả kiểm tra kiến thức cuối năm.
4.2. Đối với giáo viên
Giáo viên chủ động tham gia các hoạt động chuyên môn, tích cực trong công
tác bồi dưỡng mũi nhọn. Năm học 2013-2014 nhà trường có 15 học sinh đạt giải
học sinh giỏi cấp trường và 08 giải học sinh giỏi cấp tỉnh.
Giáo viên tham gia sinh hoạt chuyên môn đầy đủ và hào hứng, thực hiện tốt
nhiệm vụ được tổ trưởng phân công. Các buổi sinh hoạt chuyên môn thể hiện được
tính dân chủ, cởi mở. Các thành viên chủ động, tích cực phát biểu ý kiến đóng góp
cho nội dung sinh hoạt. Mối quan hệ đồng nghiệp gắn bó hơn, đoàn kết hơn.
Các tiết dạy giáo viên xác định rõ mục tiêu, kiến thức và kĩ năng, trọng tâm
cơ bản của bài dạy, truyền thụ đầy đủ, có hệ thống các kiến thức và phối hợp linh
hoạt các phương pháp và hình thức dạy học, tổ chức tốt các hoạt động học tập cho
học sinh, giúp học sinh tiếp thu kiến thức, rèn luyện kĩ năng một cách chủ động.
4.3. Chất lượng dạy và học
Chất lượng dạy và học từng bộ môn được nâng lên rõ rệt so với năm học
2012-2013.
* Về đội ngũ nhà giáo, nhân viên: 42 cán bộ giáo viên, nhân viên.
- Kết quả xếp loại theo chuẩn nghề nghiệp: xếp loại khá 28 đồng chí, trung
bình 7 đồng chí.
- Kết quả xếp loại thi đua cuối năm: Năm học 2012- 2013 danh hiệu chiến
chuyên môn và giáo viên nhà trường. Từ đó nâng cao chất lượng các buổi sinh hoạt
chuyên môn, góp phần không nhỏ đẩy mạnh các hoạt động chuyên môn của nhà
trường trong năm học.
2.
2. Bài học kinh nghiệm
Xây dựng, phát triển đội ngũ nhà giáo, chú trọng bồi dưỡng, nâng cao năng
lực chuyên môn, nghiệp vụ, nhận thức tư tưởng của cán bộ, giáo viên theo của
chuẩn từ đó phát huy nội lực trong đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh
trong nhà trường
Muốn cho chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn được nâng lên thì người cán
bộ quản lí phải kiên trì, không thể làm cho năng lực của đội ngũ giáo viên ngay lập
tức nâng cao ngay được.
Phải tổ chức, hướng dẫn một cách cụ thể, tỉ mỉ từ khâu xây dựng kế hoạch
đến nội dung từng buổi sinh hoạt tổ chuyên môn. Quản lí cả về thời gian, thời
lượng, quan tâm từ nội dung đến cách tiến hành và quan trọng nhất là kết quả cuối
cùng thể hiện ở chất lượng học tập của học sinh.
13
Cung cấp cho tổ trưởng và giáo viên đủ các văn bản quy phạm pháp luật, các
văn bản hướng dẫn, tạo điều kiện để phát huy tính dân chủ trong nhà trường. Định
hướng cho tổ trưởng nội dung sinh hoạt mà không áp đặt.
Trên đây là "Một số biện pháp nâng cao chất lượng các buổi sinh hoạt tổ
chuyên môn" mà tôi đã áp dụng tại trường THPT số 3 – Bảo Thắng. Mặc dù đã có
rất nhiều cố gắng nhưng vẫn còn có những thiếu sót. Kính mong được sự đóng góp
ý kiến để sáng kiến kinh nghiệm của tôi hoàn chỉnh hơn và thực hiện rộng rãi các
nhà trường phổ thông./.